https://www.facebook.com/106215925507176/

Tyron 's Talking Therapy, Yangon (2026)

16/03/2026

“ အချစ်ဆိုတာ နှင်းဆီပင်လိုပဲ၊ မြေဩဇာကျွေးဖို့လိုတယ်၊ ယုယနေဖို့လိုတယ်၊ ပိုးသတ်ဖို့လိုတယ်။ ”

“ သို့မဟုတ်ရင် ညှိုးရော်တတ်တယ်၊ သေတတ်တယ်ပေါ့ ”

“ အချစ်စိတ်ဆိုတာ ရေငြိမ်မဟုတ်ဘူး။ ရေတက်ရေကျရှိတဲ့ ဒီရေ မျှသာဖြစ်တယ်။ ”

▪️ကြည်အေး
(အပြင်ကလူ)

13/03/2026

စကားမပြောမီပြောမယ့်စကားကိုစစ်ဆေးရန် စကားစစ်(၃) ခု

ရှေးခေတ်ဂရိနိုင်ငံတွင်ဆိုကရေးတီးမှာအသိဥာဏ်ကြီးမားသူဟု အများကအသိအမှတ်ပြုလက်ခံထား ကြပါတယ်။ တစ်နေ့မှာ ဆိုကရေးတီးကိုသိသူတစ်ယောက်ကဆိုကရေးတီးကိုတွေ့တဲ့အခါမှာ “ဆရာ ကြီး ဆိုကရေးတီး၊ ခင်‌ဗျားမိတ်ဆွေအကြောင်းကြားပြီးပြီလား” လို့လှမ်းမေးလိုက်ပါတယ်။

အဲဒီတော့ဆိုကရေးတီးကနေပါဦး။ ကျွန်တော့်ကိုတစ်ခုခုပြောတော့မယ်ဆိုရင် ခင်ဗျားအနေဖြင့် စကား စစ် (၃) ခုနဲ့စစ်ဆေးပြီးမှပြောဖို့ လိုအပ်ပါတယ်လို့ ဆိုကရေးတီးကပြောလိုက်ပါတယ်။ အဲဒီ စကားစစ် (၃) ခုကိုတော့ စကားစစ် (၃) ခုပါတဲ့စစ်ဆေးလွှာ (Triple Filter Test.)လို့ခေါ်ပါတယ်လို့ပြောလိုက်ပါ တယ်။
အဲဒီတော့စတင်စကားပြောလိုက်သူက “စကားစစ်(၃)ခုပါတဲ့စစ်ဆေးလွှာ” ဆိုပြီးအံ့အားသင့်စွာပြန်ပြော မိ ပါတယ်။

အဲဒီတော့ဆိုကရေးတီးက ဟုတ်ပါတယ်။ ခင်ဗျားကျွန်တော်မိတ်ဆွေအကြောင်းမပြောမှီ ခင်ဗျားပြောမဲ့ အကြောင်းအရာကိုအချိန်အနည်းငယ်ယူပြီးစစ်ဆေးရင် ကောင်းပါတယ်။ ဒါကြောင့်စကားစစ်ဆေးလွှာ (၃) ခု့လို့ခေါ်ပါတယ်လို့ဆိုကလေးတီးကပြန်ပြောလိုက်ပါတယ်။

ပထမစကားစစ်ဆေးလွှာကတော့ ခင်ဗျားပြောမဲ့အကြောင်းအရာကအမှန်တကယ်စစ်မှန်ရဲ့လားဆိုတာ သေချာအောင်စစ်ဆေးဖို့ဖြစ်ပါတယ်။

အဲဒီတော့ စကားစပြောလာသူက အစစ်အမှန်လားဆိုတာတော့မသိပါဘူး။ အဲဒါကို ကျွန်တော်ကတ ဆင့် စကားကြားလာတာပါလို့ပြန်ဖြေလိုက်ပါတယ်။
အဲဒီတော့ဆိုကရေးတီးကကောင်းပါပြီ၊ ခင်ဗျားပြောမဲ့အကြောင်းအရာကမှန်သလား။ မမှန်ဘူးလား ဆိုတာ ခင်ဗျားမသိဘူးဆိုရင်မှန်မမှန်မသေချာဘူးပေါ့။
ကျွန်တော်တို့ဒုတိယစကားစစ်ကိုကြည့်ကြရအောင်။ ဒီစကားစစ်ကတော့ ခင်ဗျားပြောမဲ့အကြောင်း အရာက ကောင်းတဲ့အကြောင်းအရာလားဆိုတာစစ်ဆေးရန်ဖြစ်ပါတယ်။ အခုခင်ဗျားပြောမဲ့ကျွန် တော့မိတ်ဆွေအ‌ကြောင်းက ကောင်းတဲ့အကြောင်းဟုတ်ပါသလားလို့မေးလိုက်ပါတယ်။

အဲဒီတော့ပြောမဲ့လူက “ဟင့်အင်း ကောင်းတဲ့အကြောင်းမဟုတ်ပါဘူး၊ ဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်နေပါတယ်” လို့ပြန်ဖြေလိုက်ပါတယ်။

အဲဒီတော့ဆိုကရေးတီးက အော်ခင်ဗျားကကျွန်တော့မိတ်ဆွေအကြောင်းမကောင်းတာပြောချင်နေ တာကိုး။ ပြီးတော့ အဲဒီပြောမဲ့ အကြောင်းအရာက မှန်မမှန်ဆိုတာလည်းခင်ဗျားကမသိဘူးဆိုတော့ ခင်ဗျားပြောမဲ့စကားနဲ့ပတ်သက် ပြီးတတိယစကားစစ်ကိုစစ်ဆေးကြည့်ရန် လိုပါတယ်။ တတိယစစ် ဆေးရမဲ့စကားစစ်ကတော့ ခင်ဗျားပြောမဲ့စကားက အသုံးဝင်သလားဆိုတာစစ်ဆေးကြည့်ရန် လိုလာ ပါတယ်လို့ဆိုကရေးတီးကပြောလိုက်ပါတယ်။ ခင်ဗျားပြောမဲ့ကျွန်တော့မိတ်ဆွေအကြောင်းက ကျွန် တော့ အတွက်အသုံးဝင်ပါသလားလို့မေးလိုက်ပါတယ်။

အဲဒီတော့စကားလာပြောတဲ့လူက ဟင့်အင်းအသုံးမဝင်ပါဘူးလို့ပြန်ဖြေလိုက်ပါတယ်။

အဲဒီတော့ဆိုကရေးတီးက ခင်ဗျားပြောမဲ့စကားက မှန်မမှန်လည်းမသိဘူး၊ ကောင်းတဲ့အကြောင်းအရာ လည်းမဟုတ်ဘူး၊ ပြီတော့ ကျွန်တော့အတွက်လည်းအသုံးမဝင်ဘူးဆိုရင်အဲဒီအကြောင်းကိုဘာကြောင့် ကျွန်တော့ကိုလာပြောဖို့ လိုပါသလဲ လို့မေးလိုက်ပါတယ်။

အဲဒီတော့ဆိုကရေးတီးကို လာပြောမဲ့လူလည်း ဘာမှဆက်မပြောဖြစ်တော့ဘဲရပ်သွားပါတော့တယ်။

ဆိုကရေးတီးကပြောမဲ့စကားကိုစကားစစ် (၃) ခုနဲ့စစ်ဆေးရန် လမ်းပြခဲ့သလို့ မြတ်စွာလုရားကလည်း စကားပြောတဲ့အခါ စစ်ဆေးဆင်ခြင်ရန်အချက် (၅)ချက်ကိုလမ်းညွှန်ခဲ့ပါတယ်။ အဲဒါတွေကတော့

၁။ ဟုတ်မှန်သလား၊ မဟုတ်မှန်ဘူးလားဆိုတာစစ်ဆေးပါ။

၂။ ပြောမဲ့စကားကအကျိုးရှိတဲ့စကားဟုတ်မဟုတ်ပြန်စစ်ဆေးပါ။

၃။ ပြောမဲ့စကားကိုပြောမဲ့အချိန်ဟာ ပြောသင့်တဲ့အချိန်ဟုတ်မဟုတ်ပြန်လည်စစ်ဆေးပါ။

၄။ ပြောမဲ့စကားဟာမေတ္တာဖြင့်ယှဥ်ပြီးပြောမှာဟုတ်မဟုတ်စစ်ဆေးပါ။

၅။ ပြောတဲ့အခါ ယဥ်ကျေးသိမ်မွေ့စွာပြောမှာဟုတ်မဟုတ်ပြန်စစ်ဆေးပါ။

(အဲဒီအချက် (၅) ချက်ကိုမှတ်ရလွယ်အောင် - ဟုတ်မှန်ကျိုးရှိ၊ ချိန်ခါသိ၊ ပြောသည့်အခါ၊ မေတ္တာပါ၊ ယဥ်ကျေးသိမ်မွေ့စွာ)လို့လင်္ကာလေးစပ်ထားပါတယ်။

မိတ်ဆွေများ ပြောမဲ့စကားကို ဆိုကရေးတီးပြောခဲ့တဲ့စကားစစ် (၃) ခုရယ်မြတ်စွာဘုရာလမ်းပြခဲ့တဲ့ လမ်းညွှန်ချက် (၅) ခုနဲ့ကိုက်ညီအောင် ပြောဆိုနိုင်ကြပါစေ။

