07/06/2018
Plejotropowe działanie witaminy D- co to znaczy?
Witamina D- jedna z witamin rozpuszczalnych w tłuszczach- słynie głównie z korzystnego działania na układ kostny. Jednak czy poza tym ma ona jakieś inne korzystne działanie na nasz organizm?
Okazuje się, że tak! Jej działanie określa się jako plejotropowe, czyli wielokierunkowe. Jej szeroki zakres działania wynika z tego, iż wpływa na ekspresje ponad 200 różnych genów.
Przed jakimi jednostkami chorobowymi możemy się uchronić dbając o "dostarczanie" tej witaminy do organizmu?
- choroby układu kostno- stawowego- witamina D wpływa na prawidłowe stężenie wapnia w układzie kostnym. Dlatego niedobór tej witaminy prowadzi do krzywicy (u dzieci), osteomalacji, osteoporozy (u dorosłych)- skutkiem jest zwiększone ryzyko złamań kości
- otyłość, cukrzyca typu 1 i 2, zespół metaboliczny
- Nowotwory - m.in. rak piersi, sutka, jajników, prostaty, trzustki, jelita grubego
- zbyt niskie stężenie witaminy D może doprowadzić do rozwoju nadciśnienia tętniczego, wystąpienie nagłego zawału serca oraz choroby niedokrwiennej serca
- wykazano związek między niedoborem witaminy D a chorobami autoimmunologicznymi, np. reumatoidalnym zapaleniem stawów czy łuszczycą
- istnieją również doniesienia odnośnie wpływu tej witaminy na nasze zdrowie psychiczne. Niedobór może przyczynić się do rozwoju depresji, choroby dwubiegunowej czy nerwicy
- na co dzień jej niedobór możemy odczuć poprzez gorsze samopoczucie czy słabą odporność organizmu
Jak chronić się przed niedoborem witaminy, tak istotnej dla zachowania zdrowia naszego organizmu?
Niestety niedobory witaminy D są jednymi z najczęściej występujących niedoborów w populacji ogólnej (może dotyczyć nawet 90-95% populacji Polski). Polska, czy inne kraje europejskie są szczególnie narażone na niedobór witaminy D ze względu na warunki klimatyczne.
Witamina D jest wytwarzana w skórze pod wpływem promieniowania słonecznego UVB- jednak jedynie od końca kwietnia do początku września. Poza tym, aby do syntezy tej witaminy doszło należy przebywać na słońcu minimum 15 minut dziennie, między godziną 10.00 a 15.00 i mieć odsłonięte minimum 18% naszego ciała (czyli np. twarz, ręce i częściowo nogi).
Zatem jak dostarczyć tę witaminę przez pozostałą, większą część roku?
• Żywność – głównie tłuste ryby morskie np. łosoś, śledź, makrela, sardynki; poza tym tran, czy jaja, mleko i ser żółty, jednak zawierają one niewielkie ilości witaminy D i nie jesteśmy w stanie pokryć naszego zapotrzebowania samą dietą
• Dlatego w okresie jesienno- zimowym zaleca się suplementację witaminy D. U dorosłych zaleca się dawkę 800–2000 IU/dobę, zależnie od masy ciała, w okresie od września do kwietnia lub przez cały rok, jeśli synteza skórna jest niewystarczająca.
A może sprawdzisz, czy należysz do tej grupy 90-95% naszej populacji z niedoborem witaminy D? 😉 Wystarczy zrobić badanie krwi, myślę że warto!