Κανδηλώρος Χάρης Ενδοκρινολόγος

02/16/2026

Συμμετοχή στο ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ. "Μαθήματα" σε ιατρούς.

02/03/2026

Η Πυραμίδα των Αποδείξεων αποτελεί ένα βασικό εργαλείο της τεκμηριωμένης πρακτικής (evidence-based practice), ιδιαίτερα στους τομείς της υγείας, της εκπαίδευσης και των κοινωνικών επιστημών. Απεικονίζει ιεραρχικά τα είδη των επιστημονικών μελετών, ανάλογα με την ποιότητα, την αξιοπιστία και τη δύναμη των αποδείξεων που παρέχουν. Όσο υψηλότερα βρίσκεται ένα επίπεδο στην πυραμίδα, τόσο ισχυρότερη θεωρείται η επιστημονική τεκμηρίωση.
Τα επίπεδα της Πυραμίδας των Αποδείξεων
1. Συστηματικές ανασκοπήσεις και μετα-αναλύσεις
Βρίσκονται στην κορυφή της πυραμίδας. Αποτελούν συνθετικές μελέτες που συγκεντρώνουν και αναλύουν αποτελέσματα από πολλές πρωτογενείς έρευνες. Οι μετα-αναλύσεις χρησιμοποιούν στατιστικές μεθόδους για τη σύνθεση δεδομένων, προσφέροντας το υψηλότερο επίπεδο αξιοπιστίας.
2. Τυχαιοποιημένες ελεγχόμενες μελέτες (Randomized Controlled Trials – RCTs)
Σε αυτές τις μελέτες, οι συμμετέχοντες κατανέμονται τυχαία σε ομάδα παρέμβασης και ομάδα ελέγχου. Η τυχαιοποίηση μειώνει τη μεροληψία και επιτρέπει την εξαγωγή αιτιολογικών συμπερασμάτων.
3. Μελέτες κοόρτης
Παρακολουθούν ομάδες ατόμων με κοινά χαρακτηριστικά σε βάθος χρόνου, εξετάζοντας την εμφάνιση συγκεκριμένων εκβάσεων. Παρότι δεν περιλαμβάνουν τυχαιοποίηση, παρέχουν ισχυρές ενδείξεις συσχέτισης.
4. Μελέτες ασθενών-μαρτύρων
Συγκρίνουν άτομα που έχουν ήδη μια κατάσταση (ασθενείς) με άτομα χωρίς αυτήν (μάρτυρες), αναζητώντας πιθανούς παράγοντες κινδύνου. Είναι χρήσιμες σε σπάνιες παθήσεις, αλλά πιο επιρρεπείς σε μεροληψία.
5. Περιγραφικές και διατομεακές μελέτες
Καταγράφουν χαρακτηριστικά ή φαινόμενα σε έναν συγκεκριμένο χρόνο. Παρέχουν σημαντικές πληροφορίες, αλλά δεν επιτρέπουν αιτιολογικά συμπεράσματα.
6. Περιγραφές περιστατικών και σειρές περιστατικών
Αφορούν την αναλυτική παρουσίαση μεμονωμένων ή λίγων περιπτώσεων. Χρησιμοποιούνται κυρίως για την ανάδειξη νέων ή σπάνιων φαινομένων.
7. Γνώμη ειδικών και θεωρητικά άρθρα
Αποτελούν τη βάση της πυραμίδας. Αν και είναι χρήσιμα για τη διαμόρφωση υποθέσεων και κατευθύνσεων, δεν βασίζονται σε συστηματική εμπειρική έρευνα.
Η Πυραμίδα των Αποδείξεων υπενθυμίζει ότι δεν έχουν όλες οι πληροφορίες την ίδια επιστημονική βαρύτητα. Η κατανόηση των επιπέδων της επιτρέπει την κριτική ανάγνωση της βιβλιογραφίας και την εφαρμογή πρακτικών βασισμένων σε αποδείξεις υψηλής ποιότητας. Η σωστή χρήση της ενισχύει την αξιοπιστία της επιστήμης και την ποιότητα των αποφάσεων στην πράξη.