မေတ္တာဖြင့်
ဒေါက်တာသိန်းလွင်၊ ပါမောက္ခ၊ (ငြိမ်း)၊ ပညာရေးစိတ်ပညာဌာန၊ ရန်ကုန်ပညာရေးတက္ကသိုလ်။

12/03/2026

ဟယ်လီကော်ပတာလိုမိဘ၊ နှင်းရှင်းစက်လိုမိဘနှင့်
မီးပြတိုက်လိုမိဘ။
=•=•=•=•=•=•=•=•=•=•=•=•=•=•=•=•=•=•=•=
Dr မြင့်လွင်(စိတ်ပညာ)

ခေတ်တွေအမျိုးမျိုးပြောင်း၊ မျိုးဆက်တွေ
တစ်ဆက်ပြီးတစ်ဆက်ပြောင်းလာတာနဲ့အတူ
မိဘအုပ်ထိန်းမှုပုံစံ အယူအဆတွေလည်းပြောင်းလဲ
လာပါတယ်။ မိဘအုပ်ထိန်းမှုပုံစံတွေမှာ
၁။အာဏာရှင်ဆန်တဲ့မိဘအုပ်ထိန်းမှု
(Authoritarian parenting)
၂။ ကျိုးကြောင်းပြဆုံးမတဲ့မိဘအုပ်ထိန်းမှု
(Authoritative Parenting)
၃။ အလိုလိုက်လွန်းတဲ့မိဘအုပ်ထိန်းမှု
(Permissive Indulgent Parenting)
၄။ ကလေးအပေါ်စိတ်မဝင်စားပစ်ပယ်လှစ်လျှူရှု
ထားတဲ့မိဘအုပ်ထိန်းမှု(Neglectful Parenting )
ဆိုပြီး လေးမျိုးတွေ့ရတယ်လို့ ဖွံ့ဖြိုးမှုစိတ်ပညာ
ရှင်များကဆိုပါတယ်။

ယခုတခါ ဟယ်လီကော်ပတာလိုမိဘ၊ နှင်းရှင်း
စက်လိုမိဘ၊ မီးပြတိုက်လိုမိဘ ဆိုတဲ့အသုံးအနှုန်း
တွေလည်းပေါ်ထွက်လာပြန်ပါတယ်။

တကယ်တော့ မိဘများစွာဟာ သူတို့သားသမီးတွေ
အပေါ် အကဲပိုတဲ့Over-parent တွေဖြစ်ဟန်တူပါ
တယ်။ အဲလိုအကဲပိုတာကို ကလေးကိုချစ်တာ၊
မိဘတာဝန်ကျေတာလို့ ထင်ဟန်ရှိပါတယ်။ အဲလို
ဟုတ်မဟုတ်စဉ်းစားကြည့်ပါမယ်။

Merriam-Webster Dictionary ရဲ့အဆိုအရ
“ဟယ်လီကော်ပတာမိဘတွေဟာ သူတို့ကလေး
တွေရဲ့ ဘဝမှာ လွန်လွန်ကဲကဲ ပါဝင်ပတ်သက်မှု
တွေလုပ်တဲ့ မိဘအမျိုးအစားတွေ ဖြစ်ပါတယ်။
အခြေခံအားဖြင့် ဆိုရရင်ဟယ်လီကော်ပတာလို
မိဘအမျိုးအစားတွေဟာ ကလေးဘာလုပ်နေလဲ၊
ဘယ်ကိုသွားလဲ၊ ဘယ်သူနဲ့အတူရှိနေလဲ အမြဲသိ
ချင်နေပြီး ဟယ်လီကော်ပတာတစ်စင်းလို ကလေး
အပေါ် ဝဲပျံ စောင့်ကြပ်နေလိုတဲ့မိဘမျိုးဖြစ်ပါတယ်။

နှင်းရှင်းစက်(Snowplow )မိဘဆိုတာကတော့
နယူးယောက်တိုင်းမ်စ် သတင်းစာအရ ကလေး
အောင်မြင်ဖို့ ကလေးရှေ့က အခက်အခဲအတား
အဆီးမှန်သမျှကို ကလေးကျရှုံးမှု၊ လိုဘမပြည့်ဝ
မှု သို့မဟုတ် အခွင့်အရေဆုံးမှုတွေမကြုံရလေအောင်
ကလေးကိစ္စမှန်သမျှ ဝင်ရောက်လမ်းရှင်ပေးကြတဲ့
မိဘအမျိုးအစားတွေပါ။ Snowplow ဆိုတာက
ဆီးနှင်းတွေထူထဲစွာကျလို့ ကားလမ်းတွေပိတ်
ကုန်တဲ့အခါ ကားတွေသွားလို့ရအောင် ကားလမ်းမ
ပေါ်မှာဖုံးပိတ်နေတဲ့ ဆီးနှင်းတွေကိုရှင်းပေးတဲ့
ဘူလ်ထရိုဇာလို စက်ယန္တရားကြီးတွေကို ခေါ်
တာပါ။ ဒီအမျိုးအစားမိဘတွေဟာ ကလေး
ကျောင်းစာရမှတ်တွေမြင့်အောင် ဆရာ/မတွေကို
တွန်အားပေးမယ်၊ အရှုံးဆိုတဲ့ခံစားစိတ် ကလေး
မကြုံရအောင် ကလေးပါဝင်မယ့် အားကစား
အသင်းအတွက် နာမည်ကြီးနည်းပြတစ်ယောက်
ခေါ်ပေးမယ် ဆိုတာမျိုးပင်လုပ်ကောင်းလုပ်ပါ
လိမ့်မယ်။

ဘယ်မိဘမှ မိမိတို့ရဲ့ကလေး အရှုံးနဲ့ကြုံပြီး
နာကျင် ခံစားရမှာကို အလိုရှိမှာ မဟုတ်သော်လည်း
ကလေးရဲ့ဘဝချမ်းသာသုခနဲ့ ပိုပြည့်စုံနိုင်ဖို့
ကျင့်သုံးရမယ့် မိဘအုပ်ထိန်းမှုနည်းဗျူဟာတွေ
ကတော့ ဟယ်လီကော်ပတာမိဘရော နှင်းရှင်း
စက်လိုမိဘရော နှစ်ခုလုံး တစ်ခုမှ မဟုတ်ဘူး
လို့ ပညာရှင်တွေကထောက်ပြပါတယ်။

မိဘအုပ်ထိန်းမှုမှာ ဟန်ချက်ညီမှုတစ်ခု ရှိသင့်
ပါတယ်။ မိဘဟာ ကလေးအတွက်၊ ကလေးက
လိုအပ်တဲ့ အချိန်အတွက် ရှိပေးသင့်ပေမဲ့ ကလေး
ကိုယ်တိုင် ဖြေရှင်းရမယ့် ပြဿနာအတွက်တော့
ကလေးကို ကိုယ်တိုင်ဖြေရှင်းခွင့်ရဖို့ လမ်းပိတ်
မထားဘဲ့ ကလေးကိုတိုင် လမ်းရှင်းဖို့ အားပေး
ရပါလိမ့်မယ်။

ဓနဥစ္စာတွေ၊ ဒီနေ့ခေတ် နည်းပညာတွေကြောင့်
ဟယ်လီကော်ပတာမိဘ သို့မဟုတ် နှင်းရှင်းစက်
မိဘ ဖြစ်ဖို့လွယ်ပါတယ်။ ဟယ်လီကော်ပတာ
မိဘတွေဟာ ကလေးကို မေးနေစရာပင် မလိုဘဲ
ကလေးရဲ့ ဖုန်းကနေ ကလေးဘယ်မှာရှိနေလဲ၊
ဘယ်ကိုသွားနေလဲခြေရာခံဖို့ လွယ်ကူပါတယ်။
နှင်းရှင်းစက်မိဘတွေကတော့ ကလေးရဲ့ဆရာဆီ၊
ကလေးရဲ့နည်းပြဆီ အီးမေးလ်ပို့ပြီး ကလေးနဲ့
ဆရာတွေ၊ နည်းပြတွေကြားမှာ ဝင်ရောက် နေရာ
ယူနိုင်ပါတယ်။

ဟယ်လီကော်ပတာမိဘတွေဟာ ကလေးက သူတို့
ကိုလိုအပ်ချိန်မှာ ရှိပေးနိုင်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ကလေး
ပြဿနာအားလုံးကိုတော ဖြေရှင်းပေးနိုင်မှာမယ်
မဟုတ်ပါဘူး။ နှင်းရှင်းစက်မိဘတွေကလည်း
ကလေး ကြုံနိုင်မယ့် ကျရှုံးမှုတွေကို မကြုံအောင်
အခက်အခဲတွေအားလုံး ကိုတော့ လမ်းရှင်းပေး
နိုင်မှာ မဟုတ်ပါဘူး။

