09/02/2022
ทำความรู้จักกับ #ภาวะหยุดหายใจขณะหลับ ภัยร้ายที่มาพร้อมเสียงกรน
💤💤💤อาการกรน💤💤💤 เป็นอาการที่เกิดขึ้นได้ในคนทั่วไป หลายท่านอาจคิดว่าเป็นเรื่องปกติหรือน่าขัน แต่อาการกรนอาจมาพร้อมกับภัยร้าย นั่นคือ ภาวะหยุดหายใจขณะหลับ
❤❤"ภาวะหยุดหายใจขณะหลับจากการอุดกั้น"❤❤ หรือทางการแพทย์เรียกว่า Obstructive Sleep Apnea (OSA) เป็นภาวะที่เกิดการหยุดหายใจหรือหายใจแผ่วเป็นช่วงๆในขณะที่เราหลับ
👉ในคนปกติ ขณะหลับ กล้ามเนื้อรอบคอหอยและโคนลิ้นจะหย่อนตัวลงและปิดทางเดินหายใจได้เล็กน้อย การหายใจในช่วงนอนหลับจะยังคงเป็นปกติ อาจมีการหยุดหายใจหรือหายใจแผ่วได้เฉลี่ย " #ไม่เกิน 5 ครั้งต่อชม."
👉แต่บางคนที่มีโครงสร้างบางอย่าง อาจทำให้เกิดการตีบแคบเกิดขึ้น เช่น อายุมากขึ้น มีเพดานอ่อนหรือลิ้นไก่หย่อนยาน ภาวะอ้วน หรือโครงสร้างใบหน้าที่มีคางเล็กหรือคางสั้น ทำให้ลิ้นตกขณะนอนหลับมากขึ้น ทำให้ทางเดินหายใจบริเวณคอหอย เกิดการตีบแคบง่ายขึ้นขณะหลับ เกิดการหยุดหายใจ หรือหายใจแผ่วเป็นช่วงๆได้ ซึ่งเป็นผลเสียต่อร่างกายในระยะสั้นและระยะยาว
😱😱หากปล่อยทิ้งไว้ ไม่รักษา ?😱😱
💜ระยะสั้น : การหยุดหายใจเป็นช่วงๆขณะนอนหลับ ทำให้ร่างกายเกิดการตื่นตัวเรื่อยๆขณะนอนหลับทำให้การนอนไม่มีคุณภาพ หลับไม่ลึก เกิดความง่วงระหว่างวัน ความจำไม่ดี สมองไม่ปลอดโปร่ง หงุดหงิดง่าย อารมณ์แปรปรวน ปวดหัวช่วงเช้า
💜ระยะยาว : เมื่อมีภาวะหยุดหายใจขณะนอนหลับ จะทำให้หัวใจและปอดทำงานหนักขึ้น มีภาวะความดันโลหิตสูงได้ในอนาคต หรือควบคุมความดันโลหิตได้ยากขึ้น เพิ่มความเสี่ยงโรคหลอดเลือดหัวใจตีบ โรคหลอดเลือดสมองตีบ หัวใจเต้นผิดจังหวะ และภาวะเสื่อมสมรรถภาพทางเพศ เป็นต้น
🙊🙊เมื่อไหร่ถึงควรสงสัยโรคนี้
เรามักสงสัยภาวะนี้ในคนที่ปัจจัยเสี่ยงหรืออาการสำคัญ ได้แก่ (รวมกันอย่างน้อย 3 ข้อขึ้นไป)
👉มีอาการกรนดัง
👉มีความง่วงในระหว่างวัน ต้องผล็อยหลับบ่อยๆ ถึงแม้มีชม.การนอนที่เพียงพอ 7-8 ชม.
👉มีคนเห็นว่ามีหยุดหายใจเป็นช่วงๆขณะหลับ
👉มีภาวะความดันโลหิตสูง
👉มีภาวะอ้วน
👉อายุมากกว่า 50 ปี
👉ความยาวเส้นรอบคอ มากกว่า 40 ซม.
