09/02/2026
මහෞෂධී, මාණ්ඩුකී, මණ්ඩුකපර්ණී යනාදී නම් වලින් ද, මැඬියා පැන පැන යන අයුරින් සිහින් වැල් ඇඳි ඇඳී ගොස් කුඩා පඳුරු ලෙස ඇතිවෙන නිසාවෙන් මණ්ඩුක ලෙසින්ද හඳුන්වන ගොටුකොළ කියන්නේ පලා වර්ග අතරින් වැඩිම යකඩ ප්රතිශතයක් අඩංගු වන පලා වර්ගයක්.
මෙහි විද්යාත්මක නාමය _Centella asiatica_ වේ.
ඉතා පහසුවෙන් අපගේ ගෙවත්තක වුවද වගා කරගැනීමට ද හැකි මෙම ශාකය තෙතමනය සහිත මැටි පසෙහි හොඳින් වර්ධනය වේ. එසේම තෙත වැලි පසෙහිද වර්ධනය වේ.
මෙහි ශාක පත්රයේ දාරය අපගේ මිනිස් මොළයේ හරස්කඩක් වැනි හැඩයක් ගන්නා නිසාම, ගොටුකොළ මස්තිෂ්කයට (මොළයට) ඉතා ගුණදායක බවට මතයක් පවතින්නා සේම සැබැවින්ම මෙය ඉතා ගුණවත්, වටිනා ශාකයකි.
බීටා කැරොටීන්, පොස්පරස්, කැල්සියම්, පොටෑසියම්, මැග්නීසියම්, සින්ක් වැනි පෝෂ්ය පදාර්ථ හා ඛනිජ අයන මෙහි අඩංගු වේ.
හීං ගොටුකොළ (බෙහෙත් ගොටුකොළ ) හා
මහ ගොටුකොළ (රට ගොටුකොළ ) ලෙස ප්රභේද දෙකකි.
බුද්ධි වර්ධක, හෘදයට හිතකර, ස්තම්භන, ස්තන්ය ජනන, ශක්ති ජනක, වයඃ ස්ථාපන, විෂහර, රක්ත වර්ධක, බලකාරක යනු ආයුර්වේදයට අනුව මෙහි ප්රධාන කර්මයන්ගෙන් සමහරකි.
ආයුර්වේදයේදී මෙය , මලබද්ධය, ප්රමේහ රෝග, පීනස, කුෂ්ඨ රෝග, ක්රිමි රෝග ආදී බොහෝ රෝග අවස්ථාවන්හි භාවිතයට ගන්නා අතර,
🔸මතක ශක්තිය වර්ධනය හා රසායන ගුණ අපේක්ෂාවෙන්,
ගොටුකොළ යුෂ, එළකිරි සමඟ බීමට දීම.
🔸මල බුරුල්ව යනවිට,
ගොටුකොළ යුෂ, බැඳගත් සූදුරු චූර්ණය සමඟ බීමට දීම.
🔸ක්රිමි රෝගයන්ට,
ගොටුකොළ දඬු හා වලඟසාල් තම්බා බීමට දීම මෙන්ම,
🔸පීනස් රෝගීන්ට නිතර මෙය ආහාරයට ගැනීම ද ඉතා ගුණදායකය.
🔸එමෙන්ම මෙය හිසකෙස් වලටද ගුණදායක ඖෂධයකි.
එදිනෙදා භාවිතයේදී,
කැඳ, මැල්ලුම්, සලාද ආදී ලෙස සකසා භාවිතයට ගත හැකි මෙය ආයුර්වේදයේදී විවිධ ඖෂධ යෝග සඳහා භාවිතා වන මහඟු ඔසුවකි.
✍️ආයුර්වේද වෛද්ය උපේක්ෂා රන්මලී සෙනෙවිරත්න.
BAMS(Hons) Colombo
0773692780
