19/11/2025
LEKCJA NR 22 📚
Dogoterapia dla dzieci i dorosłych – Pies terapeutyczny – czyli jak powinny wyglądać spotkania dla dzieci lub dorosłych z udziałem psów
Spotkania z udziałem psów – o charakterze publicznym, gdy wykorzystujemy obecność psa do przekazu, gdy chcemy kontaktu psa z publicznością, gdy spotkanie ma formę jakiejkolwiek interakcji z psem, zmniejszonego dystansu – musi odbywać się ZAWSZE z zachowaniem ściśle określonych zasad bezpieczeństwa. Zasady bezpieczeństwa odnoszą się do, określanego przez IAHAIO (International Assocation of Human- Animal Organisations - Międzynarodowe Stowarzyszenie Organizacji Zajmujących się Interakcjami Ludzi i Zwierząt) , wspólnego dobrostanu ludzi i zwierząt.
Dogoterapia – wbrew powszechnej opinii nie dotyczy tylko działań stricte terapeutycznych, ale również spotkań z udziałem psów o różnorodnym charakterze i celu, w znacznej mierze też spotkań edukacyjnych. Terapię z udziałem psów prowadzić mogą TYLKO wykwalifikowani terapeuci. Edukacyjne projekty powinny realizować osoby posiadające przygotowanie pedagogiczne. Spotkania z udziałem psów o innym charakterze mogą prowadzić inne osoby. WSZYSCY powinni mieć ukończony kurs kwalifikacyjny z obszaru interwencji z udziałem psów – dogoterapii – który usprawnia je do właściwej oceny kondycji i samopoczucia psa, uwrażliwiający na język psa i jego potrzeby przy tego rodzaju interwencjach.
Wsparcie z udziałem zwierząt wymaga wiedzy na temat ludzi i zwierząt - istotnym zatem jest by dogoterapią zajmowała się osoba, która ma właściwe kwalifikacje do pracy z człowiekiem, który ma być obiektem wsparcia a jednocześnie być przygotowanym do pracy z psem, zgodnie z jego dobrostanem. Przewodnik psa winien posiadać również odpowiednią wiedzę w zakresie komunikacji z człowiekiem – na różnych etapach jego rozwoju.
Spotkania z udziałem psów winny odbywać się według ściśle określonych zasad.
Pies, który uczestniczy w jakiejkolwiek formie w takim spotkaniu – z udziałem publiczności – dzieci, dorosłych winien być psem do tego specjalnie wyselekcjonowanym i wyszkolonym!!! Niedopuszczalnym jest wprowadzanie do tego typu sytuacji innego psa, niż opisany wyżej, o ile dochodzi do bezpośredniego kontaktu lub z bliskiej odległości z odbiorcami, jeśli spotkanie jest publiczne, jeśli zakłada się utrudnione warunki, nowe przestrzenie i różnorodne bodźce. Warto przy tym wspomnieć, że w każdej z form interwencji z udziałem psów – w terapii, edukacji, spotkaniu, innych – pies nie jest terapeutą samoistnie, nie jest edukatorem.
Pies towarzyszy człowiekowi, poprzez swoje cechy, umiejętności, wzmacniając działania przewodnika ukierunkowane na określony cel. Jednak, wbrew powszechnej nomenklaturze – PIES TERAPEUTYCZNY – nie jest TERAPEUTĄ. Pies nie jest też ZABAWKĄ, jeśli chcemy pokazać jak bandażujemy psa, czeszemy, inne czynności podobne – używamy psa manekina lub pluszowego. Pies winien podczas spotkań zachowywać się naturalnie i nie być narażany na traktowanie go jak przedmiotu do zabawy i ćwiczeń.
Co może się zdarzyć, gdy jednak nie będziemy przestrzegać tych zasad?
Pies – może to znieść, ale będzie mu trudno i źle zapamięta taką sytuację, w innej podobnej – pokaże niepożądane zachowanie. Pies może trwać, a kolejno nie wytrzymać napięcia i zaatakować. Może dojść do tragedii, gdy wprowadzimy w zbyt trudną sytuację psa do tego nie przygotowanego lub gdy naruszymy jego komfort, błędnie odczytując wysyłane przez niego sygnały. Powyższe sytuacje obserwujemy niestety masowo w relacjach mediów społecznościowych pokazujących spotkania osób niewykwalifikowanych w tym obszarze lub wykwalifikowanych niedostatecznie.
Gdy chcecie zaprosić psy do placówki edukacyjnej, w inne miejsce, w celach terapeutycznych czy edukacyjnych, względnie przyjemnego spotkania z psem – koniecznie weźcie pod uwagę następujące kwestie:
Psy uczestniczące w takich spotkaniach to muszą być zweryfikowane przez behawiorystę psy – uzdolnione i przygotowane do takich spotkań- powszechnie znane jako psy terapeutyczne, często psy ratownicze w określonym obszarze
Podczas spotkania należy przestrzegać ważnych zasad dotyczących dobrostanu zwierząt – ograniczenia hałasu, odpowiedniej, nie zakłócanej przestrzeni dla psa i przewodnika, ograniczenie dostępu uczestników do psa poprzez jego limitowanie oraz kontrolowane interakcje – pojedynczo, bez obejmowania, kładzenia się na psie, głaskania po głowie
Spotkanie z psem winno odbywać się z udziałem specjalisty – przewodnika psa – wykwalifikowanego do tego rodzaju spotkań – dogoterapeutę, behawiorystę
Jak zweryfikować dogoterapeutę? Sprawdź jego formalne kwalifikacje oraz portfolio – czy dotychczasowa działalność opiera się na pozytywnych relacjach psa z otoczeniem, zachowaniu dobrostanu psa, czy przedstawi on zasady spotkania – które muszę być przestrzegane przez uczestników, czy ma kwalifikacje w zakresie psiego behawioru
Mając na uwadze wspomniany wspólny dobrostan ludzi i zwierząt, chcemy stać na straży procedur, które w najwyższym stopniu zapewnią korzyści z naszych interakcji z psami, w pełnym poszanowaniu koniecznych zasad bezpieczeństwa zarówno psa jak i człowieka.
Opracowanie: Anna Dankowska- Hodowca psów rasowych ZKwP/FCI- Cavalier King Charles Spaniel, Papillon i Chin Japoński, zastępca kierownika Sekcji Edukacji Kynologicznej ZKwP Poznań, behawiorysta zwierzęcy specjalizacja psy, instruktor szkolenia psów, instruktor Tricktrainer, instruktor dogoterapii, dogoterapeuta, pedagog, nauczyciel, właściciel firmy Nana.
