Dr Abdi Adugna

28/11/2025

I was a C2 student when I first heard that a patient had lost his life to pneumonia. At that moment, I couldn’t believe it. How could pneumonia be fatal?
But with time and experience, I realized something important: it’s not always the type of disease that determines the outcome — it’s the stage at which the patient arrives. Early detection saves lives.

Namni tokko dhukkuban qabamee irraa danda'amachuuf yookiin immoo guutumatti fayyuuuf, wanti ijofi murteessaa ta'e, sadarkaa namni tokko erga dhukkubsatee gara mana yaalaa itti deemuudha.
Kana jechuunis; namni tokko dhukkuba baay'ee balaafamaa ta'een qabamee, akkuma mallattooleen dhukkubicha irratti mul’ateen gara mana yaalaa yoo deemee carraan fayyuu isaa guddaadha!
Garuu immoo namni tokko dhukkuba salphaan qabamee, erga dhukkubichi xaxxama(complications) heddu uumeen booda gara mana yaalaa yoo deemee carraan dhukkubicharraa hafuu baay'ee xiqqaadha!
Dhukkuba dawwaa waggoota 1000 dura oomishameen yaalamuu osoo danda'u, gaafa namni miidhamu arguun ammoo ogeessa fayyaa heddu gaddisiisa.

Hundaa ol, fayyaa hin dhabinaa, yoo fayyaan isinitti hir'atte ammoo daftanii yaalamuu hin dagatinaa!

Dr Abdi Adugna (MD)

24/11/2025

GARMALLEE DHIIGUU DAHUUMSAA BOODAA (Postpartum Hemorrhage – PPH)
❗️ Haati tokko kanaan dura ijoollee shan (5) nagaan manatti deesse jechuun, kana booda rakkoon dahuumsaa ishee hin muudatu jechuu miti!
Adeemsa dahuumsaa tilmaamuun hin danda’amu! (Labor is unpredictable!)
Haati tokko erga deessee guyyaa 5ffaa booda gara hospitaala keenyaa dhufte. Anis itti siiqee rakkoo ishee gaafadhe. Sananiss erga deessee booda dhiigni hedduun akka irraa jige naaf himan. Anis itti dabalee eessatti akka deesse gaafadhe; abbaan warraa ishee immoo manatti akka deesse naaf hime.
Anis maaliif manatti akka deessee gaafadhe; abbaan warraa sababoota laman kana naaf eere:
1. Kanaan dura ijoollee shan manatti nagaan akka deessee.
2. Haalli naannoo isaanii jiru halkan gara mana yaalaa deemuu akka hin danda’amne.
❗️Garuu sababoonni lamaan kun miidhaa haadha sanaf sababa gahaa ta’uu hin danda’an!
Garmalee Dhiiguu Dahuumsaa Boodaa (PPH) jechuun maal jechuudha?
👉Haati takka gara uumaman(gara qaama wal-hormaatan) erga deessee booda, dhiiigni 500ml fi isaa ol,
ykn immoo yaala baqaaqsanni yaaluun (cesarean delivery) deessee dhiigni 1000ml fi isaa ol,
ykn immoo haati takka erga deessee booda haalli marsaa dhiiga qaama ishee kan dura ture irra gadi bu'uun nageenya qaamoolee ishee jeequmsaf ni saaxila yoo ta'e, (hemodynamic instability, dhiiguun dahuumsan boodaa(Postpartum hemorrhage) uumamae jenna!

Sababoota Garmalee Dhiiguu Dahuumsaan Boodaa (PPH);
1. Gadaameessi haalaan hin kottoonfachuu (Uterine atony)
2. Caasaleen miciree(placenta/tissue) keessaa hafuu (Retained placenta/tissue)
3. Miidhama yeroo deessuu qaamota walhormaatarra ga’u(trauma):
Fknf: balballi gadaameessaa ciramuu (cervical tear)
4. Rakkoo ittiituu dhiigaa haati sun qabdu (Coagulopathy)
Fallisaa maal fa’a?
👉 Hordoffii yeroo ulfaa gahaa taasisuu
👉 Haati deessu kamiyyuu gara buufata fayyaatti akka deemtu gochuu
👉 Adeemsa dahuumsaa qubsaa hin taane irratti dursa odeeffannoo fi qophii godhuu
👉 Hojjattoota fayyaa biratti deesuu filachuun nageenya haadha fi daa’imaaf murteessaadha.

Fayyaa hin dhabinaa.
Dr Abdi Adugna (MD)
Odeeffannoo fayyaan wal qabatu argachuuf: https://t.me/drabdiadugna

23/11/2025

Nyaata Daa’imman Waggaa Tokko Gadiif kennamuu hin qabne🚫

Daa’imman waggaa tokko gadii qaama dagagaa jiru qabu; kanaaf nyaata muraasa irraa qusachuun barbaachisaa dha. Isaan keessaa:

1. Damma
✔️Botulism ijoolee (dhukkuba hamaa baakteeriya dammaa keessatti argamuun dhufu) fiduu danda’a.
2. Aannan Loonii
✔️Allergii fida.
✔️Akka qaamni isaanii iron hin xuuxne taasisee hir’ina dhiigaa geessuu danda’a.

