Aaradhya Health Clinic & Pathology

Aaradhya Health Clinic & Pathology Contact information, map and directions, contact form, opening hours, services, ratings, photos, videos and announcements from Aaradhya Health Clinic & Pathology, Medical and health, Moglaha, Bhairahawa.

Here all kinds of services are available like Check-up,pharmacy services,laboratory services, nebuliser,emergency cases mgmt, Family Planning services & Counselling & rabies vaccine also available.All medical related Treatment,Counselling,& suggestions 🙏

🟣 हाइपोथायरायडिज्म (न्यून थाइरोइड): लक्षण र संकेतहरू​हाइपोथायरायडिज्म तब हुन्छ जब तपाईंको थाइरोइड ग्रन्थी (घाँटीमा हुने ...
03/02/2026

🟣 हाइपोथायरायडिज्म (न्यून थाइरोइड): लक्षण र संकेतहरू

​हाइपोथायरायडिज्म तब हुन्छ जब तपाईंको थाइरोइड ग्रन्थी (घाँटीमा हुने पुतली आकारको सानो ग्रन्थी) ले पर्याप्त मात्रामा थाइरोइड हर्मोन उत्पादन गर्दैन। यी हर्मोनहरूले तपाईंको शरीरको मेटाबोलिज्म (शरीरले कति छिटो ऊर्जा प्रयोग गर्छ भन्ने प्रक्रिया) लाई नियन्त्रण गर्छन्।
​जब थाइरोइड हर्मोनको स्तर कम हुन्छ, शरीरका सबै प्रक्रियाहरू सुस्त हुन्छन्: मुटुको धड्कन, पाचन प्रक्रिया, मस्तिष्कको सक्रियता र शरीरको तापक्रम समेत घट्छ।
​🟣 थाइरोइड किन महत्त्वपूर्ण छ?
​थाइरोइड हर्मोनले तपाईंको शरीरका लगभग हरेक अंगलाई असर गर्छ:
​ऊर्जाको स्तर
​तौल नियन्त्रण
​छाला र कपालको स्वास्थ्य
​पाचन प्रक्रिया
​मुड (मनस्थिति) र स्मरणशक्ति
​मुटुको कार्यक्षमता
​शरीरको तापक्रम
​त्यसैले, जब थाइरोइडले कम काम गर्छ, शरीरभरि विभिन्न लक्षणहरू देखा पर्छन्।
​🟣 हाइपोथायरायडिज्मका सामान्य लक्षणहरू
​🟣 कम ऊर्जा र थकान
​सधैं थकित महसुस हुनु
​पर्याप्त आराम गर्दा पनि कमजोरी हुनु
​काम गर्ने उत्साहमा कमी आउनु
(यो कोषहरूले पर्याप्त मेटाबोलिक उत्तेजना नपाउनाले हुन्छ।)
​🟣 तौल बढ्नु
​सामान्य खानपान हुँदा पनि बिस्तारै तौल बढ्दै जानु
​तौल घटाउन गाह्रो हुनु
(न्यून थाइरोइडले क्यालोरी जलाउने प्रक्रियालाई सुस्त बनाउँछ र शरीरमा पानी जम्मा गराउँछ।)
​🟣 सुख्खा छाला
​निलो, खस्रो र पत्र निस्कने छाला
​पसिना कम आउनु
​🟣 कपाल झर्नु
​कपाल धेरै झर्नु
​टाउकोको कपाल पातलो हुनु
​आँखीभौंको बाहिरी भागको रौँ झर्नु (केही अवस्थामा)
​🟣 चिसो खप्न नसक्नु
​असाधारण रूपमा चिसो महसुस हुनु
​अरूलाई सामान्य लाग्दा पनि थप ब्ल्याङ्केट वा न्यानो लुगा चाहिनु
​🟣 कब्जियत
​दिसा सारो हुनु
​नियमित दिसा नहुनु
(आन्द्राको चाल सुस्त हुने भएकाले यस्तो हुन्छ।)
​🟣 अनुहार सुन्निनु
​अनुहार र परेलाहरू सुन्निनु
​अनुहारका आकृतिहरू भद्दा वा बाक्लो देखिनु
​🟣 निराशा / उदासी (Depression)
​दुःखी वा भावनाविहीन महसुस हुनु
​रुचि हराउनु
​कसै-कसैमा छटपटी वा चिन्ता हुनु
​🟣 सोच्ने शक्ति वा चालमा सुस्तता
​एकाग्रतामा कमी (ध्यान केन्द्रित गर्न नसक्नु)
​स्मरणशक्तिमा समस्या
​बोल्दा वा प्रतिक्रिया दिँदा ढिलो हुनु
​मानसिक रूपमा अल्मलिएको महसुस हुनु (Brain Fog)
​🟣 अन्य सम्भावित लक्षणहरू
​आवाज धोद्रो हुनु
​महिनावारी गडबडी वा धेरै रगत बग्नु
​मुटुको धड्कन कम हुनु
​मांसपेशी बाउँडिनु वा कडा हुनु
​नङहरू सुख्खा र फुट्ने हुनु
​भोक कम लाग्नु
​यौन इच्छामा कमी आउनु
​🟣 जोखिममा को छन्?
​महिलाहरू (विशेष गरी गर्भावस्था वा रजोनिवृत्ति पछि)
​परिवारमा थाइरोइडको समस्या भएकाहरू
​अटोइम्यून (Autoimmune) समस्या भएकाहरू
​आयोडिनको कमी भएकाहरू
​थाइरोइडको शल्यक्रिया वा रेडिएसन गराएकाहरू
​केही विशेष औषधि सेवन गरिरहेकाहरू
​विश्वभर यसको सबैभन्दा सामान्य कारण हाशिमोटो थाइरोइडाइटिस (एउटा अटोइम्यून रोग) हो।
​🟣 निदान कसरी गरिन्छ?
​लक्षणका आधारमा मात्र यसको निदान हुँदैन। रगत परीक्षण आवश्यक पर्छ:
​TSH (Thyroid Stimulating Hormone): प्रायः उच्च हुन्छ।
​Free T4: प्रायः कम हुन्छ।
(कहिलेकाहीँ थप एन्टिबडी परीक्षणहरू पनि गरिन्छ।)
​🟣 आधारभूत उपचार
​दैनिक थाइरोइड हर्मोन चक्की (जस्तै: Levothyroxine) सेवन गर्ने।
​नियमित रूपमा रगत जाँच गर्ने।
​डाक्टरको सल्लाह अनुसार औषधिको मात्रा मिलाउने।
(यो उपचारले शरीरमा कम भएको हर्मोनको पूर्ति गर्छ र केही हप्तामै लक्षणहरूमा सुधार ल्याउँछ।)
​🟣 यसलाई किन बेवास्ता गर्नु हुँदैन?
​उपचार नगरेको थाइरोइडले निम्न समस्या निम्त्याउन सक्छ:
​अत्यधिक थकान
​मुटुको समस्या
​बाँझोपन वा गर्भावस्थामा जटिलता
​स्नायु (Nerve) मा क्षति
​चरम अवस्थामा: 'मिक्सिडेमा कोमा' (बिरलै हुने तर ज्यान जान सक्ने अवस्था)
​⭐ मुख्य कुरा
​हाइपोथायरायडिज्म एक सामान्य र उपचार गर्न सकिने अवस्था हो। यदि तपाईंलाई थकान, तौल बढ्ने, सुख्खा छाला, कपाल झर्ने वा मानसिक सुस्तता जस्ता लक्षण देखिएमा यसलाई बेवास्ता नगर्नुहोस्। एउटा साधारण रगत परीक्षणले यसको पुष्टि गर्न सक्छ र उचित उपचारले तपाईंको जीवन सामान्य बनाउन सक्छ।