ဟယ်လီကော်ပတာမိဘတွေဟ ကလေးကို တချိန်
လုံးစောင့်ကြပ် ကြည့်နေပြီး ကလေးစိတ်နဲ့ကလေး
ကိုယ် လွတ်လွတ်လပ်လပ် လုပ်ခွင့်ပြုတာ ရှားပါ
တယ်။ ကလေးရဲ့စာသင်ကျောင်းနေရတဲ့ဘဝ၊
သူချင်းများနဲ့ပေါင်းသင်းနေထိုင်ဆက်ဆံမှု အစရှိတဲ့
သတင်းအချက်အလက်တွေအားလုံးကိုသိချင်ပါ
လိမ့်မယ်။ ဒါပေမဲ့လည်း ကလေးကို အောင်မြင်
စေချင်ရင် ကျရှုံးဖူးဖို့လိုတာကိုလည်းသိဖို့လိုပါတယ်။
နှင်းရှင်းစက် မိဘတွေကတော့ကလေးကို ကျရှုံးမှု
ကြုံတဲ့ အခွင့်အရေးပေးချင်မှာ ပင်မဟုတ်။ ၄င်းတို့
ဟာ ကလေးက ကျရှုံးမှု မတွေကြုံမှီ ကလေးပြဿနာ
တွေကို ရှင်းပေးထားတာက ကလေးအောင်မြင်ဖို့
ပိုလွယ်လိမ့်မယ်လို့ ယုံကြည်သူတွေဖြစ်ပါတယ်။
တကယ်တော့ သာမန်ထက်အားစိုက်ဖြေရှင်းလိုက်
ရတဲ့ “နှစ်လိုဖွယ် အခက်အခဲလေးတွေ၊ လုပ်စရာ
လေးတွေ” လည်း ရှိကြပါတယ်။ နှင်းရှင်းစက်
မိဘတွေ ဟာ ကလေးအတွက် ဒီအရာလေးတွေနဲ့
ထိတွေဖို့ ပျက်ကွက်စေတယ်၊ အဲဒီအရာတွေချို့တဲ့
ကုန်စေပါတယ်။ ဒီအမျိုးအစားချို့တဲ့မှုဆိုတာ
ကလေးကို လိုဘမပြည့်ဝချိန်မှာ အဲဒီလိုဘမပြည့်ဝ
မှုကို ဘယ်လိုကိုင်တွယ်ရမယ်ဆိုတာ သင်ယူဖို့
အခွင့်အလမ်းမရခဲ့ဘူးဆိုတဲ့ အဓိပ္ပာယ်သာဖြစ်ပြီး
တစုံတခုအတွက် စိတ်ကျေနပ်မှု မရချိန်မှာ
ကလေးကအလွယ်တကူလက်လျော့လိုက်ပါ
လိမ့်မယ်။

ကလေးတွေဟာ အောင်မြင်အောင် ကျရှုံးဖူးတဲ့
အတွေ့အကြုံလည်းရှိဖို့ လိုပါတယ်။ သူတို့ဟာ သူတို့
ရဲ့ကိုယ်တိုင် ကြိုးစားဖြေရှင်းရာမှ ရရှိလာတဲ့ ဘဝ
သင်ခန်းစာတွေကနေ ပိုပြီးအကျိုးကျေးဇူးရရှိ
နိုင်ပါလိမ့်မယ်။ သူတို့ကို ဆုံးရှုံးမှုတွေ မတွေ့ဖူး
အောင် တားဆီးကာကွယ်ပေးလွန်းတဲ့ မိဘတွေ
ကြောင့် ဒီသင်ခန်းစာတွေ သိပ်ရနိုင်မယ်မဟုတ်ပါ။
မိဘက အဲလို အကာအကွယ်ပေးလွန်းခြင်းကြောင့်
သူတို့လူကြီးဖြစ်လာလို့ မလွဲမသွေကြုံရမဲ ဘဝရဲ့
အခက်အခဲတွေ ရင်ဆိုင်ရတဲ့အခါ ကိုယ်တိုင်မဖြေ
ရှင်းတတ်ဘဲ ခက်ခဲတဲ့အချိန်တွေကြုံရနိုင်ပါတယ်။

၂၀၁၉ခုနှစ်မှာ ကောက်ယူခဲ့တဲ့ New York Times
သတင်းစာရဲ့ Surveyတစ်ခုက နှင်းရှင်းစက်
(Snowplow) မိဘတွေအကြောင်း မီးမောင်းထိုး
ပြခဲ့ပါတယ်။
-၇၆%သော နှင်းရှင်းစက်မိဘတွေဟာ သူတို့ရဲ့
အရွယ်ရောက်ကလေးတွေရဲ့ လုပ်စရာ နောက်ဆုံး
သတ်မှတ်ရက်(Deadline)ကို သတိပေးနေရဆဲ ဖြစ်သတဲ့။
-၇၄%ကတော့ ကလေးတွေအတွက် Appointကို
မှတ်ပေးနေရတုန်းတဲ့။
-၁၆%ကတော့ အလုပ်လျှောက်ဖို့ လျှောက်လွှာ
အကုန်လုံး သို့မဟုတ် တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းရေးပေး
ခဲ့ရသတဲ့။
-၁၂%ကတော့ ကလေးကို တစ်နေ့မုန်ဖိုး $500
သို့မဟုတ် လစဉ်အသုံးစရတ်ထောက်ပံ့ပေးသတဲ့။
-၁၁%ကတော့ ကလေးကအလုပ်မှာ ပြဿနာရှိ
ရင် အလုပ်ရှင်ကို မိဘက လှမ်းဆက်သွယ်သတဲ့။
-၄%ကတော့ ကလေးအတွက် အက်ဆေး အကုန်
လုံး သို့မဟုတ် တစ်စိတ်တစ်ပိုင်ရေးပေးသတဲ့။
ဒီလေ့လာမှုမှာ သူတို့လုပ်ရမယ့် အခြေခံအလုပ်တွေ
မိဘကလုပ် ပေးနေရတဲ့ ကလေးတွေဟာ အသက်
၁၈နှစ်ကနေ ၂၈နှစ်အတွင်း ရှိတဲ့သူတွေ ဖြစ်ကြပါ
တယ်။

တက္ကသိုလ် တက်ချိန်မှာ မိဘအိမ်ကနေခွဲနေပြီး
တက္ကသိုလ်ကိုသွား တက်ရခြင်းအဓိကအကြောင်း
ရင်းဟာ ဆယ်ကျော်သက်ကလေးကို အမှီအခို
ကင်းကင်းနေတတ်အောင်နဲ့ သူလုပ်စရာရှိတဲ့အလုပ်
တတ်ရန်၊ သူယူစရာရှိတဲ့တာဝန် သူယူတတ်အောင်
လေ့ကျင့်ပေးခြင်းလည်း ဖြစ်ပါတယ်။

မိဘတွေအနေနဲ့ ကလေးဆယ်ကျော်သက်ကလေး
တွေကို အုပ်ထိန်းရာမှာ ပေးသင့်တဲ့ မိဘအုပ်ထိန်းမှု
ပုံစံကတော့ မီးပြတိုက်လိုမိဘအုပ်ထိန်းမှုမျိုးဖြစ်ပါ
တယ်။ ဒီမိဘတွေဟာ ကလေးက သူ့ရဲ့ဘဝ
အပြောင်းအလဲတွေကို စူးစမ်းရှာဖွေရာမှာ မီးပြတိုက်
တစ်ခုလို လမ်းပြပေးတဲ့ အခန်းကဏ္ဍမျိုး လုပ်ဆောင်
ပေးပါတယ်။ပျိုဖော်ဝင်ချိန်အရွယ်ဆိုတာ စိန်ခေါ်မှု
တွေ ကြုံရတဲ့ဘဝရဲ့ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုဖြစ်စဉ်မှာ
ဘဲ မိမိကိုယ်မိမိလက်ခံဖို့၊ မိမိမှာစွမ်းရည်တွေရှိတယ်
ဆိုတဲ့ ခံစားစိတ်ရဖို့လည်းအရေးကြီးပါတယ်။
အချုပ်အားဖြင့် ကလေးလိုအပ်ချိန်မှာ မီးပြတိုက်
လိုအမြဲရှိပေး လမ်းပြပေးပါ။ သို့သော် ကလေးက
ကိုယ်တိုင် လုပ်ရမယ့်အလုပ်တွေကိုတော့ ဝင်လုပ်
ပေးမိသည် အထိတော့မပါမိပါစေနဲ့။ သင်ဟာမိဘ
တစ်ယောက် ဖြစ်တယ်ဆိုရင် သင့်ကလေးရဲ့ဘဝ အခက်အခဲကြုံချိန်တွေကို သင် ဘယ်လိုကိုင်တွယ်
နေမိလည်း သင့်ကိုသင်ဂရုတစိုက်စောင့်ကြည့်ပါ။
သင့်ကလေးအတွက်နေရာ ဘယ်လောက်ပေးသင့်လဲ
တွေးပါ။ ကလေးကို သူခြေတောက်ပေါ်သူ အမှီအခို
ကင်းကင်း ရပ်တည်နိုင်သူဖြစ်အောင်၊ လူးသာလွန့်သာ
လှုပ်ရှားသာအောင် အခွင့်အလမ်းပေးပြီး ဘဝအနိမ့်
အမြင့်အတက်အကျ လောကဒဏ်တို့ကို ခံနိုင်ရည်ရှိ
သော သူတစ်ယောက်အဖြစ်လုပ်ခွင့်ပေးပါ။

