15/07/2025
🚀🇵🇱 Muszę przyznać, że jako dziecko wpatrywałam się w rozgwieżdżone niebo i marzyłam o lotach w kosmos... Dlatego w tym roku z wypiekami na twarzy śledziłam przygotowania do ambitnego projektu polskiej misji na Międzynarodową Stację Kosmiczną (ISS) 🛰 Jest o czym opowiadać, więc z góry przepraszam za długi post.
✨🧠 W aż trzech z trzynastu eksperymentów misji IGNIS polscy naukowcy połączyli moją dziecięcą pasję z psychologią i neurotechnologiami. To niesamowite, że nasz rodak, Sławosz Uznański-Wiśniewski, przeprowadził pierwszy w historii eksperyment na ISS z wykorzystaniem interfejsu mózg–komputer i w pełni nieinwazyjnego sprzętu.
💻🧠 W doświadczeniu o nazwie PhotonGrav posłużono się technologią funkcjonalnej spektroskopii bliskiej podczerwieni (fNIRS). Pokrótce: za pomocą specjalnego czepka z czujnikami umieszczonymi w ściśle określonych punktach na głowie, mierzono zmiany w natlenieniu krwi mózgu. Zmiany te korelują ze zmianami aktywności poszczególnych obszarów mózgu, a interfejs zamienia zarejestrowaną aktywność w konkretne działania.
W eksperymencie wzięli udział Sławosz oraz Shubhanshu Shukla z misji Ax-4. Mieli za zadanie sprawdzić, czy możliwa jest komunikacja oparta wyłącznie na sygnałach mózgowych, bez angażowania mięśni. Takie rozwiązanie może znacząco zwiększyć bezpieczeństwo i efektywność działań astronautów, zmniejszając ryzyko błędów wynikających z obciążenia psychicznego lub fizycznego.
🌍🗣 W warunkach ziemskich technologia ta mogłaby wesprzeć komunikację z osobami z ograniczoną mobilnością lub w ekstremalnych warunkach pracy.
🚀🧠 Ale to nie wszystko. Każdy, kto interesuje się neurofeedbackiem, wie, że metoda ta zyskała rozgłos, gdy w latach 90. ubiegłego stulecia NASA włączyła ją do treningu pilotów w swoim instytucie badawczym w Hampton. Opracowany przez naukowców program wzmacniał zdolność pilotów do utrzymywania uwagi i zaangażowanie w wykonywane zadania.
📈🧠 Neurofeedback ma potencjał wspierania profesjonalistów pracujących w warunkach wysokiego stresu, poprawiając zdolność koncentracji, uczenia się oraz radzenia sobie ze stresem. W tym roku, podczas misji IGNIS, polscy naukowcy testują skuteczność neurofeedbacku jako narzędzia wspierającego odporność psychiczną i koncentrację dla długotrwałych lotów kosmicznych. Sprawdzą także, jak warunki panujące na Międzynarodowej Stacji Kosmicznej wpływają na stres, emocje, wykonywanie precyzyjnych zadań i funkcje psychomotoryczne astronautów.
Eksperyment EEG Neurofeedback rozpoczął się jeszcze na Ziemi. Sławosz oraz jego kolega z misji Ax-4, Tibor Kapu, zostali poddani badaniom i wykonali specjalnie przygotowane sesje treningowe, mające na celu optymalizację aktywności bioelektrycznej mózgu. Mówiąc po ludzku — robili sesje neurofeedback jeszcze przed lotem, by lepiej radzić sobie w kosmicznej rzeczywistości. Prawdopodobnie było to kilkanaście treningów :)
🔎✏️Obaj astronauci zostali poddani testom psychologicznym na ISS, a polscy naukowcy przebadają ich ponownie po powrocie na Ziemię.
👩🚀🤞 Trzymam kciuki za bezpieczny powrót ekipy Ax-4 na Ziemię, ich kapsuła ma wylądować za niespełna 2 godziny. Czekam z zaciekawieniem na opisy i wyniki przeprowadzonych badań. Polska nauka wynosi neurotechnologie na zupełnie nowy poziom — w dosłownym tego słowa znaczeniu. Oprócz naszych znakomitych pierogów, oczywiście. 😉
Źródło:
https://plinspace.pl
https://www.axiomspace.com
https://scienceinpoland.pl
Zdjęcie: Z głową w gwiazdach
