01/03/2026
තෙල් නෑ කියලා බයවෙලා අද නිවාඩු දවසෙත් ඔයා බොරුවට පාරේ තෙල් පෝළිමේ ද?
🧠 ඇයි අපි මෙහෙම හැසිරෙන්නේ? (The Trauma Response)
2022 වසරේ අප ලැබූ අමිහිරි අත්දැකීම් නිසා ඇති වූ "පශ්චාත් ව්යසන පීඩනය" (Post-Traumatic Stress) තවමත් අපේ යටිහිතේ තියෙනවා. පෝලිමක් දැකපු ගමන්, අපිට අවශ්ය නැතත් පෝලිමට එකතු වීමට පෙළඹෙන්නේ "අනිත් අයට ලැබිලා මට නැති වෙයිද?" යන බය (FOMO) නිසයි. මොකක් හරි අහිතකර ආරංචියක් පැතිර යනකොට, අපේ මොළය ස්වයංක්රීයවම අපව "ආරක්ෂක පියවර" (Survival Mode) වෙත යොමු කරනවා.මේක අනවශ්ය බියක් ඒත් මේ "අනවශ්ය කලබලය" (Panic Buying) හරහා අපි කරන්නේ නැති ප්රශ්නයක් නිර්මාණය කර ගන්න එකයි. මෙය සාමාන්ය මනුෂ්ය ස්වභාවයක් වුවත්, එය පාලනය කරගැනීම බුද්ධිමත්කමයි.
📊 සැබෑ තත්ත්වය මොකක්ද?
මැදපෙරදිග ගැටුම් තිබුණත් ලංකාවට ඉන් ක්ෂණික බලපෑමක් ඇති වීමේ අවදානම ඉතා අඩුයි:
අද වෙනකොට අපි තෙල් ලබාගන්නේ මැදපෙරදිග වගේ එක කලාපයකින් නෙමෙයි. රුසියාව, ඉන්දියාව සහ සිංගප්පූරුව වැනි රටවල් සමඟ පවතින සෘජු ගනුදෙනු නිසා සැපයුම අඛණ්ඩව පවත්වාගෙන යාමේ හැකියාව පවතිනවා. රුසියාව ඉන්දියාව වගේ රටවල් එක්ක ගණුදෙනු කරන නිසා කොහොමවත් තෙල් හිඟයක් ඇතිවෙන්න තියෙන අවස්ථාව අඩුයි.
කෘතිම හිඟය: සාමාන්යයෙන් සතියකට ප්රමාණවත් තෙල් සංචිතයක්, හැමෝම එකවර පිරවීමට උත්සාහ කළහොත් පැය කිහිපයකින් අවසන් වෙනවා. මෙය සැබෑ තෙල් හිඟයක් නොව, කළමනාකරණය කරගත නොහැකි "ඉල්ලුම ඉහළ යෑමක්" පමණයි. මොකද සාමන්යයෙන් තෙල් ප්රවාහනය කරන්නේ සතියට සැරයක් හෝ දෙසැරයක්. සතියකට හරියන තෙල් රටපුරා සංචිත ගත කරාම නැවත තෙල් ප්රවාහනය කරන්නේ අවශ්යතාවය කළමණාකරනය කරගෙනයි. ඒත් මේ විදියට අනවශ්යය කලබලයකින් තෙල් රැස්කරගැනීමෙන් වෙන්නේ මේ හැමදේම අක්රමවත් වෙලා හැමෝම අපහසුතාවයට පත්වෙන එකයි. අපි මේක අවබෝධ කරගන්න ඕනේ.
📢 ඒ වගේම තමා ල්මාධ්ය සහ දේශපාලන බලපෑම
මේ වෙලාවේ සමහර මාධ්ය සහ දේශපාලනික පක්ෂ වාසි තකා මේ තත්ත්වය අවස්ථාවක් කරගෙන කලබලයක් හා විවිධ ගැටලු ඇති කිරීමට කටයුතු කරනවා. ඔවුන් කරන්නේ ඔබේ "බිය" ආයෝජනයක් කරගෙන වාසි ලබා ගැනීමයි. එම නිසා එවැනි අවස්ථාවාදී තැන්වල දී ඔබ අතලොකුවක් නොවීමට තරම් බුද්ධිමත් වෙන්න.
