Lawy Medical Lab

01/11/2025

Salam ..xoshawistanm
Ba hiwam hamw laiak tandrwst bn.

16/10/2025

نه‌خۆشی چه‌وری جگه‌ر
كحول هۆكارێكی سه‌ره‌كی هه‌وكردنی جگه‌ره‌ و بۆی هه‌یه‌ له‌ ماوه‌یه‌كی درێژدا ببێته‌ به‌ ریشاڵبوون و په‌ككه‌وتنی جگه‌ر، ئه‌وه‌ی له‌م كورته‌ پۆسته‌دا ده‌مه‌وێت باسی بكه‌م ئه‌و حاڵه‌ته‌ی چه‌وری جگه‌ره‌، كه‌ په‌یوه‌ندی به‌ كحوله‌وه‌ نییه‌( Non-Alcoholic Fatty Liver Disease)".

له‌رێگه‌ی نۆ خاڵ ئه‌م بابه‌تە زیاتر شیده‌كەمەوە كه‌بریتنین له‌ :

1-له‌ دۆخی ئاساییدا بڕێكی زۆر كه‌م، یاخود چه‌وری له‌ جگه‌ر نابینرێت، هه‌ندێك كه‌س چه‌وری زێده‌ی له‌ جگه‌ردا كۆده‌بێته‌وه‌، كه‌ لای خه‌ڵك به‌ چه‌وری جگه‌ر ده‌ناسرێت، هه‌ر كاتێك 5-1٪0‏ له‌ كێشی جگه‌ر بوو به‌ چه‌وری، ئه‌و كاته‌ به‌ حاڵه‌تی چه‌وری جگه‌ر ده‌ناسرێت.

2-له‌ به‌شێكی زۆری وڵاتانی ئه‌وروپا و ئه‌مریكا نزیكه‌ی 25٪‏ ی دانیشتووان حاڵه‌تی چه‌وری جگه‌ریان هه‌یه‌، به‌شێكی زۆر له‌و كه‌سانه‌ ئاگادار نین كه‌ ئه‌و چه‌وریه‌یان هه‌یه‌.

3-چه‌وری جگه‌ر لای زۆربه‌ی كه‌سه‌كان هیچ نیشانه‌یه‌ك دروست ناكات و زۆربه‌ی حاڵه‌ته‌كان به‌ رێكه‌وت له‌ رێگای پشكنینی خوێن یاخود سۆنار، كه‌ بۆ مه‌به‌ستی نه‌خۆشییه‌كی تر بۆ كه‌سه‌كه‌ ده‌كرێت به‌دیار ده‌كه‌وێت.

4-به‌شێكی كه‌م له‌و نه‌خۆشانه‌ی چه‌وری جگه‌ریان هه‌یه‌ تووشی هه‌وكردنی جگه‌ر ده‌بن، له‌و كاتانه‌دا له‌ پشكنینی خوێندا ئه‌نزیمه‌كانی جگه‌ر به‌ رێژه‌یه‌كی به‌رچاو به‌رزده‌بێته‌وه‌ و بۆی هه‌یه‌ وا له‌نه‌خۆشه‌كه‌ بكات هه‌ست به‌ ماندووبوون و سك ئێشه‌ بكات.

5-به‌شێكی زۆر كه‌م له‌و نه‌خۆشانه‌ی، كه‌ به‌شێوه‌یه‌كی توند تووشی هه‌وكردنی جگه‌ر ده‌بن، بۆی هه‌یه‌ له‌ ماوه‌یه‌كی درێژدا دووچاری ریشاڵبوونی جگه‌ر ببن، كه‌ ئه‌مه‌ش حاڵه‌تێكی ترسناكه‌ و ئه‌گه‌ر نه‌خۆشه‌كه‌ چاره‌سه‌ر وه‌رنه‌گرێت بۆی هه‌یه‌ ببێته‌ په‌ككه‌وتنی جگه‌ر، له‌و حاڵه‌ته‌دا كۆمه‌ڵێك نیشانه‌ له‌ نه‌خۆشه‌كه‌ ده‌رده‌كه‌وێت و ده‌بێت له‌ نزیكه‌وه‌ له‌ژێر چاودێری پزیشكی پسپۆڕ چاره‌سه‌ری وه‌ربگرێت.

