10/12/2025
U hạt dây thanh (Vocal Process Granuloma)
U hạt dây thanh là một tổn thương lành tính nằm ở phía sau dây thanh, gần sụn phễu. Dù không phải bệnh ác tính, u hạt thường gây khàn tiếng, vướng họng, ho khan, cảm giác mắc đờm và có thể tái phát nếu không điều trị đúng nguyên nhân.
1. Nguyên nhân?
Có ba nhóm nguyên nhân thường gặp:
🔶 1) Trào ngược họng – thanh quản (Laryngopharyngeal Reflux – LPR) – NGUYÊN NHÂN HÀNG ĐẦU
Axit và dịch tiêu hóa từ dạ dày trào ngược lên vùng thanh quản gây kích ứng niêm mạc, dẫn đến viêm kéo dài và hình thành u hạt.
LPR được xem là yếu tố liên quan trong phần lớn trường hợp không có tiền sử chấn thương hay đặt nội khí quản.
Các biểu hiện gợi ý LPR:
• Khàn tiếng, đặc biệt buổi sáng
• Vướng họng, muốn khạc liên tục
• Ho khan kéo dài
• Đắng miệng, nóng rát họng
• Họng nhiều đờm, khó chịu sau ăn
🔶 2) Chấn thương hoặc kích thích cơ học
• Lạm dụng giọng nói kéo dài, nói lớn nhiều
• Sử dụng giọng sai kỹ thuật
• Ho mạn tính kéo dài
🔶 3) Đặt nội khí quản kéo dài
Áp lực ống nội khí quản gây kích ứng vùng mấu thanh.
________________________________________
2. Triệu chứng cần lưu ý
Người bệnh u hạt dây thanh có thể gặp:
• Khàn tiếng tiến triển hoặc tăng khi nói nhiều
• Cảm giác mắc vướng ở họng
• Khó phát âm, nhanh mệt khi nói
• Ho, khạc đờm thường xuyên
• Đôi khi đau họng khi nói lớn
U hạt thường được phát hiện qua nội soi thanh quản, giúp xác định vị trí và mức độ tổn thương.
________________________________________
3. Điều trị u hạt dây thanh: Điều trị nguyên nhân là chìa khóa
Việc điều trị tùy thuộc vào nguyên nhân, mức độ triệu chứng và kích thước u hạt. Các phương pháp hiện nay gồm:
🔷 1) Điều trị trào ngược họng–thanh quản (LPR)
Đây là phương pháp trọng tâm trong đa số trường hợp.
Bao gồm:
• Thuốc giảm tiết acid (PPI, H2-blockers)
• Thuốc trung hòa acid
• Điều chỉnh chế độ ăn: hạn chế đồ chua, cay, béo, cà phê, nước có ga
• Tránh ăn sát giờ ngủ
• Nằm nghiêng trái hoặc kê cao đầu giường
• Giảm cân (nếu thừa cân)
Khi điều trị LPR tốt, rất nhiều bệnh nhân thấy u hạt giảm hoặc biến mất sau 4–12 tuần.
🔷 2) Liệu pháp giọng nói (Voice therapy)
Hướng dẫn kỹ thuật nói đúng, giảm siết thanh môn, giảm va chạm vùng mấu thanh.
Giúp:
• Giảm kích thích cơ học
• Tăng tốc độ hồi phục
• Ngăn tái phát
🔷 3) Nội soi can thiệp / phẫu thuật
Áp dụng khi:
• U hạt lớn gây khó thở hoặc giọng nói kém
• Không đáp ứng sau điều trị nội khoa + trị liệu giọng trên 2–3 tháng
• Nghi ngờ chẩn đoán khác cần giải phẫu bệnh
Kỹ thuật: cắt u hạt qua đường nội soi, đốt điện, laser hoặc microdebrider.
LƯU Ý: Sau phẫu thuật, điều trị LPR vẫn phải duy trì để tránh tái phát.
________________________________________
4. Phòng ngừa u hạt dây thanh
• Điều trị trào ngược dạ dày – thực quản triệt để
• Tránh nói lớn, nói kéo dài
• Uống đủ nước
• Tránh thức khuya, hạn chế rượu bia
• Tập thói quen vệ sinh giọng nói
________________________________________
5. Khi nào cần khám chuyên khoa Tai Mũi Họng?
• Khàn tiếng kéo dài > 2 tuần
• Vướng họng, ho khan mạn tính
• Cảm giác nghẹn khi nuốt hoặc đờm nhiều khó chịu
• Nghi ngờ trào ngược gây viêm thanh quản