Dietetyk Patrycja Kłysz

05/02/2026

Dieta w białaczce, czyli co naprawdę ma znaczenie❓

W białaczce łatwo uwierzyć, że odpowiednia dieta może „wzmocnić krew” albo „odbudować szpik”.
Aktualna wiedza medyczna tego nie potwierdza.

Dieta nie leczy białaczki.
Suplementy nie zastępują leczenia hematologicznego.
Restrykcyjne diety i posty mogą pogorszyć tolerancję terapii i zwiększyć ryzyko powikłań.

Co wiemy na pewno❓

Po pierwsze.
Najczęstszym problemem żywieniowym u chorych na białaczkę jest niedostateczna podaż energii i białka.
To prowadzi do osłabienia, utraty masy mięśniowej i gorszej tolerancji leczenia.

Po drugie.
W trakcie terapii celem żywienia jest wspieranie regeneracji organizmu, a nie jego „oczyszczanie”.
Organizm potrzebuje energii i składników odżywczych do odbudowy i prawidłowej odpowiedzi immunologicznej.

Po trzecie.
Stosowanie wysokich dawek antyoksydantów w suplementach może wchodzić w interakcje z leczeniem przeciwnowotworowym.
Dlatego suplementacja bez konsultacji z dietetykiem i lekarzem nie jest bezpieczna.

Jak powinna wyglądać dieta wspierająca leczenie❓

Regularne posiłki dostarczające odpowiedniej ilości energii.
Odpowiednia podaż białka w formach łatwostrawnych i pełnowartościowych
Warzywa i owoce jako stały element codziennej diety.
Elastyczne dopasowanie diety do samopoczucia, dolegliwości i skutków ubocznych leczenia.
Szczególna dbałość o bezpieczeństwo żywności w okresach obniżonej odporności

To nie jest czas na eksperymenty żywieniowe.

Suplementacja❓Kiedy ma sens❓

Tylko wtedy, gdy badania laboratoryjne potwierdzają niedobory.
Tylko w dawkach ustalonych z dietetykiem i lekarzem prowadzącym.
Najczęściej dotyczy to witaminy D, żelaza, witaminy B12, kwasu foliowego lub elektrolitów.
Nie istnieje uniwersalny zestaw suplementów „na białaczkę”.

Najczęstszy mit❗️

Skoro to choroba krwi, to dieta „na krew” pomoże.
Nie ma na to dowodów naukowych.
Pomaga natomiast żywienie, które zapobiega niedożywieniu i osłabieniu organizmu.

W białaczce dieta nie leczy choroby.
Dieta wspiera organizm w trakcie leczenia i rekonwalescencji.

04/02/2026

Domowy kebab pieczony w pergaminie w wersji fit. Bez smażenia, z prostym składem i dobrym bilansem makroskładników. To odpowiedź na viralowe kebaby z TikToka, ale w wersji, którą spokojnie może polecić dietetyk.

Kebab wołowy z piekarnika
Składniki na cztery porcje:
Wołowina mielona 10% tłuszczu 500 g
Cebula drobno siekana 80 g, około 1/2 średniej cebuli
Jogurt naturalny bez laktozy 150 g
Suszone pomidory 60 g, około 6 pasków drobno posiekanych
Czosnek 2 ząbki
Natka pietruszki 3 łyżki drobno siekanej
Kolendra mielona 0,5 łyżeczki
Papryka słodka mielona 2 łyżeczki
Sól około 3/4 łyżeczki oraz pieprz do smaku

Przygotowanie
Wszystkie składniki dokładnie wymieszaj. Masę rozłóż na papierze do pieczenia, rozróż w prostokąt, przykryj drugim arkuszem i rozwałkuj na grubość ok 0,3 cm, zawiń. Piecz 40 minut w 200°C, góra dół. Na ostatnie 5–10 minut możesz rozwinąć pergamin, żeby mięso lekko się zrumieniło. Po upieczeniu odczekaj kilka minut i pokrój.

Pieczone frytki z batatów
Bataty 1 kg pokrój w słupki, wymieszaj z 4 łyżkami oliwy, solą i rozmarynem. Piecz 20–30 minut w 200°C, mieszając w połowie czasu.

Sałatka do kebaba
Pomidorki koktajlowe 600 g przekrój na połówki, dodaj rukolę 160 g, suszone pomidory 60 g, 4 łyżki oliwy, sól, czosnek i świeżą bazylię. Wymieszaj tuż przed podaniem.