Tyron 's Talking Therapy

10/03/2026

အပြင်ပန်းအသွင်အပြင်ကိုကြည့်ပြီးလူ‌တွေအပေါ်သုံးသပ်တာမမှန်ပါ

အရောင်လွင့်ပြီးဖြူဖတ်ဖြူရော်မီးခိုးရောင်ဖျော့နေတဲ့အင်္ကျီဝတ်ထားတဲ့အမျိုးသမီးတစ်ယောက်နဲ့ အိမ်မှာချုပ်ထားတဲ့ ဝတ်စုံကိုဝတ်ဆင်ထားတဲ့ခင်ပွန်းတို့ဟာ ကြိုတင်ချိန်းဆိုမှုမယူဘဲ ဟားဗတ်တက္က သိုလ် ပါမောက္ခ ချုပ် ရုံးခန်းအပြင်ဘက်အခန်းထဲသာသာလေးဝင်လာကြပါတယ်။ အခုလို အပြင်အ ဆင် နဲ့ကျေးတော သားတွေဆိုရင် သူတို့ပါမောက္ခချုပ်ကြီးကို လာတွေ့စရာအကြောင်းမရှိပါဘူးလို့ အတွင်းရေးမှုးအမျိုးသမီး ကယူဆပါတယ်။ အခုလိုဝတ်ဆင်ထားတဲ့လူတွေဆိုရင်ဟားဗတ်တက္ကသိုလ်ထဲခြေချဖို့ပင်မထိုက်တန် ဘူးလို့ အတွင်းရေး မှုး အမျိုးသမီးကယူဆပါတယ်။

“ကျွန်တော်တို့ တက္ကသိုလ်ပါမောက္ခချုပ်ကြီးကိုတွေ့ချင်လို့လာတာပါ”လို့
အမျိုးသားကဖြေးဖြေးသာသာ စတင်ပြော လိုက်ပါတယ်။

အဲဒီတော့ “ပါမောက္ခချုပ်က တနေကုန်အလုပ်တွေများနေပါတယ်”လို့ အတွင်းရေးမှုးအမျိုးသမီးက တိုတိုတုတ်တုတ် ပြန်ဖြေလိုက်ပါတယ်။
“အော်ဟုတ်လား၊ အဲဒီလိုဆို ကျွန်တော်တို့စောင့်ပါမယ်”လို့ အမျိုးသားကြီးကပြန်ပြောပြီးထိုင်စောင့်ပါ တယ်။

နာရီတော်တော်ကြာတဲ့အထိ အတွင်းရေးမှုးအမျိုးသမီးက ဝင်လာတဲ့အမျိုးသားနဲ့အမျိုးသမီးတို့ကို လစ်လျူရှုထားလိုက်ပါတယ်။ အဲဒီလိုလစ်လျူရှုထားလိုက်ရင် စိတ်ပျက်ပြီးပြန်သွားကြလိမ့်မယ်လို့ ယူဆနေပါတယ်။ ဒါပေမဲ့လာတွေ့သူတွေက ထင်သလိုထမပြန်ကြပါ။ နောင်ဆုံးအတွင်းရေးမှူးက ပါမောက္ခချုပ်ကြီးကိုဝင်တွေ့ခွင့်ပေးရန်ဆုံးဖြတ်လိုက်ပါတယ်။

ပါမောက္ခချုပ်ကြီးအနေနဲ့ ခဏလောက်တွေ့လိုက်ပြီးရင်သူတို့ပြန်သွားကြမှာပါ လို့ အတွင်းရေးမှုးအမျိုး သမီးက ပါမောက္ခချုပ်ကြီးကိုလာပြောပါတယ်။
ပါမောက္ခချုပ်ကြီးက မျက်နှာထားတင်းတင်းမာမာဖြင့် လာတွေ့တဲ့လင်မယားနှစ်ယောက်ကိုကြည့်လိုက် ပါ တယ်။

အမျိုးသမီးက သူတို့မှာဟားဗတ်မှာ (၁)နှစ်တက်ခဲ့တဲ့သားတစ်ယောက်ရှိခဲ့ကြောင်း၊ သူတို့သားက ဟားဗတ်တက္ကသိုလ်ကိုသဘောကျကြောင်း၊ ဟားဗတ်မှာကျောင်းတက်ရတာပျော်ကြောင်း၊ မမျှော် လင့်ဘဲတစ်နှစ်အကြာမှာမတော်တဆမှုကြောင့် သူသေသွားကြောင်း၊ ဒါကြောင့် သူနဲ့သူ့ခင်ပွန်းတို့က သူ့တို့သားအတွက်အမှတ်တရ ဟားဗတ်တက္ကသိုလ်နယ်မြေထဲမှာအမှတ်တရမှတ်တိုင်တစ်ခုခု ပြုလုပ် ပေးလိုကြောင်းပြောပါတယ်။

နားထောင်နေတဲ့ပါမောက္ခချုပ်ကြီးမှာ အမျိုးသမီးပြောတာကို ကြားပြီးထိပ်လန့်တုန်လှုပ်သွားပါတယ်။ “ဒီမှာကျောင်းတက်ခဲ့သူတွေသေတိုင်း သူတို့အတွက် ကျောင်းထဲမှာ အမှတ်တရကျောက်တိုင်စိုက်ခွင့် ပေးမယ်ဆိုရင် တက္ကသိုလ်ကြီးက သင်းချိုင်းကြီးလိုဖြစ်သွားမှာပေါ့” လို့ ပြန်ပြောလိုက်ပါတယ်။

ဒီတော့ပြောနေတဲ့အမျိုးသမီးက “မဟုတ်ပါဘူးရှင်၊ ကျွန်မတို့ အမှတ်တရလုပ်ချင်တယ်ဆိုတာကျောက် တိုင်စိုက်ချင်တာမဟုတ်ပါဘူး။ ဟားဗတ်တက္ကသိုလ်ထဲမှာ အဆောက်အဦးတစ်ခု ဆောက်ပေးချင်တာ ပါ” လို့လျင်မြန်စွာပြန်ဖြေလိုက်ပါတယ်။

ပါမောက္ခ ချုပ်ကြီးကသူ့မျက်လုံးတွေကို အပေါ်ဘက်လှန်ဖွင့်ပြီးလင်မယားနှစ်ယောက်ဝတ်ဆင်ထား တာတွေကို လှမ်းကြည့်လိုက်ရင်း “ခင်ဗျာ-အဆောက်အဦးဟုတ်လား။” လို့အာမေးဒိတ်သံဖြင့်မေးလိုက် ပါတယ်။ အဆောက်အဦးတစ်ခုဘယ်လောက် ကုန်ကျတယ်ဆိုတာခင်ဗျားတို့စိတ်ကူးမိပါသလား။ဟား ဗတ်ကျောင်းတွေဆောက်တာဒေါ်လာသန်းပေါင်း(၇)သန်းခွဲကျော်ကုန်ပါတယ်လို့ပြန်ပြောလိုက်ပါတယ်။

အဲဒီအချိန်မှာ စကားပြောနေတဲ့အမျိုးသမီးကခဏအသံတိတ်သွားပါတယ်။ အဲဒီတော့ပါမောက္ခကြီးက သဘောကျသွားပါတယ်။ ခဏကြာရင် လာတွေ့သူနှစ်ဦးတို့ထွက်သွားတော့မယ်လို့ထင်နေခဲ့ပါတယ်။ အဲဒီအချိန်မှာပင်အမျိုးသမီးက သူခင်ပွန်းဘက်သို့လှည့်ပြီး “တက္ကသိုလ်တစ်ခုတည်ဆောက်ဖို့အားလုံး ကုန်ကျမှာအဲဒီလောက်ဆိုရင် ကျွန်မတို့ကိုယ်ပိုင်တက္ကသိုလ်တစ်ခု ဘာကြောင့်မဆောက်သင့်ပါသလဲ” လို့ တိုးတိုးလေးပြောလိုက်ပါတယ်။

အမျိုးသမီးကတိုးတိုးလေးပြောလိုက်တာကိုအမျိုးသားကလည်းခေါင်းငြိမ့်ပြလိုက်ပါတယ်။ အဲဒီအချိန် မှာ ပါမောက္ခချုပ်ကြီးကနားမလည်နိုင်အောင်ဖြစ်သွားပါတယ်။ ထိုလင်မယားတို့မှာထိုင်နေရာမှထပြီး ပါမောက္ခချုပ်ကြီးရုံးခန်းမှထွက်သွားခါ ကာလီဖိုးနီးယားမှာရှိတဲ့ Palo Alto သို့အမြန်ပြန်သွားကြပြီး ကာ လီဖိုးနီးယားမှာ သူတို့အမည်ဖြင့်တက္ကသိုလ်တစ်ခုကို ထူထောင်ခဲ့ကြပါတယ်။ အဲဒီလင်မယား အမည် က Mr. and Mrs. Leland Stanford ဖြစ်တဲ့အတွက်တက္ကသိုလ်ကြီးကို Stanford University စတင်းဖို့ တက္ကသိုလ်လို့အမည်ပေးလိုက်ကြပါတယ်။ စတင်ဖို့တက္ကသိုလ်ဟာ ဟားဗတ်တက္ကသိုလ်မှာ တက်ရင်း ဆုံးသွားတဲ့သူတို့သားကိုအမှတ်တရအနေနဲ့ဆောက်ခဲ့တာဖြစ်ပါတယ်။ ဟားဗတ်တက္ကသိုလ် က လက်မ ခံနိုင်တာကို ကာလီဖိုးနီးယားမှာပြန်လည်အကောင်အထည်ဖေါ်လိုက်ခြင်းပင်ဖြစ်ပါတယ်။

