Grzyby i Zdrowie

03/02/2026

Smardze - wiosenne skarby, ale tylko ugotowane.

Wszyscy chcemy wiosny. I smardzów. Te charakterystyczne kapeluszowe grzyby o siateczkowatej powierzchni to jedne z pierwszych skarbów wiosny. Intensywny zapach umami - podczas gotowania zupy smardzowej przypomina rosół wołowy. Rekordowa zawartość białka - do 40 procent suchej masy. Witamina D2, żelazo, miedź, β-glukany.

Ale jest jedno "ale", które musi być powiedziane głośno i wyraźnie: smardze nigdy, przenigdy na surowo. Montana, 2023 rok - 51 przypadków zatruć, 3 hospitalizacje, 2 zgony. Wszystko przez surowe smardze w sushi.

Pięć gatunków w Polsce, wszystkie chronione częściowo.

Do rodzaju smardzy zalicza się ponad 50 gatunków na świecie. Obecnie prowadzone badania wykazują, że systematyka oparta na morfologii jest niewłaściwa - trzeba ją zastąpić nową, wykorzystującą wyniki badań genomu.

W Polsce występuje pięć gatunków: smardz jadalny, smardz wyniosły - dawniej stożkowaty - smardz rabatkowy, smardz półwolny i smardz grubonogi.

Według rozporządzenia Ministra Środowiska z 2014 roku wszystkie gatunki smardzów są objęte częściową ochroną. Można je zbierać tylko na terenach ogrodów, upraw ogrodniczych i obszarów zielonych. Nie w lasach.

Rekordowe białko - jak mięso.

Wartość dietetyczna to mocna strona smardzów. Energia około 31 kilokalorii na 100 gramów świeżych, białko około 3 gramy, węglowodany 5 gramów, tłuszcz poniżej grama, błonnik około 3 gramy. Niska gęstość energetyczna przy rozsądnej podaży błonnika.

Ale w formie suszonej - zawartość białka w owocnikach sięga około 40 gramów na 100 gramów suchej masy. To jeden z gatunków rekordowych pod względem łatwo przyswajalnego białka, wpisujący się w dietę wysokobiałkową. Mycelium hodowane w bioreaktorze osiąga nawet ponad 40 procent białka.

Zapach umami podczas przygotowywania zupy smardzowej jest tak intensywny, że przypomina zapach rosołu wołowego. To glutaminian i asparaginian - wzmacniają nutę umami.

Substancje prozdrowotne - β-glukany, melanina, witamina D2.

Polisacharydy - w tym β-glukany i heteroglikany - fenole, tokoferole, ergosterol. W badaniach in vitro i na zwierzętach wykazują działanie antyoksydacyjne, przeciwzapalne, immunomodulujące, a także potencjał przeciwnowotworowy i metaboliczny. Dane translacyjne dla ludzi są na razie ograniczone.

Melanina - po izolacji z Morchella sextelata uzyskano maksymalnie około 2,82 miligrama melaniny na gram suchego proszku kapelusza, czyli około 0,28 procent suchej masy. Wyższy udział melaniny stwierdzano w ciemniejszych, "czarnych" kapeluszach. Analizy potwierdziły obecność eumelaniny, feomelaniny i allomelaniny.

Witamina D2 - smardze należą do lepszych grzybowych źródeł witaminy D2, około 5,1 mikrograma na 100 gramów, czyli około 200 jednostek międzynarodowych. Bogate też w żelazo, miedź, cynk, potas, fosfor.

Białko wyizolowane z Morchella esculenta łagodziło stłuszczenie wątroby u myszy na diecie wysokotłuszczowej - model NAFLD. Efekt połączony z modulacją osi jelito-wątroba. To model zwierzęcy, wymaga potwierdzeń u ludzi.

Montana 2023 - dlaczego NIGDY na surowo.

W 2023 roku w Montanie wybuchło ognisko zatruć smardzami. 51 przypadków zachorowań, 3 hospitalizacje, 2 zgony. Analiza CDC wykazała silny związek z jedzeniem surowych lub tylko "macerowanych" smardzy w sushi. Gotowanie istotnie zmniejszało ryzyko.

Objawy po surowych lub niedogotowanych smardzach: ostre dolegliwości żołądkowo-jelitowe - nudności, wymioty, biegunka, ból brzucha. Rzadziej neurologiczne - zawroty, zaburzenia równowagi, ataksja.