6-چه‌وری جگه‌ر زیاتر له‌و كه‌سانه‌ی كه‌ كێشیان زیاده‌ یان قه‌ڵه‌ون، به‌ تایبه‌ت له‌و كه‌سانه‌ی ورگیان گه‌وره‌یه‌ به‌دیارده‌كه‌وێت، هه‌روه‌ها هه‌ندێك نه‌خۆشی تر هه‌یه‌ ئه‌گه‌ری تووشبوون به‌ چه‌وری جگه‌ر زیاد ده‌كات، وه‌ك نه‌خۆشی شه‌كره‌ و ئه‌و نه‌خۆشانه‌ی چه‌وری خوێنیان به‌رزه‌، به‌ تایبه‌ت چه‌وری سیانه‌
(Triglycerid)
-7هه‌وكردنی جگه‌ر به‌هۆی چه‌وری جگه‌ر زیاتر له‌و كه‌سانه‌ به‌دیارده‌كه‌وێت، كه‌ له‌نێوان ته‌مه‌نی 40 بۆ ساڵیدان، هاوكات ئه‌و منداڵانه‌ش كه‌ كێشیان زیاده‌ و قه‌ڵه‌ون ئه‌گه‌ری تووشبوون به‌ چه‌وری جگه‌ریان هه‌یه‌.

8-تێبینی كراوه‌ ئه‌و كه‌سانه‌ی قه‌ڵه‌ون و به‌شێوه‌یه‌كی خێرا كێشیان داده‌به‌زێنن، ئه‌گه‌ری تووشبوون به‌ چه‌وری جگه‌ریان هه‌یه‌.

9-چاره‌سه‌ری چه‌وری جگه‌ر په‌یوه‌سته‌ به‌ گۆڕانكاری له‌ ژیانی نه‌خۆش و ده‌بێت له‌ پاڵ وه‌رزش، په‌یڕه‌وی سیسته‌مێكی خواردنی ته‌ندروست بكات، ئه‌وانه‌ی كێشیان زۆره‌ به‌تایبه‌ت ورگیان هه‌یه‌، ده‌بێت هه‌وڵبده‌ن به‌شێوه‌یه‌كی ته‌ندروست كێشیان دابه‌زێنن و له‌ هه‌فته‌یه‌كدا نیو بۆ یه‌ك كیلۆ زیاتر نه‌بێت، ئه‌وانه‌ی نه‌خۆشی شه‌كره‌یان هه‌یه‌ ده‌بێ به‌شێوه‌یه‌كی باش شه‌كره‌كه‌یان كۆنتڕۆل بكرێت، ئه‌و نه‌خۆشانه‌ی چه‌وری خوێنیان به‌رزه‌ بۆیان هه‌یه‌ پێویستیان به‌ ده‌رمان بێت بۆ دابه‌زاندنی چه‌وری سیانه‌، له‌ زۆربه‌ی هه‌ره‌ زۆری حاڵه‌ته‌كاندا دوای په‌یڕه‌وكردنی رژێمێكێ خواردنی ته‌ندروست و دابه‌زاندنی كێش، چه‌وری جگه‌ر و مه‌ترسییه‌كانی نامێنێت.

10-تا ئێستا ده‌رمانێكی دیاریكراو بۆ چاره‌سه‌ری چه‌وری جگه‌ر نییه‌، به‌ڵام ده‌كرێت جۆرێك له‌و ده‌رمانانه‌ی بۆ نه‌خۆشی شه‌كره‌ به‌كارده‌هێنرێت، بۆ به‌شێك له‌و نه‌خۆشانه‌ش به‌كاربهێنرێت كه‌ تووشی هه‌وكردنی جگه‌ر بووینه‌، دیاره‌ ئه‌وه‌ش ده‌بێت له‌ ژێر چاودێری پزیشكی پسپۆڕدا بێت