အများအားဖြင့် လူတွေက လူတွေကိုအပြင်ပန်းအသွင်အပြင်ကိုသာကြည့်ပြီးအကဲဖြတ်တတ် ကြပါ တယ်။ ပြီးတော့ အပြင်ပန်းအသွင်အပြင်အပေါ်မူတည်ပြီးစဥ်းစားခြင်း၊ ဆုံးဖြတ်ဆက်ဆံခြင်းမျိုးတွေ ပြုလုပ်တတ်ကြပါတယ်။ ဒါကြောင့် အားကောင်းတဲ့မိတ်ဆွေတွေ၊ လုပ်ဖော်ကိုင်ဖက်တွေ၊ ဖောက်သည် တွေဆုံးရှုံးစေပါတယ်။

အဲဒီလိုစဥ်းစားတတ်တဲ့အတွက် မိတ်ဆွေကောင်းဖြစ်လာနိုင်သူတွေကိုဆုံးရှုံးတတ်ပါတယ်။ နေ့စဥ်ဘဝ မှာ ဘယ်လိုလူတွေနှင့်ထိတွေ့ပြီးမိတ်ဆွေဖြစ်အောင်ဖန်တီးသင့်သလဲဆိုတာ ကိုယ်တိုင်ဆုံးဖြတ်ရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ အဲဒီလိုဆုံးဖြတ်တဲ့အခါ အောက်ပါအချက် များကိုအထူးသတိထားရန်လိုအပ်ပါတယ်။

• ရင့်ကျက်မှုအားနည်းတဲ့လူတွေက အခြားလူတွေအကြောင်းပြောတတ်ကြပါတယ်။

• ရင့်ကျက်မှုပျမ်းမျှအနေအထားရှိသူတွေကပစ္စည်းများအကြောင်းပြောတတ်ကြပါတယ်။

• ရင့်ကျက်မှုကြီးမားမြင့်မြတ်သူတွေကတော့ စိတ်ကူးတွေအကြောင်းပြောတတ်ကြပါတယ်။

မိတ်ဆွေများလည်း လူတွေနှင့်ထိတွေ့ဆက်ဆံရာမှာအပြင်ပန်းအသွင်အပြင်ကိုသာကြည့်ပြီးအကဲဖြတ် ဆုံးဖြတ်ခြင်းများမပြုလုပ်ဘဲ အခြေအနေကို ကောင်းစွာနားလည်အောင် ပြုလုပ်ပြီးမှအရေးကြီးတဲ့ ဆုံးဖြတ်ချက်များချနိုင်ကြပါစေ။

မေတ္တာဖြင့်
ဒေါတ်တာသိန်းလွင်၊ ပါမောက္ခ၊ (ငြိမ်း)၊ ပညာရေးစိတ်ပညာဌာန၊ ရန်ကုန်ပညာရေးတက္ကသိုလ်။

09/03/2026

#စိတ်ကျန်းမာရေးအတွက်သတိပေးချက်များ

တစ်ရက်ချင်းစီကို အကောင်းဆုံး ဖြတ်သန်းပါ။

သေးငယ်တဲ့ ခြေလှမ်းတွေကနေ ကြီးမားတဲ့ ပြောင်းလဲမှုတွေ ဖြစ်လာနိုင်ပါတယ်။

သင်ဟာ အလုပ်တွေ ဘယ်လောက်ပြီးမြောက်သလဲဆိုတာထက် ပိုတန်ဖိုးရှိပါတယ်။

အနားယူခြင်းကလည်း အလုပ်လုပ်ခြင်းတစ်မျိုးပါပဲ။

သေးငယ်တဲ့ အောင်မြင်မှုတွေကို ဂုဏ်ပြုပါ။
ဘယ်လောက်ပဲ သေးငယ်ပါစေ၊ တိုးတက်မှုဆိုတာ တိုးတက်မှုပါပဲ။

သင် တစ်ယောက်တည်း မဟုတ်ပါဘူး။
တခြားသူတွေဆီက အကူအညီတောင်းပါ၊ အားပေးကူညီမယ့်သူတွေဟာ သင်ထင်ထားတာထက် ပိုနီးစပ်ရာမှာ ရှိနေပါတယ်။

မိမိကိုယ်ကို ဂရုစိုက်တာဟာ အတ္တဆန်တာ မဟုတ်ပါဘူး။
မိမိကိုယ်ကို ဂရုစိုက်ခြင်းဟာ မရှိမဖြစ်လိုအပ်တဲ့ အရာဖြစ်ပြီး သာယာမှုကို ရှာဖွေတာသက်သက် မဟုတ်ပါဘူး။

မိမိကိုယ်ကို ကြင်နာပါ။
သူငယ်ချင်းတစ်ယောက်ကို စကားပြောသလိုမျိုး မိမိကိုယ်ကိုလည်း ကောင်းမွန်စွာ စကားပြောပါ။

ပျောက်ကင်းသက်သာလာမှုဟာ မျဉ်းဖြောင့်အတိုင်း သွားတာမဟုတ်ပါဘူး။
အတက်အကျတွေ ရှိနေတာဟာ ဒီဖြစ်စဉ်ရဲ့ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုပဲ ဖြစ်ပါတယ်။

Tyron 's Talking Therapy

08/03/2026

၈ မတ်လ၂၀၂၆
နိုင်ငံတကာအမျိုးသမီးများနေ့
ဂုဏ်ယူလေးစားလျက်
Tyron 's Talking Therapy

04/03/2026

အကယ်၍ သင်ဟာကမ္ဘာကြီးငြိမ်းချမ်းတာကိုအလိုရရှိရင်
သင့်အသည်းနှလုံးထဲမှာရှိတဲ့ စစ်ကို ငြိမ်သက်အေးဆေးအောင် အရင်ဆောင်ရွက်ပါ

ဒီလိုတွေးကြရအောင်

ရုန့်ရင်းတဲ့စကားတွေကိုကျွန်ပ်တို့မျိုသိပ်လိုက်နိုင်တဲ့အခါ
ဒေါသကိုကျော်ပြီး စိတ်ရှည်မှုကိုရွေးလိုက်နိုင်တဲ့တဒင်္ဂ
အလောတကြီးတုန့်ပြန်မယ့်အစား အသက်ကိုသက်သက်
သာသာရှူလိုက်ရတဲ့အခိုက်တွေမှာ
ငြိမ်းချမ်းရေးဆိုတာ စတင် မွေးဖွားလာတာပါပဲ။

ငြိမ်းချမ်းရေးဆိုတာ တသီးတသန့်တည်နေတဲ့အရာမဟုတ်ဘူး။
ရေထဲကိုခဲတလုံးပစ်ချလိုက်သလိုပဲ၊တည်ငြိမ်တဲ့စိတ်ကနေ နူးညံ့တဲ့ဂယက်တွေဖြစ်ပြီး သင့်ကအနီးအနားကလူဆီ၊
နောက်တော့ သင်မှန်းဆသိမြင်နိုင်တာထက်ပိုပြီး ဝေးကွာတဲ့အရပ်ဆီ ကူးဆက်ပြန့်ပွားသွားလိမ့်မယ်။

ဒါဟာ ရှေ့သို့ချီတဲ့ ငြိမ်းချမ်းရေးခြေလှမ်းများပါပဲ။

03/03/2026

"လောကမှာ မကြံစည်ဘဲနဲ့လည်း ဖြစ်ရတယ်၊ ကြံစည်လျက်နဲ့လည်း ပျက်ရတယ်။ထင်တာမဖြစ်၊ မထင်တာဖြစ်ရတာ သတိချပ်ရမယ်။လောကကြီးမှာနေကြတာ သူသူငါငါ ခဏပါ၊ သတ္တိရှိစမ်းပါ၊ ဘဝကို ကျော်နင်းနိုင်စမ်းပါ.....။"

▪️ဂျာနယ်ကျော်မမလေး (နတ်ရေးငယ်ရွှေစာ)

Benevolent

03/03/2026

စိတ်ကျရောဂါခံစားနေသူတစ်ဦး လေ့လာတွေ့ရှိထားတဲ့ စိတ်ကျရောဂါဖြစ်စေတဲ့အကြောင်းအရင်းများ

👬👭🎄🌴📚🧠

စိတ်ကျရောဂါကရှုပ်ထွေးသလို ဖြစ်စေတဲ့အကြောင်းအရာတွေကလည်း ရှုပ်ထွေးပါတယ်။ အခြေအနေတွေကို သေချာနားလည်ရင် ကုသရေးမှာအရေးကြီးသလို အရှက်ရခြင်း၊ အထင်လွဲခံရ၊ ခွဲခြားဆက်ဆံခံရခြင်းတို့ကို လျှော့ချပေးနိုင်မှာဖြစ်ပါတယ်။