🤝 අනිතය ගැනත් හිතමු (Social Responsibility)
ඔයා අනවශ්ය ලෙස තෙල් ලබාගැනීමට පෝලිම් ගැසීමෙන් සිදු වන්නේ සැබෑ ලෙසම අවශ්යතාවයක් ඇති අයෙකු අතිශය අපහසුතාවයට පත්වීමයි. * හදිසි රෝගියෙකු රැගෙන යන වාහනයකට,
අත්යවශ්ය සේවාවක නිරත වන්නෙකුට,
ඔයා මේ කලබලය නිසා අවස්ථාව අහිමි විය හැකියි. "මට තිබුණොත් ඇති" යන සිතුවිල්ලට වඩා "අපි හැමෝම එකට මේකෙන් බේරෙන්න ඕනේ" යන සාමූහික හැඟීම මේ මොහොතේ අත්යවශ්යයි.
🧘♂️ මානසිකව ශක්තිමත් වී වගකීම් සහගතව කටයුතු කරන්නේ කොහොමද?
අනවශ්ය කලබලයකට (Panic) පත් නොවී බුද්ධිමත්ව කටයුතු කිරීම සඳහා මේ කරුණු අනුගමනය කරන්න:
තොරතුරු විමසා බලන්න: ඕනෑම පුවතක් දුටු සැනින් කලබල නොවී, එහි විද්යාත්මක හා ප්රායෝගික පදනම සොයා බලන්න. තොරතුරු විකෘති කරමින් වාසි ලබාගන්නා පිරිස්වලට ඔයාගේ "මානසික සාමය" බිලි දෙන්න එපා.
තම පාලනයෙන් බැහැර දේ ගැන නොසිතන්න: මැදපෙරදිග ගැටුම් ඔයාගේ පාලනයෙන් බැහැර දෙයකි. ඒත් ඔයාගේ ප්රතිචාරය (Response) ඔයාගේ පාලනය යටතේ පවතී. පාලනය කළ හැකි දේ ගැන පමණක් අවධානය යොමු කිරීමෙන් මානසික පීඩනය අවම කරගත හැකියි.
වගකීම් සහගත වන්න: ඔයා අනවශ්ය ලෙස තෙල් ගබඩා කිරීමෙන් කරන්නේ තවත් කෙනෙකුට ඇති අවස්ථාව අහිමි කිරීමයි. රටක් ලෙස අප නැවත ගොඩනැගීමට නම් "මම" යන පුද්ගලවාදී සිතුවිල්ලෙන් මිදී "අපි" යන සාමූහික වගකීමෙන් යුතුව කටයුතු කළ යුතුයි.
පෙර අත්දැකීම් බුද්ධිමත්ව භාවිත කරන්න: 2022 වසරේ අත්දැකීමෙන් අප ඉගෙන ගත යුත්තේ "කලබල වීමෙන් ප්රශ්නය තවත් දරුණු වන බව" මිස, බයෙන් පෝලිම් ගැසිය යුතු බව නෙමෙයි.
✅ අප කළ යුත්තේ කුමක්ද?
බුද්ධිමත් මිනිසෙකු යනු තොරතුරු දන්නා අයෙකු පමණක් නොව, එම තොරතුරු හමුවේ නොසැලී බුද්ධිමත්ව සහ වගකීම් සහගතව ප්රතිචාර දක්වන අයෙක් වීමයි.
අපි බ්අනවශ්ය බය පසෙක ලා, සන්සුන්ව සහ අන් අය ගැනත් සිතමින් වගකීමෙන් කටයුතු කරමු. 🇱🇰