04/12/2025
Pierwszy tydzień grudnia – Europejski Tydzień Autyzmu 💙
Autyzm to unikalny sposób odbierania świata i przetwarzania informacji.
Autyzm nie jest chorobą!
Autyzm jest jednym z możliwych sposobów pracy mózgu – formą neuroróżnorodności.
👉 Dlatego zamiast mówić:
„On żyje w swoim świecie”
warto pamiętać, że żyjemy w tym samym świecie – tylko odbieramy go i przetwarzamy trochę inaczej.
Osoby w spektrum autyzmu:
- często mają wyjątkową wrażliwość sensoryczną – dźwięki, zapachy, światło czy dotyk mogą być dla nich dużo bardziej intensywne niż dla większości ludzi (badania pokazują, że różnego rodzaju nad- i podwrażliwości zmysłowe występują u nawet 70–90% osób w spektrum),
- mogą bardzo głęboko przeżywać emocje i relacje, choć czasem wyrażają je inaczej, niż się tego „spodziewamy”,
- często przez lata uczą się „dopasowywać” – maskować swoje trudności, szczególnie dziewczęta i kobiety, co bywa powodem późnej diagnozy i dużego zmęczenia psychicznego.
To nie „brak empatii”. Coraz więcej badań wskazuje na tzw. „problem podwójnej empatii” – gdy dwie osoby o różnym stylu myślenia i komunikacji zwyczajnie nie rozumieją się nawzajem. Nie chodzi więc o to, że osoba autystyczna „nie czuje”, tylko że nasze światy komunikacyjne czasem się rozmijają.
💙 W Europejskim Tygodniu Autyzmu szczególnie chcę podkreślić:
Autyzm jest częstszy, niż myślimy – aktualne dane mówią nawet o ok. 1 na 31 dzieci (w niektórych krajach/regionach).
To, czego każdy z nas potrzebuje, a szczególnie osoby w spektrum autyzmu, to akceptacja, zrozumienie i bezpieczna relacja – w domu, w szkole, w pracy.
🧩 Zamiast:
❌ „on żyje w swoim świecie”
✅ „on żyje w naszym wspólnym świecie, tylko doświadcza go inaczej niż ja”
Zamiast:
❌ „trzeba go naprawić / wyleczyć”
✅ „warto stworzyć takie środowisko, w którym będzie mógł być sobą i korzystać ze swoich mocnych stron”
Jeśli masz w swoim otoczeniu dziecko, nastolatka lub dorosłą osobę w spektrum autyzmu – mów do niej normalnie, pytaj, jak możesz ułatwić jej funkcjonowanie, nie oceniaj „dziwności” zachowań. To często po prostu regulowanie przeciążonego układu nerwowego, a nie „złe wychowanie”.
Jako PSYCH-e-MOC wspieram ideę neuroróżnorodności:
🦋 mniej etykiet, więcej ciekawości,
🦋 mniej „naprawiania”, więcej słuchania,
🦋 mniej wymuszania normalności, więcej przestrzeni na bycie sobą.
Jeśli czujesz, że ten temat Cię dotyczy – jako rodzica, nauczyciela, partnera/partnerki czy osoby, która jest w spektrum autyzmu– zachęcam do napisania do mnie prywatnie.
Porozmawiajmy w tym samym świecie. 💙
📚 Dla osób, które lubią zajrzeć „w badania”:
Dane o częstości rozpoznawania autyzmu u dzieci – raport CDC (2025).
https://www.cdc.gov/mmwr/volumes/74/ss/ss7402a1.htm?utm_source
Przeglądy badań nad nadwrażliwością sensoryczną w autyzmie (m.in. McCormick i in., 2015; nowsze metaanalizy powiązań z lękiem i zachowaniem).
https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC4918912/?utm_source
Publikacje o kamuflowaniu (maskowaniu) objawów u dziewcząt i kobiet – tzw. female autism phenotype.
https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0272735821001239?utm_source
# #
