18/05/2019
กินแอลกอฮอ แล้วหน้าแดง เพราะเหตุใด?
HEALTH: รู้มั้ยว่าการกินเหล้าแล้ว “หน้าแดง” ไม่ได้เกี่ยวกับเมาหรือไม่เมา
เคยกินเหล้าแล้วหน้าแดง หรือเคยเห็นเพื่อน ๆ กินเหล้าแล้วหน้าแดงมั้ยครับ ? แล้วเคยคิดมั้ยครับว่าเวลาเห็นคนกินเหล้าแล้วหน้าแดงนี่แสดงว่าเขาต้อง “เมา” แล้วแน่ ๆ?..จริง ๆ มันไม่เป็นแบบนั้นนะครับ เพราะคนกินเหล้าแล้วหน้าแดงจำนวนมากนี่กินเหล้าแข็งมากแบบกินเท่าไรก็ไม่เมาด้วยซ้ำ ส่วนคนที่กินเหล้าแล้วหน้าไม่แดง ก็ไม่ได้หมายความว่าเขากินเข้าไปแล้วจะไม่เมา เพราะคนเมาจนเละเทะแบบหน้าไม่แดงเลยก็ปกติ
แล้วทำไมคนกินเหล้าแล้วหน้าแดงล่ะ ? เราจะค่อย ๆ อธิบายนะครับ
ขอเริ่มจากการที่การกินเหล้าแล้วหน้าแดงนี่ ฝรั่งเขามีศัพท์เรียกกันเลยว่า Asian Flush ซึ่งชื่อนี้ก็มาจากสังคมอเมริกัน เพราะเขาสังเกตกันว่าคนที่มีเชื้อสายจากเอเชียจะชอบกินเหล้าแล้วหน้าแดง
คนอเมริกันเชื้อสายเอเชียส่วนใหญ่ก็คือเชื้อสายจีน ซึ่งเขาก็มาดูต่ออีก เขาก็พบว่าคนเชื้อสายเกาหลีหรือญี่ปุ่นก็มักจะมีอาการแบบเดียวกัน
มันเกิดอะไรกันขึ้น ?
คำตอบง่าย ๆ คือ คนที่มีเชื้อสายเหล่านี้ ร่างกายจะขาดเอนไซม์ตัวหนึ่ง (ในความหมายว่าผลิตได้น้อยกว่าคนเชื้อสายอื่น ๆ ไม่ใช่ไม่มีเลย) ซึ่งมันส่งผลทำให้หน้าแดง นี่เป็นผลจากพันธุกรรม และคนในเอเชียตะวันออกราว ๆ 1 ใน 3 มีอาการแบบนี้หมด
และที่โหดกว่านั้น “ความบกพร่องทางพันธุกรรม” ตัวนี้สามารถส่งต่อมาได้จากทางพ่อหรือทางแม่ก็ได้ พูดง่าย ๆ คือรับพันธุกรรมนี้มันมาแค่เสี้ยวเดียว อาการ “หน้าแดง” ก็เกิดได้แทบไม่ต่ำกว่าที่รับมาจากทั้งทางพ่อและทางแม่เต็ม ๆ
แล้วทำไมหน้าถึงแดง ? อันนี้ต้องลงลึกหน่อยว่าเวลากินเหล้าเข้าไปร่างกายจะจัดการกับมันยังไง
มนุษย์ทุกคน เวลากินเหล้า ร่างกายก็จะดูดซับสารชื่อ Ethanol เข้าไปในร่างกาย ซึ่งสารตัวนี้คือสารตัวที่ทำให้เกิดอาการเมาขึ้น เพราะมันจะไปแทรกแซงการทำงานของระบบประสาท
อย่างไรก็ดี ร่างกายก็รับรู้ว่า Ethanol เป็นสิ่งแปลกปลอมที่เป็นพิษ ดังนั้น มันจึงจะมีกระบวนการย่อยสลายต่อ ซึ่งกระบวนการนี้เกิดขึ้นที่ตับ
การย่อยสลาย Ethanol ที่ตับ มันจะใช้เอนไซม์ตัวหนึ่งในการย่อย โดยการย่อยสลายมันจะมีผลผลิตอย่างหนึ่งคือสารชื่อ Acetaldehyde ซึ่งสารตัวนี้ไม่ได้ทำให้เราเมา แต่ว่ากันว่าทำให้เกิดอาหารแฮงก์ในภายหลัง พูดง่าย ๆ คือร่างกายเห็น Acetaldehyde เป็นสารพิษ มันจึงส่งไปย่อยสลายอีกเป็นรอบที่ 2