16/10/2025

سایکۆسۆماتی چیە ؟
نەخۆشیە دەروون جەستەییەکان ؟
نةخؤشيةكى ( جةستةى دةروونيه ) كه دةرئةنجامى كؤبوونةوةو كةلةكةبوونى خةم و خةفةت و ترس و تووربوونى زؤره ، واته كاتيك مرؤف بةردةوام دةبيت به ( مامه خةمه ) و خةفةت لةهةموو شتيك دةخوات و ترس و توورةبوون و بيزارى و دلتةنكييةكانى كب و خةفه دةكات و له ناوةوه دةيان هيليتةوةو لةريكةى جؤرةها جالاكى وةك ( كريان ، بيكةنين ، هاوار ، كؤرانى ، جيرؤك ، هؤنراوه ، يارى و وةرزش ، ......... ) كوزارشتيان لئ نةكات و فرييان ناداته دةرةوه ، ئةوا دواى ماوةيةك تووشى يةكيك لةنةخؤشيةكانى وةكو ( هةوكردن و سوتاندنةوةى كةدةو دوانزةكرئ ، ئازارى بشت و ماسولكةكان ، زانه سةر ، رةبؤو تةنكةنةفةسى ، قؤلؤن ، زيادبوونى بالةبةستؤى خؤين ، نةزؤكى،..........) دةبيت ، كه بةم نةخؤشيانةش دةكوتريت نةخؤشى ( سايكؤسؤماتى ) واته ( جةسته - دةروونى )يه لةبةر ئةوةى هؤكارو سةرجاوةى ئةم نةخؤشيانه دةروونين ( خةم و خةفةت و ترس و شةرم و توورةبوون و دلةراوكئ و غيرةو رق و قينه ، .......)، بةلام دةرئةنجام و شوينةوارةكةى جةستةيين و له ريكةى يةكيك لةو نةخؤشييانةى سةرةوه دةردةكةون .
* لةوانةيه يةكيك برسيار بكات و بليت ، باشه ئةكةر خةم و خةفت و ترس لةلاى دوو كةس هةبن ،ئةى بؤ جى هةردووكيان تووشى يةك نةخؤشى نابن و تووشى دوو نةخؤشى جياواز دةبن؟
جونكه جياوازى تاكايةتى لةنيوان مرؤفةكاندا هةيه و بةهيزى و لاوازى ئةندام و كؤئةندامةكانى لةش لةيةكيكةوه بؤ يةكيكى تر دةگؤريت.