🟣 महिनावारी अनियमित हुनुका कारणहरू:​महिनावारी अनियमित हुनुको अर्थ तपाईंको मासिक चक्रले अनुमानित ढाँचा पछ्याउँदैन — चक्रह...
02/02/2026

🟣 महिनावारी अनियमित हुनुका कारणहरू:
​महिनावारी अनियमित हुनुको अर्थ तपाईंको मासिक चक्रले अनुमानित ढाँचा पछ्याउँदैन — चक्रहरू धेरै चाँडो वा ढिलो हुन सक्छन्, टुट्न सक्छन्, वा रक्तश्रावको मात्रा र अवधिमा परिवर्तन हुन सक्छ। वयस्कहरूमा सामान्य चक्र सामान्यतया २१-३५ दिन (र किशोरकिशोरीहरूमा २१-४५ दिन) को हुन्छ। यो दायराभन्दा बाहिरको निरन्तरतालाई अनियमित मानिन्छ।
​महिनावारी अनियमित हुनुका पछाडि रहेका सामान्य चिकित्सा कारणहरू बुझौं।

​🟣 हर्मोनल असन्तुलन (सबैभन्दा सामान्य कारण)
​तपाईंको महिनावारी चक्र सन्तुलित हर्मोनहरूमा निर्भर हुन्छ — मुख्यतया एस्ट्रोजेन (estrogen) र प्रोजेस्टेरोन (progesterone)।
​जब यी हर्मोनहरूमा उतारचढाव आउँछ, नियमित रूपमा अण्डोत्सर्जन (ovulation) नहुन सक्छ।
​यसले ढिलो, छुटेको, वा अप्रत्याशित महिनावारी निम्त्याउँछ।
​यो तनाव, तौलमा परिवर्तन, थाइराइड समस्या, वा डिम्बाशयको विकारका कारण हुन सक्छ।

​🟣 PCOS (पोलिसिस्टिक ओभरी सिन्ड्रोम)
​यो युवा महिलाहरूमा देखिने एक धेरै सामान्य कारण हो।
​डिम्बाशयले अत्यधिक पुरुष हर्मोन (androgens) उत्पादन गर्छ।
​अण्डोत्सर्जन अनियमित हुन्छ वा रोकिन्छ।
​महिनावारी ढिलो हुने, छुट्ने वा धेरै कम पटक हुन सक्छ।
​योसँगै प्राय: यी लक्षणहरू देखिन्छन्:
​डन्डीफोर
​अनुहार वा शरीरमा अत्यधिक रौं पलाउनु
​तौल बढ्नु
​गर्भधारणमा कठिनाइ

​🟣 थाइराइड विकार (हाइपोथाइराइडिज्म वा हाइपरथाइराइडिज्म)
​थाइराइड ग्रन्थिले मेटाबोलिज्म नियन्त्रण गर्छ र प्रत्यक्ष रूपमा महिनावारीका हर्मोनहरूलाई असर गर्छ।
​थाइराइड कम हुँदा: भारी रक्तश्राव वा ढिलो महिनावारी।
​थाइराइड बढी हुँदा: हल्का रक्तश्राव वा महिनावारी रोकिने।
धेरै महिलाहरूलाई थाइराइड असन्तुलनले चक्र बिथोल्न सक्छ भन्ने थाहा हुँदैन।

​🟣 तनाव (शारीरिक वा भावनात्मक)
​तनावले कोर्टिसोल र एड्रेनालिन बढाउँछ, जसले प्रजनन हर्मोनहरूलाई दबाउँछ।
​यसले अण्डोत्सर्जनमा ढिलाइ गर्न सक्छ।
​महिनावारीलाई अस्थायी रूपमा पूर्ण रूपमा रोक्न सक्छ।
​परीक्षा, भावनात्मक चोट, बिरामी, वा निद्राको कमीको समयमा यो सामान्य हुन्छ।

​🟣 अचानक तौलमा परिवर्तन (घट्नु वा बढ्नु)
​हर्मोन उत्पादनमा शरीरको बोसोले मुख्य भूमिका खेल्छ।
​द्रुत गतिमा तौल घट्दा महिनावारी रोकिन सक्छ।
​धेरै तौल बढ्दा अण्डोत्सर्जन प्रक्रिया अवरुद्ध हुन सक्छ।
​यो कडा डाइटिङ, खानपान सम्बन्धी विकार (eating disorders), वा मोटोपनामा देखिन्छ।

​🟣 अत्यधिक व्यायाम
​अत्यधिक शारीरिक गतिविधि (विशेष गरी एथलीटहरूमा):
​एस्ट्रोजेनको स्तर घटाउँछ।
​अण्डोत्सर्जन रोक्छ।
​महिनावारी छुट्ने वा धेरै हल्का हुने अवस्था निम्त्याउँछ।

​🟣 पेरिमेनोपज (प्राय: ४० वर्षको उमेरपछि)
​यो मेनोपज (महिनावारी सुक्नु) अघिको संक्रमणकालीन चरण हो।
​डिम्बाशयमा हर्मोन उत्पादन अनियमित हुन्छ।
​महिनावारी अनियमित, भारी, हल्का, वा टुट्ने हुन सक्छ।
यो सामान्य हो तर अझै पनि चिकित्सकद्वारा निगरानी गरिनुपर्छ।

​🟣 केही औषधिहरू
​केही औषधिहरूले हर्मोन वा अण्डोत्सर्जनमा बाधा पुर्‍याउँछन्:
​गर्भनिरोधक चक्कीहरू (विशेष गरी सुरु गर्दा वा छोड्दा)
​आकस्मिक गर्भनिरोधक (Emergency contraception)
​डिप्रेसन विरोधी औषधिहरू (Antidepressants)
​स्टेरोइडहरू
​केमोथेरापी औषधिहरू

​🟣 कमजोर पोषण / भिटामिनको कमी
​आवश्यक पोषक तत्वहरूको कमीले हर्मोन संकेतलाई असर गर्छ।
​फलाम (Iron) को कमी
​भिटामिन B को कमी
​भिटामिन D को कमी
​समग्र क्यालोरीको कम सेवन
यी सबैले महिनावारीको नियमिततालाई बाधा पुर्‍याउन सक्छन्।

​🟣 अन्य चिकित्सा अवस्थाहरू
​प्रोल्याक्टिन (Prolactin) को उच्च स्तर
​पाठेघरको फाइब्रोइड्स वा पोलिप्स
​दीर्घकालीन रोगहरू
​प्रजनन अंगको संक्रमण (Pelvic infections)

​🟣 डाक्टरलाई कहिले भेट्ने?
​यदि यी लक्षणहरू देखिएमा चिकित्सकको सल्लाह लिनुहोस्:
​महिनावारी ३ महिना वा सोभन्दा बढी समय रोकिएमा।
​चक्रहरू निरन्तर २१ दिनभन्दा कम वा ३५ दिनभन्दा बढी भएमा।
​धेरै भारी रक्तश्राव वा रगतका चक्काहरू (clots) आएमा।
​असह्य दुखाइ भएमा।
​अनियमित महिनावारीसँगै अत्यधिक रौं पलाउने वा डन्डीफोर आएमा।
​अनियमित चक्रका साथ गर्भधारणको प्रयास गरिरहेको बेला।

​🟣 डाक्टरले अनियमित महिनावारीको मूल्याङ्कन कसरी गर्छन्?
​रगतमा हर्मोन परीक्षण
​थाइराइड प्रोफाइल
​पेल्भिक अल्ट्रासाउन्ड (भिडियो एक्स-रे)
​PCOS मूल्याङ्कन
​कहिलेकाहीँ अतिरिक्त मेटाबोलिक परीक्षणहरू

