20/11/2024
Cudur waa xaalad caafimaad-darro ah oo ku timaadda jirka ama maskaxda qofka, taas oo keenta waxyeello ama dhibaato ku timaadda shaqada caadiga ah ee jidhka. Cudurrada waxay yeelan karaan sababoyin kala duwan, waxaana loo kala saari karaa noocyo badan iyadoo lagu saleynayo waxa sababa ama sida ay u saameeyaan jirka.
# # # Noocyada Cudurrada
1. **Cudurrada Faafa (Infectious Diseases):**
- Kuwani waxaa keena nooleyaal sida bakteeriyada, fayrusooyinka, fangaska, ama jeermis kale.
- Tusaale: Jadeeco, duumo, qaaxada, iyo shuban-biyoodka.
2. **Cudurrada Aan Faafin (Non-communicable Diseases):**
- Kuwani waa cudurro aan laga qaadin qof kale. Waxaa ka mid ah cudurrada dhaxalka ah, kuwa la xiriira hab-nololeedka, ama dhaawacyada jirka.
- Tusaale: Macaanka, wadne-xanuunka, kansarka, iyo neef-mareenka joogtada ah (asthma).
3. **Cudurrada Maskaxda (Mental Health Disorders):**
- Kuwani waa cudurro saameeya maskaxda iyo niyadda qofka.
- Tusaale: Walbahaarka, niyad-jabka, iyo shizofreeniyada.
4. **Cudurrada Da’da iyo Horumarka (Degenerative and Developmental Diseases):**
- Kuwani waxay saameeyaan unugyada jirka ama horumarka qofka.
- Tusaale: Cudurrada lafaha sida osteoarthritis, iyo kuwo dhaxalka ah sida Down Syndrome.
# # # Calaamadaha Cudurrada
- Xummad
- Daal badan
- Dhiigbax ama barar
- Cunno-xumo
- Xanuun (sida madax-xanuun ama xanuun jirka ah)
# # # Ka Hortag iyo Daaweyn
- **Ka Hortag:** Talaalka, nadaafadda, cunto caafimaad leh, jimicsi, iyo ka fogaanshaha waxyaabaha waxyeellada leh.
- **Daaweyn:** Waxaa lagu xallin karaa daawo, qaliin, ama adeegyo caafimaad oo kale iyadoo loo eegayo nooca cudurka.
Haddii aad u baahan tahay faahfaahin dheeraad ah oo ku saabsan cudur gaar ah, ii sheeg!