05/12/2025
*شکر ناروغي څه شی ده؟*
شکر یوه مزمنه (دایمي) ناروغي ده چې پکې د انسان په بدن کې د وینې د شکر کچه لوړیږي. دا ناروغي هغه وخت رامنځته کېږي کله چې بدن انسولین نه تولیدوي یا ورته سم ځواب نه وايي. انسولین یو هورمون دی چې د ګلوکوز (شکر) اندازه کنټرولوي.
🧬 *د شکر ناروغۍ ډولونه*
1. *د شکر نوع 1:*
- اکثره په کوچنیانو او ځوانانو کې وي
- بدن هیڅ انسولین نه جوړوي
- ناروغ باید انسولین وکاروي
2. *د شکر نوع 2:*
- اکثره په مشرانو کې پیدا کېږي
- بدن انسولین جوړوي، خو تاثیر نه کوي
- د غذا، ورزش او دواوو له لارې کنټرولېږي
3. *د حمل (امېندوارۍ) شکر:*
- د امېندوارۍ پر مهال پیدا کېږي
- اکثره وروسته له ولادت ختمېږي
- باید وڅارل شي
⚠️ *نښې/علامې:*
- ډیرې تشناب ته تلل
- زیات تنده
- ناڅاپي کمزوري یا ستړیا
- وزن کمېدل
- د سترګو تیاره کېدل
- زخمونه چې ژر نه رغېږي
🩺 *درملنه او کنټرول:*
- متوازنه غذا (قند او غوړ کم کړئ)
- منظم فزیکي فعالیت/ورزش
- د وزن کنټرول
- د وینې شکر منظم اندازه کول
- د ډاکټر لخوا ورکړل شوې دوا یا انسولین استعمالول
که تاسو غواړې، زه کولی شم *د شکر ناروغانو لپاره ځانګړې غذایي لست (پرهيزنامه)* یا ورزشونه هم درته ولیکم.