FDA i CDC są jednoznaczne: smardze należy dokładnie ugotować przed spożyciem. Gotowanie redukuje ryzyko, ale nie gwarantuje pełnego bezpieczeństwa - wrażliwość osobnicza jest zmienna. Marynowanie nie jest obróbką cieplną.

Jak przygotowywać - konkretnie.

Rozciąć na pół uzyskując charakterystyczne łódeczki, które można faszerować, ale warto zajrzeć czy w środku owocnika nie ma ślimaka.

Smażenie - rozgrzane masło lub olej, minimum 10-15 minut do wyraźnego zrumienienia i pełnej miękkości. Bez półsurowych fragmentów. Nigdy nie próbuj na surowo "pro forma".

Gotowanie lub duszenie - co najmniej kilkanaście minut. W zupie lub sosie utrzymuj delikatne wrzenie około 15 minut.

Suszone smardze - najpierw namocz, potem ugotuj lub usmaż. Również wymagają pełnego gotowania. Nie używaj surowej wody z moczenia do potraw bez przegotowania.

⚠️ BARDZO WAŻNE - ZASTRZEŻENIA:

⚠️ NIGDY NA SUROWO - smardze zawsze wymagają dokładnego gotowania. Surowe lub niedogotowane wiązały się z ogniskami zatruć, w tym śmiertelnymi.

⚠️ Montana 2023 - 51 przypadków, 2 zgony. Wszystko przez surowe smardze w sushi.

⚠️ Marynowanie nie jest obróbką cieplną - nie zastępuje gotowania.

⚠️ Gotowanie redukuje ryzyko, ale nie daje 100 procent gwarancji - wrażliwość osobnicza jest zmienna.

⚠️ Objawy: żołądkowo-jelitowe (nudności, wymioty, biegunka), rzadziej neurologiczne (zawroty, ataksja).

⚠️ Ochrona częściowa w Polsce - zbierać tylko na terenach ogrodów, upraw, szkółek leśnych, obszarów zielonych. Nie w lasach.

⚠️ Badania przedkliniczne - działanie na komórki/myszy nie oznacza identycznego działania u ludzi.

⚠️ Alergie - smardze to grzyby. Osoby z alergią powinny unikać.

Wiosenne skarby, ale z szacunkiem.

Smardze to jedne z najbardziej cenionych grzybów wiosennych. Białko jak mięso, umami jak rosół, β-glukany, witamina D2, melanina. Ale wymagają szacunku i wiedzy.

Gotuj dokładnie. Minimum 10-15 minut smażenia lub gotowania. Bez kompromisów. Montana pokazała, co się dzieje, gdy ignorujemy zasady.

Wiosna przyjdzie. Smardze wyrosną. Choć dziś mróz trzyma mocno!

🙂

03/02/2026

Strona www naszego czasopisma rozszerzona została o nową zakładkę: STREFA PROFESJONALISTY. Publikujemy tam artykuły naukowe, opisujące badania nad prozdrowotnymi substancjami, które są składnikami grzybów leczniczych/jadalnych. Zaczynamy od soplówki jeżowatej i twardnika japońskiego (shiitake), sukcesywnie będziemy dodawać kolejne gatunki. Zapraszamy do lektury 📜 jednocześnie zaznaczając, że większość tekstów jest w języku angielskim 🇬🇧

30/01/2026

Grzyby kiszone - tradycja, która wzmacnia prozdrowotne działanie.

Kiszenie grzybów to tradycja znana od pokoleń. Rydze solone w kamiennych garnkach u babci, beczki kiszonych grzybów w piwnicach. Dziś wiemy, że to nie tylko sposób przechowywania - to również współcześnie też metoda biotechnologiczna.

W eksperymentach z zastosowaniem twardnika japońskiego, mleczaja rydza, podrzyba brunatnego, pieczarki dwuzarodnikowej, boczniaków fermentacja z Lactobacillus plantarum - bakterią mlekową - powoduje zwiększenie ekstrakcji związków fenolowych i z tego powodu zwiększa właściwości z przeciwutleniające otrzymywanej w ten sposób żywności. Wniosek proceduralny: kiszenie wzmacnia dostępność związków prozdrowotnych i dostarcza żywych kultur bakterii mlekowych - o ile produkt nie jest później pasteryzowany.

Zalety i wyzwania.