3. Nyaata fi Dhugaatii Mi’aawaa (juusii, biscuit, cake...)

✔️Harma haadha jibbisiisa.

✔️Gara-kaasa fida.

✔️Hir’ina nyaataafi Ilkaan burkuta’uu fiduu danda'a

4. Nyaata Soogidda Baay’ee Qabu (chibisii fi kkf)
✔️Kalee daa’imman irratti dhiibbaa uuma.

5. Nyaata Hin Bilchoofne (dheedhii, foon, killee …)
✔️Baakteeriyaan itti guddata; faalama hamaa geessisa.

6. Buna fi Shaayii
✔️ Daa’imman hirriba gahaa akka hin rafne dhorka.
✔️Iron qaama keessatti akka hin xuuxamne taasisa.Kunis hir’ina dhiigaa daa’imman keessatti fida.

Fayyaa hin dhabinaa!

Dr Abdi Adugna

https://t.me/drabdiadugna

13/11/2025

Congratulations to all 👌

Congratulations! 🎉

We are delighted to announce that Direct Relief International, one of the world’s largest humanitarian organizations, has approved a major partnership request from the Oromia Physicians Association (OPA) to continue providing emergency medical care to communities in need.

This marks a significant milestone in our ongoing commitment to give back to our community.

Our gratitude goes to the Direct Relief International family, the Oromia Health Bureau, and our Board Chair, Dr. Kebede Worku, for their leadership in initiating and advancing this partnership.

A special commendation to Dr. Gemechu Biftu, Dr. Jilcha Gugsa, and all members of the OPA team for their dedication and hard work.

Congratulations to everyone involved! Together, we will make a lasting impact!

12/11/2025

OF-EEGGANNOO! ⚠️ ⚠️
Dhukkubni ammaaf maalummaan isaa guutumaan guutuutti hin beekamne naannoo kibbaa Itoophiya, magaala Jinkatti muudachuu ibsame.
Dhukkubichis mallattoolee akka hoo’a qaamaa, qola ijaa diimessuu, baasaa dhiiga makate, dhiigni irga, afaan, funyaanii fi qaama biraatii dhangala’uu kan qabu yoo ta'u, carraan lubbuu galafachuu dhukkubichas hamaa akka ta'e ogeessoonni naannichaa ibsan. Kanuman walqabatee, Odeeffannoo hanga amma jirun torbee kana keessaa namoonni 5 lubbuun yoo darban isaan keessaa 2 hojjattoota fayyaa(1 Doctor and 1 nurse) ta'uun beekamee jira. Kana malees dhukkubichi namarraa namatti kan darbu ta'uu ibsame. Kanaafuu of-eeggannoo haa taasisnu!

06/11/2025

👉Wanta hojjataa fayyaa kamiyyuu gammachiisu:
Dhukkubsataan inni yaale fayyee arguu!

👉Wanta hojjataa fayyaa kamiyyuu gaddisiisu ykn yaaddessu:
Bakka inni irra dalagu yookaan ammoo yeroo dabaree hojii isaatti, dhukkubbiin dhukkubsataa isaatti yoo cimu(deteriorate) yookaan immoo dhukkubsataan isaa lubbuun yoo boqate, heddu isa gaddisiisa.

This is what we call professional concern!

05/11/2025

qabdi?

“Haati takka hordoffii yeroo ulfaa gahaa goote kan jennu yoo tara meeqa ilaalamte?”
Akka Dhabbanni Fayyaa Addunyaa (World Health Organization) jedhutti — biyya keenya keessattiis kan itti fayyadamnu — haati ulfaa takka hordoffii ulfaa gahaa goote kan jennu yoo xiqqaate marsaa saddeet (8) ilaalamuu qabdi!

Yoo immoo rakkoolee ykn xaxxamoota ulfaan walqabatan(obstetric complications) tana dura ishee muudatan qabaatte, yeroo hordoffii dabalataa kan ishee barbaachisu ta’a.

Marsaawwan hordoffii saddeettan kunis:

1. Marsaa 1ffaa: Baatiiwwan jalqabaa sadi keessatti taasifama.
2. Marsaa 2ffaa: Ji’a shanaffaarraatti.
3. Marsaa 3ffaa: Ji’a jahaa fi torban lamaffaarraatti.
4. Marsaa 4ffaa: Ji’a torbaffaarraatti.
5. Marsaa 5ffaa: Ji’a saddeettaffaarraatti.
6. Marsaa 6ffaa: Ji’a saddeetaa fi torban lamarratti.
7. Marsaa 7ffaa: Ji’a saglaffaarraatti.
8. Marsaa 8ffaa: Ji’a saglaa fi torban lamarratti taasifama.