​🟣 आधारभूत व्यवस्थापन कारणमा भर पर्छ
​जीवनशैली सुधार (तनाव, निद्रा, आहार, व्यायाम)
​थाइराइड वा PCOS को उपचार
​आवश्यक परेमा हर्मोन नियमन
​पोषण पूरक (Supplements) को प्रयोग
​तौल सन्तुलन
​उपचार सधैं व्यक्तिको समस्या र आवश्यकता अनुसार फरक हुन्छ।

​⭐ मुख्य कुरा
​अनियमित महिनावारी आफैंमा रोग होइन — यो तपाईंको शरीर भित्र केहि कुरा असन्तुलित छ भन्ने संकेत हो। सबैभन्दा सामान्य कारणहरूमा PCOS, हर्मोन असन्तुलन, तनाव, थाइराइड समस्या, तौल परिवर्तन, र जीवनशैलीका कारकहरू पर्छन्।
​चाँडै परीक्षण गराउनाले बाँझोपन, रक्तअल्पता, र मेटाबोलिक विकार जस्ता दीर्घकालीन समस्याहरूबाट बच्न मद्दत पुग्छ।

"ग्यासमा सेकाएर पकाइने रोटीले स्वास्थ्यलाई कुनै हानि पुर्‍याउँछ?" ​तस्विरमा देखिएको दृश्य धेरै नेपाली भान्छाको एक सामान्...
02/02/2026

"ग्यासमा सेकाएर पकाइने रोटीले स्वास्थ्यलाई कुनै हानि पुर्‍याउँछ?"

​तस्विरमा देखिएको दृश्य धेरै नेपाली भान्छाको एक सामान्य हिस्सा हो। तर, पछिल्ला केही अध्ययन र स्वास्थ्य विज्ञहरूका अनुसार रोटीलाई सिधै ग्यासको ज्वाला (flame) मा सेकाउँदा केही स्वास्थ्य जोखिमहरू हुन सक्छन्।
​१. हानिकारक रसायनहरूको उत्सर्जन
​ग्यास चुल्होबाट निस्कने नीलो ज्वालामा कार्बन मोनोअक्साइड (CO), नाइट्रोजन डाइअक्साइड (NO_2), र केही मात्रामा पार्टिकुलेट म्याटर जस्ता ग्यासहरू हुन्छन्। जब हामी रोटीलाई सिधै आगोमा राख्छौं, यी रसायनहरू रोटीमा सोसिन सक्छन्।
​२. एक्रिलामाइड (Acrylamide) को निर्माण
​उच्च तापक्रममा स्टार्चयुक्त खाना (जस्तै गहुँको रोटी) सिधै आगोको सम्पर्कमा आउँदा एक्रिलामाइड नामक रसायन बन्न सक्छ। केही अनुसन्धानहरूले यो रसायनको लामो समयसम्मको सेवनले क्यान्सरको जोखिम बढाउन सक्ने देखाएका छन्।
​३. 'कार्सिनोजेनिक' तत्वहरू
​रोटीको केही भाग धेरै डढ्दा वा कालो थोप्लाहरू बन्दा त्यसमा पॉलीसाइक्लिक एरोमैटिक हाइड्रोकार्बन (PAH) जस्ता तत्वहरू उत्पन्न हुन सक्छन्, जसलाई स्वास्थ्यका लागि हानिकारक मानिन्छ।
​सुरक्षित रहने उपायहरू:
​स्वास्थ्य जोखिम कम गर्न तपाईंले यी तरिकाहरू अपनाउन सक्नुहुन्छ:
​तावामै पकाउने: रोटीलाई सिधै आगोमा नसेकाई तावामा राखेर सफा सुती कपडाले हलुका थिच्दै फुलाउने प्रयास गर्नुहोस्। यो सबैभन्दा सुरक्षित तरिका हो।
​धेरै नडढाउने: यदि आगोमै सेकाउनु परे पनि, रोटीलाई धेरै बेर आगोमा नराख्नुहोस् र धेरै डढ्न नदिनुहोस्।
​भान्छाको भेन्टिलेसन: ग्यासबाट निस्कने हानिकारक ग्यासहरू बाहिर जानका लागि भान्छामा राम्रो झ्याल वा एक्जस्ट फ्यानको प्रयोग गर्नुहोस्।
​निष्कर्ष:
यद्यपि कहिलेकाहीँ यसरी पकाएको रोटी खाँदा तत्कालै ठूलो असर नदेखिए पनि, लामो समयसम्म नियमित रूपमा सिधै आगोमा सेकाएको रोटी खानु स्वास्थ्यका लागि उत्तम मानिँदैन।

हाइपरप्रोल्याक्टिनेमिया (Hyperprolactinemia) ​हाइपरप्रोल्याक्टिनेमिया (रगतमा प्रोल्याक्टिनको मात्रा बढी हुनु)​हाइपरप्रोल...
02/02/2026

हाइपरप्रोल्याक्टिनेमिया (Hyperprolactinemia)

​हाइपरप्रोल्याक्टिनेमिया (रगतमा प्रोल्याक्टिनको मात्रा बढी हुनु)
​हाइपरप्रोल्याक्टिनेमिया भनेको रगतमा प्रोल्याक्टिन नामक हर्मोनको मात्रा सामान्यभन्दा बढी हुने अवस्था हो। प्रोल्याक्टिन हर्मोन मुख्यतया सुत्केरी अवस्थामा आमाको स्तनमा दूध उत्पादन गर्न जिम्मेवार हुन्छ। तर, गर्भवती नभएको वा स्तनपान नगराएको अवस्थामा यसको मात्रा बढ्नु स्वास्थ्य समस्याको संकेत हुन सक्छ।
​🔴 मुख्य लक्षणहरू
​महिनावारीमा गडबडी: महिनावारी ढिलो हुने, अनियमित हुने वा पूर्ण रूपमा रोकिने।
​स्तनबाट दूध बग्नु (Galactorrhea): गर्भवती नभएका वा स्तनपान नगराएका महिलाहरूको स्तनबाट दूध जस्तो तरल पदार्थ निस्कनु।
​बाँझोपन (Infertility): गर्भधारण गर्न कठिनाइ हुनु।
​यौन इच्छामा कमी: यौन चाहना कम हुनु।
​योनि सुख्खा हुनु: संभोगको समयमा असजिलो महसुस हुनु।
​टाउको दुख्ने र दृष्टिमा समस्या: यदि पिट्युटरी ग्रन्थिमा ट्युमर (Adenoma) छ भने टाउको दुख्ने वा धमिलो देखिने समस्या हुन सक्छ।
​🔴 मुख्य कारणहरू
​पिट्युटरी ट्युमर (Prolactinoma): मस्तिष्कको फेदमा हुने सानो ग्रन्थिमा पलाउने गाँठो (यो क्यान्सर होइन)।
​PCOS (पॉलीसिस्टिक ओभरी सिन्ड्रोम): महिलाहरूको हर्मोनल असन्तुलन।
​थाइराइडको समस्या (Hypothyroidism): थाइराइड ग्रन्थिले पर्याप्त हर्मोन उत्पादन नगर्दा।
​औषधिहरूको सेवन: केही मानसिक रोगका औषधि (Antipsychotics), डिप्रेसनका औषधि वा उच्च रक्तचापका औषधिका कारण।
​तनाव (Stress): अत्यधिक मानसिक वा शारीरिक तनाव।
​प्राकृतिक कारण: गर्भावस्था र स्तनपानको समयमा यो स्वतः बढ्छ।
​🔴 निदान (जाँच गर्ने तरिका)
​प्रोल्याक्टिन ब्लड टेस्ट: रगतमा हर्मोनको मात्रा नाप्न (बिहान खाली पेटमा यो जाँच गर्नु राम्रो मानिन्छ)।
​थाइराइड फङ्गसन टेस्ट (TSH): थाइराइडको समस्या छ कि छैन भनेर हेर्न।
​MRI (मस्तिष्कको): यदि प्रोल्याक्टिन धेरै उच्च छ भने पिट्युटरी ग्रन्थिमा ट्युमर छ कि छैन भनी हेर्न।
​🔴 उपचार विधि
​औषधिहरू: प्रोल्याक्टिनको मात्रा घटाउन Cabergoline वा Bromocriptine जस्ता औषधिहरू डाक्टरको सल्लाहमा प्रयोग गरिन्छ।
​मूल कारणको उपचार: यदि थाइराइडले गर्दा भएको हो भने थाइराइडको उपचार गरिन्छ।
​शल्यक्रिया (Surgery): औषधीले काम नगरेमा वा ट्युमरले आँखाको ज्योतिमा असर पारेमा मात्र शल्यक्रिया गरिन्छ।
​⚠️ महत्त्वपूर्ण जानकारी:
समयमै निदान र सही उपचार गरेमा महिनावारी नियमित हुन्छ र सन्तान नभएका महिलाहरूमा प्रजनन क्षमता पुनः स्थापित हुन सक्छ। यदि तपाईंमा यस्ता लक्षणहरू छन् भने तुरुन्त विशेषज्ञ डाक्टर (Endocrinologist वा Gynecologist) सँग परामर्श लिनुहोस्।