Smak - głęboki umami, lekka kwasowość, mniej "octowy" niż marynata. Prebiotyczny charakter jak ogórki kiszone czy kapusta. Wszechstronność - świetne do sosów, sałatek, kanapek, pierogów.

Wyzwania: nie każdy gatunek sprawdzi się równie dobrze. Grzyby mają mało cukrów, więc fermentacja czasem rusza wolniej. I najważniejsze: bezpieczeństwo wymaga odpowiedniej soli, pełnego zanurzenia i chłodnego przechowywania.

Jakie grzyby nadają się do kiszenia?

Najbezpieczniej zacząć od uprawnych - pieczarka dwuzarodnikowa, boczniaki,twardnik japoński (shiitake). Z leśnych: mleczaj rydz (klasyka solenia na sucho), podgrzybki, opieńki, kurki po krótkim blanszowaniu.

Uwaga - grzyby wymagające obróbki wstępnej, jak opieńki, trzeba koniecznie zblanszować kilka minut we wrzątku. Nie kisimy gatunków wątpliwych, starych ani takich, których jadalności nie jesteśmy w stu procentach pewni.

Dwie sprawdzone metody.

Kiszenie w solance - polecane na start.

Solanka 2,5-3 procent: 25-30 gramów soli niejodowanej na litr przegotowanej wody. Oczyść grzyby, zblanszuj 1-3 minuty, odcedź. Do wyparzonego słoja dodaj przyprawy - czosnek, koper, ziele angielskie, pieprz, liść laurowy. Opcjonalnie liść dębu dla jędrności. Upchnij grzyby, zalej solanką,obciąż. Start 18-22 stopnie przez 3-5 dni, potem lodówka. Gotowe po 7-14 dniach, najlepsze po 3-4 tygodniach.

Wskazówka: dodaj garść marchewki, cebuli lub łyżkę soku z kapusty jako starter fermentacji.

Solenie na sucho - dla rydzów.

Ułóż grzyby w słoju w warstawach, posypując każdą warstwę 5-7 procent soli (50-70 g/kg). Dodaj przyprawy, mocno dociąż. Po kilku godzinach grzyby puszczą sok - muszą być całkowicie zanurzone. Start 3-5 dni w pokojowej, potem do chłodu. Gotowe po 10-14 dniach.

⚠️ BARDZO WAŻNE - BEZPIECZEŃSTWO:

⚠️ Sól - minimum 2-3 procent w zalewie lub 5-7 procent na sucho. To nie jest opcjonalne.

⚠️ Zanurzenie - żadna część grzybów nie może wystawać ponad lustro płynu. Kontakt z powietrzem = pleśń i zepsucie.

⚠️ Czystość - wyparzone słoje, przegotowana woda, czyste ręce i narzędzia.

⚠️ Temperatura - start 18-22 stopnie, przechowywanie w lodówce przy 0-6 stopniach.

⚠️ Zapach i wygląd - kwaśny, "kiszonkowy". Cienki biały nalot (drożdże kahm) - zdejmij. Kolorowy pleśniowy nalot lub zły zapach - wyrzuć całość.

⚠️ pH - opcjonalnie paski lakmusowe. Dążymy do pH poniżej 4,2 po kilku dniach.

⚠️ Gatunek - nigdy nie kisimy grzybów niepewnych. Gatunki wymagające obróbki - zawsze blanszujemy.

⚠️ Aminy biogenne - histamina i tyramina mogą powstawać podczas fermentacji. Osoby wrażliwe powinny próbować małych porcji.

⚠️ Nie pasteryzuj - jeśli chcesz żywych probiotyków.

Tradycja spotyka naukę.

Kiszenie grzybów to proces, który uwalnia związane fenolowe, zwiększa zdolność przeciwutleniającą i dostarcza żywych kultur bakterii mlekowych. Ale wymaga wiedzy i ostrożności - odpowiednia sól, pełne zanurzenie, czystość i chłód.

Jeśli zrobisz to dobrze, masz prebiotyczny dodatek pełen smaku i wartości prozdrowotnych. Babcia wiedziała swoje.

🙂

29/01/2026

Schody zaliczone? Deska utrzymana? 🔥 To lecimy dalej!

W tym tygodniu na tapetę bierzemy „Króla Ćwiczeń”. Nie ma wymówek, bo można je robić wszędzie – w kuchni, w biurze, a nawet na przystanku (dla odważnych 😉).

