02/02/2026
➰ मानसिक आजार आणि होमिओपॅथिक उपचार ➰
मानसिक समस्येवर नक्कीच होमिओपॅथिक उपचार आहेत.
आजपर्यंत रोगप्रतिकारशक्ती ( Autoimmunity) ही शरीरातील यंत्रणा स्वयंनियंत्रित मानले जात होते. परंतु आता मानसिक ताणामुळे प्रतिकार क्षमतेवर परिणाम होतो हे सिद्ध झालं आहे.
कॅन्सर या रोगाबद्दल आजपर्यंत बरंचसं अज्ञानच होतं. पण काही संशोधकांनी हा कॅन्सर रोग देखील मनोंकायिक – सायकोसोमेटीक (Psycho-Somatic) रोग असल्याचे प्रतिपादन केल आहे.
शरीर आणि मन दोन्ही जुळलेलेच असतं. व्यवस्थित व्यायाम केला तर मनावरचे ताण कमी होतात आणि त्यात कॅन्सर पेशंटलाही फायदा होतो असं संशोधन सांगतं.
मानसिक आरोग्य हे अतिशय महत्त्वाचं असतं हे सर्वांनाच माहित आहे. पण मानसिक आरोग्य म्हणजे काय ?
1.जगण्याविषयी आसक्ती असणं.
2. आचरण चार चौघांसारखं असणं
3.स्वतःवर ताबा, अतिरेकी भावनांवर नियंत्रण असणं.
4. कठीण प्रसंगाला तोंड देता येणे. योग्य निर्णय घेण्याची कुवत असणं.
5.समाजमान्य व कायदेशीर वर्तन असणं.
6. सामाजिक सहभाग असणं, इतरांची जुळवून घेता येणं.
7. व्यक्तिगत्व कुटुंबाच्या गरजांचा समन्वय साधता येणं.
8. ‘बोले तैसा चाले ‘ अशी वागणूक असणं.
9. वास्तवाचा स्वीकार करता येणं.
10. स्वतःच्या चुका / उणिवा जाणणं. आत्मपरीक्षण करता येणं-मात्र स्वतःला कमी न लेखणं .
11.जीवनाविषयी, आशावादी स्वतःविषयी समाधानी असणं.
होमिओपॅथी मध्ये रुग्णांचे संपूर्ण व्यक्तिमत्त्व विचारात घेतलं जातं. त्यात त्याच्या मनाला सर्वाधिक प्राधान्य दिले जातं.
मानसिक आरोग्य समतोल राखण्यात तसेच ते परत मिळवून देण्यात होमिओपॅथीचे महत्त्वाचे योगदान असते. या औषधोपचारांमुळे शारीरिक व्याधींबरोबरच मानसिक असंतुलन ही संतुलित केलं जातं.
▪️उदाहरणार्थ– ॲंक्शियस पर्सनॅलिटी मध्ये (Anxious Personality)–
▪️त्या व्यक्तींमध्ये गोष्ट एक आहे की पेशंटला टेन्शनमध्ये राहणं आवडतं किंवा सवयच झालेली असते. त्याचबरोबर शारीरिक दुखणी भरपूर असतात.
जणू काही त्या दुखणी म्हणजे त्याच्या फांद्याच असतात.
एखाद्याचा स्वभाव लहानपणापासूनच घाबरट असतो. परीक्षेची भीती असते. तसेच इतर गोष्टींचीही… स्वभावाला उत्तर नाही पण तो पूर्ण चुकीचा असतो असे नाही. स्वभावातील काही गोष्टी स्वतःला किंवा इतरांना त्रासदायक ठरू शकतात एवढेच. त्यामुळे तो त्रास कमीत कमी होईल या दृष्टीने थोडी शिस्त लावणं, मोल्ड करणं, एवढं करणं गरजेचं असतं.
▪️पण वयोमानानुसार स्वभावाला मोल्ड करणं तसं सोपं नसतं.
