30/12/2023
No właśnie… zamiast pytać czy chat bot może zostać psychoterapeutą, trzeba zapytać w jakim stopniu może nim zostać i realnie pomagać :))
Katarzyna Sroczyńska, OKO.press: 80 procent osób, które rozmawiały z chatem GPT o swoim zdrowiu psychicznym, uznało ten kontakt za dobrą alternatywę dla terapii. Czy chatbot może zostać terapeutą?
Cveta Dimitrova: To zależy przede wszystkim od tego, jak definiujemy terapię i co tak naprawdę w psychoterapii jest czynnikiem, który sprawia, że ta metoda pomaga, bo na to, że jest skuteczna, mamy dowody.
Żeby rozstrzygnąć, czy chatbot może zostać psychoterapeutą, musielibyśmy bardziej się skupić na rozumieniu tego, czym jest proces terapeutyczny i czy to jest do odtworzenia w relacji ze sztuczną inteligencją. I tutaj pojawiają się komplikacje, bo istnieją różne nurty i podejścia w psychoterapii.
Ale na Twoje pytanie odpowiedziałabym: nie, przynajmniej na obecnym poziomie zaawansowania technologicznego chatbot nie może zostać terapeutą, ale może świadczyć usługi psychoterapeutyczne. To niby subtelna różnica, ale z mojego punktu widzenia znacząca.
Bo chatboty mogą mieć zdolność do korzystania z różnych technik stosowanych w psychoterapii, najczęściej poznawczo-behawioralnej. To jedna kwestia. A druga dotyczy komponenty relacyjnej, czyli tego, co się wiąże z budowaniem zaufania, empatii, więzi, bycia rozumianym. I nawet na obecnym etapie, czyli przy niespecjalnie zaawansowanej technologii, ludzie mają subiektywne odczucie, że kontakt z chatbotami im pomaga i że czują się potraktowani z empatią. Choć wiedzą oczywiście, że mają do czynienia z maszyną.
KS: Ale i tak czują się nie tylko rozumiani, ale i lubiani, tak wynika z sondażu przeprowadzonego wśród użytkowników Woebota, chatbota stworzonego z myślą o wspieraniu zdrowia psychicznego.
CD: Chatboty przygotowane stricte pod kątem pomocy w obszarze zdrowia psychicznego nie działają na razie w oparciu o skomplikowane systemy, jak duże modele językowe, choćby chat GPT, który ma większą zdolność do budowania kontekstu w trakcie rozmowy. Ale i Woebot oraz podobne chatboty potrafią tak prowadzić rozmowę, że ludzie mają poczucie kontaktu interpersonalnego. Tworzy się więc coś, co jest czymś więcej niż na przykład stosowanie jakiejś techniki przy korzystaniu z książki. Znam dane, z których wynika, że jeden na czterech Amerykanów o swoich problemach chętniej porozmawia z chatbotem niż specjalistą zdrowia psychicznego.
Czy subiektywne odczucie, niezależnie od tego, co je generuje, nie jest skuteczną formą oddziaływania i leczenia? Ja myślę, że w terapii uruchamiane są głębsze procesy, które w kontakcie z technologią na dzisiejszym etapie rozwoju nie powstają. Ale ludzie mogą mieć poczucie korzyści, zwłaszcza jeśli nie borykają się z jakimś pogłębionym, długotrwałym problemem. Te aplikacje mogą pomóc odzyskać samosterowność i służyć jako rodzaj regulatora emocjonalnego.
cała rozmowa w Oko press
fot google