Zadanie na ten tydzień: 50 PRZYSIADÓW DZIENNIE!

Brzmi groźnie? Spokojnie! Nie musisz robić ich na raz. Możesz to rozbić na raty:
10 rano przy parzeniu kawy.
10 w przerwie od komputera.
30 wieczorem przed serialem.

Dlaczego warto? Przysiady angażują ponad 250 mięśni! Wzmacniają nogi, pośladki, brzuch i plecy. To inwestycja, która zwraca się błyskawicznie.

⚠️ Technika to podstawa: Pięty przyklejone do podłogi, plecy proste, kolana nie uciekają do środka!

Dajcie znać: „ZROBIONE!” w komentarzu!

25/01/2026

Chiński Grzyb Wiecznego Życia - dlaczego to nazwa ma sens.

Lingzhi w Chinach. Reishi w Japonii. Chiński Grzyb Wiecznego Życia. Lakownica żółtawa - Ganoderma lucidum. Gatunek z rodziny Ganodermataceae, ceniony od tysięcy lat w tradycyjnej medycynie Dalekiego Wschodu.

I współcześnie potwierdzony w badaniach przedklinicznych i klinicznych jako jeden z najszerzej działających grzybów leczniczych. Immunomodulacja, działanie przeciwnowotworowe, ochrona wątroby, normalizacja ciśnienia i glukozy. Lista jest długa.

Ale dziś nie o liście działań. Dziś o tym, co sprawia, że lakownica faktycznie zasługuje na miano "grzyba długowieczności".

Kwasy ganoderowe - klucz do działania.

Główne związki czynne w lakownicy to polisacharydy - zwłaszcza beta-glukany - oraz triterpeny, czyli kwasy ganoderowe. To właśnie kwasy ganoderowe odpowiadają za większość specyficznych działań tego gatunku.

Wyizolowano je z owocników i wykazano działanie przeciwwirusowe - między innymi przeciwko HIV i wirusowi Epsteina-Barra. Substancje rozpuszczalne w wodzie z tego gatunku hamują też replikację wirusa grypy A. Ganodermadiol wykazuje aktywność przeciwko wirusowi opryszczki pospolitej typu 1, a ekstrakt wodny z owocników hamuje proliferację komórek transformowanych przez HPV.

Kwasy ganoderowe mają też działanie przeciwzapalne, hepatoprotekcyjne i hipotensyjne. Standaryzacja preparatów na kwasy ganoderowe - o czym pisałam w kontekście wyboru suplementów - ma właśnie ten sens. To markerowe związki, których zawartość decyduje o przewidywalności działania.

Immunomodulacja i działanie przeciwnowotworowe.

Potencjał immunomodulujący wykazano przede wszystkim dla beta-glukanów i triterpenów. Działanie polega na stymulacji aktywności komórek układu odpornościowego - makrofagów, komórek NK i limfocytów T.

W badaniach in vitro ekstrakt wodny z owocników stymuluje produkcję interleukin, czynnika martwicy nowotworów TNF-alfa oraz interferonu. Ekstrakt z zarodników lakownicy wpływa na wzrost liczby makrofagów i komórek NK u myszy oraz hamuje rozwój nowotworów. Substancje zawarte w tym gatunku hamują również reakcje alergiczne dzięki oddziaływaniu na komórki tuczne i limfocyty B.

Podawanie ekstraktów z owocników zmniejszało wzrost komórek białaczki, komórek raka piersi i raka jajnika w badaniach przedklinicznych. Redukcja guzów była spowodowana zniszczeniem naczyń krwionośnych i wynikającym z tego zmniejszeniem ukrwienia guza - hamowanie angiogenezy - martwicą wywołaną przez limfocyty T oraz miejscową produkcją TNF-alfa. Wykazano też, że działanie przeciwnowotworowe polega na hamowaniu polimerazy DNA.

Ale - i to bardzo ważne "ale" - to są badania przedkliniczne, głównie na komórkach i zwierzętach. Nie oznaczają one, że lakownica leczy raka u ludzi. Oznaczają, że mechanizmy są obiecujące i wymagają dalszych badań klinicznych.

Serce, cukrzyca, wątroba - trzy filary metabolizmu.

