06/04/2026
Ang PrEP o Pre-Exposure Prophylaxis ay isang paraan ng pag-iwas sa HIV kung saan ang mga taong negatibo sa virus ay umiinom ng gamot upang mabawasan ang tsansa ng pagkahawa.
Narito ang mahahalagang detalye upang mas maintindihan ito:
1. Ang PrEP o Pre-Exposure Prophylaxis ay isang paraan ng pag-iwas sa HIV kung saan ang mga taong negatibo sa virus ay umiinom ng gamot upang mabawasan ang tsansa ng pagkahawa.
Narito ang mahahalagang detalye upang mas maintindihan ito:
1. PAANO ITO GUMAGANA?
Ang PrEP ay naglalaman ng mga antiretroviral drugs. Kapag iniinom ito nang tama, ang gamot ay bumubuo ng proteksyon sa daluyan ng dugo at mga cells. Kung sakaling malantad ang isang tao sa HIV, hinaharangan ng gamot ang virus upang hindi ito makapenetra, makapagparami, o makapangyari sa buong katawan.
2. PARA KANINO ITO?
Ito ay inirerekomenda para sa mga indibidwal na HIV-negative ngunit may mataas na panganib na malantad sa virus, gaya ng:
May kapareha (partner) na HIV-positive.
Hindi regular na gumagamit ng kondom habang nakikipagtalik.
May mga nakaraang impeksyon na nakukuha sa pakikipagtalik (STIs).
Gumagamit ng hiringgilya na maaaring kontaminado.
3. GAANO ITO KAEPEKTIBO?
Ayon sa mga pag-aaral, ang PrEP ay nakakabawas ng panganib ng pagkahawa sa HIV sa pamamagitan ng pakikipagtalik ng hanggang 99% kung iinumin ito nang consistent at tama. Mas mababa nang bahagya ang porsyento (mga 74%) para sa mga gumagamit ng itinuturok na droga, ngunit epektibo pa rin ito.
4. PAANO ANG TAMANG PAGGAMIT?
May dalawang karaniwang paraan ng pag-inom ng PrEP sa Pilipinas:
Daily PrEP: Pag-inom ng isang tableta araw-araw sa parehong oras. Mainam ito para sa mga taong aktibo at gustong laging handa ang proteksyon.
Event-Driven PrEP (ED-PrEP): Kilala rin bilang "2-1-1" protocol. Iniinom lamang ito bago at pagkatapos ng isang sexual encounter. (Paalala: Ito ay madalas inirerekomenda lamang para sa mga kalalakihan na nakikipagtalik sa kapwa lalaki).
5. MAHALAGANG PAALALA
Hindi ito gamot sa HIV: Ang PrEP ay para sa pag-iwas (prevention), hindi para sa paggamot (treatment) ng mga mayroon nang HIV.
Walang proteksyon sa ibang STI: Hindi pinoprotektahan ng PrEP ang tao laban sa ibang sakit gaya ng syphilis, gonorrhea, o tulo. Kaya naman mas ligtas pa rin kung sasamahan ito ng paggamit ng kondom.
Kailangan ng Reseta: Hindi mo ito pwedeng bilhin nang direkta sa botika nang walang payo ng doktor. Kailangan muna ng HIV test at kidney function test bago payagang uminom nito.
SAAN MAKAKAKUHA?
Sa Pilipinas, maraming Social Hygiene Clinics, mga pribadong klinika (gaya ng M&M's Primary Wellness Center , HopeLine Clinic , QH Wellness Center , YAKAP Medical Clinic ), at mga pampublikong ospital ang nagbibigay ng PrEP, kadalasan ay libre o sa napakababang halaga.?