16/10/2025

یەکێک لە نەخۆشیە باوەکان.
نةخؤشى كؤلؤن (قؤلؤن)
كؤلؤن لة سى بةش بيك ديت
1- بةرزة كؤلؤن
2-بانة كؤلؤن
3نزمة كؤلؤن
كؤلؤن دةكةويتة كؤتايى ريخؤلة باريكة فرمانى مزينى هةندى لةو مادانةى هةية بيش كةيشتنيان بؤ ريكةو كؤم ئةم مزينى ماددانةش زؤر سود مةندين بؤ لةشى مرؤف بةتايبةت روون بوونى بيست و كةشانةوةى رةنكى دةم و جاوى مرؤف.
نةخؤشى كؤلؤن :
ئةم نةخؤشية بريتى ية لة هةلئاوسانى (تةشةنوج)دوو بةشى جياوازوو دز بةيةك لةم ريخؤلةدا ريخؤلة بة كشتى شيوةى كرمة جولةى هةية بةيةك ئاراستةوة نةوةك بيجةوانةى يةكتر يةك ئاراستة واتا ريخؤلة كرمة جولةى تةواو دةكات لة مرؤفى ئاسايىدا بةلام لة مرؤفى نا ئاساي واتا ئةوانةى توشى ئةم نةخؤشية دةبن جياوازة واتا كرمة جولة ئاراستةى بيجةوانةى يةكتر دةكةن لةم حالةتة كؤلؤن توشى هةلئاوسان دةبى .
ئةم نةخؤشية كاتى كؤلؤن توشى هةلئاوسان دةبى لةو كاتةدا ئةو باشةرؤييةى هيشتا تةواو لةناو ريخؤلة باريكةدا نةمزراوةو دةكاتة كؤلؤن كؤلؤن كارى خؤى دةكات تاكو ئةو باشةرؤية دةكاتة شوينى هةلئاوسانةكة ئةو شوينةى كرمة جولة ئاراستةى بيجةوانةى يةكتر دةكةن لةو حالةتةدا بةشى يةكةمى هةلئاوسانةكة كرمة جؤلةى تةواو دةكات بة يةك ئاراستة بؤ بالنانى باشةرؤكة بؤ بةشى دووةمى هةلئاوسانةكة بةلام لة بةشى دووةم دا ئاراستةى كرمة جولة بيجةوانة دةبيتةوة بةمةش دةبيتة هؤى كةرانةوةى باشةرؤكة بؤ بةشى يةكةمى هةلئاوسانةوة بؤية لةم حالةتةدا باشةرؤكة ناتوانى بكاتة ريكةو كرمةوة بؤية قةبزى لة كةسى توش بوو دروست دةبى بؤ ماوةى 3 رؤز ناتوانى باشةرؤكة فريبداتة دةرةوةى لةشى يا لةو كاتة توشى سك جوون دةبى بةمةش هةلئاوسان (تةشةنوج)زياد دةكات .
ئةكةر جارةسةر نةكريت ئةوا تووشى وشك بوونةوةى تةواو دةبى ئةو بةشةى ريخؤلة وة ريكر دةبى لة فريدان و مزينى ماددةى تواوة لة باشةرؤدا .
هؤكارى تووش بوون
1- خواردنةوةى ماددة كازيةكان و ماددة كهوليةكان
2- خواردنى باقلةمةنيةكان بةتايبةت فاصؤليا و نؤك
3-خواردنى كؤشت بة سوركراوةى
4-جكةرة كيشان
5-زؤرى خواردنى ماددةى ترشى
6- بيركردنةوةى زؤر لة نةخؤشي تر
7- خواردنى سةوزة
fast foodبة كشتى
نيشانةكانى كةسى تووش بوو:
1- دلة راوكى بوون (دل توندى)
2- بيركردنةوةى
3- ئارةزوو نةكرنى خواردن
4- بوونى دةنكى نامؤ لة ريخؤلةدا واتا(قؤرة قور)لة سك دا
5-قةبزى
6- سك جوون لةيةك رؤزدا نزيكةى 5 بؤ 6 جار جونة wc
7-بونى خوين لة باشةرؤدا
8- كةبوونةوةى كيشى لةش
9-بوونى جرج و لؤجى دةم و جاو
زؤر نيشانةى تر
جارةسةرى
1-بةكارهينانى دةرمان بة شيوةيةكى ريك و بيك وةك حةبى (colospasmin forte )
ئةم حةبة بيش نان خواردن بةكارديت ئةكةر كيشةى كةدةت نةبى تةنها بةيانى ئيوارة وة جؤرى حةبيش زؤرة بؤ جارةسةر كردنى بة بيى وولات و جؤرةكةى .
2- نةشتةركةرى بؤ كةسى تووش بوو واتا برينى بةشيك لة ريخؤلة

خؤباراستن
دووركةوتنةوة لةو خالانةى كة لة هؤكارى توش بوونةوة باسمان كرد وةك لة خوارةوة دووبارة بؤتةوة
1- خواردنةوةى ماددة كازيةكان و ماددة كهوليةكان
2- خواردنى باقلةمةنيةكان بةتايبةت فاصؤليا و نؤك
3-خواردنى كؤشت بة سوركراوةى هةموو ئةو ماددانةى كة سوور دةكرينةوة
4-جكةرة كيشان
5-زؤرى خواردنى ماددةى ترشى
6- بيركردنةوةى زؤر لة نةخؤشي تر
7- خواردنى سةوزة
بة هيواى سةلامةتى بؤ كشت لايةكتان .