Lakownica pozytywnie wpływa na układ sercowo-naczyniowy. Ma zdolność do obniżania poziomu cholesterolu i trójglicerydów we krwi - działa przeciwmiażdżycowo - oraz normalizuje ciśnienie krwi. W badaniach klinicznych z udziałem pacjentów z pierwotnym nadciśnieniem tętniczym drugiego stopnia ustabilizowanie ciśnienia krwi stwierdzono po dwóch miesiącach podawania ekstraktu z owocników.

Badania kliniczne z udziałem pacjentów z cukrzycą typu drugiego potwierdziły, że ekstrakt z owocników skutecznie obniża poziom glukozy we krwi - porównywalnie z doustnymi lekami przeciwcukrzycowymi i insuliną. To znaczące, bo potwierdza działanie w warunkach klinicznych, nie tylko przedklinicznych.

Ekstrakty wykazują działanie hepatoochronne, prawdopodobnie wynikające ze zwiększonej zdolności usuwania wolnych rodników z wątroby. Preparat zawierający polisacharydy w badaniach klinicznych w ciągu sześciu miesięcy znormalizował poziom aminotransferaz u pacjentów z przewlekłym wirusowym zapaleniem wątroby typu B.

Wyjątek - działa uspokajająco, stosuj przed snem.

Większość grzybów leczniczych stosuje się rano lub w ciągu dnia - działają pobudzająco, zwiększają energię. Lakownica jest wyjątkiem. Wykazuje działanie tonizujące i lekko predysponujące do snu.

Dlatego preparaty zawierające sproszkowane owocniki lub ekstrakty wodno-etanolowe lakownicy powinny być stosowane przed snem, w przeciwieństwie do wielu innych gatunków grzybów.

To ważna informacja praktyczna - jeśli ktoś weźmie lakownicę rano, może poczuć senność zamiast pobudzenia.

Ganoderoterapia - podejście holistyczne.

Ganoderoterapia to terapia z wykorzystaniem Ganoderma lucidum. Podejście z pogranicza naturoterapii i żywienia, polegające na stosowaniu preparatów z lakownicy - owocniki, grzybnia, zarodniki, ekstrakty, beta-glukany. Tradycyjnie wykorzystywane w medycynie chińskiej jako środek wzmacniający odporność i ogólną kondycję.

To nie jest leczenie choroby konkretnym lekiem. To systemowe wsparcie organizmu za pomocą substancji biologicznie aktywnych z tego gatunku.

⚠️ BARDZO WAŻNE - ZASTRZEŻENIA:

⚠️ Lakownica to nie lek - to suplement lub żywność funkcjonalna. Choroby nowotworowe, cukrzyca, nadciśnienie, choroby wątroby wymagają diagnostyki i leczenia medycznego. Lakownica może być wsparciem, nie leczeniem.

⚠️ Lakownica hamuje enzym CYP1A2, który metabolizuje wiele leków i kofeinę. Połączenie z kawą może nasilać działanie kofeiny. Połączenie z lekami metabolizowanymi przez CYP1A2 może zmieniać ich stężenia. Konsultacja z lekarzem obowiązkowa.

⚠️ Leki przeciwzakrzepowe, immunosupresyjne, przeciwcukrzycowe, przeciwnadciśnieniowe - interakcje są możliwe. Lekarz musi wiedzieć o suplementacji.

⚠️ Ciąża, karmienie - brak wystarczających danych bezpieczeństwa.

⚠️ Działa uspokajająco - stosuj przed snem, nie rano. Może powodować senność.

⚠️ Badania przedkliniczne nie są równoważne badaniom klinicznym. Działanie na komórki lub myszy nie oznacza identycznego działania u ludzi.

⚠️ Alergie - lakownica to grzyb. Osoby z alergią powinny unikać.

Dlaczego "Wieczne Życie"?

Nazwa "Chiński Grzyb Wiecznego Życia" nie jest przypadkowa. Lakownica nie wydłuża życia magicznie. Ale wspiera trzy kluczowe filary metabolizmu - serce, wątrobę, regulację glukozy. Moduluje układ odpornościowy. Chroni przed stresem oksydacyjnym. Hamuje procesy zapalne.

To właśnie te mechanizmy - nie spektakularne, ale fundamentalne - mogą wpływać na długość i jakość życia. Stąd tradycyjna nazwa ma głęboki sens.

Ale pamiętaj - nawet najlepszy grzyb nie zastąpi zdrowej diety, ruchu, snu i kontroli medycznej. To uzupełnienie, nie fundament.