11/19/2025

Ή εντερική χλωρίδα ή αλλιώς το λεγόμενο μικροβίωμα αποτελείται από πολλά δισεκατομμύρια μη παθογόνα μικρόβια που ζουν στο έντερό μας και από ότι φαίνεται επιτελούν σημαντικές λειτουργίες προς όφελος του οργανισμού.
Η επισκόπιση των μετα-αναλύσεων και reviews του τελευταίου έτους αναδεικνύει τον θετικό ρόλο στην παχυσαρκία, τον σακχαρώδη διαβήτη, την κίρρωση του ήπατος, αλλά ακόμα και στην κατάθλιψη και το άγχος συγκεκριμένων γενών (faecalibacterium, Lachnospirae, Akkermansia, Ruminococcus, Roseburia, Bifidobacteria).
Αντιθετα αρνητικό ρόλο έχουν άλλα φύλα (entrobacteriaceae, Streptococcus, Escherichia-Shigella, proteobactria).
Η χρήση προβιωτικών και ακόμα περισσότερο η μεταμόσχευση κοπράνων πρέπει να γίνεται με περίσκεψη.

09/15/2025

Μαύρα σύκα ! Όταν η παραγωγή ξεπερνάει την κατανάλωση φρέσκου καρπού τί κάνουμε; Συκομαρμελάδα.
Φυσικά σύμφωνα με την συνταγή του βιβλίου "ΑΝΤΙΟΞΕΙΔΩΤΙΚΑ Ποιά, πού, πώς". Δλδ ψήσιμο των σύκων με το φλούδι στον φούρνο με λίγη ζάχαρη και μπόλικη κανέλλα.

05/30/2025

05/03/2025

Όταν η παραγωγή υπερβαίνει την κατανάλωση φρέσκων καρπών σκαρώνουμε μαρμελάδα. Η ΜΑΡΜΕΛΑΔΑ ΜΟΥΣΜΟΥΛΟ είναι κάτι το σπάνιο. 😇
Στο βιβλίο ΑΝΤΙΟΞΕΙΔΩΤΙΚΑ, Ποιά-Πού-Πώς, διαβάζουμε:
Το μούσμουλο περιέχει στον φλοιό του (τον οποίο δεν πρέπει να αφαιρούμε):
- πολλές φυτικές ίνες
- αντιοξειδωτικές ουσίες όπως υδροξυβενζοϊκό οξύ, χλωρογενικό οξύ και επικατεχίνη. Περιέχει επίσης τριτερπενοειδή, όπως ουρσολικό οξύ και λιγότερο ολεανολικό οξύ. 🧡
Η σάρκα του είναι πλούσια σε νερό, σακχαρόζη και φρουκτόζη.
Κάτι ξέρουν οι καρακάξες (4) και οι κίσσες (2) του κήπου μου που κάνουν επιδρομή κάθε πρωί 😤

03/31/2025

Θυαμάσια νέα (εάν επιβεβαιωθούν). Για 1η φορά μελέτη έδειξε ότι ένα φαρμακευτικό σκεύασμα (LEPODISIRAN) μειώνει την εξαιρετικά αθηρογόνο λιποπρωτεΐνη Lp(a).
Άρθρο στο NEJM

Elevated lipoprotein(a) concentrations are associated with atherosclerotic cardiovascular disease. The safety and efficacy of lepodisiran, an extended-duration, small interfering RNA targeting hepa...

03/13/2025

ΕΝΤΑΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΝΔΟΚΡΙΝΟΛΟΓΙΑ: 28ος κύκλος
Μιλήσαμε για : Διατροφή και άσκηση στην πρόληψη & θεραπεία.

12/18/2024

Το καλύτερο δώρο του Άγιου Βασίλη για ΤΑ ΠΑΙΔΑΚΙΑ ΠΟΥ ΑΓΑΠΑΤΕ: Το παραμύθι "Τα παράπονα των τροφών" εκδ. (Β ιατρικές εκδόσεις).

12/18/2024

Το καλύτερο Πρωτοχρονιάτικο δώρο γι' αυτούς που αγαπάτε: η Β' έκδοση των ΑΝΤΙΟΞΕΙΔΩΤΙΚΩΝ (Athenian Science Publisher).