01/10/2025

08/08/2025

دوای توێژینەوەی ورد لەسەر زۆربەی جۆرەکانی سووراو دەرکەوتووە بەهۆی بوونی ماددەی "کادمیۆم" لە هەندێک پێکهاتەی سەرەکی دروستکردنی سووراودا بەکارهێنەرانی تووشی دەیان کێشەی تەندروستی دەکات. کادمیۆم یەکێکە لە ماددە کیمیاییە ژەهراوییەکان و هەروەها بە کانزای قورس هەژمار دەکرێت، کانزا قورسەکانیش لە لەشدا دەنیشن و بۆ ماوەیەکی زۆر دەمێننەوەو زیانی مەترسیدار بە خانەکان دەگەیەنن. ئەمانەش بەشێکن لەو مەترسییانە، تێکشکانی خانەکانی گورچیلە و سییەکان و لاوازکردنی ئێسقانەکان و تێکدانی کاری ئاسایی هەندێک لە هۆرمۆنەکان و لاوازکردنی سیستەمی دەمارە خانەکان و تەنانەت باسی شێرپەنجەش کراوە لە توێژینەوەکەدا.!
هەرچەندە ڕێژەیەکی زۆر کەمی ئەم ماددەیە لەناو سووراودا دۆزراوەتەوە ئەویش بۆ جێگیرکردنی ڕەنگی سووراوەکەیە، بۆیە زانایان پێشنیار دەکەن ئەگەر لە حاڵەتی تایبەتدا نەبێت وەک بۆنەیەک، سووراو بەکارنەهێنرێت.

08/08/2025

چۆن خۆمان بپارێزین تووشی شەکرە نەبین؟

ئەو کەسانەی پێشینەی خێزانی شەکرەیان هەیە، یان قەڵەون، یان پارێزی ناکەن لە هیچ خواردنێک یان ژیانێکی بێ جووڵەیان هەیە مەترسی تووشبونیان بە شەکرە هەیە.

بۆ ڕێگەگرتن لە تووشبون بە شەکرە پێویستە ئەم ٥ خاڵە لەپێش چاو بگرین:

١-وەرزشکردنی بەردەوام، بەلایەنی کەمیەوە هەفتەی سێ جار هەرجارەی سەعاتێک وەررزش بکرێت، وەرزشکردنێکی مامناوەند بۆ سەخت، بە شێوازێک بێت هیلاک بیت و لێدانی دڵت خێرا بێت و ئارەقە بکەیتەوە، بەردەوامبە لەسەر وەرزشکردن، ئەگەر شەکرەیەکی سەرەتایی هەبێت بەم شێوازە کۆنتڕۆڵ دەبێت.

۲-خۆراکی تەندروست، دوورکەوتنەوە لە خواردنی شیرینی زۆر و فاست فوود و ساردی و خواردنی لە قوتونراو، هەروەها گرنگیدان بە سەوزە و میوە و چەرەزات، هەروەها وازهێنان لە جگەرەکێشان و خواردنەوەی مەی.

۳-دوورکەوتنەوە لە سترێس و دڵەڕاوکێ و خەفەت خواردنی زۆر چونکە دوورنیە ئەمانە شەکرە بەرزکەنەوە.

٤-پشکنینی چەوریەکانی خوێن و شەکرەی خوێن و فشاری خوێن ٦ مانگ-ساڵی جارێک، هەروەها پارێزی کردن و وەرگرتنی چارەسەر لەکاتی پێویستدا چونکە چەوری سەر جگەر ئەبێتە هۆی شەکرە

٥-دوورکەتنەوە لە بەکارهێنانی دەرمان و دەرزی بەبێ ڕاوێژی پزیشک چونکە هەندێ عیلاج و دەرزی شەکرە بەرز ئەکەنەوە.

