23/01/2026
👉Dziś rozpoczyna się ostatni zimowy sezon w systemie 24 sezonów słonecznych. Nazywa się Wielkim lub Dużym Zimnem. W tym czasie powietrze jest naprawdę bardzo mroźne. Wiele zwierząt w tym czasie pogrążona jest w stanie głębokiej hibernacji.
✅Styl życia
👉Wraz z wydłużaniem się dni, energia yang w naturze stopniowo powraca, a klimat powoli przechodzi z zimy w wiosnę. W tym czasie energia systemu Nerek, zdominowana przez zimę, i energia systemu Wątroby, zdominowana przez wiosnę, naprzemiennie występują. Codzienna pielęgnacja powinna koncentrować się na zapobieganiu wniknięciu do ciała wiatru i zimna, tonizowaniu systemu Nerek oraz regulacji systemu Wątroby, aby dostosować się do zmian klimatu.
👉W najzimniejszych porach roku utrzymanie ciepła jest niezwykle ważne, szczególnie w przypadku „pięciu zimnych miejsc”: zimnej szyi, zimnego nosa, zimnych płuc, zimnej talii i zimnych stóp . Noś czapkę, wychodząc na zewnątrz, unikaj wychodzenia z mokrymi włosami, załóż dodatkową warstwę odzieży na klatkę piersiową i plecy, aby się ogrzać, wybierz wygodne i ciepłe buty oraz często mocz stopy w ciepłej wodzie.
👉W najzimniejszym okresie zimy osoby starsze często odczuwają bóle mięśni i kości, które często przypisuje się niedoborowi wapnia. Oprócz suplementacji wapnia, ważne jest również zapewnienie odpowiedniej podaży witaminy D. Ponadto, jeśli skurcze są częste i długotrwałe, należy niezwłocznie zwrócić się o pomoc lekarską, aby wykluczyć inne przyczyny. Regularne, odpowiednie ćwiczenia fizyczne w słoneczne dni korzystnie wpływają na odporność organizmu na zimno i choroby. Należy jednak unikać forsownych ćwiczeń, aby zapobiec nadmiernemu poceniu się, które może osłabić esencję yin i rozproszyć energię yang.
✅Dieta
👉W okresie Wielkiego Zimna należy przestrzegać zasad diety, polegających na zachowaniu Yin i odżywieniu Yang. Dieta powinna ograniczyć spożycie soli i zwiększyć spożycie gorzkich pokarmów, aby odżywić Qi serca i wzmocnić Qi nerek. Należy unikać surowych i zimnych potraw. Ponadto, ponieważ Wielkie Zimno zbiega się z początkiem wiosny, tonizacja powinna skupić się na ochronie systemów Śledziony i Nerek oraz regulacji przepływu krwi przez system Wątroby. Osoby z niedoborem Yang powinny spożywać ciepłe pokarmy, takie jak baranina i kurczak ; osoby z niedoborem Yin powinny spożywać pokarmy odżywcze dla Yin, takie jak kaczka, gęś i grzyby mun. Jeśli przechłodzimy się możemy dodać do pożywienia lub napojów przyprawy jak imbir, cynamon, pieprz. W Polsce mamy tradycję grzańców, których kieliszek przy przechłodzeniu może nam pomóc przywrócić właściwą ciepłotę (jednak osoby z wrzodami lub nadkwasotą muszą skonsultować się ze swoimi lekarzami, bo może to nie być odpowiedni napój do ich stanu zdrowia. Podobna uwaga dla kobiet w okresie menopauzy z objawami uderzeń gorąca).
👉W chłodne dni preferowane są gorące posiłki, ale należy unikać nadmiernego spożycia gorących i suchych potraw. Dzienna porcja powinna zawierać pewną ilość tłuszczu, aby utrzymać podaż kalorii. Zarówno w polskiej jak i chińskiej kuchni poleca się w tym czasie m.in. smalec. Jednocześnie korzystne jest spożywanie większej ilości produktów wzmacniających system Śledziony i łagodzących niestrawność, takich jak batat i owoc głogu (Shan Zha).
👉W chłodne dni metabolizm organizmu zwalnia, a wiele czynności fizjologicznych jest mniej aktywnych. Picie czarnej herbaty może pomóc ożywić energię yang, co jest bardzo korzystne dla organizmu. Czarna herbata jest słodka i rozgrzewająca, bogata w białko, a także rozgrzewa brzuch i usuwa nadmiar sebum, a także oczyszcza żołądek i jelita. Czarna herbata jest bogata we flawonoidy, które pomagają organizmowi eliminować wolne rodniki, zabijać bakterie i neutralizować kwasy, a także zapobiegać zawałowi mięśnia sercowego. Najlepiej parzyć czarną herbatę wrzątkiem i przykryć, aby zachowała swój aromat. Zaleca się picie jej 2 do 3 razy dziennie. Jeśli Chińczycy mówią o czarnej herbacie najczęściej chodzi o Pu-erh czyli herbatę, którą my niesłusznie nazywamy czerwoną.
✅Umysł
👉W kontekście dobrego samopoczucia psychicznego, należy zrozumieć kluczową zasadę „ogrzewania Serca przed ciałem, bo ciepłe Serce prowadzi do ciepłego ciała”. Oznacza to, że energiczny umysł, płynny przepływ Qi i harmonijne krążenie krwi są niezbędne do utrzymania ciepła w całym ciele i przetrwania surowego zimowego chłodu. Dlatego w okresie Wielkiego Zimna można zachować radosny nastrój poprzez odpowiednie aktywności i rozrywkę, zapewniając płynny przepływ Qi i krwi oraz osiągając stan, w którym „gdy prawdziwe Qi (Zhen Qi) jest w nas w obfitości, patogeny nie mogą nas zaatakować ” .
✅Ćwiczenia
👉Ćwiczenia w okresie Wielkiego Zimna można podzielić na ćwiczenia w pomieszczeniach i na świeżym powietrzu. Można stopniowo angażować się w ćwiczenia aerobowe, takie jak szybki marsz, jogging, skakanie na skakance, rzuty lotką, Taiji quan i qigong. Aktywności te nie tylko ćwiczą kończyny, ale także poprawiają krążenie krwi, pobudzając krew i qi, usprawniając mechanizm qi i harmonijnie regulując naczynia krwionośne, co przyczynia się do rozgrzania całego ciała.
👉W okresie Wielkiego Zimna, ćwiczenia powinny być odpowiednie i umiarkowane, aby nie zaburzyć energii Yang. Ćwiczenia na świeżym powietrzu nie powinny być wykonywane zbyt wcześnie ani zbyt późno; najlepiej ćwiczyć w słoneczny dzień.
👉W qigongu 24 sezonów słonecznych skupiamy się teraz najbardziej na pracy dolnych partii ciała.
✅Zimno a systemy Śledziony i Nerek
👉Wielkie Zimno to najzimniejszy okres w roku, a zarazem ostatni okres słoneczny, po którym energia Yang stopniowo wzrasta. Zimno łatwo uszkadza system Nerek, często z powodu ich niewydolności, która nie ogrzewa i nie odżywia Yang systemu Śledziony, co prowadzi również do niedoboru Yang systemu Śledziony. Śledziona odpowiada za transformację i transport pożywienia, polegając wyłącznie na swojej energii Yang, ale Yang systemu Śledziony potrzebuje ciepła Yang systemu Nerek, aby być silnym. Ponieważ niedobór Yang systemu Nerek nie jest w stanie ogrzać Yang systemu Śledziony, należy skupić się na ogrzewaniu systemu Nerek, jednocześnie wzmacniając system Śledziony.