आयुष्यात खूप काही करावं असं प्रत्येकालाच वाटत असतं. त्यासाठी सगळे आपापल्या परीने प्रयत्न करत असतात. पण मुळात प्रकृतीची साथ हवी, ती नसेल तर बऱ्याच अडचणी येऊ शकतात. त्यातही ऐन उमेदीच्या वयात प्रकृतीने साथ दिली नाही तर करिअरला खूप मर्यादा येतात.
▪️होमिओपॅथीच्या तत्त्वानुसार मूळ प्रवृत्तीवर उपचार केले म्हणजे जिथून पाणी मुरते, झिरपते तेथे दुरुस्ती केली की ओल आपोआप थांबते. तसेच आहे.
▪️होमिओपॅथी मध्ये तीन प्रकारची कारणे असतात
▫️फंडामेंटल (Fundamental),
▫️एक्साइटिंग( Exciting) आणि
▫️मेंटेनिंग(Main thing).
▪️जर चिंताग्रस्त व्यक्तीमत्व हे मूळ कारण असेल म्हणजे सगळे आजार त्यांच्या मूळ प्रवृत्तीची निगडित असतात. आजार उद्भवण्यासाठी एक्साइटिंग कॉज ( Exciting Cause) म्हणजे निमित्त आले ते एखाद्या शारीरिक आजाराचं. असे विश्लेषण हे फक्त होमिओपॅथित केले जातात म्हणून अशा आजारांवर होमिओपॅथितच परिणामकारक उपचार होऊ शकतात.
मानसिक उपसारासाठी होमिओपॅथी कशी उपयुक्त ठरू शकते याचं आणखी एक उदाहरण म्हणजे-
▪️पी टी एस डी (PTSD) म्हणजे पोस्ट ट्रॉमॅटिक स्ट्रेस डिसऑर्डर- आपल्याला हृदयाचा त्रास आहे, हे कळल्यानं पेशंटला जो मानसिक धक्का बसतो, तेथून पुढची कहाणी किंवा दुखणे सुरू होतात.
होमिओपॅथीच्या शास्त्रात या घटनेला एक्सायटिंग कॉज (Exciting Cause) म्हटलं जातं. त्यानंतरचे आधुनिक शास्त्रातील औषध उपचार, सर्जरी, त्यावेळचे ताण त्यातच कुटुंबातील काही घडलेल्या घटना, ताण-तणाव इत्यादी, विविध कारणांनी जर त्रास वाढत गेले तर त्या घटनांना मेंटेनिंग कॉज (Maintaining Cause) म्हटलं जातं.
▪️मानसिक धक्क्यातून सुरू झालेलं दुखणं आणि नंतरच्या मानसिक ताणांमुळे बळावत गेलेले दुखणं, यामध्ये होमिओपॅथी त्यांच्या शारीरिक लक्षणांवरच नव्हे तर मूळ मानसिक असमतोलावर उपचार करते. त्यामुळे होमिओपॅथिक औषधांमुळे मानसिक संतुलन प्रस्थापित होते. तशी सगळी तथाकथित शारीरिक दुखणी देखील बरी होतात.
▪️काही माणसं आयुष्याच्या आयुष्य एखादं दुखणं सोसत काढत राहतात. मिळेल ते औषध घेत आलेला दिवस ढकलत राहतात. पण स्वास्थ्य असे नसतचं. दुखणं जणू त्यांच्या मानगुटीवरचं बसलेलं असतं. सणाचे दिवस येतात जातात. समारंभ साजरे होतात. आयुष्यात खूप काही घडत राहतं, पण जीवाला स्वस्थताच नसेल तर आयुष्य आनंदाने जगायचे कसे ?