Erga hordoffii gahaa taasistee booda, buufata fayyaa yookiin hospitaalatti deessee ilmoo ishee hammattee gara manatti gaggeeffamti.🙏

Hordoffiin yeroo ulfaa gahaan bu’uura fayyaa haadhollee fi daa’imaniiti!

Fayyaa hin dhabinaa!(Waliif qoodus hin dagatinaa)
DDr Abdi Adugna

03/11/2025

(hamoo)_yeroo_ulfaa_(Danger_signs_during_pregnancy)
Yeroo ulfaatti, mallattooleen armaan gadii yoo haadha tokko irratti mul’atan, hataatamaan gara mana yaalaa deemuun barbaachisaa dha. Isaanis:

1. Dhiigni gara qaama saalaan yoo ba’e.

2. Dhukkubbii mataa hamaa (kan daawaan hin fayyine) yoo ishee muudate.

3. Dhukkubbii hamaan laphee jalaa ykn gara mirgaarratti yoo itti dhaga’amte.

4. Sochiin mucaan garaa keessatti godhu yoo dhaabbate yookiin yoo hir’ate.

5. Dhangala’aan akka bishaanii baay’inaan, ykn foolii qabu gara qaama saalaan yoo ba’e.

6. Miirri of-wallaaluu ykn qaamni hoollachuun yoo muudate, hataatamaan gara mana yaalaa deemuu qabdi.

Fayyaa hin dhabinaa!

fuula Dr Abdi Adugna (MD) - hordofaa.

Link https://t.me/drabdiadugna fayyadamuun Odeeffannoo Fayyaa argadhaa!

waliif qoodus hin dagatinaa🙏

01/11/2025

Hordoffiin Yeroo Ulfaa Maaliif Barbaachise?

Dubartiin takka ulfooftee, torbee jalqabaa afran keessatti, hordoffii yeroo ulfaa(Antenatal care, ANC) eegaluu yoo dandeesse, filatamaa dha. Yoo hin mijanne ta’e garuu, torbee jalqabaa kudha-lamaan (baatii sadan jalqabaa) keessatti eegaluu qabdi!
Hordoffiin yeroo ulfaa maaliif barbaachise?

1. Ulfi hundi miciree ta’uu dhiisuu mala. Sababni isaas ulfa haqa qabeessaa hin taane(ulfa seexanaa, hawaasa keessatti), afaan Saayinsiin ammoo wanti jedhamu waan jiruuf!
2. Ulfi hundi gadaameessa keessatti uumamuu dhiisuu mala. Sababni isaas ulfa gadaameessan alaa(ectopic pregnancy) jedhamu waan jiruufi.
3. Ulfi hundi ilmoo ta’ee dhalachuu dhiisuu mala. Sababoota gara garaan ilmoon haadha irraa bahuu danda’a (abortion).
4. Dhukkuboonni hedduun haadha irraa gara ilmaatti darbuu danda’u. Garuu hordoffiin gahaafi yeroo isaa eegate yoo taasifamee dhukkuboota kana ittisuun ni danda’ama.

Fayyaa hin dhabinaa!

Dr. Abdi Adugna (MD)

Odeeffannoo fayyaan wal qabatu argachuuf ( https://t.me/drabdiadugna) kana gadii fayyadamuun miseensa ta'aa🙏

12/10/2025

Irraa fayyadamaa🙌

07/10/2025

Haati ulfaa ji'a 6 booda dugdaan cisuun dhorkaadha.
*****************
JI'a 6 booda akkuma beekamu gadameessi daa'ima baatu wayita guddachaa deemuu ujummoo gurguddaan dhiigaa kan karaa garaa keessa oliif gadi darbu wayita dugdaan ciisan waan cufuuf hammi dhiigaa gara onnee fi akkasumas gara daa'imaa deemuu ni hir'ata. Wayita kana mallattooleen haadha ulfaa kana irratti mul'atan; gar-malee dafquu,ballaqqamuu,mataan itti salpachuu ,onneen garmalee dha'achuu ykn rukkutuu,of wallaaluuf kkfn dha. Akkasumas hammi dhiigaa gara daa'imaa deemus waan hir'atuuf daa'imnis miidhamuu ni danda'a. Kanaaf wayita dugdaan ciisan yoo mallatton kun itti dhagaa'ame atattamaan gara cinaacha bitaa isaaniitti yoo deebi'an daqiiqaa 5_10 gidduutti furmaata argatu.
***************
via Dr Gurmeessaa
Fayyaa hin dhabinaa!

Join @ https://t.me/drabdiadugna

03/10/2025

Baga ayyaana Irreechaa kan bara kanaan isin gahe🎄🎄

Kan darbeef, kan itti galateeffattan,
Kan dhufuuf, kan itti abdattan isiniif haa ta'u!

Fayyaa hin dhabinaa!

DrDr Abdi Adugna