✅ Health Insurance Updates: स्वास्थ्य बीमाको वहिरङ्ग (OPD) सेवाको सीमा ! 🟢 ५ जनासम्मको परिवारका लागि: वार्षिक रु. २५,०००...
02/02/2026

✅ Health Insurance Updates:
स्वास्थ्य बीमाको वहिरङ्ग (OPD) सेवाको सीमा !
🟢 ५ जनासम्मको परिवारका लागि: वार्षिक रु. २५,००० बराबरको OPD सेवा सुविधा।
🟢 थप सदस्यका लागि: प्रति सदस्य रु. ५,००० का दरले थप सुविधा थपिने।
🟢 लागु हुने मिति: २०८२ फागुन १ गतेदेखि।
कडा तथा दीर्घ रोगहरूको उपचारको हकमा भने स्वास्थ्य बीमा नियमावलीको अनुसूची-६ बमोजिम साविक कै व्यवस्था कायम रहनेछ।
Health Insurance Board- स्वास्थ्य बीमा बोर्ड

🟣 Cyst vs Tumor – What you need to knowMany people get scared when they hear the words “cyst” or “tumor.” While both are...
02/02/2026

🟣 Cyst vs Tumor – What you need to know

Many people get scared when they hear the words “cyst” or “tumor.” While both are abnormal lumps, they are not the same thing — and most cysts are harmless.

Let’s understand this clearly.

🟣 What Is a Cyst?

A cyst is a closed sac filled with fluid, air, or semi-solid material.

→ Usually smooth and round
→ Often soft or slightly firm
→ Commonly painless
→ Grows slowly
→ Most cysts are benign (non-cancerous)

Cysts can appear almost anywhere:

→ Skin
→ Breast
→ O***y
→ Kidney
→ Liver
→ Brain

Common examples include sebaceous cysts, ovarian cysts, and breast cysts.

🟣 Why Do Cysts Form?

→ Blocked glands or ducts
→ Infections
→ Hormonal changes
→ Developmental causes
→ Injury or inflammation

Many cysts don’t cause symptoms and are found accidentally during scans.

🟣 Typical Symptoms of a Cyst (if present)

→ Local swelling or lump
→ Mild discomfort if large
→ Pressure on nearby organs
→ Rarely pain (if infected or ruptured)

Most small cysts do not need treatment unless they grow or cause problems.

🟣 What Is a Tumor?

A tumor is a growth made of solid tissue caused by uncontrolled cell multiplication.

Tumors can be:

→ Benign (non-cancerous)
→ Malignant (cancerous)

Unlike cysts, tumors are not fluid-filled.

🟣 Key Characteristics of Tumors

→ Solid mass
→ Often irregular surface
→ May grow faster
→ Can be painful
→ May invade nearby tissue
→ Some tumors can spread to other organs (metastasis)

🟣 Symptoms That May Suggest a Tumor

→ Rapidly enlarging lump
→ Persistent pain
→ Unexplained weight loss
→ Fatigue
→ Skin changes over lump
→ Bleeding or discharge (depending on location)

Not all tumors are cancer — many benign tumors exist (like lipomas or fibroids).

🟣 Main Differences Between Cyst and Tumor

🟣 Composition

→ Cyst: Fluid-filled
→ Tumor: Solid tissue

🟣 Texture

→ Cyst: Smooth, soft or rubbery
→ Tumor: Firm or hard, often irregular

🟣 Growth Pattern

→ Cyst: Usually slow
→ Tumor: May grow rapidly

🟣 Pain

→ Cyst: Often painless
→ Tumor: May cause pain

🟣 Cancer Risk

→ Cyst: Usually benign
→ Tumor: May be benign or malignant

🟣 How Doctors Tell the Difference

You cannot confirm cyst vs tumor by touch alone. Medical tests are needed:

→ Ultrasound (first step)
→ CT or MRI if required
→ Fine needle aspiration (fluid testing)
→ Biopsy (tissue sample)

These tests determine whether the lump is fluid or solid — and if cancer cells are present.

🟣 When Should You See a Doctor Immediately?

→ Lump growing rapidly
→ Persistent pain
→ Skin redness or warmth
→ Fever with swelling
→ Hard or fixed lump
→ Unexplained weight loss

Early evaluation prevents complications.

🟣 Treatment Depends on Diagnosis

🟣 For cysts:

→ Observation
→ Drainage
→ Minor surgery if recurrent

🟣 For tumors:

→ Surgery
→ Medications
→ Radiation or chemotherapy (if malignant)

Treatment is tailored based on type, size, and location.

⭐ Key Takeaway

A cyst is usually a harmless fluid-filled sac, while a tumor is a solid growth that may or may not be cancer. Never assume — proper imaging and tests are essential. Most lumps are treatable when detected early, so don’t delay medical evaluation.

राजनीतिक दल तथा उम्मेदवारले अनलाइन सञ्चार माध्यममा निर्वाचन प्रचारप्रसार गर्दा पालना गर्नुपर्ने आचरण #प्रतिनिधि_सभा_सदस्...
02/02/2026

राजनीतिक दल तथा उम्मेदवारले अनलाइन सञ्चार माध्यममा निर्वाचन प्रचारप्रसार गर्दा पालना गर्नुपर्ने आचरण
#प्रतिनिधि_सभा_सदस्य_निर्वाचन

🟣 किन तपाईं रातमा ५ पटक पिसाब फेर्नुहुन्छ – प्रोस्टेट बढेको समस्या (BPH)​रातमा पटक-पटक ब्युँझिएर पिसाब फेर्न जानुलाई नोक...
02/02/2026

🟣 किन तपाईं रातमा ५ पटक पिसाब फेर्नुहुन्छ – प्रोस्टेट बढेको समस्या (BPH)