Sos jogurtowy do kebaba
Składniki:
Jogurt naturalny bez laktozy 200 g, około 1 szklanka
Czosnek 1–2 ząbki przeciśnięte przez praskę
Koperek drobno siekany 1–2 łyżki opcjonalnie
Sok z cytryny 1–2 łyżki
Oliwa z oliwek 1 łyżka
Miód 1/2 łyżeczki
Sól i pieprz do smaku

Przygotowanie
Wszystkie składniki dokładnie wymieszaj i odstaw na 10 minut, żeby smaki się połączyły.

Makroskładniki na 1 porcję całego dania z sosem:
Około 760 kcal, białko ok 47 g, tłuszcze ok38 g, węglowodany ok 58 g.

Jest to kebab, który smakuje jak fast food, ale odżywia jak pełnowartościowy posiłek.

03/02/2026

Czerniak a dieta. Fakty kontra mity. Co powinieneś wiedzieć❓

Nie istnieje dieta, która leczy czerniaka.
Nie istnieje suplement, który „zabija komórki nowotworowe”.
Detoksy, głodówki, diety cud nie mają potwierdzenia naukowego.

To nie opinia. To wnioski z badań klinicznych i wytycznych onkologicznych.

FAKT 1
Czerniak to nowotwór, w którym kluczowe znaczenie mają promieniowanie UV, genetyka i wczesne wykrycie. Dieta nie zastępuje leczenia onkologicznego.

FAKT 2
Bardzo wysokie dawki antyoksydantów w suplementach takich jak beta karoten, witamina E czy C mogą pogarszać przebieg choroby, ponieważ chronią również komórki nowotworowe.
Antyoksydanty z żywności są bezpieczne. Megadawki z kapsułek bez konsultacji z dietetykiem i onkologiem nie.

FAKT 3
Dieta przeciwzapalna nie jest terapią przeciwnowotworową.
Jej realne cele to lepsza tolerancja leczenia, zmniejszenie stanu zapalnego, ochrona masy mięśniowej i odporności.

Jak powinna wyglądać dieta przeciwzapalna
Warzywa, szczególnie zielone i krzyżowe
Owoce bez demonizowania cukru
Kwasy tłuszczowe omega 3, ryby morskie, oliwa, awokado
Pełnoziarniste produkty zbożowe
Dobre źródła białka: ryby, jajka, chude mięso, nabiał i rośliny strączkowe jeśli są dobrze tolerowane
Ograniczenie żywności ultraprzetworzonej
Wykluczenie alkoholu

Bez skrajnych eliminacji. Bez głodówek. Bez eksperymentów.

A co z witaminą D3
Tak, ale wyłącznie w oparciu o wynik badania 25(OH)D.
Dawka powinna być indywidualna, nie „uniwersalna profilaktyczna”.
Niedobór warto korygować, bo ma znaczenie dla ogólnego stanu zdrowia.

Mit, o którym trzeba powiedzieć wprost
Dieta nie wyleczy czerniaka.
Ale dobra dieta i celowana suplementacja realnie pomagają organizmowi przejść leczenie.

W czerniaku dieta wspiera człowieka, nie leczy choroby i właśnie dlatego jest tak ważna.

31/01/2026

28/01/2026

Pterostilben to naturalny polifenol należący do tej samej grupy związków co resweratrol. Występuje między innymi w borówkach, jednak w suplementach pozyskiwany jest głównie z ekstraktów roślinnych. Zainteresowanie nim wynika z jednego kluczowego faktu: działa podobnie do resweratrolu, ale charakteryzuje się znacznie lepszą biodostępnością.

Dlaczego ma lepszą biodostępność❓
Resweratrol mimo dobrego wchłaniania z przewodu pokarmowego jest bardzo szybko metabolizowany w jelitach i wątrobie. Do krwiobiegu trafiają głównie jego nieaktywne metabolity.
Pterostilben ma inną budowę chemiczną, dzięki czemu:
• jest bardziej lipofilny
• wolniej ulega metabolizmowi
• dłużej utrzymuje się w krążeniu i tkankach

W praktyce oznacza to, że niższe dawki mogą wywoływać bardziej zauważalne efekty biologiczne.

Mechanizm działania❓
Dane z badań przedklinicznych wskazują, że pterostilben:
• działa przeciwzapalnie i antyoksydacyjnie
• wpływa na szlaki związane z metabolizmem energii takie jak AMPK i sirtuiny
• może wspierać wrażliwość insulinową i funkcję śródbłonka
• prawdopodobnie łatwiej przenika do ośrodkowego układu nerwowego

Należy jednak podkreślić, że większość tych obserwacji pochodzi z badań na zwierzętach i modelach komórkowych, a dużych badań klinicznych u ludzi wciąż brakuje.