ในรอบที่สอง การย่อยสลาย Acetaldehyde ก็ต้องทำที่ตับอีก และต้องใช้เอนไซม์อีกตัวหนึ่ง เพื่อย่อยสลายมันเป็น Acetate ซึ่งที่นี้เป็นสารให้พลังงานกับร่างกายแล้ว ร่างกายก็ไม่ย่อยสลายต่อแล้ว ก็เอา Acetate ให้ใช้ให้พลังงานอะไรก็ว่าไป..ซึ่งประเด็นเรื่องหน้าแดง มันอยู่ที่การย่อยสลายรอบที่ 2 นี่แหละครับ เพราะด้วยพันธุกรรม คนเชื้อสายเอเชียตะวันออก มันจะมี “ความบกพร่องทางพันธุกรรม” ให้ร่างกายผลิตเอนไซม์ที่จะทำการย่อยสลาย Acetaldehyde ไปเป็น Acetate ได้ไม่ดี และทำให้ Acetaldehyde ค้างอยู่ในร่างกายนานกว่าคนที่ย่อยสลายได้ดี
สำหรับ Acetaldehyde แม้ว่ามันจะไม่ได้ส่งผลร้ายแรงอะไร แต่ร่างกายก็เห็นมันเป็นสารพิษ เมื่อค้างอยู่ในระบบไหลเวียนของร่างกายนาน ๆ ระบบการต่อสู้กับสิ่งแปลกปลอมอย่างระบบภูมิคุ้มกันก็จะเริ่มทำงาน หรือพูดให้ง่ายกว่านั้น การมี Acetaldehyde ค้างอยู่ในระบบไหลเวียนของร่างกาย มันทำให้เกิดอาการคล้าย ๆ อาการ “แพ้”
แต่อาการนี้มันก็เกิดเบา ๆ เท่านั้น ผลก็เลยทำให้มันมีอาการแดงที่ผิวหนัง ซึ่งพอคนเห็นก็จะรู้สึกว่าเรา “หน้าแดง” (ทั้งที่จริง ๆ มันแดงหลายส่วน แต่อยู่ในร่มผ้า มองไม่เห็น)
กล่าวโดยสรุปคือ ที่คนเอเชียตะวันออก “หน้าแดง” ก็เพราะร่างกายไม่สามารถย่อยสลาย Acetaldehyde ได้ดีนั่นเอง
ทีนี้ ถ้ากลับมาดูกระบวนการ เราก็จะเห็นว่าปัญหามันอยู่ที่การ “ย่อยสลายรอบสอง”หรือการย่อยสลาย Acetaldehyde ไปเป็น Acetate เท่านั้น คนเชื้อสายเอเชียตะวันออกไม่ได้ไม่สามารถย่อยรอยแรก หรือย่อยสลาย Ethanol ไปเป็น Acetaldehyde ได้ด้อยกว่าคนเชื้อสายอื่น ๆ หรือพูดง่าย ๆ ก็คือร่างกายคนเอเชียตะวันออกก็สามารถย่อยสลาย “สารทำให้เมา” ในเหล้าอย่าง Ethanol ได้พอ ๆ กับเผ่าพันธุ์อื่น ๆ ปัญหามันอยู่ที่การจัดการกับ Acetaldehyde ได้ไม่ดี ซึ่งการที่มันค้างอยู่ในร่างกายมันไม่ได้ทำให้เมา แค่ทำให้หน้าแดง ดังนั้น การกินเหล้าแล้วหน้าแดงก็ไม่ได้หมายความว่าจะเมาง่ายกว่าชาวบ้าน หรือกระทั่งจะหมายความว่ากำลังเมาอยู่ด้วยซ้ำ
ซึ่งนี่ก็ไม่แปลกเลยที่หนึ่งในชนชาติที่ลือชื่อว่ากินเหล้าแข็งมาก ๆ ของโลก จะเป็นชนชาติที่กินเหล้าแล้วก็หน้าแดงกันเป็นปกติ (แต่ไม่เมา) อย่างเกาหลี
ดังนั้น ต่อไปนี้ เห็นใครกินเหล้าแล้วหน้าแดง ก็อย่าไปคิดว่าเขาเมานะครับ เขาอาจแค่มีเชื้อสายเอเชียตะวันออกเท่านั้นเอง
อัปเดตและติดตามข่าวสารได้ที่
Line: (มี @ ด้วยนะครับ)
Instagram: instagram.com/brandthink.me/
Website: www.brandthink.me/
Twitter: twitter.com/BrandThinkme