​रातमा पटक-पटक ब्युँझिएर पिसाब फेर्न जानुलाई नोक्टुरिया (Nocturia) भनिन्छ। पुरुषहरूमा (विशेष गरी ४०–५० वर्षको उमेरपछि) यसको सबैभन्दा सामान्य कारण प्रोस्टेट ग्रन्थि बढ्नु हो, जसलाई चिकित्सा भाषामा बिनाइन प्रोस्टेटिक हाइपरप्लासिया (BPH) भनिन्छ।
​प्रोस्टेट एउटा सानो ग्रन्थि हो जुन मूत्रथैली (Bladder) को ठीक तल हुन्छ र यसले मूत्रनली (Urethra) लाई घेरेको हुन्छ। जब यो बढ्छ, यसले मूत्रनलीलाई थिच्छ र पिसाबको सामान्य प्रवाहमा अवरोध पुर्‍याउँछ, जसले गर्दा रातको समयमा बारम्बार पिसाब लाग्ने गर्दछ।
​🟣 प्रोस्टेट बढ्दा कसरी रातमा पिसाब लाग्छ?
​बढेको प्रोस्टेटले पिसाबको नलीलाई साँघुरो बनाउँछ।
​मूत्रथैली पूर्ण रूपमा खाली हुन पाउँदैन।
​केही पिसाब सधैं भित्रै रहन्छ (यसलाई Residual Urine भनिन्छ)।
​थोरै नयाँ पिसाब जम्मा हुने बित्तिकै फेरि पिसाब फेर्न मन लाग्छ।
​यसले गर्दा रातमा बारम्बार शौचालय जानुपर्ने हुन्छ—विशेष गरी रातको समयमा मूत्रथैली बढी संवेदनशील हुन्छ।
​सजिलो शब्दमा: तपाईंको मूत्रथैली कहिल्यै "पुरै खाली" भएको महसुस हुँदैन, त्यसैले यसले बारम्बार पिसाब फेर्न संकेत पठाइरहन्छ।
​🟣 प्रोस्टेट बढेको (BPH) सामान्य लक्षणहरू
​रातमा धेरै पटक पिसाब फेर्न बिउँझनु।
​पिसाबको धारा कमजोर वा ढिलो हुनु।
​पिसाब सुरु गर्न गाह्रो हुनु।
​पिसाब फेरिसकेपछि पनि थैली खाली नभएको जस्तो महसुस हुनु।
​दिनको समयमा पनि बारम्बार पिसाब लाग्नु।
​अचानक र छिटो पिसाब लाग्नु।
​पिसाब फेरिसकेपछि पनि अलि-अलि थोपा चुहिनु।
​पिसाब फेर्न बल लगाउनुपर्ने।
​केही पुरुषहरूमा यस्तो पनि हुन सक्छ:
​तल्लो पेटमा असजिलो महसुस हुनु।
​पिसाबको प्रवाह बीच-बीचमा रोकिनु।
​कहिलेकाहीँ पिसाब चुहिनु।
​🟣 रातको समयमा किन बढी गाह्रो हुन्छ?
​रातमा:
​तपाईंको शरीरले खुट्टामा जम्मा भएको तरल पदार्थलाई पुन: रक्तसञ्चारमा पठाउँछ।
​सुतेको बेला मिर्गौलाले बढी पिसाब उत्पादन गर्छ।
​मूत्रथैलीको क्षमता कम हुन्छ।
​प्रोस्टेटको अवरोध बढी महसुस हुन्छ।
​यो संयोजनले गर्दा रातको पिसाबको समस्या (Nocturia) थप गम्भीर बन्छ।
​🟣 उच्च जोखिममा को छन्?
​५० वर्ष कटेका पुरुषहरू।
​परिवारमा प्रोस्टेट बढ्ने समस्या भएकाहरू।
​मधुमेह (Diabetes) भएकाहरू।
​मोटोपना भएकाहरू।
​अल्छी जीवनशैली (व्यायाम नगर्ने)।
​धेरै मदिरा वा क्याफिन (चिया, कफी) सेवन गर्नेहरू।
​पुरानो कब्जियतको समस्या भएकाहरू।
​🟣 यसलाई किन बेवास्ता गर्नु हुँदैन?
​प्रोस्टेट बढेको समस्याको उपचार नगरेमा निम्न समस्या हुन सक्छन्:
​बारम्बार मूत्रनलीको संक्रमण (UTI)।
​मूत्रथैलीमा पत्थरी हुनु।
​अचानक पिसाब रोकिनु (Acute Urinary Retention)।
​मूत्रथैलीको मांसपेशीमा क्षति पुग्नु।
​मिर्गौलामा क्षति पुग्नु (अन्तिम अवस्थामा)।
​निद्रामा अवरोध र दिनभर थकान महसुस हुनु।
​🟣 डाक्टरले प्रोस्टेटको परीक्षण कसरी गर्छन्?
​DRE: औंलाको सहायताले मलाशयबाट गरिने परीक्षण।
​प्रोस्टेट र मूत्रथैलीको भिडियो एक्सरे (Ultrasound)।
​पिसाबको जाँच।
​PSA रगत परीक्षण (प्रोस्टेट क्यान्सर छैन भनी निश्चित गर्न)।
​युरोफ्लोमेट्री (पिसाबको बहाव नाप्ने जाँच)।
​🟣 उपचारका विकल्पहरू
​उपचार लक्षणको गम्भीरतामा भर पर्छ:
​जीवनशैलीमा परिवर्तन (सुरुवाती अवस्थामा)।
​प्रोस्टेटको मांसपेशीलाई खुकुलो बनाउने औषधि।
​प्रोस्टेटको आकार घटाउने औषधि।
​शल्यक्रिया बिनाका आधुनिक विधिहरू।
​गम्भीर अवस्थामा शल्यक्रिया।
​🟣 रातमा पिसाब लाग्ने समस्या घटाउने केही सजिलो उपायहरू
​सुत्नुभन्दा २-३ घण्टा अगाडिदेखि धेरै पानी वा तरल पदार्थ नपिउने।
​क्याफिन (चिया, कफी) र मदिरा कम गर्ने।
​सुत्नुअघि मूत्रथैली पूर्ण रूपमा खाली गर्ने।
​साँझको समयमा खुट्टा अलि माथि राखेर बस्ने (यसले राति पिसाब बन्ने प्रक्रियालाई दिउँसै सार्न मद्दत गर्छ)।
​तौल नियन्त्रणमा राख्ने।
​पिसाब धेरै बेरसम्म नरोक्ने।
​⭐ मुख्य कुरा
​यदि तपाईं रातमा ४–५ पटक पिसाब फेर्न बिउँझनुहुन्छ भने, यसलाई बुढ्यौलीको सामान्य असर मात्र नठान्नुहोस्। धेरै पुरुषहरूमा यो प्रोस्टेट बढेर पिसाबको नली थिचिएको कारणले हुन्छ। समयमै जाँच र उपचार गर्दा राम्रो निद्रा पाउन, मिर्गौलालाई बचाउन र जीवनको गुणस्तर सुधार्न सकिन्छ।

१. मास्टाइटिस (Mastitis) भनेको के हो?​मास्टाइटिस भनेको स्तनको तन्तुहरू सुन्निने (Inflammation) समस्या हो, जुन सामान्यतया...
01/02/2026