🙂

PS. Reishi, to grzyb, który znajdziesz w moim bezpłatnym przewodniku, razem z pieczarką, shiitake, shimeji i boczniakiem. Jeśli go jeszcze nie masz (przewodnika), koniecznie pobierz. Link w komentarzu. 😀

20/01/2026

Unikalna wiedza, artykuły spod pióra wybitnych naukowców i praktyków. Druk, którego jakość jest naszym "oczkiem w głowie" plus całkiem niezłe zdjęcia 😁. To wszystko czeka na stronie Grzybów i Zdrowia 🍄‍🟫, a najnowszy, piąty numer także w Empiku i punktach Garmond Press (także wybrane placówki Poczty Polskiej). Już cieszymy się na spotkanie z Wami i intensywnie pracujemy nad kolejnym numerem 📜 i będzie on na pewno 💣💣💣

Kwartalnik GRZYBY i ZDROWIE to nowe czasopismo dla pasjonatów grzybów, dobrego smaku i zdrowego życia

12/01/2026

Soplówka jeżowata - grzyb, który odbudowuje neurony.

Nagroda Nobla z 1986 roku. Rita Levi-Montalcini i Stanley Cohen. Odkrycie czynnika wzrostu nerwów - NGF. Białko, które stymuluje wzrost nowych neuronów i chroni już istniejące.

Rita przeżyła 103 lata. W niektórych doniesieniach można znaleźć informacje, że codziennie stosowała krople do oczu zawierające NGF, któremu przypisywała swoją długowieczność i bystrość umysłu aż do późnej starości.

I jest grzyb, który stymuluje syntezę NGF w organizmie człowieka. Soplówka jeżowata - Hericium erinaceus. Gatunek od wieków stosowany w Tradycyjnej Medycynie Chińskiej w leczeniu wrzodów żołądka, refluksu, stresu. I intensywnie badany przez współczesną naukę właśnie ze względu na neuroprotekcję.

Wygląd i występowanie.

Soplówka jeżowata wyglądem przypomina puszystą lwią grzywę. Owocniki możemy spotkać od września do listopada. Jest saprotrofem lub warunkowym pasożytem - najczęściej rośnie na martwym drewnie, czasami owocniki wyrastają z dziur po sękach lub pęknięć drewna.

W Polsce od 1995 roku jest objęta ścisłą ochroną gatunkową, bez możliwości zastosowania wyłączenia. Ale można ją uprawiać na skalę produkcyjną na niedrogich substratach zastępczych - trociny drzew liściastych i inne odpady rolnicze. Grzybnię soplówki można także pozyskać w warunkach in vitro.

W składzie zawiera aż 32 związki aromatyczne nadające jej lekko cytrynowy posmak. Szczególnie ceniona w kuchni azjatyckiej jako zamiennik mięsa.

Hericenony i erinacyny - klucz do mózgu.

Za syntezę NGF odpowiedzialne są związki hericenony i erinacyny. Ostatnie lata przyniosły intensywne badania nad tymi grupami związków.

Hericenony występują tylko w owocnikach. Erinacyny tylko w mycelium. To istotna różnica - owocniki i grzybnia mają inny skład aktywnych substancji.

Hericenony to związki fenolowe. Hericenony A, B i L wykazują działanie cytotoksyczne. Hericenony C–F działają antyoksydacyjnie i stymulują syntezę czynnika wzrostu neuronów in vitro.

Hericenon B hamuje agregację płytek krwi wywołaną przez kolagen, blokując związane z nim szlaki sygnałowe - udokumentowano to w badaniach z udziałem królików, a następnie ludzi. Może to mieć znaczenie w profilaktyce zakrzepicy i innych chorób związanych z nadmiernym krzepnięciem krwi. Hericenon B posiada potencjał w poprawie pamięci, koncentracji i funkcjonowaniu mózgu.

Erinacyny to diterpeny izolowane z grzybni. Wykazują potencjał w leczeniu chorób neurodegeneracyjnych, nowotworów, stanów zapalnych, cukrzycy oraz chorób sercowo-naczyniowych.

Alzheimer, Parkinson, pamięć.

Surowce i ekstrakty soplówki wspomagają pamięć, koncentrację i kondycję komórek ośrodkowego układu nerwowego. Działają przeciwdepresyjnie, neuroprotekcyjnie. Główne mechanizmy: poprawa przepływu krwi przez mózg, działanie antyoksydacyjne, odbudowa neuronów oraz zapobieganie odkładaniu blaszek amyloidowych.

