योग का अभ्यासक्रम
प्रारम्भ – तीन बार ओम का लम्बा उच्चारण करें॥
गायत्री महामन्त्र – ओम भूर्भुव: स्व:। तत्सवितुर्वरेण्यं भर्गो देवस्य धीमहि। धियो यो न: प्रचोदयात्॥
महाम्र्त्युंजय मन्त्र – ओम त्रयम्बकं यजामहे सुगन्धिं पुष्टिवर्धनम्। उर्वारुकमिव
बन्धनान्म्र्त्योर्मुक्षीय माम्र्तात्॥
संकल्प मन्त्र – ओम सह नाववतु। सह नौ भुनक्तु। सह वीर्यं करवावहै। तेजस्विनाअवधीतमस्तु। मा विद्विषावहै॥
प्रार्थना मन्त्र – ओम असतो मा सदगमय। तमसो मा ज्योतिर्गमय्। म्रत्योर्माम्रतम गमय।
ओम शान्ति: शान्ति: शान्ति:।
सहज व्यायाम – यौगिक जोगिंग के 12 अभ्यास (समय- 2 से 5 मिनट)
आठ मुख्य प्राणायाम –
भस्त्रिका प्राणायाम : समय- 3 से 5 मिनट
कपालभाति प्राणायाम : समय- 5 से 15 मिनट
ब्राह्य प्राणायाम : समय- 2 से 5 मिनट
उज्जायी प्राणायाम : 3-5 अभ्यास (समय- 2 से 5 मिनट)
अनुलोम विलोम प्राणायाम : समय- 5 से 15 मिनट
भ्रामरी प्राणायाम : 3-7 अभ्यास (समय- 2 से 5 मिनट)
उदगीथ प्राणायाम : 3 अभ्यास (समय- 2 मिनट)
प्रणव प्राणायाम (ध्यान) : समय- सँकरी मिनट
सहयोगी क्रिया – अग्निसार क्रिया : समय- 1 से 2 मिनट
सूक्ष्म व्यायाम – हाथो एवं पैरों के सूक्ष्म व्यायाम प्राणायाम के मध्य मे किये जा सकते हैं या फिर प्राणायाम के अन्त मे एक साथ किये जा सकते हैं : 5-5 अभ्यास (समय- 2 से 3 मिनट)
मुख्य आसन – मण्डूकासन भाग 1 व 2, शशकासन, मकरान, भुजंगाअसन भाग 1,2 व 3, शलभासन भाग 1,2,3 व 4 मर्कटासन भाग 1,2 भाग 3:2 से 5 आव्रत्तिया (समय- 5 से 15मिनट)
भार सन्तुलन हेतु मुख्य आसन – अर्ध्दहलासन, पादव्रत्तासन, द्वि-चक्रिकासन : 1 से 5 अभ्यास (समय-2 से 5 मिनट)
समय उपलब्ध होने पर कुछ विशिष्ट आसन – अर्ध्दमत्स्येन्द्रासन, गोमुखासन आदि : 1 से 5 अभ्यास (समय-1 से 3 मिनट)
सूर्य नमस्कार – 3 से 5 अभ्यास (समय- 2 से 3 मिनट)
भारतीय व्यायाम – दण्ड, बैढक : 2 से सेंटर अभ्यास (समय- 1 से 3 मिनट)
एक्यूप्रेशर - समय- लगभग (2 मिनट)
स्वाध्याय – जीवन दर्शन (समय- 2 मिनट)
समापन – शवासन, सिंहासन, हास्यासन: 3-3 अभ्यास (समय- 2 मिनट)
शान्ति पाठ – ओम घौ: शान्तिरन्तरिक्षं शान्ति: प्रथिवी शान्तिराप: शान्ति रोषधय: शान्ति:। वनस्पतय: शान्तिर्विश्वे देवा: शान्तिर्ब्रम्हा शान्ति: सर्वं शान्ति: शान्तिरेव शान्ति: सा मा शान्तिरेधि॥
ओम शान्ति: शान्ति: शान्ति:।