Ware Natuur

28/02/2026

Van de planten ophaal actie gisteren is nog over:
6 Meidoorn (eenstijlig, 2 mtr) over.
11 Meidoorn, 30cm als onderstam te gebruiken.
Wegedoorn,
Vuilboom
Hondsroos met flinke kluit.

Heb je belangstelling en wil je een afspraak maken om ze op te halen: www.warenatuur.nl/contact

24/02/2026

Partij haagstruiken gratis op te halen.

Het kan nog, tot ca half maart, boompjes en struiken planten voor je voedselbos!
De laatste struiken moeten er uit want ik stop (helaas) met mijn tuin op Hof te Boekelo (Hengelo/Enschede)
Haagstruiken
9 Meidoorns eenstijlig, H. 2 mtr
11 meidoorn eenstijlig 30 cm
Ca 30 kerspruimstekken
1 Zoete kers, 2mtr
3 Wegedoorn
3 Vuilboom
3 Hondsroos
2 Egelantier
2 Sleedoorn
1 Kerspruim 1.mtr
1 Cornus mass 2 mtr

Graag zelf helpen uitgraven.
Neem contact op via

Contact Als u onderstaand formulier invult en verzendt neem ik zo spoedig mogelijk contact met u op. Please enable JavaScript to use the contact form.Naam E-mail adres Onderwerp 4 + 3 = Je bericht

15/02/2026

Afgelopen donderdag 12 februari was er een interessante zoom meeting via Voedsel uit het bos . Martijn Aalbrecht deelde de resultaten van zijn onderzoek naar de gezondheid van de planten fruit in meer dan 70 verschillende voedselbossen in Nederland.

De uitkomst was boeiend voor mij als oud analist die bekend is met methoden als de brixmeter. Maar nou ook niet weer verrassend.
Voedselbossen, zo als de mijne of Martijn zijn aangelegd op arme zandgrond, heide met potzoll en veel oerlagen. Of op akkers en weilanden die jaren zijn uitgeloogd met kunstmest en te diep ploegen met zware machines.

Vroeger leerde ik al op de basisschool dat fruitteelt in de Betuwe hoort en de vruchtbare lossgronden in Zuid Limburg. Op de hogere arme zandgronden werden varkens gemest en de MRIJ koe in een gemengd bedrijf. In de lagere rivier en zeeklei en veengebieden hoorde veeteelt thuis met Fries stamboekvee.

10-12 jaar geleden waren de verwachtingen over voedselbossen torenhoog en gebaseerd op (sub)tropische voedselbossen. Toen al waarschuwde ik voor deze te hoog gegrepen beweringen. In de tropen gaan processen wel 5 keer zo snel als hier en bouwt de humus in de bodem zich dus veel sneller op, als de juiste methode van syntropical foresting wordt toegepast.

In Nederland duurt het minimaal 7 jaar voordat de eerste bomen vrucht geven en het principe van plantengildes, mineralenpompen en bodemweb, samenwerking van bodemmicrobioom en plantwortels, duurt minimaal 10-12 jaar voordat het op gang komt en wel 25-60 jaar voordat het in evenwicht is.

Tot die tijd gaat niets van zelf, een voedselbos voor luie boeren is echt een utopie!

Martijn gaf het al aan, alle bestaande voedselbossen hebben nog hulp nodig in de aanvoer van bodemleven en mineralen. Van een fruitteler bij Frederiksoord leerde ik dat het sproeien met zeewierextract de planten zichtbaar gezonder maakt. De jonge bomen in mijn voedselbostuin heb ik elk jaar hiermee in het groeiseizoen behandeld. Van een oude BD boer uit de Achterhoek leerde ik de oude methode om de stam van vruchtbomen in te smeren met een mengsel van kalk, wei en verse koemest. Dat werd vroeger in mijn jeugd nog gedaan maar is in onbruik geraakt.

