25/11/2025
🥦 CHẾ ĐỘ ĂN CHO MỤN TRỨNG CÁ
🌿 1. NGUYÊN TẮC CHUN
- Kiểm soát insulin và hormone androgen – hai yếu tố ảnh hưởng mạnh đến tuyến bã nhờn và tình trạng viêm.
- Giảm thực phẩm có chỉ số đường huyết cao (GI cao).
- Tăng cường kháng viêm, chống oxy hoá từ rau củ quả.
- Đảm bảo cân bằng kẽm, omega-3 và vitamin A, D, E.
❌ 2. NÊN TRÁNH (HOẶC HẠN CHẾ)
- Đường tinh luyện:
• Bao gồm: bánh ngọt, nước ngọt, trà sữa, kẹo…
• Tác hại: Làm tăng insulin, kích thích tuyến bã nhờn hoạt động mạnh → dễ gây mụn.
- Tinh bột tinh chế:
• Bao gồm: cơm trắng, bánh mì trắng, mì gói, bún phở…
• Tác hại: Có chỉ số đường huyết (GI) cao → làm tăng viêm và mất cân bằng hormone.
- Sữa bò, đặc biệt là sữa tách béo:
• Chứa IGF-1 và hormone làm tăng androgen → gây mụn nội tiết.
- Thức ăn nhanh, chiên rán nhiều dầu mỡ:
• Bao gồm: gà rán, khoai tây chiên, xúc xích, đồ hộp…
• Tác hại: Gây stress oxy hóa, làm tắc nghẽn lỗ chân lông.
- Socola sữa:
• Gồm cả đường + sữa + chất béo bão hòa → kích thích mụn viêm.
✅ 3. NÊN ĂN
- Rau xanh đậm và củ quả tươi:
• Gợi ý: bông cải xanh, cải bó xôi, cà rốt, bí đỏ, ớt chuông…
• Lợi ích: Giàu vitamin A, C, chất chống oxy hóa và chất xơ → giảm viêm, hỗ trợ lành mụn.
- Ngũ cốc nguyên hạt:
• Gợi ý: gạo lứt, yến mạch, quinoa, bánh mì nguyên cám.
• Lợi ích: Chỉ số đường huyết thấp → kiểm soát đường máu và hormone.
- Thực phẩm giàu kẽm:
• Gợi ý: hạt bí, hạt điều, hàu, thịt bò nạc.
• Lợi ích: Giảm viêm, hỗ trợ làm lành tổn thương da, giảm tiết dầu.
- Nguồn omega-3 tự nhiên:
• Gợi ý: cá hồi, cá thu, cá trích, hạt chia, hạt lanh.
• Lợi ích: Kháng viêm mạnh, ổn định màng tế bào da.
- Sữa chua men sống hoặc thực phẩm probiotic:
• Gợi ý: sữa chua không đường, kim chi, kefir.
• Lợi ích: Cân bằng hệ vi sinh đường ruột → cải thiện miễn dịch da.
- Trà xanh nguyên chất:
• Chứa EGCG – chất chống oxy hóa mạnh → giúp giảm tiết bã nhờn, diệt vi khuẩn gây mụn.
💧 4. LỜI KHUYÊN THÊM
• Uống đủ 1.5–2 lít nước/ngày
• Tránh stress, ngủ đủ giấc → giảm cortisol và mụn nội tiết.
• Không lạm dụng thực phẩm bổ sung (collagen, whey protein) nếu chưa kiểm tra rõ thành phần.
💊 5. KẾT HỢP ĐIỀU TRỊ
Chế độ ăn chỉ hỗ trợ một phần. Nếu mụn viêm nhiều, dai dẳng cần điều trị phối hợp thuốc thoa/thuốc uống, peel da, ánh sáng sinh học… theo hướng dẫn của bác sĩ da liễu.
⸻
📚 TÀI LIỆU THAM KHẢO:
1. AAD Guidelines of care for acne vulgaris (2022)
2. Burris J. et al., J Acad Dermatol (2014) – Acne and glycemic load
3. Melnik BC. (2012). Milk and IGF-1 in acne
4. Smith RN, Mann NJ, et al. (2007). A low-glycemic-load diet improves acne
&H