01/04/2021
Son zamanların sıklıkla görülen ve hayatı olumsuz yönde etkileyen psikolojik rahatsızlıklarından biri olan Panik Bozukluğu /Panik Atak nedir, kendini nasıl gösterir ve tedavi için neler yapmak gerekir!
Panik Atak nedir?
Kişinin beklemediği ve sıkıntısının olmadığı bir anda aniden beliren; yüksek düzeyde hissedilen endişe, korku ve panik duygusudur. 10 dakika içinde hissedilen panik, en yüksek seviyesine çıktıktan sonra ortalama 30 dakika içinde sona erer.
Panik ataklar aşağıdaki belirtilerden dört veya daha fazlasının aynı anda olması ile tanımlanabilir;
Kalp Çarpıntısı,
Soğuk Terleme,
Titreme ya da sarsılma,
Nefes alamama
Soluğun kesilmesi,
Göğüs ağrısı ya da göğüste huzursuzluk hissi,
Mide Bulantısı ya da karın ağrısı,
Baş dönmesi, düşecek ya da bayılacak gibi olma,
Üşüme ya da ateş basmaları,
Ani tuvalet ihtiyacı,
Kontrolünü kaybetme korkusu,
Ölüm korkusu,
Uyuşma ya da karıncalanma,
Kendini ya da çevresindekileri değişmiş, tuhaf ve farklı hissetme,
Delirme korkusu,
Birçok sebeple öncelikle bir hekim tarafından fiziksel muayenelerden geçmeli ve kontrollerinin yapılması gerekmektedir.
ruhsal ve bedensel rahatsızlık panik atağa ve benzeri şikâyetlere sebep olabilir.
Bu Panik Atak nasıl oluşur?
Panik atağın kesin nedenleri bilinmemektedir ancak belirli mizaç ve çevresel faktörlerin bazı bireyleri panik atağa daha yatkın hale getirdiğini düşünebiliriz. Araştırmalar, panik bozukluğunun genetik olarak bağlantılı olabileceğini göstermiştir. Panik bozukluğu, yaşamda meydana gelen önemli geçişlerle de ilişkilidir. Üniversiteden ayrılmak, yeni bir işe girmek, işten ayrılmak, evlenmek veya ilk çocuğunuza sahip olmak, stres yaratabilecek ve panik bozukluğunun gelişmesine yol açabilecek önemli yaşam geçişleridir. Panik atak her zaman olumsuz yaşam olaylarından kaynaklanmaz fakat gerçekleşebilecek olumlu olayların getirdiği bilinmezlik hissiyle stres faktörünü tetikleyebilir ve duyulan kaygıdan dolayı panik atak geçirile bilinir.
Panik Bozukluğu Nedir?
Tekrarlayıcı beklenmedik Panik Atakları ile ataklar arasındaki zamanlarda başka Panik Ataklarının daha olacağına ilişkin sürekli bir kaygı duyma,
Panik Ataklarının “kalp krizi geçirip ölme”, “kontrolünü yitirip çıldırma” ya da “felç geçirme” gibi kötü sonuçlara yol açabileceği inancıyla sürekli üzüntü duyma ya da Ataklara ve olası kötü sonuçlarına karşı önlem olarak (işe gitmeme, spor, ev işi yapmama, bazı yiyecek ya da içecekleri yiyip içmeme, yanında ilaç, su, alkol, çeşitli yiyecekler taşıma gibi) bazı davranış değişikliklerinin görüldüğü ruhsal bir rahatsızlıktır.
Panik Bozukluğu psikiyatristler tarafından iyi bilinen ve çok sık görülen bir rahatsızlıktır. Öyle ki toplum içinde herhangi 100 kişinin yaklaşık 3-4’ü bu hastalığı ya daha önce geçirmişlerdir ya da halen bu hastalığı yaşamaktadırlar. Genellikle ilk kez 20-35 yaşları arasında başlar. Kadınlarda, erkeklere göre 2-3 kat fazla görülür.
