30/09/2025
Acetaminophen ဆိုတာ ဘာလဲ？
Acetaminophen သည် အကိုက်အခဲပျောက်ဆေး (Analgesic) နှင့် အဖျားကျဆေး (Antipyretic) တစ်မျိုးဖြစ်ပါတယ်။ ၎င်းဟာ စတီးရွိုက်မပါသော အင်္ဂလိပ်ဆေးများ (NSAIDs) မဟုတ်ပါဘူး။
ထူးခြားချက်: အခြား အကိုက်အခဲပျောက်ဆေးတွေ (ဥပမာ - Ibuprofen, Aspirin) နဲ့ မတူတဲ့ အချက်က ၎င်းဟာ အစာအိမ်ကို မထိခိုက်စေဘဲ၊ သွေးယိုစိမ့်မှုကို မဟန့်တားတဲ့အတွက် ရောင်ရမ်းမှုကို မကျစေပါ။
---
၂. အဓိက အသုံးဝင်ပုံများ
· အကိုက်အခဲပျောက်ရန်:
· ခေါင်းကိုက်ခြင်း၊ ဇက်ကြောတက်ခြင်း
· သွားကိုက်ခြင်း
· ကြွက်သားများ ကိုက်ခဲခြင်း
· ခါးနာခြင်း
· အဆစ်အမြစ်ကိုက်ခဲခြင်း ( osteoarthritis လို သိပ်မပြင်းထန်တဲ့ အဆစ်နာရောဂါများ)
· ရာသီလာစဉ် ဗိုက်အောင့်ဗိုက်နာခြင်း
· အဖျားကြောင့် ကိုယ်လက်ကိုက်ခဲခြင်း
· အဖျားကျဆေးအဖြစ်:
· ရိုးရိုးဖျားနာခြင်း၊ တုပ်ကွေး၊ ရေယုန် အပါအဝင် ရောဂါပိုးမွှားများကြောင့် ဖျားနာခြင်းများ
---
၃. ဆေးအမျိုးအစားများနှင့် သောက်သုံးပုံ
Acetaminophen ကို အောက်ပါ ပုံစံမျိုစုံဖြင့် ဝယ်ယူရရှိနိုင်ပါတယ်:
· သောက်ဆေးပြား/ရေမပါသောဆေးလုံး
· ဝါးစားလို့ရသောဆေးပြား
· အရည်ပုံစံ (သစ်သီးအရသာမျိုးစုံ)
· စအိုမှထည့်သောဆေးတောင့် (Suppository)
· အကြောဆေးအဖြစ် (ဆေးရုံများတွင်)
သောက်သုံးရန် အခြေခံညွှန်ကြားချက်များ:
· အရွယ်ရောက်သူများ: တစ်ကြိမ်လျှင် ၅၀၀ မီလီဂရမ် မှ ၁,၀၀၀ မီလီဂရမ် (၁ ဂရမ်) သောက်နိုင်ပါတယ်။
· တစ်ရက်လျှင် အများဆုံးပမာဏ: ၄,၀၀၀ မီလီဂရမ် (၄ ဂရမ်) ထက် မပိုရပါ။ (အသည်းမကောင်းသူများအတွက် ဆရာဝန်က ထိုထက်လျှော့ခိုင်းနိုင်သည်)
· ဆေးသောက်ခြင်းအကြိမ်: ၄ မှ ၆ နာရီခြား တစ်ကြိမ် (လိုအပ်မှသာ)
· ကလေးငယ်များ: ကလေး၏ ကိုယ်အလေးချိန်ပေါ် မူတည်ပြီး ဆေးပမာဏကို အတိအကျ တွက်ချက်ရပါမယ်။ ကလေးဆေးအရည်များတွင် တိုင်းတာရလွယ်ကူသော Syringe သို့မဟုတ် Cup များပါဝင်ပါတယ်။
---
၄. သတိထားရမည့် အချက်များနှင့် ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးများ
သတိထားရမည့် အချက်များ (သတိနှင့် သောက်သုံးရန်)
၁. အသည်းကို ထိခိုက်စေနိုင်ခြင်း: ဤဆေး၏ အကြီးမားဆုံးသော အန္တရာယ်မှာ အညွှန်းထက်ပိုသောက်မိပါက အသည်းပျက်စီးခြင်း ဖြစ်စေနိုင်ခြင်းပဲဖြစ်ပါတယ်။
* အရက်အလွန်အကျွံသောက်သူများ၊အသည်းရောဂါရှိသူများသည် ဆရာဝန်နှင့် တိုင်ပင်ပြီးမှသာ သောက်သုံးသင့်ပါတယ်။
၂. အခြားဆေးများတွင် ပါဝင်နေခြင်း: Acetaminophen သည် အခြားသော ရောဂါလက္ခဏာစုံအတွက် ဆေးဝါးများ (ဥပမာ - ချောင်းဆိုးပျောက်ဆေး၊ တုပ်ကွေးဆေး၊ ဓာတ်မတည့်မှုပျောက်ဆေး) တွင်လည်း ပါဝင်နေတတ်ပါတယ်။ ဆေးအမျိုးမျိုးကို တစ်ချိန်တည်း သောက်သုံးမိပါက မသိလိုက်ဘဲ အလွန်အကျွံ သောက်မိတာမျိုး ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။
၃. ကိုယ်ဝန်ဆောင်နှင့် နို့တိုက်မိခင်များ: ဆရာဝန် ညွှန်ကြားချက်ဖြင့် သောက်သုံးနိုင်သော်လည်း ဆရာဝန်နှင့် အရင်တိုင်ပင်သင့်ပါတယ်။
ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးများ
· ပုံမှန်ပမာဏဖြင့် သောက်သုံးပါက ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးနည်းပါးပါတယ်။
· ရှားရှားပါးပါး အောက်ပါတို့ ခံစားရနိုင်ပါတယ်:
· ပျို့အန်ခြင်း
· ဗိုက်အောင့်ခြင်း
· အရေပြားယားယံခြင်း၊ အင်ပျဉ်ထခြင်း (ဓာတ်မတည့်ခြင်း)
အရေးပေါ် အခြေအနေ (အသည်းအဆိပ်သင့်သည့် လက္ခဏာများ):
· ဝမ်းဗိုက်ညာဘက်အပေါ်ပိုင်း ပြင်းထန်စွာ နာကျင်ခြင်း
· မျက်လုံးနှင့် အသားဝါလာခြင်း
· ဆီးအရောင်ရင့်လာခြင်း
· ပျို့အန်ခြင်း၊ ချွေးထွက်များခြင်း
· စိတ်ရှုပ်ထွေးခြင်း
အထက်ပါ လက္ခဏာများ ပေါ်လာပါက ဆေးရုံဆေးခန်းသို့ အမြန်ဆုံး သွားရောက်ပြသရန် အရေးကြီးပါတယ်။
---
---