11/29/2024

…κάθε εβδομάδα σε συνέχειες
ΑΠΟΣΠΑΣΜΑΤΑ από το βιβλίο μου ΑΝΤΙΟΞΕΙΔΩΤΙΚΑ. Ποια, Πού, Πώς
9. Ανθοκυάνες
Οι ανθοκυάνες είναι μια σημαντική τάξη φλαβονοειδών.
Οι έξι σημαντικότερες είναι: η ΠΕΛΑΡΓΟΝΙΔΙΝΗ, η ΚΥΑΝΙΔΙΝΗ, ή ΔΕΛΦΙΝΙΝΗ, ή ΠΕΟΝΙΔΙΝΗ, η ΠΕΤΟΥΝΙΔΙΝΗ και η ΜΑΛΒΙΔΙΝΗ.
Είναι υπεύθυνες για το πορτοκαλί, ερυθρό, ιώδες, κυανό ή μαύρο χρώμα των καρπών και φύλλων.
Πλούσια σε ανθοκυάνες είναι τα φρούτα του δάσους (βατόμουρα, μύρτιλλα, φραμπουάζ, κράνμπερι, φράουλες, αρώνια, μούρα, κεράσια, βύσσινα), τα μαύρα σταφύλια, το ρόδι, το αιμάτινο πορτοκάλι, το δαμάσκηνο.
Ανθοκυάνες επίσης περιέχουν κάποια λαχανικά: το κόκκινο λάχανο, το φλούδι της μελιτζάνας, τα μαύρα φασόλια, και κάποια υβρίδια (μαύρα καρότα, μαύρες τομάτες, μαύρο καλαμπόκι).
Οι ανθοκυάνες βελτιώνουν τις γνωστικές λειτουργίες και πιθανόν την κακή χοληστερόλη, την ινσουλινοαντίσταση και την καρδιακή θνησιμότητα. .
ΑΝΤΙΟΞΕΙΔΩΤΙΚΑ. Ποιά, Πού, Πώς
Εκδ. Athenian Science Publisher

11/14/2024

Ε ναί είναι γεγονός!
Ηρθε και η Β' ΕΚΔΟΣΗ...! ⏳ Νοέμβριος 2024
🌿Η Β' ανανεωμένη έκδοση του βιβλίου του Χάρη Κανδηλώρου περιλαμβάνει μια ολοκληρωμένη προσέγγιση στη διατροφή και τις αντιοξειδωτικές ουσίες. Ο συγγραφέας, με εκτενή εμπειρία στην ενδοκρινολογία και τη διατροφή, προσφέρει οδηγίες και πληροφορίες σε τρία μέρη:
🍴🥕🍯 Συνταγές: Περιλαμβάνονται 29 συνταγές φαγητών, 18 για επιδόρπια, 1 για ψωμί και 3 για πόσιμα, εμπλουτισμένες με αντιοξειδωτικά συστατικά. Κάθε συνταγή περιγράφει υλικά, προετοιμασία και σερβίρισμα, ενώ συνοδεύεται από δίστιχα ή αποσπάσματα από παλιά διαιτητικά κείμενα.
🧄🍒🍊Εγκυκλοπαίδεια τροφών: Καλύπτει 110 βασικές τροφές, από λαχανικά και όσπρια έως βότανα και καφέ, με λεπτομέρειες για την περιεκτικότητά τους σε αντιοξειδωτικά και τη χρήση τους στην αρχαία Ελλάδα.
🥑🍇🌶Αντιοξειδωτικές ουσίες: Παρουσιάζει 66 αντιοξειδωτικές ουσίες και τα τρόφιμα που τις περιέχουν, βασισμένες σε 1.700 επιστημονικές πηγές, προσφέροντας μοναδικό περιεχόμενο που δεν υπάρχει αλλού.

ΚΥΚΛΟΦΟΡΗΣΕ Η Β' ΑΝΑΝΕΩΜΕΝΗ ΕΚΔΟΣΗ! Νοέμβριος 2024 Ο Χάρη&sigmaf