Czy suplementacja ma sens w praktyce klinicznej❓
Jeżeli ktoś rozważa suplementację resweratrolem w kontekście zdrowia metabolicznego lub prewencji chorób przewlekłych, pterostilben może być bardziej racjonalnym wyborem pod względem farmakokinetyki. Nie jest to jednak suplement wydłużający życie ani substytut zdrowego stylu życia. Nie jest też zalecany przy hipercholesterolemii.

Dawkowanie❓
Najczęściej stosuje się dawki w zakresie od 50 do 150 mg dziennie, najlepiej z posiłkiem zawierającym tłuszcz. Zwiększanie dawki nie zwiększa korzyści, ale może potencjalnie prowadzić do wzrostu cholesterolu LDL.

Kiedy zachować ostrożność❓
Szczególną ostrożność powinny zachować osoby z zaburzeniami lipidowymi, osoby przyjmujące leki (może przyspieszać metabolizm leków w wątrobie) oraz kobiety w ciąży i w okresie laktacji ze względu na brak danych bezpieczeństwa.

26/01/2026

NMN, czyli mononukleotyd nikotynamidu to jeden z najlepiej przebadanych suplementów ostatnich lat w kontekście procesów starzenia i metabolizmu komórkowego. Jego znaczenie wynika z bezpośredniego wpływu na poziom NAD+, kluczowego koenzymu obecnego w każdej komórce organizmu.

NAD+ uczestniczy w produkcji energii w mitochondriach (elektrowniach w naszym ciele), regulacji procesów metabolicznych, aktywacji sirtuin oraz mechanizmach naprawy DNA. Wraz z wiekiem jego poziom fizjologicznie spada, co wiąże się z obniżeniem wydolności energetycznej komórek, wolniejszą regeneracją oraz pogorszeniem funkcji metabolicznych. NMN jest naturalnym prekursorem NAD+, dzięki czemu organizm może wykorzystać go do odbudowy jego zasobów.

Dla kogo suplementacja NMN może mieć sens. Przede wszystkim dla osób po 35–40 roku życia, u których pojawiają się objawy spadku energii, wolniejszej regeneracji lub gorszej tolerancji wysiłku. Potencjalnymi beneficjentami mogą być także osoby narażone na przewlekły stres metaboliczny, pracujące w trybie zmianowym, zmagające się z insulinoopornością oraz osoby aktywne fizycznie, którym zależy na wsparciu funkcjonowania mitochondriów.

Dla kogo NMN nie jest wskazany. Suplementacji nie zaleca się kobietom w ciąży i karmiącym piersią z uwagi na brak danych dotyczących bezpieczeństwa. Ostrożność powinny zachować osoby z chorobami nowotworowymi, chorobami autoimmunologicznymi oraz pacjenci przyjmujący leki wpływające na metabolizm komórkowy. W tych przypadkach decyzja o suplementacji powinna być zawsze poprzedzona konsultacją lekarską.

Przy suplementacji kluczowe znaczenie ma jakość surowca, potwierdzona czystość chemiczna oraz transparentność producenta. W badaniach klinicznych stosowano dawki od 250 do 500 mg dziennie, najczęściej przyjmowane w godzinach porannych. NMN nie działa doraźnie, a jego potencjalne efekty mają charakter stopniowy i są zależne od regularności stosowania oraz stylu życia.

NMN nie jest lekiem ani środkiem odmładzającym. Może jednak stanowić element świadomej profilaktyki zdrowotnej, ukierunkowanej na wsparcie podstawowych procesów biologicznych zachodzących w komórkach.

25/01/2026

Po 30 roku życia wiele kobiet zaczyna bać się węglowodanów. Zazwyczaj nie dlatego, że coś im realnie szkodzi, ale dlatego, że przez lata słyszały, że to właśnie one odpowiadają za tycie, insulinooporność i problemy hormonalne. Tymczasem w praktyce klinicznej bardzo często widzę odwrotny problem, nie nadmiar, a niedobór węglowodanów.

U większości aktywnych kobiet ilość poniżej 130-150 g węglowodanów dziennie jest już wartością graniczną dla prawidłowej pracy osi hormonalnej i układu nerwowego. Przy długotrwałym spożyciu poniżej tego poziomu organizm zaczyna kompensować niedobór energii poprzez wzrost kortyzolu, obniżenie konwersji hormonów tarczycy oraz zaburzenia sygnałów głodu i sytości. To nie jest adaptacja sprzyjająca zdrowiu ani sylwetce.