Ekstrakty z soplówki jeżowatej stosuje się w leczeniu choroby Alzheimera i Parkinsona. NGF stymuluje wzrost nowych neuronów i chroni już istniejące.

Soplówka zapobiega uszkodzeniom pamięci krótkotrwałej i wzrokowej wywołanym przez amyloid β. Amyloid β indukuje stres oksydacyjny i reakcje zapalne w chorobie Alzheimera.

W badaniach klinicznych udowodniono pozytywny efekt doustnego podawania ekstraktów z soplówki w celu łagodzenia zaburzeń poznawczych i objawów choroby Alzheimera. Spożywanie soplówki może poprawiać funkcje poznawcze u osób z łagodnymi zaburzeniami pamięci.

Depresja, lęk, sen.

Związki indolowe występujące w soplówce mogą mieć znaczenie w profilaktyce depresji. W badaniach przedklinicznych i klinicznych wykazano, że soplówka jeżowata znacząco łagodzi zaburzenia depresyjne poprzez modulację układu monoaminergicznego oraz działanie przeciwzapalne.

Niemniej jednak obecne badania nad działaniem przeciwdepresyjnym są nadal na stosunkowo wczesnym etapie. Specyficzne mechanizmy wymagają dalszych badań.

Współczesne tempo życia, rosnące wymagania i globalne wydarzenia przyczyniają się do wzrostu poziomu lęku w społeczeństwie, prowadząc do pogorszenia jakości snu. Badanie in vivo przeprowadzone w 2021 roku sugeruje, że grzybnia soplówki może bezpośrednio wspomagać łagodzenie lęku i pośrednio poprawiać jakość snu. Dwufunkcyjny suplement.

Według badań naszego zespołu grzybnia stanowi bogate źródło związków indolowych: 5-hydroksy-L-tryptofan, melatonina, tryptamina. Pełnią funkcję neuroprzekaźników lub ich prekursorów, wpływając na rytm dobowy organizmu poprzez regulację apetytu, nastroju i temperatury ciała. Odgrywają także istotną rolę w procesach krzepnięcia krwi, odpowiedzi immunologicznej i regeneracji komórek. Ich stężenie w grzybni jest wyższe niż w owocnikach.

⚠️ BARDZO WAŻNE - ZASTRZEŻENIA:

⚠️ Soplówka to nie lek - to suplement lub żywność funkcjonalna. Choroby neurodegeneracyjne, depresja, zaburzenia lękowe wymagają diagnostyki i leczenia medycznego.

⚠️ Badania nad mechanizmami działania są nadal na wczesnym etapie. Szeroko zakrojone badania kliniczne są niezbędne.

⚠️ Leki (szczególnie przeciwdepresyjne, przeciwzakrzepowe, immunosupresyjne), choroby, ciąża, karmienie - konsultacja z lekarzem przed suplementacją.

⚠️ Dawkowanie: około 50 g świeżej soplówki po wcześniejszym przygotowaniu. W przypadku suplementów - zgodnie z zaleceniami producenta.

⚠️ Alergie - soplówka to grzyb. Osoby z alergią na grzyby powinny unikać.

⚠️ Hericenon B hamuje agregację płytek - ostrożność u osób przyjmujących leki przeciwzakrzepowe.

Medycyna żywieniowa jako profilaktyka.

Soplówka jeżowata wywiera pozytywny wpływ na kluczowe układy fizjologiczne. Regularne spożywanie może sprzyjać homeostazie organizmu i zwiększać odporność na stres. Sproszkowaną grzybnię można stosować jako dodatek do produktów spożywczych - na przykład zastąpić 5% mąki pszennej w produkcji chleba, co wzbogaci wartość odżywczą pieczywa.

Soplówka wykazuje także ochronne działanie wobec układu pokarmowego, wspierając zdrowie żołądka i wątroby. Medycyna żywieniowa może stanowić przyszłościowy kierunek badań nad profilaktyką i leczeniem chorób.

Mimo wielu obiecujących właściwości leczniczych mechanizmy działania bioaktywnych składników nadal wymagają dokładniejszego poznania.

🙂

11/01/2026

Ważna zmiana - 5 numer Grzybów i Zdrowia w salonach Empik znajdziecie w dziale "popularnonaukowe". Dopiero teraz udało się przekonać managerów w Empiku, że GiZ to jednak nie jest prasa kobieca...😀