27/12/2025
अटिज्म(Autism)र ADHDभएका बालबालिकाहरुका लागि खानपानले उनीहरुको व्यवहार,ध्यान,पाचन र समग्र विकासमा जोडिएको हुन्छ। तल दिनु राम्रो हुने र नदिनु/कम गर्नु राम्रो हुने खानाको केही सूची दिएका छौ यही अनुसार केही खानाको तालिका मिलाइदिनु भयो भने राम्रो हुन सक्छ ।
# दिमागका लागि फाइदाजनक (Brain foods):
-माछा (विशेषगरी सानो माछा खोलाको, चिसो पानीमा हुने)
-ओखर
-आलस (Flaxseed)/पिसेर दाल/दुध/खानामा मिसाएर दिने
-(Chia seeds)
यीनिहरुमा Omega-3 fatty acid हुन्छ, जसले ध्यान दिन,बोल्ने क्षमता र व्यवहारमा परिवर्तन ल्याउन मद्दत गर्दछ।
# प्रोटिनयुक्त खाना
-अण्डा(तालिका मिलाएर मात्र)
-दाल,गेडागुडी
-चना,केराउ
-लोकल कुखुराको मासु
प्रोटिनले hyperactivity कम गर्न मद्दत गर्दछ।
# पाचन प्रणालि सुधार गर्ने खाना(Gut health)
-दही (घरको)
-मोहिँ
-जाउलो,खिचडी
पेटमा सन्तुलन राम्रो भएमा दिमागले पनि राम्रोसँग काम गर्छ ।
# क्याल्सियम र आइरन भएको खानाहरु
-दूध,दही
-हरियो साग,पालुङ्गो साग
-चुकन्दर,सिमी,केराउ(हरियो)
निन्द्रा,शान्त स्वभाव र शारीरिक विकासका लागि राम्रो हुन्छ
# प्रशस्त पानी:-उमेर अनुसार पर्याप्त पानी
शरिरमा पुगेमा शरीरमा पानीको मात्रा सन्तुलन हुन्छ,चिडचिडापन कम हुन्छ।
# कम दिनु/झनै नदिनु धेरै राम्रो हुने खानेकुराहरु:-
१.चिनीको मात्रा धेरै भएको खानेकुराहरु
-चकलेट
-मिठाई
-चाउचाउ,बिस्कुट
-चिसो पेय (Coke,Fanta)
-ललिपप,लड्डु,जेरी इत्यादि
- चिनीले Hyperactivity,चिडचिडापन र कुनैपनि कृयाकलाप गर्न मन नलाग्ने/ध्यान नजाने समस्या बढाउँन सक्छ।
२.जंक फुड
-पिज्जा,बर्गर
-फ्राइ गरिएको खाना
-प्याकेटको चिप्स इत्यादि
दिमागलाई कमजोर बनाउँन सक्छ।
३.रंग र Preservative भएको खाना
-रंगीन जेली
-रेड/बुल
-फ्रुटि(frooti)
-कलर भएको मिठाई
-बोतलको जुस इत्यादि
ADHDको लक्षण झन् बढ्न/बढाउन सक्छ।
४.दूध/ग्लुटेन (केही बालबालिकामा)
गहुँ (रोटी, बिस्कुट)
-गहुँको रोटी, चपाती,चाउचाउ,पास्ता
बिस्कुट,केक
मैदा प्रयोग भएका अधिकांश परिकार
-गाईको दूध
सबै बालबालिकामा होइन,तर केही/केही Autism भएका बालबालिकामा पेट दुख्ने, दैनिक कृयाकलाप/व्यवहार बिग्रने देखिन सक्छ।
यस्तो लागेमा डाक्टर वा nutritionist सँग सल्लाह गरेर मात्र खुवाउनुपर्छ।
# खाना खुवाउने तरिका (अति महत्वपूर्ण हुन्छ)
-समय मिलाएर खुवाउने
-एकैचोटि धेरै नखुवाउने
-मोबाइल/TV बन्द गरेर खाना खुवाउने
-जबर्जस्ती खाना खानको लागि कर नगर्ने
थप उपयोगी/महत्वपूर्ण कुरा
-Balanced diet + Therapy (Speech, OT, ABA) सँगै अगाडि बढ्दा राम्रो परिणाम आउँछ ।
कुनै खाना खाँदा बालबालिकाहरुमा सामान्य व्यवहारमा समस्या आयो भने सेन्टर/सो सम्बन्धि डाक्टर लाई देखाउनुपर्छ ।