Ik heb inmiddels veel ervaring vanuit de biologische, BD en permacultuur groenteteelt. En ga dit jaar proberen een programma op te zetten met bodem en vruchtsap chroma's. Dat is een eenvoudige methode om goedkoop een schat aan informatie te krijgen als aanvulling of vervanging van dure chemische analyses.

Ook op verzoek van enkele leden van organiseer ik dit jaar nog een workshop of boerenvuur over het maken en toepassen van microben mengsels, compostthee en zeewierextract. Dit is natuurlijk ook leerzaam voor voedselbosboeren.

Voor het maken van chroma's wil ik eerst een goede plek hebben waar met geconditioneerde omstandigheden gewerkt kan worden. kan werken. Zodra mijn plan concreter is zal ik hier weer berichten.

07/02/2026

Gisteren deelgenomen aan een bodemchroma dag bij stijgbeelden.nl
Nu ben ik als oud medisch en chemisch analist goed bekend met chromatechnieken die bedoeld zijn voor het scheiden analyseren van stoffen en mengsels. Al lange tijd sprak mij deze techniek aan, die onder Biologisch Dynamische land en tuinbouwers populair is.
Vorig jaar heb ik een basis kit besteld en drie chroma's gemaakt om uit te proberen.
Ruben Borge die internationaal veel ervaring heeft met het interpreteren van bodemchroma's en adviezen bracht die oude analist in mij weer helemaal tot leven.
Dit voorjaar, als het bodemleven weer op gang komt ga ik meer chroma's maken en kijken of het geïntegreerd kan worden in de moestuin, permacultuur en voedselbos adviezen die ik al geef.

02/01/2026

De laatste fruitbomen zijn er uit. Verhuist naar een voedselbosje in wording op de flanken van de Tankenberg. Ook een krachtplek als de Voedselbostuin Hof te Boekelo.

Er is aardig wat snoeimateriaal overgebleven dat als enthout zal worden gebruikt voor de opkweek van eenjarige fruitboompjes.
Dat kan nog mooie dit laatste jaar van de zesjarige pacht.
Dit jaar zal Ware natuur nog wat cursussen geven, zo als snoeien in een voedselbos, eenvoudig enten met meer succes.

Ook wat Master Classes waarin dieper op bepaalde onderwerpen ingegaan wordt. Zodat je weet waarom bepaalde methoden voor jou werken en waarom niet, ipv. klakkeloos kopiëren en mislukken.
Dus houd deze pagina in de gaten als je wat bijzondere soorten wilt als een originele bloedappel die geschikt is voor cider.

En natuurlijk kan je bij mij altijd terecht voor advies en begeleiding op het gebied van , en ,

https://www.warenatuur.nl/tuinen/tuinadvies-permacultuuradvies/

09/12/2025

Google earth view van de voedselbostuin zomer 2021, op een erg hete dag.
Je ziet de verbranding van het gras en de droge groentebedden.. De voedselbosboompjes zijn nog klein en nauwelijks te herkennen.

De extreme omstandigheden van dit voormalig moeraslandje is een van de redenen waarom ik stop met deze experimentele tuin. Enerzijds was het interessant de ontwikkelingen in een snel veranderend klimaat te volgen en te anticiperen, anderzijds werd het te zwaar qua leeftijd en afstand om de tuin goed bij te houden.

Veel bomen en struiken hebben inmiddels een mooie nieuwe plek gevonden. Overigens er zijn nog fruitbomen en struiken te koop. Geschikt voor een mini voedselbosje in de tuin of buurtplantsoen!
Vraag de plantenlijst via www.warenatuur.nl/contact

21/11/2025

De eerste vorst in de moestuin op Hof Te Boekelo.

Afgelopen vrijdag en zaterdag zijn veel fruit en notenbomen verhuisd naar Voedselbos Weusthag en de wilde vruchtbomen naar Boerderij de Wieckse.