Çocuklarda panik bozukluğu;
Panik bozukluğu gençlerde, küçük çocuklardan daha yaygındır.
Panik atak, özellikle çocuklar ve gençlerin başa çıkması zor olabilir. Şiddetli panik bozukluğu, gelişimlerini ve öğrenmelerini etkileyebilir. Çocuğunuzda panik bozukluğunun belirti ve semptomları varsa, bir Aile hekimi görmelidir. Ayrıntılı bir tıbbi öykü aldıktan sonra, Aile hekimi semptomların herhangi bir fiziksel nedenini ortadan kaldırmak için kapsamlı bir fiziksel muayene yapacaktır. Çocuğunuzu daha ileri değerlendirme ve tedavi için bir uzmana yönlendirebilirler. Uzman çocuğunuz için bir psikoterapi uzmanı önerebilir.
Çocuğunuzun panik ataklarının nedenini bulmaya yardımcı olmak için diğer anksiyete bozukluklarının taranması da gerekebilir.
Tedavi Yöntemleri
Panik atak tedavi edilebilir bir durumdur. Panik atak rahatsızlığına sahip kişilerde ilaç tedavisi ve psikoterapi ayrı ayrı da, birlikte de kullanılabilir. Bu kişiye ve rahatsızlığın öyküsüne göre değişir. Kişinin ihtiyaçları ve isteği doğrultusunda ilaçlı ya da ilaçsız tedaviler mümkündür. Panik bozukluk yaşayan birçok hastada psikoterapilerin kalıcı iyileşme sağladığı görülmektedir.
Panik Atak Sırasında Ne Yapmalı?
Atak ile savaşmayın.
Yavaş, derin nefesler alın. Nefesinizin hızlandığını hissettiğinizde, dikkatinizi her nefes alıp vermeye odaklayın. Nefes alırken midenizin hava ile dolduğunu hissedin. Nefes verirken dörtten geri sayın. Nefesiniz yavaşlayana kadar tekrarlayın.
Yaşadıklarınızı tanıyın ve kabul edin. Zaten bir anksiyete veya panik atak geçirdiyseniz, bunun inanılmaz derecede korkutucu olabileceğini biliyorsunuzdur. Kendinize semptomların geçeceğini ve iyileşeceğinizi hatırlatın.
Farkındalık (Mindfulness) uygulayın. Farkındalık temelli müdahaleler, kaygı ve panik bozukluklarını tedavi etmek için giderek daha fazla kullanılmaktadır. Farkındalık, düşüncelerinizi şimdiki zamanda sağlamanıza yardımcı olabilecek bir tekniktir. Düşünceleri ve duyumları onlara tepki vermeden aktif olarak gözlemleyerek farkındalık pratiği yapabilirsiniz.
Gevşeme tekniklerini kullanın. Gevşeme teknikleri arasında rehberli görüntü, aroma terapi ve kas gevşemesi yer alır. Endişe belirtileri veya panik atak yaşıyorsanız, rahatlatıcı bulduğunuz şeyler yapmayı deneyin. Gözlerinizi kapatın, banyo yapın veya rahatlatıcı etkisi olan lavanta kullanın.
Yaşam tarzı değişiklikleri;
Aşağıdaki yaşam tarzı değişiklikleri, panik atakları önlemenin yanı sıra bir saldırı meydana geldiğinde semptomların şiddetini azaltmanıza yardımcı olabilir:
Hayatınızdaki stres kaynaklarını azaltın ve yönetin.
Olumsuz düşünceleri nasıl belirleyeceğinizi ve durduracağınızı öğrenin.
Düzenli, orta düzeyde egzersiz yapın.
Meditasyon veya yoga yapın.
Dengeli beslenin.
Endişe veya panik atak geçiren insanlar için bir destek grubuna katılın.
Alkol, uyuşturucu ve kafein tüketiminizi sınırlayın.
Her şeyden önemlisi sağlıklı ve mutlu kalın. PSİKOTERAPİST Hivda HOCAOĞLU
