06/04/2025
Sababta loogu digayo hooyada uurka leh in aysan si sahal ah u qaadan daawooyin waxay tahay in daawooyin badankoodu ay saameyn karaan ilmaha uurka ku jira. Uurka waa xilli aad u xasaasi ah, gaar ahaan bilaha h**e, markay sameysmaya xubnaha muhiimka ah ee jirka ilmaha (sida maskaxda, wadnaha, iyo lafaha).
Qodobbada muhiimka ah ee keena digniinta daawooyinka uurka:
1. Daawooyin qaar waxay sababi karaan cillado dhasha (birth defects) – Tusaale ahaan, daawooyin gaar ah waxay waxyeello u geysan karaan koritaanka iyo horumarka ilmaha.
2. Qaarkood waxay keeni karaan fooli degdeg ah ama dhalmo dhibaato leh.
3. Daawooyin kale waxay beddeli karaan hab-dhiska hormoonada hooyada, taasoo saameyn kara hormoonadii ilmaha loo baahnaa.
4. Jirka hooyada isagaba wuxuu isbedelaa xilliga uurka – sida sida uu u shiido daawooyinka, taasoo keeni karta in daawadu ku badato ama ku yaraato dhiigga.
Laakiin: Maaha in dhammaan daawooyinka ay khatar yihiin. Waxaa jira daawooyin ammaan ah oo loogu talagalay hooyooyinka uurka leh, sida:
• Daawooyinka ka hortaga xanuunka sida paracetamol (marka uu dhakhtar oggolaado)
• Daawooyinka ka hortaga cudurrada sida fitamiinada (folic acid iwm)
Gunaanad: Hooyada uurka leh waa inay la tashataa dhakhtar ka hor inta aysan qaadan daawo, xitaa haddii ay tahay mid fudud ama horay loo isticmaali jiray. Wax kasta oo jirka hooyada gala, wuxuu saameyn karaa ilmaha ay sido.
Dr-karam Mohamed
Abdikarim Mohamed Ali
Ďŕś Maàmò Hâbìíbõ