08/08/2025

لە چ تەمەنێکدا پێویستە پشکنینی کۆلیسترۆڵ ئەنجام بدەیت؟

کۆلیسترۆڵ جۆرێکە لە چەوری کە بۆ لەش پێویستە، چونکە بەشدارە لە پێکهاتەی پەردەی خانەکان، یارمەتی جگەر دەدات بۆ بەرهەمهێنانی زەرداو، و بنچینەیە بۆ دروستبوونی هەندێک هۆرمۆن.
بەڵام، کێشەکە کاتێک دەردەکەوێت کە ئاستی کۆلیسترۆڵی پرۆتینی چەوریی چڕی نزم (LDL) لە خوێندا بەرز دەبێتەوە؛ ئەمەش مەترسیی تووشبوون بە نەخۆشییەکانی دڵ زیاد دەکات.
بۆیە، دەستنیشانکردنی زوو زۆر گرنگە، چونکە لەوانەیە هەلێک بڕەخسێنێت بۆ گرتنەبەری ڕێکاری خۆپارێزی کە ڕەوتی ژیان دەگۆڕن.

له‌مباره‌یه‌وه‌، دکتۆر ناڤین بهامری، پسپۆڕی نەخۆشییەکانی دڵ، تەمەنی گونجاوی بۆ یەکەم پشکنینی ئاستی کۆلیسترۆڵ ئاشکرا کرد.
بەپێی گوتەی پزیشکی دڵ، پێشنیار دەکرێت کە پشکنینی ئاستی کۆلیسترۆڵ لە خوێندا لە تەمەنی بیست ساڵیدا ئەنجام بدرێت، لەگەڵ ئەنجامدانی پشکنینی چەوری له‌ش.
هه‌روه‌ها گوتیشی کە ئەگەر ئەنجامی پشکنینەکانت ئاستێکی ئاسایی نیشان بدات، ئەوا پێویستە پشکنینەکە دوای ٤-٦ ساڵی تر دووبارە بکەیتەوە.

کەی پێویستە زووتر پشکنین ئەنجام بدرێت؟
لەگەڵ ئەوەشدا، بارودۆخەکە جیاوازە ئەگەر تۆ نەخۆش بیت ومه‌ترسیت له‌سه‌ر بێت یان مێژوویەکی خێزانیت هەبێت له‌گه‌ڵ نه‌خۆشییه‌كانى دیكه‌.
ئه‌و پزیشکه‌ پسپۆره‌ى دڵ جەختی لەوە کردەوە کە ئەگەر تۆ لە پۆلی ئه‌و(کەسانه‌ بیت كه‌ مه‌ترسی به‌رزیان له‌سه‌ره‌، بۆ نموونە، ئەگەر مێژوویەکی خێزانیی بەهێزت هەبێت بۆ نەخۆشییەکانی دڵ، یان تووشبووی نەخۆشیی شەکرە، بەرزیی پەستانی خوێن، قەڵەوی، جگەرەکێشیی بەردەوام، تووشبووی کیسی هێلکەدان، یان ژیانێکی ناچالاک دەژیت، ئەوا پێویستە لە زووترین کاتدا پشکنینی ئاستی کۆلیسترۆڵت ئەنجام بدەیت.

13/09/2024

قۆڵۆن
دەبێتە ھۆی خەمۆکی، دڵەڕاوکێ، وەسواسی، دوودڵی، ترس، ڕەشبینی، لاوازبوونی بیرەوەری، کەمبوونەوەی تەرکیز، سەرئێشەی شەقیقە. ئازار لە ھەموو گیاندا. یەکەم کێشەی قۆلۆن کۆبوونەوەی غازاتێکی زۆرە لە ڕیخۆڵەکان و قۆلۆندا، ئەم غازاتە تووشی ئازاری دەکات. بەپێی توێژینەوەکان قۆلۆن بەھیچ شێوەیەک ھەست بە ئازار ناکات ئەگەر بە چەقۆش ببڕدرێت، بەڵام کۆبوونەوەی غازات دەی ئاوسێنێت و ئاوسانیش تاکە ھۆکارە بۆ ئەوەی قۆلۆن ھەست بە ئازار بکات چونکە پاڵ بە دەمارەکانی ناو قۆلۆن دەدات و ئاگاداریان دەکاتەوە.

کاتێک کەسێک گرفتی کۆبوونەوەی غازاتی ھەیە لە قۆلۆندا پێی دەڵێن قۆلۆنی ھەیە، کەسەکەش تووشی ئازار دەبێت و کاتێک پشوو دەدات کە ڕزگاری دەبێت لە غازات و دەردانی پاشەڕۆ.