UK မှ နာမည်ကြီးစာရေးဆရာတစ်ဦးဖြစ်တဲ့ 𝐉𝐨𝐡𝐚𝐧𝐧 𝐇𝐚𝐫𝐢 ဟာ ဆယ်ကျော်သက်အရွယ်ကတည်းက စိတ်ကျရောဂါဖြစ်နေတာ ဆရာ၀န်တွေရဲ့ စစ်ဆေးမှတ်ချက်ပေးခဲ့ပြီး ဆေးဝါးကုသူမှုခံယူလာခဲ့ပါတယ်။ ခံစားနေရတာ ဆယ်စုနှစ်တွေကြာလာပြီး အသက်အရွယ်တစ်ခုရောက်တဲ့အချိန်မှာ ကျွမ်းကျင်သူ စိတ်ပညာရှင်တွေ၊ သက်ဆိုင်ရာအဖွဲ့အစည်းတွေ၊ လက်တွေ့ခံစားနေရသူတွေ၊ ခံစားနေရသူတွေနဲ့ ထိတွေ့ခဲ့ဖူးတဲ့လူတွေနဲ့ ကမ္ဘာအဝှမ်းက နေရာအများအပြားကို သွားရောက်တွေ့ဆုံပြီး အချက်အလက်တွေ ရယူကာ အတွေ့အကြုံ အမြင်ရှုထောင့်စုံကို ပြည့်ပြည့်စုံစုံ နဲ့ 𝐋𝐎𝐒𝐓 𝐂𝐎𝐍𝐍𝐄𝐂𝐓𝐈𝐎𝐍𝐒 📘 ဆိုတဲ့စာအုပ်ကို ရေးသားခဲ့ပါတယ်။

Johann Hari ပြုစုထားတဲ့ စိတ်ကျရောဂါဖြစ်စေသော အချက်အလက် (၉) ချက်ရှိပါတယ်။ အဓိက Highlight ကတော့စိတ်ကျရောဂါဆိုတာ မျိုးရိုးလိုက်တာ၊ ဦးနှောက်ထဲရှိ ဓာတုဓာတ်များမညီမျှခြင်း (Chemical Imbalance) သက်သက်ကြောင့်ချည်းမဟုတ်ဘဲလူမှုရေး၊ စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ၊ ပုဂ္ဂိုလ်ရေးဆိုင်ရာ လိုအပ်ချက်၊ ငယ်ဘ၀အတွေ့အကြုံ၊ ဖြစ်ခဲ့တဲ့အဖြစ်အပျက်တွေ စုပေါင်းပြီး ဖြစ်ရတယ်ဆိုတာပါ။

✅ အချက် (၉) ချက်ကို အတိုချုပ်တင်ပြရရင်

Lost Connections ဆိုတဲ့ စာအုပ်နာမည်အတိုင်း အဆက်အသွယ်ပြတ်တောက်မှု တွေကြောင့်ဖြစ်ရတယ်လို့ “Disconnection” (အဆက်အသွယ်ပြတ်မှု) တွေဆိုပြီး သုံးနှုန်းထားပါတယ်။

1️⃣ အဓိပ္ပာယ်ရှိတဲ့ အလုပ်နဲ့ အဆက်အသွယ်ပြတ်မှု

အလုပ်လက်မဲ့ဖြစ်တာ၊ အလုပ်မှာ ထိန်းချုပ်ခံရတာ၊ အလုပ်တွေက အဓိပ္ပာယ်ရှိတယ်လို့ မခံစားရတော့ဘဲ တန့်နေတယ်လို့ခံစားမိတာကိုဆိုလိုပါတယ်။

2️⃣ လူတွေနဲ့ အဆက်အသွယ်ပြတ်မှု

ခေတ်ကာလအရ လူတွေက ပိုပိုပြီးအထီးကျန်လာပါတယ်။ နည်းပညာတိုးတက်မှု၊ Social Media ကပဲရတဲ့ အဆက်အသွယ်တွေကို မှီခိုနေမိပြီး နက်နဲတဲ့ လူချင်းတွေ့ပြောဆိုဆက်ဆံရေးများများလုပ်ရတဲ့ လူတွေနဲ့ဆက်သွယ်မှုပြတ်တောက်ခြင်းကိုဆိုလိုပါတယ်။

3️⃣ အဓိပ္ပာယ်ရှိတဲ့ကိုယ်ပိုင်တန်ဖိုး စံနှုန်းတွေနဲ့ အဆက်အသွယ်ပြတ်မှု

ပြင်ပက ပစ္စည်းဥစ္စာ၊ ပကာသန၊ လူတွေရဲ့အသိအမှတ်ပြုခံရတာတွေကို အလွန်အမင်းရှာမိပြီး မိမိအတွင်းထဲကလာတဲ့ တန်ဖိုးတွေ (ဥပမာ- သနားကြင်နာခြင်း၊ စူးစမ်းလေ့လာခြင်း၊ ရိုးသားခြင်း) နဲ့အဆက်အသွယ်ပြတ်မှုဖြစ်ပါတယ်။

4️⃣ ငယ်ဘ၀စိတ်ဒဏ်ရာ(တွေ)ကိုကိုင်တွယ်ခြင်းနဲ့ အဆက်အသွယ်ပြတ်မှု

ငယ်ဘ၀နာကျင်ဖွယ်အတွေ့အကြုံတွေ- အနိုင်ကျင့် စော်ကားခံရတာ၊ ပစ်ပယ်ခံရတာ၊ အဖြစ်အပျက်ဆိုးကြီးတစ်ခုခုကြုံတွေ့ခဲ့တာမျိုးတွေက ကြီးလာရင် စိတ်ကျရောဂါ နဲ့ အခြားစိတ်ကျန်းမာရေးပြဿနာတွေဖြစ်စေနိုင်လို့ ကိုင်တွယ်ဖြေရှင်းမှု မပြုရသေးရင်ပြုလုပ်ပေးဖို့လိုပါတယ်။

5️⃣ အရိုက်အရာ လေးစားခံရမှု တို့နဲ့ အဆက်အသွယ်ပြတ်မှု

လူတွေကြားမှာ လေးစားမှုခံချင်တာ၊ အရိုက်အရာကောင်းတစ်ခုခုလိုချင်တာလူ့သဘာ၀ပါ။ မရရင်တောင်လူတွေကြားအထင်သေးခံရ၊ ပစ်ပယ်ခံရတာမျိုးက စိတ်ကျရောဂါဘက်ကိုရောက်စေနိုင်ပါတယ်။

6️⃣ သဘာ၀ပတ်၀န်းကျင်နဲ့ အဆက်အသွယ်ပြတ်မှု

လူတွေဖြစ်တည်မှုမှာ သဘာ၀ပတ်၀န်းကျင်မှာရှင်သန်ဖို့ ကအရေးကြီးတဲ့နေရာကပါနေပါတယ်။ မြို့ပြတိုးတက်မှုတွေ၊ ခေတ်မီတဲ့လမ်းပန်းဆက်သွယ်မှုတွေကြောင့် သဘာ၀ပတ်၀န်းကျင်နဲ့ထိတွေ့မှုနည်းနည်းလာပါတယ်။ အဲဒါကလည်းစိတ်ကျန်းမာရေး ထိခိုက်စေပါတယ်။

7️⃣ မျှော်လင့်ချက်နဲ့ ခိုင်မာတဲ့ အနာဂတ် နဲ့ အဆက်အသွယ်ပြတ်မှု

လူတွေကပိုမိုကောင်းမွန်တဲ့၊ တည်ငြိမ်တဲ့၊ အနည်းဆုံးတော့ ပိုမဆိုးတဲ့ အနာဂတ်ကို လိုလားမျှော်လင့်ကြပါတယ်။ အနာဂတ်ကောင်းမရှိဘူးလို့ မြင်လာရင် စိတ်ဓါတ်ကျတဲ့ဘက်ကို ရောက်စေနိုင်ပါတယ်။

8️⃣ မျိုးရိုးလိုက်ခြင်း

မျိုးရိုးလိုက်မယ်လို့သေချာပေါက်ပြောလို့ မရပေမယ့် မိသားစုဝင် သို့မဟုတ် နီးစပ်တဲ့ ဆွေမျိုးထဲမှာ စိတ်ကျရောဂါရှိသူဆိုရင် ပိုပြီး စိတ်ကျရောဂါ ဖြစ်နိုင်ခြေများပါတယ်။

9️⃣ ဦးနှောက်ထဲမှအပြောင်းအလဲတွေ

အထက်မှာတင်ပြခဲ့သလို ဦးနှောက်ထဲကဓာတုဓာတ်များမညီမျှခြင်း တစ်ခုတည်းကြောင့်လို့ပြောလို့မရပေမဲ့ ဤအရာကလည်း စိတ်ကျရောဂါဖြစ်စေတဲ့ အဓိကအကြောင်းအချက်တွေထဲပါနေပါတယ်။

✅ အထက်ဖော်ပြပါအချက် (၉) ချက်မှာ မိမိကိုယ်တိုင် ကြိုးစားရယူလို့ရတဲ့အချက်တွေ ပါနေတာကို သတိချပ်စေချင်ပါတယ်။

📌 ဖြစ်ရတဲ့အကြောင်းအရင်းတွေကို လက်တွေ့ကျကျလေ့လာထားချက်တွေအရ သိခြင်းအားဖြင့် မဖြစ်ခင်ရော၊ ဖြစ်ပြီးရင်ရော အဆိုပါအချက်တွေကို သိရှိနားလည် လိုအပ်တာဖြည့်ဆည်း ရင်းနဲ့ ကာကွယ်တာ၊ သက်သာပျောက်ကင်းအောင် ပြုလုပ်လို့ရကြောင်းတင်ပြလိုက်ရပါတယ်။

Reference: LOST CONNECTIONS: Why You’re Depressed and How to Find Hope (Book)

01/03/2026

ဆရာကြီးဦးဖိုးကျား၏......