▪️असे शारीरिक व्याधी अनेक वर्ष सहन कसणारे पेशंट बऱ्याचदा डॉक्टरांनंकडे येऊन आपली व्यथा मांडत असतात. त्यांना एकाच वेळी वेगवेगळ्या आजारांसाठी औषधं तसेच शक्तीवर्धक गोळ्या, टॉनिक यांचा भडीमार चालू असतो. तो कमी म्हणून की काय, मनोविकारतज्ञांकडून घेतलेल्या टेन्शनसाठी आणि झोपेच्या गोळ्या चालू असतात. एवढं करूनही प्रकृतीत सुधारणा होत नसतं. उलट प्रकृती अधिकच ढासळत असते. वेदनांमुळे बिघडते स्वास्थ ढासळलेलं असल्यामुळे आत्मविश्वास डळमळीत होतो. याच्यामुळे पेशंट नैराश्याच्या भावनेमध्ये अडकतात आणि त्यातच खोल खोल गुरफटत जातात.
▪️अशा पेशंट्सना होमिओपॅथिक औषधांमुळे संपूर्णपणे शंभर टक्के बरे करता येते,म्हणजे पेशंट निराशाच्या , नैराश्याच्या भावनेमधून बाहेर पडतो. नकारात्मक विचार कमी होऊ सकारात्मकता वाढू लागते, गमावलेला आत्मविश्वास परत येऊ लागतो.
▪️त्याचबरोबर होमिओपॅथीच्या औषधांचे कसलेच साईड इफेक्ट नसल्याने औषध खाण्यामध्ये कोणतीही तक्रार पेशंट करत नाही. आणि पेशंटला अगदी आनंदी परिपूर्ण कौटुंबिक जीवन जगता येते.
▪️शारीरिकच वाटणाऱ्या दुखण्याचे मूळ, मानसिकतेतही असू शकतं व ते होमिओपॅथीने दूर करता येऊ शकतं.
▪️म्हणजे होमिओपॅथिक उपचारामुळे व्यक्तिमत्त्वात योग्य तो सकारात्मक बदल घडतोच त्याचबरोबर कामातील एफिशियन्सी(Efficiency)- उत्साह कमतरता कमी झाल्यामुळे व्यवसायात, दैनंदिन कामात अनेक अडचणींना तोंड द्यावे लागते ते पूर्णपणे बंद होते आणि इतर शारीरिक आजार जे आहेत ते सुद्धा कंट्रोल किंवा पूर्णपणे बरे होण्यास मदत होते.
▪️अधिक माहितीसाठी ▪️
👉Shri Ramkrishna Homoeopathic Clinic And Healing Center
https://www.facebook.com/share/14H8sjmr8RJ/ ( Clinic Page Link )
👉https://www.facebook.com/share/p/1CJu1T3gQs/
🔹 या माझ्या फेसबुक पेजला दिली आहे
🍁औषधी घेण्यासाठी कुरियर सेवा सुद्धा ऊपलब्ध आहे. 🍁
▪️▪️संपर्कासाठी पत्ता▪️▪️
⚕️ डाॅ.महेश आखरे 🩺
🍁( एम. डी.) होमिओपॅथी.
🍁 र. न..44069 ( एम. यू एच. एस नाशिक, विद्यापीठ)
🍁श्री रामकृष्ण होमिओपॅथिक क्लिनिक,
🍁 दू.न.१२४, श्री स्वामी समर्थ ,संकुल नांदुरा रोड ..खामगांव 🔹 🍁पिन ....४४४३०३.
🍁तालुका..खामगांव. 🍁जिल्हा .बुलढाणा.
(अपॉइंटमेंट आणि कॉल करण्यासाठी.)
🍁📞 094235 65648.
🍁आपले रिपोर्ट्स, व आपली माहिती..9423565648. या व्हॉट्स अप न वर पाठवावी.
🍁 टीप....( आपली केस हिस्टरी,घेऊन व आपले, रिपोर्ट्स बघून, आपणाशी फोन वर बोलुन, आपणास होमिओपॅथिक औषधी कुरियर सुद्धा करता येतील.)
Shri Ramkrishna Homoeopathic Clinic And Healing Center DrMahesh Akhare Mumbai, Maharashtra Khamgaon, Buldhana Maharashtra.