کاریگەرییەکانی قۆڵۆن لەسەر تەندروستی کەسەکان:

١- کۆبوونەوەی غازات وادەکات پەستان بچێتە سەر میزەڵدان و دڕکە پەتک لە بەشی خوارەوەی پشت، وادەکات کەسەکە زوو زوو بیەوێت میز بکات، وە زۆر کات ئازاری خوارەوەی پشتی ھەیە کە ھەمان ئەو ئازارەیە کە ژنانی دووگیان لە مانگەکانی کۆتاییی سکپڕیەکەیاندا ھەیانە.

٢- ھەندێک کەس لەلای ڕاست و چەپی سکیانەوە تووشی ئاوسان دەبن بەھۆی کۆبوونەوەی غازات لە قۆلۆنی ئەو ناوچانەدا و دەبێتە ھۆی ئازار وە بە جووڵە کردن یان نووشتانەوە وەک شێوازی سوجدەبردن باش دەبێت.

٣-یان لە قۆلۆنی ناوەڕاستدا کۆدەبێتەوەو سک دەئاوسێت و پەستان دەکاتە سەر گەدە، گەدەش تووشی ترشەلۆک دەبێت

٤- ھەروەھا پەستان دەخاتە سەر سنگ و سییەکان و تووشی ھەناسە توندی دەکات.

٥- قۆلۆن دەبێتە ھۆی ئەزێت دانی دوو دەمار کە لەلای ڕاست و چەپی شان بۆ سەر سنگ دێت، ھەندێک جار ئازارەکە ھێندە زۆرە کەسەکە ھەست دەکات کێشەی دڵی ھەیە.

٦- ھەروەھا قۆلۆن دەبێتە ھۆی کاریگەری خستنە سەر دەمارەکانی لای مل کە دەبنە سەر ئێشە، سەر ئێشەی پشتی سەر یان شەقیقە.

ھۆکاری گرفتی قۆڵۆن چیە؟
قۆلۆن زیادبوونی بەکتریایە لە قۆلۆن وڕیخۆڵەکاندا،
ــــــ ــــــ ــــــ ــــــ ــــــ ــــــ ــــــ ــــــ


بەکتریای گەدە (H Pylori) تەنها لە گەدەی مرۆڤدا دەژی و دوانزەگرێ و گەدە دوچاری نەخۆشی هەوکردن و برین و دوو جۆر شێرپەنجە دەکات.

پزیشکەکان ئاماژەی بە سێ جۆر کاریگەریی خراپ دەکەن کە بە هۆی ئەم میکرۆبەوە دووچاری دەبین، لەوانە:

-هەوکردنی گەدە: پەردەی ناوەوەی گەدە سوور دەبێتەوە و هەڵدەئاوسێت.
-برینی گەدە (قورحە): چاڵبوونی دیواری ناوەوەی گەدە و دوانزەگرێ.
-شێرپەنجەی گەدە: لە پەردەی ناوەوەی گەدە و غودە لیمفاوییەکان.

نیشانەکانی بوونی بەکتریایی گەدە :🟥

🟠هەست کردن بە ئازارێکی زۆر کاتێ گەدەی کەسەکە خاڵی بێت
⚪️ زیادبوونی غازات و سک ئاوسان .
🟢_هێڵنج و ڕشانەوە .
🟣زیادبوونی قرقێنە.
🔴نەمانی ئیشتها و زوو تێر بوون .
🟤دابەزینی کێشی لەش بێ ویستی کەسەکە.
🔵ناخۆش بوونی بۆنی هەناسە.
⚫️ئازاری سەر گەدە.
🟡هەستکردن بە ئازار لە قۆڵنج.
لەکاتی بونی هەر نیشانەیەک پشکنین بۆخۆت بکە بە مەبەستی پاراستنی کەسانی دەورو بەرت .