Po 30 roku życia rośnie wrażliwość na stres, a regeneracja staje się bardziej zależna od dostępności energii. Węglowodany są kluczowe dla prawidłowego funkcjonowania mózgu, jakości snu i regulacji apetytu. Ich zbyt niska podaż często objawia się zmęczeniem, rozdrażnieniem, problemami ze snem, napadami głodu i stagnacją masy ciała mimo deficytu kalorycznego.

Znaczenie ma jednak nie tylko ilość, ale jakość. Najlepiej tolerowane i najbardziej korzystne metabolicznie źródła węglowodanów to produkty pełnoziarniste i nieprzetworzone. Ryż, ziemniaki, kasze, płatki owsiane, dobrej jakości pieczywo, owoce. Dostarczają energii, wspierają pracę tarczycy i są neutralne dla jelit u większości osób. Jeśli borykasz się z SIBO, IBS, czy celiakią nie powinnaś z nich zrezygnować, a dobierać odpowiednie produkty do Twojego stanu zdrowia.

Problematyczne i niewskazane są duże ilości wysoko przetworzonych węglowodanów, słodzonych produktów, wypieków opartych na rafinowanej mące i cukrach prostych spożywanych w oderwaniu od posiłków. To nie węglowodany jako takie są problemem, lecz ich forma i kontekst.

Eliminacja węglowodanów bardzo często maskuje prawdziwy problem. Zamiast poprawy metabolizmu obserwujemy nasilenie stresu, zaburzeń hormonalnych i spadki nastroju. Węglowodany po 30-tce nie są wrogiem. Są jednym z kluczowych narzędzi do utrzymania energii, równowagi hormonalnej i zdrowej relacji z jedzeniem.

24/01/2026

Z punktu widzenia dietetyki klinicznej odpowiednio skomponowany posiłek roślinny powinien dostarczać białka, błonnika oraz tłuszczów warunkujących sytość i prawidłowe wchłanianie witamin rozpuszczalnych w tłuszczach. To curry, oparte na batatach, tofu i przyprawach korzennych, stanowi dobrze zbilansowany obiad lub kolację.

Składniki (2 porcje):
~ tofu naturalne lub marynowane z chili 180 g (1 opakowanie)
~ sos sojowy do marynowania tofu 1 łyżka (15 g)
~ bataty 600 g (około 2 duże sztuki)
~ mrożona fasolka szparagowa 2 szklanki (200 g)
~ mrożona włoszczyzna 2 szklanki (200 g)
~ szalotka 1 średnia sztuka (50 g)
~ czosnek 2 ząbki (10 g)
~ olej kokosowy 1 łyżka (10 g)
~ pasta curry czerwona 1 czubata łyżka (20 g)
~ imbir mielony 1 płaska łyżeczka (2 g)
~ woda lub bulion warzywny 1¼ szklanki (300 ml)
~ mleczko kokosowe (pełnotłuste) 1 szklanka (200 ml)
~ sól do smaku
~ limonka
~ czarny sezam 1 łyżka (10 g)

Przygotowanie:
Jeśli używasz tofu naturalnego, pokrój je w kostkę i zamarynuj w sosie sojowym przez około 15 minut
W garnku rozgrzej olej kokosowy, dodaj drobno posiekaną szalotkę, czosnek, imbir i pastę curry, smaż krótko do zeszklenia
Dodaj obrane i pokrojone bataty, mrożoną włoszczyznę oraz fasolkę szparagową
Wlej wodę lub bulion, zagotuj i gotuj pod przykryciem około 15 minut, aż warzywa zmiękną
Dodaj tofu oraz mleczko kokosowe, dopraw solą i gotuj jeszcze 5 minut
Podawaj z cząstką limonki i posyp czarnym sezamem

Wartości odżywcze na 1 porcję (1/2 przepisu):
~ energia: ok. 545 kcal
~ białko: ok. 16,5 g
~ tłuszcz: ok. 32 g
~ węglowodany: ok. 52 g

Curry roślinne z tofu i batatami to posiłek o wysokiej gęstości odżywczej, odpowiedni dla osób na diecie wegańskiej i fleksitariańskiej, a także jako element jadłospisu o charakterze przeciwzapalnym.

23/01/2026

22/01/2026

Zdrowa dieta to taka, która dostarcza organizmowi wystarczającej ilości energii, makroskładników i mikroskładników, wspiera gospodarkę hormonalną, pracę jelit, układ nerwowy i regenerację. Jest dopasowana do wieku, płci, stanu zdrowia, aktywności fizycznej i poziomu stresu. Co bardzo ważne, nie wywołuje ciągłego napięcia psychicznego.