ကျွန်ုပ် အလိမ္မာတိုးသော နေ့တစ်နေ့

ကျွန်ုပ်သည် ပုသိမ်မြို့ မြန်မာ - ကရင် အင်္ဂလိပ်ကျောင်းတွင် ( ၉ တန်းလား၊ ၁၀ တန်းလား မမှတ်မိ ) စာသင်နေစဉ် စာမေးပွဲပြီး၍ မိမိနေရပ် ဟင်္သာတနယ်၊ နိဗ္ဗာန်ရွာသို့ မီးရထားစီး၍ ပြန်ခဲ့သည်။ ရထားပေါ်တွင် ရထားစီးများစွာ ပါ၏။ ကျွန်ုပ်သည် ထိုအခါက များစွာစကားပြောချင်၏။ နှုတ်ဆော့၏။ ဘယ်သူနှင့် စကားစမြည်ပြောရမည်နည်းဟု အပေါက်အစရှာလျက် ရှိ၏။

ကျွန်ုပ်၏ ရှေ့တန်းမျက်နှာချင်းဆိုင်လောက်တွင် အသက် ၃၀ ကျော်ခန့်ရှိ ယောက်ျားတစ်ယောက်ကို စိုက်ကြည့်မိသည်။ အသားကြမ်း၍ မည်းညို၏။ ခေါင်းတုံးကို မျက်နှာသုတ်ပဝါ ညစ်ထပ်ထပ် ပတ်ထားသည်။ အင်္ကျီမှာ လယ်ထွန်အင်္ကျီဖြစ်၏။ လယ်ထွန်အင်္ကျီဆိုသည်ကား ဖျင်ကြမ်းကြမ်း၊ ရင်စေ့ပုံ၊ လက်ကျပ် အိတ်နှစ်လုံးတပ်၊ ရှေ့က ကနုကမာ ကြယ်သီးမျိုး သုံးလုံးမျှ ပါ၏။ သို့ရာတွင် ကြယ်သီး တပ်မထားချေ။ ရင်ဘတ် အဟောင်းသားနှင့် ဖြစ်၏။ ပုဆိုးမှာကား ချည်လုံချည် အကြမ်းစား အနွမ်းပင် ဖြစ်၏။

ထူးခြားသောအချက်ကား ထိုသူ၏ လက်ဝဲဘက် လက်ကောက်၀တ်တွင် အတန် အလုံးကြီးသော မဲကြိုး ချည်ပတ်ထားသည်ကို တွေ့ရ၏။ ငါတော့ စီးစီးနင်းနင်း စကားပြောရမယ့် လူကို တွေ့ပြီဟု စကားစလိုက်ပုံကား

“ဒီမှာ ဆရာကြီး ခင်ဗျာ့လက်ထဲက မဲကြိုးက ဘာလုပ်တာလဲဗျာ့”

“သြော် ဒီမဲကြိုးလား၊ ဟို ကျုပ်တို့ ရွာဦးကျောင်းဘုန်းကြီးရဲ့ အိပ်မက်အရ ချည်ထားရတာဗျ” ဟု ပြုံးရယ်၍ ပြောသည်။

“သြော် အိပ်မက်အရလား၊ ပြောပါဦးဗျာ ... ခင်ဗျာ့ဘုန်းကြီး အိပ်မက်က”

“ဒီလို ... ဒီလို နောက်လက ကျုပ်တို့ ဘုန်းကြီးအိပ်မက်ထဲမှာ ၀တ်ဖြူစင်ကြယ်နဲ့ သိကြားလိုလို ဘာလိုလို ဆိုထင်ပါရဲ့ဗျာ။ အဲဒါ ဘုန်းကြီးဆီကို လာသတဲ့။ အောင်မယ် ဘုန်းကြီးရှေ့မှာ ထိုင်တောင် မထိုင်ဘူး။ မတ်တတ်ကြီး ရပ်နေဆိုပဲဗျ။ သူ့ဟာက၊ အဲဒါနဲ့ ဘုန်းကြီးက မေးတော့ အဲဒီ အ၀တ်ဖြူနဲ့ သိကြားလိုလူက ပြောသတဲ့။ အရှင်ဘုရားရဲ့ နယ်ပယ်က ဒကာ၊ ဒကာမတွေကို အခုက စပြီး အနည်းဆုံး သရဏဂုံသုံးပါး တည်ပါစေတဲ့။ ဘာပြုလို့လဲဆိုတော့ ရှေ့လ ကဆုန်လပြည့်နေ့ကျရင် ဘီလူးသဘက် တစ်ထောင်တိတိ ကျုပ်တို့နယ်ကို ၀င်လိမ့်မယ်တဲ့။ ၀င်ပြီးတော့ သရဏဂုံ မတည်တဲ့လူတွေကို အူအသည်း နုတ်စားလိမ့်မတဲ့။ သရဏဂုံတည်တဲ့ လူကိုသာ လွှတ်မတဲ့။ ဒီတော့ သရဏဂုံတည်တဲ့ လူမှန်းသိအောင် ဘယ်ဘက်လက်မှာ မဲကြိုးချည်ပြီး မှတ်ထားရမတဲ့။ အဲဒီလို ဘုန်းကြီးက လူတွေကို သတိပေးဖို့ လျှောက်ပြီး ကွယ်သွားရောတဲ့ဗျ။

အဲဒါ မိုးလင်းတော့ ကုလားတက်ခေါက်ပြီး လူတွေကို ခေါ်ပြီး ဘုန်းကြီးက ပြောဟောလို့ မဲကြိုးချည်ကြရတာဗျ။ မချည်တဲ့လူတွေ အဲဟိုရှေ့လ ကဆုန်လပေါ့ဗျာ။ အဲဒီ ကဆုန်လပြည့်နေ့ညမှာ ဘီလူးသဘက်တွေက အူအသည်း နုတ်စားကြမှာ၊ အဲဒါ ကျုပ်လည်း ချည်ထားရတာပေါ့” ဟု အားရပါးရ ပြောပြီး ဘေးကပ်အိတ်ထဲမှ ဆေးရွက်ခေါက်ကို ထုတ်၍ ပလုတ်ပလောင်း ဆေးငုံလိုက်လေသည်။

ထိုအခါ စကားအလွန်ပြောချင်၍ နှုတ်ရွနေသော ကျွန်ုပ်သည် ဒီလူတော့ ငါ “ချွတ်” လိုက်ရဦးမယ်ဟု ခပ်ထွားထွား တရားဟောပုံကား

“ဒီမှာ ဆရာကြီး၊ ခင်ဗျားတို့ တောက ဆင်းရဲသားတွေ အဲဒါ ခက်တာပဲ။ သရဏဂုံတည်ခြင်း မတည်ခြင်းဟာ မဲကြိုးနဲ့ ဘာမှဆိုင်တာ မဟုတ်ဘူးဗျ။ ပိဋကတ်သုံးပုံမှာ ဘယ်ကျမ်းမှာမှ အဲဒီလို မဟောဘူးဗျ၊ ခင်ဗျားတို့ ဘုန်းကြီးကလည်း ဒီသရဏဂုံနဲ့ မဲကြိုးနဲ့ မဆိုင်တာကိုမှ မသိဘူးလားဗျာ။ တယ်ခက်တာကိုး။ ဒီမှာလေ သရဏဂုံဆိုတာက အတွင်းစိတ်ဓာတ်နဲ့ ဆိုင်တယ်ဗျ။ ရတနာသုံးပါးကို ကြည်ညိုတယ်ဆိုတာ ယုံကြည်တယ်ဆိုတာ စိတ်ကမှ ဖြစ်တာဗျ။ ဒီအပေါ်ယံက မဲကြိုးနဲ့ ဘယ့်နှယ်ဆိုင်နိုင်မလဲ” ဆို၍ သရဏဂုံကိစ္စနှင့် အနည်းငယ်သာ ဆိုင်သော ပါဠိအတိုအစ အနည်းငယ်ကို ကပေါက်ချိ ကပေါက်ချာနှင့် ရွတ်ပြပြီး ကိုယ်လိုရာဘက်ကို များများကြီး ဆွဲ၍ ဟောပြောလိုက်လေသည်။

မဲကြိုးနှင့် ခမျာမှာ ပါးစပ်အဟောင်းသားနှင့် နားထောင်နေ၍ ဘာမျှ ပြန်မပြောနိုင်ရှာချေ။ အသို့ ပြောနိုင်ရှာအံ့နည်း။ ခမျာမှာ လုပ်စား ကိုင်စား ဆင်းရဲသား တောတွင်းကြီးပြင်း၍ ပညာဗဟုသုတ များစွာ ရှိနိုင်မည် မဟုတ်ချေ။ မိမိတို့ တောရွာဓလေ့အတိုင်း ဆရာဘုန်းကြီး ပြောသမျှ ဆုံးမသမျှကို တစ်သဝေမတိမ်း လိုက်နာလျှင် သူတို့မှာ ကိစ္စပြီးပြီဟု မှတ်ထင်ကြလေသည်။

ဤသို့လျှင် ကျွန်ုပ်အား ခုခံပြောနိုင်သူ မပေါ်ပေါက်သဖြင့် “ဒီတွဲမှာ ငါတော့ ဗိုလ်ပဲ။ ငါအတော် တော်တာပဲ” ဟု အထင်ကြီးနေစဉ် ကျွန်ုပ်နှင့် နှစ်ယောက်ခြား ထိုင်နေသော ယောက်ျားတစ်ယောက်က ကျွန်ုပ်သို့ လှမ်း၍ “ဟေ့ သူငယ်၊ ဒီမှာ” ဟု စကားစလိုက်သည်။