👉เพศชาย
💕💕การวินิจฉัยโรค💕💕
ปัจจุบันการตรวจวินิจฉัยภาวะนี้ ใช้เครื่องมือที่เป็นมาตรฐานและมีความแม่นยำสูง คือ " #การตรวจการนอนหลับ" หรือ sleep test
😄ปัจจุบันมีหลายประเภท ได้แก่ การตรวจการนอนหลับเต็มรูปแบบ (ค้างคืนที่รพ.) หรือ การตรวจการตรวจการนอนหลับโดยมีอุปกรณ์ไปติดที่บ้าน (Home sleep apnea test)
😄โดยจะเป็นการตรวจเพื่อวิเคราะห์คุณภาพการนอนหลับอย่างละเอียด ได้แก่ ระดับความลึก-ตื้นของการหลับ ระบบการหายใจขณะนอนหลับ การตื่นตัวของสมอง และการเคลื่อนไหวที่ผิดปกติขณะหลับ เพื่อยืนยันว่ามีการหายใจที่ผิดปกติขณะนอนหลับจริงหรือไม่
👉👉👉วินิจฉัยภาวะหยุดหายใจขณะหลับ เมื่อตรวจพบ ค่า " #ดัชนีการหยุดหายใจและหายใจแผ่ว" (Apnea-hypopnea index) มีจำนวน #มากกว่าหรือเท่ากับ 5 ครั้งต่อชม.
การรักษา
#เครื่องอัดอากาศแรงดันบวก (Positive airway pressure หรือ CPAP)
เป็นอุปกรณ์สร้างแรงดันบวก โดยสวมเป็นหน้ากากใส่ขณะนอนหลับ เครื่องนี้จะช่วยสร้างแรงดัน เข้าไปถ่ายขยายจุดที่มีการตีบแคบบริเวณคอหอยให้กว้างขึ้น ทำให้การหายใจไม่มีการติดขัดขณะหลับ
#การผ่าตัดแก้ไข
ในกรณีที่ตรวจพบว่ามีภาวะหยุดหายใจขณะหลับที่ไม่รุนแรง หรือทนแรงดันจากการใช้เครื่องอัดอากาศไม่ได้ ซึ่งการผ่าตัดจะต้องแก้ไขไปตามตำแหน่งที่สงสัยว่าเกิดการตีบแคบขณะหลับ เช่น ผ่าตัดต่อมทอนซิล ผ่าตัดแก้ไขลิ้นไก่หรือเพดานอ่อนที่หย่อนยาน ผ่าตัดแก้ไขผนังกั้นจมูกที่คดเอียง หรือการใช้คลื่นวิทยุจี้เพื่อลดขนาดเยื่อบุจมูกที่บวมจากภูมิแพ้ เป็นต้น
#อุปกรณ์ทันตกรรม (Oral appliance)
เป็นอุปกรณ์ที่ใส่ในช่องปากขณะนอนหลับ ซึ่งต้องปรึกษาทันตแพทย์ จุดประสงค์เพื่อทำให้ลิ้นไม่ตกขณะหลับ และโครงสร้างคอหอยตีบแคบลดลงขณะหลับ
#การรักษาอื่นๆ
o การลดน้ำหนัก และออกกำลังกายอย่างสม่ำเสมอ
o การนอนตะแคง อาจช่วยลดอาการนอนกรน หรือการหยุดหายใจได้ในคนบางกลุ่ม ปฏิบัติได้ยาก และในระยะยาว ยังไม่มีการศึกษาว่ามีเกิดประโยชน์ในการรักษาที่ชัดเจน
o การรักษาโรคร่วมโดยการใช้ยา เช่น ยาพ่นจมูกสเตียรอยด์เพื่อรักษาโรคภูมิแพ้
👉👉หากท่านมีอาการที่สงสัยภาวะหยุดหายใจขณะหลับ ควรปรึกษาแพทย์เฉพาะทางด้านการนอนหลับ เพื่อการประเมินเบื้องต้น และพิจารณาส่งตรวจการนอนหลับ (Sleep test) ต่อไป
นพ.ชาญสิริ เสกสรรค์วิริยะ
โสต ศอ นาสิกแพทย์
อนุสาขาเวชศาสตร์การนอนหลับ