Problem zaczyna się wtedy, gdy zdrowa dieta przestaje być odpowiedzią na potrzeby organizmu, a zaczyna być zbiorem sztywnych lub internetowych zasad. Często gdy „jesz zdrowo” oznacza chronicznie za mało kalorii, eliminację całych grup produktów, lęk przed jedzeniem i permanentną kontrolę. Z punktu widzenia fizjologii to nie jest zdrowie. To stres metaboliczny.

Organizm nie rozróżnia, czy jesz za mało dlatego, że jesteś na restrykcyjnej diecie, czy dlatego, że brakuje jedzenia. Reaguje tak samo. Obniża tempo metabolizmu, zwiększa wydzielanie kortyzolu, zaburza pracę osi podwzgórze przysadka nadnercza i oszczędza energię kosztem tarczycy, cyklu miesiączkowego, odporności i regeneracji.

Bardzo często widzę to u osób jedzących wyłącznie produkty uznawane za zdrowe. Duże ilości warzyw, błonnika, produktów fermentowanych, a jednocześnie niedobór tłuszczu, węglowodanów i energii. Efekt to wzdęcia, problemy jelitowe, spadek energii, zaburzenia snu i narastające zmęczenie. Dieta obiektywnie zdrowa na papierze przestaje być tolerowana przez organizm.

Do tego dochodzi aspekt psychologiczny. Im więcej kontroli, perfekcji i sztywności, tym większa aktywacja układu stresowego. A w stanie przewlekłego stresu organizm nie regeneruje się i nie wraca do równowagi hormonalnej, niezależnie od jakości produktów.

Zdrowa dieta to nie ta, która wygląda idealnie w mediach społecznościowych, ale taka, po której masz energię, stabilny apetyt, sprawnie działające jelita i poczucie bezpieczeństwa wokół jedzenia. Jeśli dieta tego nie daje, przestaje być zdrowa, nawet jeśli składa się wyłącznie z najlepszych produktów.

16/01/2026

13/01/2026

W stanie przewlekłego stresu mózg większości osób funkcjonuje w dominacji fal beta. Są to fale związane z analizą, kontrolą, napięciem i ciągłym przetwarzaniem informacji. Krótkotrwale są one niezbędne, jednak ich długotrwała przewaga prowadzi do przeciążenia układu nerwowego, problemów ze snem, rozdrażnienia, trudności z koncentracją i poczucia „nieustannej gonitwy myśli”.

Z perspektywy neurofizjologii kluczowe znaczenie mają fale alfa i theta. Fale alfa pojawiają się w stanie czujnego spokoju, gdy umysł jest wyciszony, ale nadal świadomy. Towarzyszą relaksowi, lepszej regulacji emocji i stabilnej koncentracji. Fale theta są głębszym stanem, związanym z kreatywnością, integracją emocji, regeneracją psychiczną oraz przejściem w sen. Badania EEG pokazują, że osoby regularnie wchodzące w stany alfa i theta lepiej radzą sobie ze stresem i szybciej wracają do równowagi po obciążeniu.

Zmniejszenie dominacji beta i zwiększenie udziału alfa oraz theta nie polega na „wyłączeniu myślenia”, lecz na świadomej regulacji układu nerwowego. Najsilniejszy wpływ mają proste, fizjologiczne mechanizmy. Powolny, wydłużony wydech aktywuje nerw błędny i obniża pobudzenie współczulne, co sprzyja falom alfa. Zamknięcie oczu i redukcja bodźców już po kilku minutach powodują mierzalny wzrost aktywności alfa w korze mózgowej. Rytmiczny, spokojny ruch, taki jak spacer, joga, pilates czy tai chi sprzyjają pojawianiu się fal theta. Kluczowe znaczenie ma także sen, ponieważ głęboka regeneracja układu nerwowego zachodzi wyłącznie w stanie dominacji wolnych fal.

Istotną rolę odgrywa również styl życia. Nadmiar kofeiny, stała ekspozycja na bodźce cyfrowe oraz brak regularności snu utrwalają dominację beta. Z kolei odpowiednia podaż magnezu, kwasów omega-3 i stabilna glikemia wspierają neuroprzekaźniki odpowiedzialne za hamowanie i wyciszenie.

Regulacja fal mózgowych to proces, który można trenować. Im częściej mózg doświadcza stanów alfa i theta, tym łatwiej do nich wraca. To nie jest kwestia predyspozycji, lecz neuroplastyczności.

Jeżeli chcesz otrzymać praktyczny plan regulacji fal mózgowych, napisz w komentarzu, co obecnie najbardziej Cię stresuje. Na tej podstawie prześlę zalecenia.