१. मास्टाइटिस (Mastitis) भनेको के हो?
​मास्टाइटिस भनेको स्तनको तन्तुहरू सुन्निने (Inflammation) समस्या हो, जुन सामान्यतया दूधका नलीहरू थुनिएर वा ब्याक्टेरियाको संक्रमणले गर्दा हुन्छ। यो विशेषगरी सुत्केरी भएको ६–१२ हप्ताभित्र स्तनपान गराइरहेका महिलाहरूमा देखिन्छ, तर स्तनपान नगराउने महिला र विरलै पुरुषहरूमा पनि हुन सक्छ।
​२. मास्टाइटिसका प्रकारहरू
​🔹 १. ल्याक्टेशनल मास्टाइटिस (Lactational Mastitis):
यो स्तनपानको समयमा हुन्छ। यसका कारणहरू:
​दूध पूर्ण रूपमा खाली नहुनु (Milk stasis)।
​निप्पलको चिरिएको भागबाट ब्याक्टेरिया भित्र पस्नु।
​🔹 २. नन-ल्याक्टेशनल मास्टाइटिस (Non-Lactational Mastitis):
यो स्तनपान नगराउने महिलाहरूमा हुन्छ। यसका कारणहरू:
​धुम्रपान।
​निप्पल छेड्नु (Piercing)।
​मधुमेह (Diabetes)।
​कमजोर रोग प्रतिरोधात्मक क्षमता।
​🔹 ३. पेरिडक्टल मास्टाइटिस (Periductal Mastitis):
निप्पल नजिकैका दूधका नलीहरू वरिपरि हुने सूजन।
​३. मास्टाइटिसका कारणहरू
​🟠 प्रमुख कारणहरू:
​दूधको नली थुनिनु: स्तनमा दूध जमेर बस्छ, जसले सूजन गराउँछ र त्यहाँ ब्याक्टेरिया हुर्कन थाल्छन्।
​ब्याक्टेरियाको संक्रमण: ब्याक्टेरिया (प्रायः Staphylococcus aureus) चिरिएको निप्पल वा काटिएको छालाबाट स्तनको तन्तुमा प्रवेश गर्छन्।
​🟡 जोखिमका तत्वहरू (Risk Factors):
​समयमा स्तनपान नगराउनु।
​बच्चाले राम्रोसँग स्तन समात्न नसक्नु (Poor latch)।
​कसिलो भित्री लुगा (Bra) लगाउनु।
​थकान र तनाव।
​कमजोर पोषण।
​४. लक्षण र चिन्हहरू
​🟢 स्तनमा देखिने लक्षण:
​रातो हुनु (प्रायः एउटा निश्चित भागमा)।
​सुन्निनु र तातो हुनु।
​दुख्ने वा पोल्ने महसुस हुनु।
​स्तनमा गाँठो देखिनु वा कडा हुनु।
​🔴 शरीरमा देखिने लक्षण:
​ज्वरो आउनु (३८.५°C / १०१.३°F भन्दा माथि)।
​काँप्नु (Chills)।
​अत्यधिक थकान र जिउ दुख्नु।
​५. शारीरिक परीक्षण
​डाक्टरले निम्न कुराहरू जाँच गर्न सक्छन्:
​स्तनको दुखाइ र कडापन।
​छाला रातो भएको।
​काखीमुनिका ग्रन्थिहरू (Lymph nodes) सुन्निएको।
​निप्पल चिरिएको वा रगत बगेको।
​फोका वा पिप जमेको (Abscess)।
​६. जटिलताहरू (Complications)
​उपचार नगरेमा निम्न समस्या हुन सक्छ:
​स्तनमा पिप जम्नु (Breast Abscess): यसलाई चिरेर पिप निकाल्नुपर्ने हुन सक्छ।
​पुरानो (Chronic) मास्टाइटिस: बारम्बार बल्झिने समस्या।
​स्तनपान चाँडै छोड्नु: दुखाइका कारण आमाले स्तनपान गराउन छोड्न सक्छिन्।
​७. रोगको पहिचान (Diagnosis)
​शारीरिक परीक्षण: लक्षण र स्तनको जाँच।
​थप परीक्षण (आवश्यक परेमा): दूधको कल्चर (ब्याक्टेरिया पत्ता लगाउन), अल्ट्रासाउन्ड (पिप जमेको छ कि छैन हेर्न), र रगत जाँच।
​८. उपचार (Treatment)
​🏥 चिकित्सीय उपचार:
​एन्टिबायोटिक्स: फ्लुक्लोक्सासिलिन (Flucloxacillin) वा सेफालेक्सिन (Cephalexin) जस्ता औषधी ७–१४ दिनसम्म।
​दुखाइ कम गर्ने औषधी: सिटामोल वा आइबुप्रोफेन।
​सेक्ने: दूध बगाउन स्तनपान अघि तातोले सेक्ने र सूजन कम गर्न स्तनपान पछि चिसोले सेक्ने।
​९. मास्टाइटिस हुँदा स्तनपान
​✅ स्तनपान जारी राख्नुहोस्:
​यसले दूध खाली गर्न मद्दत गर्छ र छिटो निको बनाउँछ।
​यो बच्चाका लागि सुरक्षित छ।
​टिप्स: पहिले दुखेको स्तनबाट खुवाउनुहोस्, विस्तारै निप्पल तर्फ मसाज गर्नुहोस्।
​१०. रोकथामका उपायहरू (Prevention)
​🛡️ बच्ने उपाय:
​पटक-पटक स्तनपान गराउने र स्तनलाई पूर्ण रूपमा खाली गर्ने।
​बच्चालाई सही तरिकाले स्तन समात्न सिकाउने।
​कसिलो ब्रा नलगाउने।
​निप्पललाई सफा र सुख्खा राख्ने।
​प्रशस्त पानी पिउने, पोषिलो खानेकुरा खाने र पर्याप्त आराम गर्ने।
​११. डाक्टरलाई कहिले देखाउने?
​🚑 तुरुन्त अस्पताल जानुहोस् यदि:
​ज्वरो २४ घण्टाभन्दा बढी समयसम्म रहेमा।
​घरेलु उपचारले २ दिनसम्म पनि निको नभएमा।
​स्तनको गाँठो नरम हुँदै गएमा वा पिप भरिएको जस्तो लागेमा।
​अत्यधिक दुखाइ भएमा।
​१२. मुख्य बुँदाहरू (High-Yield MCQ Points)
​मुख्य कारण: दूधको नली थुनिनु र ब्याक्टेरियाको संक्रमण।
​प्रमुख ब्याक्टेरिया: Staphylococcus aureus।
​प्रमुख जटिलता: स्तनमा पिप जम्नु (Breast Abscess)।
​उत्तम रोकथाम: स्तनलाई पटक-पटक र पूर्ण रूपमा खाली गर्नु।
​१३. एक-लाइन सारांश
​मास्टाइटिस स्तनको दुखाइ र सूजन हुने समस्या हो, जुन विशेष गरी स्तनपान गराउने आमाहरूमा दूध थुनिएर वा संक्रमणले गर्दा हुन्छ; यसको उपचार एन्टिबायोटिक्स र निरन्तर स्तनपानबाट गरिन्छ।

एलोपेसिया (Alopecia) भनेको के हो? पूर्ण व्याख्या:​एलोपेसिया टाउको वा शरीरको कुनै पनि भागबाट कपाल झर्ने अवस्थालाई जनाउने ...
01/02/2026

एलोपेसिया (Alopecia) भनेको के हो? पूर्ण व्याख्या:
​एलोपेसिया टाउको वा शरीरको कुनै पनि भागबाट कपाल झर्ने अवस्थालाई जनाउने चिकित्सा शब्द हो। कपाल झर्ने समस्या अस्थायी वा स्थायी, कुनै एक निश्चित ठाउँमा वा पूरै शरीरमा हुन सक्छ। यो वंशाणुगत, प्रतिरोधात्मक क्षमता (autoimmune), हर्मोनल, पोषणको कमी, वा वातावरणीय कारकहरूका कारण हुन सक्छ।
​कपाल सामान्यतया चक्रमा बढ्छ:
​एनाजेन (Anagen) – बढ्ने अवस्था
​क्याटाजेन (Catagen) – परिवर्तनशील अवस्था
​टेलोजेन (Telogen) – आराम गर्ने/झर्ने अवस्था
​यस चक्रमा कुनै पनि अवरोध आएमा एलोपेसिया हुन सक्छ।
​एलोपेसियाका प्रकारहरू