Er blijven nog vruchtbomen over. Vanaf volgende week zijn deze te koop. Als je belangstelling hebt, mail via www.warenatuur.nl/contact

27/10/2025

DE PAWPAW IS POPULAIR ONDER VOEDSELBOSSERS.
(LET OP, de afbeelding is niet actueel, de kwekerij bestaat niet meer)

Al zo’n 20 jaar geleden stond ik met mijn kraam over natuurvoeding op dit festival in Nijverdal.
Het was toen nog maar de vraag of deze vruchtboom het hier goed zou doen. En wat je mee moest? Want de jammetjes die Hans er van liet maken vielen wat flauw van smaak uit. En de vrucht is beperkt houdbaar. Invriezen is ook niet bevorderlijk voor de smaak. Maar intussen zijn er tal van veredelde cultivars uit de USA deze kant op gekomen.

Ik liet wilde een vriend een van deze verbeterde vruchten laten proeven maar hij weigerde en wees er op dat er neurotoxische stoffen in best wel een hoog gehalte in zitten.
Dit is de video die mijn vriend doorstuurde.
https://nutritionfacts.org/video/do-not-eat-pawpaws/
Ik heb natuurvoeding gestudeerd met een klinisch chemisch achtergrond. En ben daarom erg kritisch op allerlei internet guru’s op dit gebied en deze Dr. Gregor heb ik nog niet op onjuistheden kunnen betrappen..

In Amerikaans permacultuurland is het ook al bekend.
https://permies.com/t/126827/Pawpaw-Human-Toxicity-Neurodegeneration
https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0161813X11001975 Hieronder een positief wetenschappelijk onderbouwd artikel waar de suggestie wordt gedaan om de pawpaw van een eetbare coating te voorzien zodat ie langer houdbaar is.
https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0924224424002061

Pawpaws worden in Amerika veel gegeten maar bevatten de neurotoxische stof annonancine (van de latijnse familienaam Annonaceae waartoe ook de tropische zuurzak behoort.
Van de zuurzak is bekend dat deze kanker werende stoffen bevat maar de vele beweringen op het internet zijn zwaar overdreven. https://gezondr.nl/graviola-vrucht-zuurzak-kanker/ . De schil en pitten bevatten deze stoffen wel maar daar moet nog meer onderzoek naar gedaan worden. Van de pawpaw wordt dit ook beweert maar dat is dus niet waar, op z’n minst heel betrekkelijk. Zeker als je beseft dat in de pawpaw 10 keer meer neurotoxische stof zit dan in zuurzak!

Als je veel van het pawpaw vruchtvlees in eenkeer eet dan kan dit misselijkheid en diarree, hoofdpijn en duizeligheid veroorzaken.
Eet je het zeer regelmatig dan is er bewijs dat het gelinkt is aan atypische vormen van parkinson en andere neurotoxische aandoeningen.

De schil en pitten bevatten direct toxische hoeveelheden aan annonancine. Die kan je absoluut niet eten.

Moet je daarom de pawpaw maar uit je voedsebos gooien?
Nee hoor. Omdat de vrucht maar korte tijd beschikbaar is, slecht bewaarbaar en verwerkbaar en je hen het beste vers en rijp kan eten is de kans klein dat je er te veel van binnen krijgt. Maar dus niet meerdere vruchten helemaal tegelijk naar binnen werken.

10/10/2025

Afgelopen vrijdag was er het boerenvuur via in de voedselbostuin van Ware Natuur.
Onderwerp was no-dig tuinieren (niet spitten) en zelf microben mengsels maken om het bodemleven en vruchtbaarheid te stimuleren. Natuurlijk werd afgesloten met een warm boeren vuur met soep en salade 'dwars door de tuin'.

21/09/2025

Vroeg in de ochtend de weg op met de antieke transportfiets, waar vroeger turf en kolen mee werd vervoerd, naar de Kasbah herfstbraderie in Hengelo. Naast wat eigen groentes en nashiperen uit de Voedselbostuin veel groenten van noaber Lentelandboerderij De Wieckse bij Boekelo.
Er werd goed verkocht dankzij veel trouwe klanten en bekenden van vroeger die nieuwsgierig kwamen kijken en kopen!
Aan het eind van de dag was de kar leeg! Geweldige groenten van !🥬

19/09/2025

Zaterdag 20 september is er de jaarlijkse herfst braderie bij de Kasbah hobbywinkeltjes van 11.00 - 16.00 uur.
Ik sta er dan weer met de bekende groene antieke fietskar vol met groenten van de nieuwe buren: Boerderij de Wieckse , een Lentelandboerderij.