ထိုသူမှာ အသက် ၄၀ ခန့် ရှိသည်။ မြို့ကြီးသားကား ဟုတ်မည် မထင်၊ သို့ရာတွင် တည်ကြည်သော မျက်နှာ၊ စူးရှသော မျက်လုံးများ ရှိ၏။

ထိုသူက “ဟေ့ သူငယ် ဒီမှာ၊ အခု မောင်ပြောတဲ့ မဲကြိုးနဲ့ စပ်လို့ ကျုပ် ခပ်တိုတိုပဲ ပြောစရာရှိတယ်”

“ဟုတ်ကဲ့ခင်ဗျား၊ ကြားပါရစေ” ဟု ကျွန်ုပ်က အံ့သြသော မျက်နှာနှင့် ပြောသည်။

“ဒီလို မှတ်ပါ မောင်ရယ်၊ ဒီမဲကြိုးဟာ မောင့်အတွက် မလိုသော်လည်း သူ့အတွက် လိုတယ်၊ အဲဒီ စကားကို ပထမ စွဲစွဲမြဲမြဲ မှတ်ထား၊ ကိုင်း နည်းနည်းတော့ ချဲ့ပြောရသေးတာပေါ့”

သရဏဂုံတည်မှုဟာ စိတ်ထားသာလျှင် အရေးကြီးကြောင်း မောင်ပြောတာ မှန်တယ်။ မောင်ကလည်း မဲကြိုး မပါဘဲနဲ့ သရဏဂုံ တည်နိုင်ကြောင်း ယုံကြည်တယ်။ ဒါကြောင့် မောင့်အတွက်တော့ မဲကြိုးမလိုဘူး။ ဟိုလူမှာတော့ မောင့်လို သိထားနှင့်ခြင်း၊ ယုံကြည်နှင့်ခြင်း မရှိဘူး။ ဆရာဘုန်းကြီးကိုသာ ယုံကြည်အားကိုးနေသူ ဖြစ်တယ်။ ဒီတော့ ဆရာဘုန်းကြီးက ပြောတဲ့အတိုင်း မဲကြိုးရှိမှ သရဏဂုံ တည်ပြီး ဘီလူးတွေ လာမစားနိုင်ဘူးလို့ သူ့မှာ ယုံကြည်နေတယ်။ ပြီးတော့ အဲဒီ မဲကြိုးမရှိရင် ဘီလူးစားခံရတော့မယ်လို့လည်း ယုံကြည်နေတယ်။ အကယ်၍ မဲကြိုးချည်မထားရင် ဟိုကဆုန်လပြည့်နေ့ညမှာ ဘီလူးလာစားလိမ့်မယ်လို့ သူ စိတ်တထင့်ထင့် ဖြစ်နေမှာပေါ့။ အဲဟိုညမှာ အိပ်ပျော်မယ်တောင် မဟုတ်ဘူး။ စိတ်က စွဲနေတော့ ချွတ်ချွတ်သံ ကြားသည် ဖြစ်စေ၊ အရိပ်မည်းမည်း မြင်သည် ဖြစ်စေ၊ ခြင်ထောင်ကို လေတိုးလို့ လှုပ်သည် ဖြစ်စေ၊ ကြွက်တိုးမိလို့ ဖြစ်စေ၊ ဘီလူးသဘက်ပဲလို့ စိတ်က ထင်မြင်ပြီး လန့်ကြောက်ပြီး သေချင် သေမယ်။ ဥပါဒါန်ကြောင့် ဥပဒ်ရောက်ဆို မဟုတ်လား မောင်ရဲ့၊ အဲဒါကြောင့် သူ့စိတ်လုံမှာ ဖြစ်လို့ သူ့အတွက်တော့ မဲကြိုးလိုတယ်လို့ မှတ်ရမယ်။ မောင့် အတွက်တော့ မလိုပါဘူး၊ မဟုတ်လား မောင်ရယ်” ဟု ပြောဆိုလေသည်။

မဲကြိုးနှင့် ခမျာ၏၀ဋ် ကျွန်ုပ်သို့ လည်လေပြီ။ ထိုလူကြီး ပြောဟောသည်ကို ကျွန်ုပ် ဘာမှ ပြန်မပြောနိုင်၊ ပြောစရာလည်း မရှိ၊ မှန်ကြောင်း ၀န်ခံရုံသာ ရှိတော့သည်။ သူ၏ ပြောချက်မှန်ပေသည်ဟု မိမိ၏ ပရမတ်ဆန်ဆန်အယူကို အတန်ငယ် ဖြေကာ “ဦးခင်ဗျား၊ ဦးပြောတာ မှန်ပေတယ်။ ကျွန်တော် မှတ်သားရတဲ့အတွက် ကျေးဇူးတင်ပါတယ်။ ကျေးဇူးကိုလည်း ဘယ်တော့မှ မမေ့ပါဘူး ခင်ဗျား” ဟု ပြောရပေသည်။

ကျွန်ုပ်သည် လောကလူတို့၏အကြောင်းကို အတန်ပင် ပိုမိုနားလည်သွားပါသည်။ ထိုနေ့သည် “ငါအလိမ္မာတိုးသော နေ့တစ်နေ့” ဟု ကျွန်ုပ် မှတ်သားထားလိုက်ပါ၏။ ယနေ့အထိ အနှစ် ၂၀ ကျော်ပြီ။ ထိုဆုံးမဟောပြောပေးသော ဆရာ၏ဂုဏ်ကျေးဇူးကို မပြတ်လိုပင် သတိရလျက် ရှိပါ၏။

( ဦးဖိုးကျား )
❤️❤️❤️❤️❤️❤️❤️❤️❤️❤️❤️

မူရင်းပို့စ်တင်သူနှင့်မျှဝေသူများကိုလေးစားစွာဖြင့်

28/02/2026

အကယ်၍ သင်သည် ကုစားဖြေသိမ့်မှုခရီးလမ်းအတွက်
ကုထုံး (Therapy) ကို မတတ်နိုင်ပါက၊ဒီဟာတွေကို ပြုလုပ်လို့ရပါတယ်။

ကုထုံးပညာရှင်များ ( therapists) ၏ podcast များ သို့မဟုတ် ဗီဒီယိုများကို ကြည့်ရှုပါ။ နားထောင်ပါ။

မိမိကိုယ်ကို အကူအညီပေးသော အားဖြည့်ပေးသောစာအုပ်များ (self help books) ဖတ်ပါ။

ဂျာနယ်ရေးခြင်း သို့မဟုတ် မိမိကိုယ်ကို ပြန်လည်သုံးသပ်ခြင်း သို့မဟုတ် မိမိကိုယ်ကို လေ့လာသုံးသပ်ဆည်းပူးခြင်း (self study) တစ်မျိုးမျိုးကို ပြုလုပ်ပါ။

အသိသတိရှိမှု (mindfulness) ကို တစ်စုံတစ်ရာသော အတိုင်းအတာဖြင့် လေ့ကျင့်ပါ။

သင့်ခန္ဓာကိုယ်ကို ဂရုစိုက်ပါ
(လှုပ်ရှားမှု၊ အိပ်စက်ခြင်း၊ နေရောင်ခြည်၊ အနားယူခြင်း၊ အစားအစာ စသည်ဖြင့်)
ပံ့ပိုးကူညီမှု အထောက်အပံ့ပေးကွန်ရက်တစ်ခု (support network) ဖန်တီးပါ။

စည်းမျဉ်းစည်းကမ်းများ (boundaries) သတ်မှတ်ရန်နှင့် စောင့်စည်းထိန်းသိမ်းရန် လေ့လာပါ။

သင့်ကိုယ်သင် ပေးထားသော ကတိကိုတည်ခြင်း ဖြင့် သင့်ကိုယ်သင် ယုံကြည်မှု တည်ဆောက်ပါ။

ဒီ ကုစားမှုခရီးလမ်းတွင် သင် လမ်းချော်သွားတာ ဒါမှမဟုတ် အမှားအယွင်းများ ဖြစ်ပေါ်သည့်အခါ မိမိကိုယ်ကို သနားကြင်နာမှု (self compassion) ကို လေ့ကျင့်ပါ။

Tyron 's Talking Therapy

27/02/2026

သတိထားကြည့်ကြပါ ........

ကျနော်တို့တတွေဟာ အစစအရာရာ ကွဲပြားခြားနားပါတယ်။

လူမှုရေးနောက်ခံ ကွဲပြားခြားနားတယ်။

ယုံကြည်မှု ကွဲပြားခြားနားတယ်။

အသားအရောင် ကွဲပြားခြားနားတယ်။

အသံကွဲပြားခြားနားတယ်။

ဒါပေမယ့်
ကျနော်တို့အားလုံး ငြိမ်းချမ်းရေးအတွက် စုဝေးရောက်ရှိ
နေကြတယ်။
အဲဒီအဓိပ္ပါယ်က ကျနော်တို့အကြားမှာ ကွဲပြား
ခြားနားမှု မရှိဘူးဆိုတဲ့ သဘောပါပဲ။

ဘိက္ခုပညာကာရ

Tyron 's Talking Therapy

16/03/2026

13/03/2026

12/03/2026

10/03/2026

09/03/2026

08/03/2026

04/03/2026

03/03/2026

03/03/2026

01/03/2026

28/02/2026

27/02/2026

Address

Telephone

Website

Alerts

Shortcuts

Share