​१. एन्ड्रोजेनेटिक एलोपेसिया (पुरुष र महिलामा हुने खुइलिने समस्या)

​📌 सबैभन्दा सामान्य प्रकार
​कारण: कपालको जरामा DHT (dihydrotestosterone) हर्मोनप्रति वंशाणुगत संवेदनशीलता।
​पुरुषमा: कपालको रेखा पछाडि सर्ने, तालुको माथिल्लो भाग पातलो हुने।
​महिलामा: टाउकोको माथिल्लो भागमा कपाल पातलो हुने (सामान्यतया कपालको अगाडिको रेखा रहिरहन्छ)।
​सुरुवात: किशोरावस्था पछि, उमेरसँगै बढ्दै जान्छ।
​उपचार नगरेमा यो स्थायी हुन सक्छ।

​२. एलोपेसिया एरियटा (Alopecia Areata)
​📌 अटोइम्यून विकार (Autoimmune disorder)
​रोग प्रतिरोधात्मक प्रणालीले आफ्नै कपालको जरामा आक्रमण गर्छ।
​अचानक गोलो वा अण्डाकार आकारमा कपाल खुइलिने।
​यसले टाउको, आँखीभौं, वा दाह्रीलाई असर गर्न सक्छ।
​प्रकारहरू:
​एलोपेसिया टोटालिस: टाउकोको पूरै कपाल झर्नु।
​एलोपेसिया युनिभर्सलिस: शरीरको पूरै कपाल झर्नु।
​यो सामान्यतया निको हुन सक्ने र दाग नबस्ने खालको हुन्छ।

​३. टेलोजेन एफलुभियम (Telogen Effluvium)
​📌 तनावसँग सम्बन्धित कपाल झर्ने समस्या
​कुनै ठूलो तनावले धेरै कपाललाई एकैपटक झर्ने (टेलोजेन) अवस्थामा पुर्‍याउँछ।
​कारणहरू: कडा तनाव, ज्वरो, शल्यक्रिया, सुत्केरी अवस्था, अचानक तौल घट्नु, कोभिड-१९।
​कपाल जताततैबाट पातलो हुँदै झर्छ।
​तनावको २–३ महिनापछि यो समस्या देखिन्छ।
​यो पुनः पलाउन सक्छ (Reversible)।

​४. ट्र्याक्सन एलोपेसिया (Traction Alopecia)
​📌 यान्त्रिक क्षति (Mechanical damage)
​धेरै कसिएका हेयरस्टाइलहरू (बाटेको कपाल, पोनीटेल, हिजाब पिन, एक्स्टेन्सन) का कारण।
​कपालको घेरा र कन्चटमा सामान्यतया देखिन्छ।
​सुरुको अवस्थामा सुधार हुन सक्छ, तर ढिलो भएमा स्थायी हुन सक्छ।

​५. सिकाट्रिसियल (स्कारिङ) एलोपेसिया
​📌 स्थायी रूपमा कपाल झर्नु
​कपालको जरा पूर्ण रूपमा नष्ट भएमा यस्तो हुन्छ।
​कारणहरू: संक्रमण, जलेको चोट, अटोइम्यून रोगहरू (जस्तै: लुपस)।
​यसमा कपाल पुनः पलाउँदैन।

​६. औषधि र चिकित्सा उपचारका कारण हुने एलोपेसिया
​केमोथेरापी
​डिप्रेसनका औषधिहरू
​रगत पातलो बनाउने औषधि
​थाइराइड विकार
​PCOS (पॉलीसिस्टिक ओभरी सिन्ड्रोम)
​एलोपेसियाका कारणहरू
​वंशाणुगत कारक: पारिवारिक इतिहास, एन्ड्रोजन संवेदनशीलता।
​हर्मोनल असन्तुलन: थाइराइड रोग, PCOS, गर्भावस्था र रजोनिवृत्ति (Menopause)।
​अटोइम्यून विकार: एलोपेसिया एरियटा, लुपस, भिटिलिगो (दुबे)।
​पोषणको कमी: फलाम (Iron), भिटामिन D, भिटामिन B12 र प्रोटिनको कमी।
​तनाव र मनोवैज्ञानिक कारक: चिन्ता, डिप्रेसन, भावनात्मक चोट।
​वातावरणीय कारक: प्रदूषण, कडा पानी, रासायनिक संसर्ग।
​टाउको र छालाको अवस्था: चाया, फंगल संक्रमण, सेबोरिक डर्माटाइटिस।
​लक्षण र चिह्नहरू
​✔ कपाल बिस्तारै पातलो हुँदै जानु
✔ अत्यधिक कपाल झर्नु (दिनमा १०० भन्दा बढी)
✔ सिक्का आकारको खुइलिएको दाग देखिनु
✔ अचानक झुप्पाका झुप्पा कपाल झर्नु
✔ टाउको चिलाउने, रातो हुने वा जलन हुने
✔ कपाल कमजोर, पातलो र फुट्ने हुनु
✔ पुरुषमा कपालको रेखा पछाडि हट्नु
✔ महिलामा कपालको सिउँदो फराकिलो हुनु
​एलोपेसियाका केसहरू किन बढ्दै छन्?
​📈 आधुनिक जीवनशैलीका कारकहरू
​दीर्घकालीन तनाव र कम निद्रा।
​जंक फूड र खराब पोषण।
​हर्मोनल विकारहरू (PCOS, थाइराइड)।
​कपालमा तातो मेसिन र रसायनको अत्यधिक प्रयोग।
​प्रदूषण र विषाक्त पदार्थ।
​कोभिड पछिको कपाल झर्ने समस्या।
​जागरूकता र रोग निदानमा वृद्धि।
​आफूलाई कसरी सुरक्षित राख्ने (रोकथाम र हेरचाह)

​१. स्वस्थ आहार
🥗 प्रोटिनयुक्त खाना (अण्डा, माछा, ओखर/नट्स)।
🥬 फलाम र भिटामिनयुक्त सागसब्जी।
💊 कमी भएको खण्डमा मात्र पूरक (Supplements) लिने।

​२. तनाव व्यवस्थापन
🧘 योग र ध्यान।
😴 पर्याप्त निद्रा।
🧠 मानसिक स्वास्थ्यको हेरचाह।

​३. कोमल कपाल हेरचाह
🚫 धेरै कसिलो गरी कपाल नबाँध्ने।
🚫 तातो मेसिन र कडा रसायनको प्रयोग कम गर्ने।
🧴 हल्का (Mild) स्याम्पु प्रयोग गर्ने।
🪮 कपाललाई जोडले नकोर्ने।

​४. तालु (Scalp) को हेरचाह
​चायाको उपचार गर्ने।
​टाउकोको सरसफाइमा ध्यान दिने।
​हल्का तेल मालिस गर्ने।

​५. चिकित्सकसँग परामर्श
​चाँडो निदानले राम्रो परिणाम दिन्छ।
​आवश्यक परेमा रगत परीक्षण (CBC, Ferritin, Thyroid profile, Vitamin D & B12) गर्ने।
​मुख्य निष्कर्ष
​✔ एलोपेसिया सामान्य समस्या हो र धेरैजसो अवस्थामा यसको उपचार सम्भव छ।
✔ जति चाँडो समस्या पत्ता लाग्यो, त्यति नै राम्रो नतिजा आउँछ।
✔ जीवनशैलीमा सुधार + सही उपचार = कपालको उत्कृष्ट सुरक्षा।