O.a. kropsla, snijbiet, boerenkool, palmkool, wortelen, Pompoenen, aardappelen, ui, etc.
Raapstelen en wat fruit uit mijn voedselbostuin.
Ook wat pootgoed, bessen en vijgen.

Tuinbericht:

De slakkendruk wordt minder en er gaat, dank zij het relatief warme najaar, toch weer wat kiemen en groeien. Dus er komen nog raapstelen, winterpostelein en wat fruit van de tuin.

Afgelopen weekend heb ik deelgenomen aan de aandeelhoudersdag van lenteland op "t Gagel bij Lochem. Een indrukwekkend project van 45 hectare op een oude boerderij vlak bij De Wildenborch.

Daar heb ik nader kennis gemaakt met de buren van de Wieckse met als resultaat dus de groentes a.s. zaterdag.

Lenteland zorgt er voor dat er zeer kundige teams op de, nu 7, boerderijen komen die aangekocht zijn.

Ook ben ik nog actief in het Weusthagpark Voedselbos en Erve Weusthag. Mijn wens is om al de duurzame landbouw in en om Hengelo te helpen verbinden en het aanbod van gezond en eerlijk voedsel groter te maken voor de Hengeloers.

Lenteland is een landelijke organisatie waar je aandelen kan kopen waarmee landbouwgrond wordt gekocht voor biologische en regeneratieve landbouw.
Je steunt hiermee de groei van natuurinclusieve landbouw, wat hard nodig is vanwege klimaat en stikstof problemen.
Meer informatie: https://www.lente.land/ , https://dewieckse.nl/

Hartelijke groet,

Dit is een plek waar je je eigen groentepakket kan oogsten, mee kan helpen op het land, vogels kan spotten tijdens een wandeling over het land en waar kinderen leren hoe hun eten groeit.

18/08/2025

🦋🦋🦋 Normaal post ik het liefst positieve oplossingen over landbouw en voedsel. Maar de agro-industrie en chemielobby is nog steeds oppermachtig met heel veel geld om politici om te kopen. Onlangs is er dus een medewerker van de vlinderstichting met de dood bedreigt vanwege deze publicatie over verspreiding van gifstoffen in de natuur. Via een Linkedin post vond ik 'm terug. De MOB (bekend van de stikstofrechtszaak) heeft het rapport weer op de hun site gezet.

Dat is voor mij controversieel want met de MOB ben ik het meestal niet eens vanwege hun bedreiging van boerengezinnen met rechtszaken. En hun stikstofverhaal klopt van geen kanten.
Juist het agressief afdwingen van milieudoelen wekt sterke tegenreacties op waardoor vooral de boeren hun hakken in het zand zetten terwijl ze anders best mee willen werken aan oplossingen, als ze er maar voor betaald worden.

Met de agro-industrie en chemielobby is het een ander verhaal, het zijn maffia-achtige, neo-koloniale organistaties die elders in de wereld niet schuwen om boeren te doden of indigene volken uit te moorden.

Het is niet bekend waar de doodsbedreiging precies vandaan komt, een lone-wolf, van de chemielobby, een boze boer die leliebollen teelt of anders. Maar ik vind het onverteerbaar dat een milieuorganisatie die opkomt voor de bedreigde biodiversiteit bakzeil haalt voor maffia-achtige toestanden.

In mijn Voedselbostuin, ook rondom huis met veel vlinderstruiken, zie ik dit jaar geen of nauwelijks vlinders dit jaar terwijl nu ze bloemen vol moet zitten met pauwogen, vosjes, witjes, citroenvlinders, etc.