دەستنیشانکردنی بەکتریاکە لە گەدەدا 🔬لە ڕێگەی ئەم پشکنینانەوە ئەبێ

1️⃣پشکنینی پیسایی stool antigen.
2️⃣پشکنینی لەڕێگەی ھەناسەوە Urea breath test.
3️⃣پشکنینی خوێن serology
4️⃣اupper GI test
‏5️⃣computed tomography (CT) scan


خوای گەورە شیفای نەخۆشی هەموو لایەک بدات.
(امین یارب العالمین).

21/07/2024

کاتێک ئێسک ئەشکێت لە چەن رۆژی سەرەتا خوێنێکی زۆر لە دەورووبەری شکاویەکە کۆ ئەبێتەوە.. کە پڕیەتی لە پرۆتین و مادەی گەشەی سودبەخش بۆ دروست کردنی خانەی ئێسک ... یەکەم هەنگاوی سارێژ بوونی ئێسکەکەیە... سوڕی خوێن لە کەسی گەورە لە ناوەوەی ئێسکەکەوە بۆ دەرەوەی ئیسکەکە دێت.. بەڵام لە مناڵ دا لە بە پێجەوانەی گەورەکانە.. لە دەرەوە بۆ ناوەوە ئەچیت . ئەکتیڤیتی پەیج دابەزیوە پێویستمان بە یارمەتی ئێوەیە.

11/07/2024

دانەبەزينی گوون چيە؟
پێويستە گوونەکان پێش لەداکبوونی کۆرپەلە دابەزنە ناو توورەکەی گوون بە دوو قۆناغ
1 - لە نێوان هەفتەی 7-8 بە هاوکاری هۆڕمۆنی MIS
2 - لە نێوان هەفتەی 24-28 بە هاوکاری هۆرمۆنی تێستۆستيرۆن
بۆيە ئەگەر گوونەکان بەهەر هۆکارێک دانەبەزينە ناو توورەکەی گوون پێی ئەوترێت
دانەبەزينی گوون(Undescended te**is)
بەزۆری يەک گوون(Unilateral ) دانابەزێت بەڵام لە هەندێ منداڵدا هەردوو گوونەکە (Bilateral)دانابەزێت.
هۆکارەکانی دانەبەزينی گوون :
1 - مناڵی نەبەکام.
2 - ئەو مناڵانەی کێشيان کەمە.
3 - مناڵی دووانە.
4 - بۆماوەيی دانەبەزينی گوون لە باوک يان برا دا.
5 - هەندێ نەخۆشی وەک Prune belly syndrome يان Gastroschisis
6 - کەمی هۆرمۆنی Androgen ,MIS,hCG يان LH.
ماکەکانی (زیان) دانەبەزينی گوون:
1 - ڕێژەی شێرپەنجەی گوون زياد دەبێت.
2 - نەزۆکی پياوان.
3 - سووڕانی گوون و ڕەشبوونەوەی گوونەکە.
4 - درووست بوونی فتق.
5 - زيانگەياندن بە گوونەکە لەکاتی ياری و کەوتندا.
چارەسەر:
پێويستە دوای تەمەنی شەش مانگی و پێش تە مەنی دوو ساڵی گوونەکە نەشتەرگەری بۆ بکرێت و لە توورەکەی گووندا جێگير بکرێت (Orchidopexy with subdartous pouch )
هەندێ کات ئەگەر گوونەکە نەتوانرا بدۆزرێتەوە ئەوا پێويستە ئامێری ناوسکبينين بەکار بهێنرێت (Laproscopy ) بۆ بوون يان نەبوونی گوون لە ناوسکدا.
تێبينی :
پێويستە منداڵی تازە لە دايک بوو پشکنينی بۆ ئەنجام بدرێت لە سێ ڕۆژی يەکەم و پاشان لە تەمەنی شەش هەفتەيدا بۆ دڵنيابوون لە هەبوونی گوونەکان لە توورەکەی گووندا.
ئەگەر تورەکەی گوون هيچ گوونێکی تيانەبوو واتە هەردوو گوونەکە دانەبەزيبوو ئەوا پێويستە پشکنينی کڕۆمۆسۆم و هۆرمۆن ی بۆ بکرێت.