🟣 फलामको कमीले हुने रक्तअल्पता: लक्षण र चिन्हहरू​तपाईंको शरीरमा स्वस्थ रातो रक्तकोषहरू बनाउन पर्याप्त फलाम (Iron) नहुँदा...
01/02/2026

🟣 फलामको कमीले हुने रक्तअल्पता: लक्षण र चिन्हहरू
​तपाईंको शरीरमा स्वस्थ रातो रक्तकोषहरू बनाउन पर्याप्त फलाम (Iron) नहुँदा 'आइरन डेफिसेन्सी एनेमिया' हुन्छ। रातो रक्तकोषले अक्सिजन ओसार्ने काम गर्छ। जब फलामको कमी हुन्छ, अंग र मांसपेशीहरूमा कम अक्सिजन पुग्छ — त्यसैले धेरैजसो लक्षणहरू "कम ऊर्जा" वा कमजोरी जस्तो महसुस हुन्छन्।
​यो विश्वभरि नै देखिने सबैभन्दा सामान्य पोषणको कमी हो, विशेष गरी महिला, बालबालिका र दीर्घकालीन रूपमा रगत बग्ने समस्या भएका व्यक्तिहरूमा यो बढी देखिन्छ।
​🟣 फलाम किन महत्त्वपूर्ण छ?
​→ फलाम हेमोग्लोबिन (रगतको अक्सिजन बोक्ने भाग) बनाउन आवश्यक हुन्छ।
→ पर्याप्त फलाम बिना, तन्तुहरूले पर्याप्त अक्सिजन पाउँदैनन्।
→ यसले मुटु, मस्तिष्क, मांसपेशी, छाला र कपालमा असर गर्छ।
​🟣 सामान्य लक्षणहरू
​→ थकान र कमजोरी: पर्याप्त आराम गर्दा पनि सधैं थकित महसुस हुनु।
→ पहेंलो छाला र हत्केला: रक्तसञ्चारमा रातो रक्तकोष कम हुनाले छाला फिक्का वा पहेंलो देखिन सक्छ।
→ सास फेर्न गाह्रो हुनु: अक्सिजनको आपूर्ति कम हुने भएकाले सिँढी चढ्दा वा हिँड्दा सास फेर्न गाह्रो हुन सक्छ।
→ मुटुको धड्कन बढ्नु: अक्सिजनको कमीलाई पूर्ति गर्न मुटुले धेरै काम गर्नुपर्ने हुँदा धड्कन छिटो वा जोडले चल्छ।
​🟣 छाला, नङ र मुखमा आउने परिवर्तन (क्लासिक चिन्हहरू)
​→ कोइलोनिकिया (चम्चा आकारको नङ): नङहरू पातलो, फुट्ने वा भित्रतिर दबिएर चम्चा जस्तो आकारको हुन सक्छ।
→ ग्लोसिटिस (जिब्रो सुन्निनु वा दुख्नु): जिब्रो चम्किलो, रातो र दुख्ने हुन सक्छ।
→ कपाल झर्नु वा पातलो हुनु: कपालको जरामा अक्सिजनको कमीले गर्दा कपाल कमजोर हुन्छ।
​🟣 मस्तिष्क र स्नायु सम्बन्धी लक्षणहरू
​→ अचानक उभिँदा टाउको घुमाउने वा हल्का महसुस हुने।
→ एकाग्रतामा कमी वा 'ब्रेन फग' (सोच्न गाह्रो हुने)।
→ टाउको दुख्ने।
​🟣 असामान्य चाहना (पिका - Pica)
​→ बरफ, माटो, खरिढुङ्गा वा फोहोर जस्ता खानेकुरा नभएका वस्तुहरू खाने इच्छा हुनु।
→ यो फलामको कमीको एक क्लासिक तर प्रायः बेवास्ता गरिने लक्षण हो।
​🟣 जोखिममा को-को छन्?
​→ धेरै महिनावारी (Heavy bleeding) हुने महिलाहरू।
→ गर्भवती महिलाहरू।
→ बालबालिका र किशोरकिशोरीहरू।
→ खानपानमा पोषणको कमी भएका मानिसहरू।
→ दीर्घकालीन रगत बग्ने समस्या (अल्सर, पाइल्स, आन्द्राबाट रगत बग्ने) भएकाहरू।
→ सोस्ने क्षमतामा कमी (सेलियाक रोग, ग्यास्ट्रिक सर्जरी)।
→ फलामयुक्त स्रोतहरू पर्याप्त नलिने शाकाहारीहरू।
​🟣 फलामको कमी किन हुन्छ?
​→ खानामा फलामको मात्रा कम हुनु।
→ अत्यधिक रगत बग्नु (महिनावारी, जीआई ब्लिडिङ)।
→ आन्द्राबाट फलाम सोस्ने प्रक्रियामा गडबडी हुनु।
→ शरीरको आवश्यकता बढ्नु (गर्भावस्था, तीव्र वृद्धि हुने उमेर)।
​🟣 रोगको पहिचान कसरी गरिन्छ?
​→ कम्प्लिट ब्लड काउन्ट (CBC): हेमोग्लोबिन कम हुनु।
→ सिरम फेरिटिन: शरीरमा सञ्चित फलामको मात्रा कम हुनु।
→ सिरम आइरन: रगतमा फलामको मात्रा।
→ कहिलेकाहीँ लुकेको रक्तस्राव पत्ता लगाउन दिसा परीक्षण वा अन्य जाँचहरू।
​⚠️ लक्षणहरू मात्र पर्याप्त छैनन् — रगत परीक्षण अनिवार्य छ।
​🟣 आधारभूत उपचार
​→ चिकित्सकको सल्लाह अनुसार फलामको चक्की (Oral iron supplements) सेवन गर्ने।
→ रगत बग्ने मुख्य कारणको उपचार गर्ने।
→ गम्भीर अवस्थामा: नसाबाट फलाम दिने (IV iron) वा रगत चढाउने।
​सुधार हुन सामान्यतया २-४ हप्ता लाग्छ, तर शरीरमा फलामको भण्डार भर्न धेरै महिनासम्म औषधि जारी राख्नुपर्छ।
​🟣 फलामयुक्त खानेकुराहरू (सहयोगी मात्र, औषधिको विकल्प होइन)
​→ हरिया सागपात
→ खजुर, किसमिस
→ दाल र गेडागुडी
→ अण्डा
→ रातो मासु, कलेजो
→ ओखर, बदाम र बीउहरू
​भिटामिन सीले फलाम सोस्न मद्दत गर्छ → कागती, सुन्तला, अमला, टमाटर।
​⭐ मुख्य सन्देश
​फलामको कमी हुनु भनेको "केवल थकान" मात्र होइन। यसले मुटु, मस्तिष्क, मांसपेशी, कपाल र नङलाई असर गर्छ। समयमै उपचार गर्नाले मुटुको समस्या र गम्भीर कमजोरी जस्ता जटिलताहरूबाट बच्न सकिन्छ। यदि तपाईंलाई थकान, पहेंलो छाला, कपाल झर्ने वा सास फेर्न गाह्रो हुने जस्ता समस्या छन् भने, आफ्नो रगत परीक्षण गराउनुहोस्।

Address

Moglaha
Bhairahawa
32900

Telephone

+9779807504706

Website

Alerts

Be the first to know and let us send you an email when Aaradhya Health Clinic & Pathology posts news and promotions. Your email address will not be used for any other purpose, and you can unsubscribe at any time.

Contact The Practice

Send a message to Aaradhya Health Clinic & Pathology:

Shortcuts

Share

Share on Facebook Share on Twitter Share on LinkedIn
Share on Pinterest Share on Reddit Share via Email
Share on WhatsApp Share on Instagram Share on Telegram

Category