09/10/2024
Đau nhức xương khớp: Nguyên nhân và triệu chứng thường gặp
Đau nhức xương khớp là gì?
Đau nhức xương khớp là cảm giác đau nhức, khó chịu phát sinh từ bất kỳ khớp xương nào trên cơ thể. Ngoài những cơn đau, người bệnh còn có thể thấy khớp sưng tấy, nóng, đỏ khiến cho việc cử động, đi lại, làm việc trở nên khó khăn.
Cơn đau xương khớp do những nguyên nhân thông thường có thể chỉ xảy ra trong một vài ngày rồi tự khỏi. Nhưng nếu là dấu hiệu của các bệnh lý khớp mạn tính như viêm khớp mạn tính, thoái hóa khớp, gout,... cơn đau sẽ kéo dài nhiều tuần và thường xuyên tái phát. Nếu không xử lý kịp thời, bệnh sẽ tăng nặng, cơn đau ngày càng trầm trọng hơn và tấn công nhiều khớp khác, gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm như biến dạng khớp, mất khả năng vận động.
Vì vậy, khi bị đau nhức xương khớp dù ở mức độ nặng hay nhẹ, bạn cũng nên đến cơ sở y tế chuyên khoa thăm khám, chẩn đoán sớm để kịp thời điều trị.
Nguyên nhân đau nhức xương khớp
Đau nhức xương khớp có thể do rất nhiều nguyên nhân khác nhau gây ra, nhưng chủ yếu được phân thành 2 nhóm: do bệnh lý và không do bệnh lý.
1. Đau nhức xương khớp do bệnh lý
Thoái hóa khớp: Thoái hóa khớp (Osteoarthritis) là tình trạng tổn thương sụn và xương dưới sụn, kèm theo phản ứng viêm, giảm thiểu chất lượng dịch khớp. Khi khớp bị thoái hóa, sụn khớp bị bào mòn, các đầu xương cọ xát vào nhau gây đau nhức mỗi khi vận động. Hầu hết các khớp đều có thể bị thoái hóa nhưng khớp gối, khớp háng, cột sống, khớp ngón tay và ngón chân,.. là những vị trí dễ bị thoái hóa hơn cả.
Cơn đau nhức xương khớp do thoái hóa khớp có đặc điểm tăng nặng khi cử động khớp và giảm khi được nghỉ ngơi. Đặc biệt, khớp bị căng cứng và thiếu linh hoạt vào buổi sáng sau khi thức dậy, khớp phát ra âm thanh lạ (lục cục, răng rắc) khi chuyển động, phần mềm xung quanh khớp có thể bị sưng đỏ.
Viêm khớp dạng thấp: Đây là một bệnh lý tự miễn điển hình, diễn biến mãn tính, chủ yếu gây tổn thương tại khớp. Khác với thoái hóa khớp, quá trình hủy hoại khớp của viêm khớp dạng thấp đi từ màng hoạt dịch rồi mới đến sụn và xương dưới sụn. Nếu không được điều trị sớm, bệnh có thể gây biến dạng khớp, làm mất khả năng lao động, thậm chí dẫn đến tàn phế.
Ngoài gây đau nhức, sưng tấy, nóng, đỏ ở quanh khớp bị viêm, bệnh còn có một số triệu chứng khác như: cứng khớp vào buổi sáng, người mệt mỏi, sốt nhẹ, chán ăn, suy nhược,...
Viêm cột sống dính khớp: Viêm cột sống dính khớp (Ankylosing spondylitis - AS) là bệnh viêm khớp mạn tính, thường gặp ở nam giới. Biểu hiện đặc trưng là vôi hóa cột sống, theo thời gian các đốt sống hợp nhất với nhau thành một khối, khiến cột sống mất chức năng cử động. Do đó, khi có dấu hiệu của viêm cột sống dính khớp như: Đau và cứng ở thắt lưng, hông; đau mỏi vùng cổ; nóng, đỏ và sưng ở khớp háng, khớp gối, mắt cá chân; cơ thể mệt mỏi,... người bệnh nên đến cơ sở y tế chuyên khoa thăm khám ngay.
Đau thần kinh tọa: Dây thần kinh tọa là dây thần kinh kéo dài từ phần dưới thắt lưng đến tận các ngón chân. Đau thần kinh tọa là cảm giác đau dọc theo đường đi của dây thần kinh, bắt đầu từ thắt lưng kéo dài qua hông và mông rồi đi xuống một chân. Cơn đau thường chỉ ảnh hưởng đến một chân và trở nên tồi tệ hơn người bệnh thay đổi tư thế, ho hoặc hắt hơi.
Lao xương khớp: Là bệnh lý xương khớp do vi khuẩn lao Mycobacterium Tuberculosis gây nên. Bệnh xảy ra chủ yếu ở khớp xương lớn như cột sống, khớp háng, khớp đầu gối. Các khớp bị vi khuẩn lao tấn công thường bị đau nhẹ và sưng to (nhưng không đỏ, không nóng) khiến cho các hoạt động của cơ thể gặp nhiều khó khăn. Nếu không được chữa trị kịp thời, lao xương khớp có thể dẫn đến teo cơ, thậm chí bại liệt.
Loãng xương: Loãng xương là tình trạng giảm mật độ khoáng xương khiến xương mỏng, yếu, làm tăng nguy cơ gãy xương. Đối với người bị loãng xương, cơn đau nhức xương khớp sẽ xảy ra ở bên trong xương nên rất khó phát hiện. Người bệnh có thể cảm thấy đau mỏi dọc theo các xương dài (cột sống thắt lưng, đùi), cảm giác như bị châm chích, chiều cao giảm dần, cột sống gù vẹo.
Gout: Người mắc bệnh Gout (gút) cũng xuất hiện triệu chứng đau nhức xương. Đây là một dạng viêm khớp phổ biến, do rối loạn chuyển hóa purin làm tăng acid uric trong máu, dẫn đến ứ đọng tinh thể natri urat tại khớp gây ra. Bệnh thường gây đau nhức kèm sưng đỏ ở một hoặc nhiều khớp như khớp ngón chân cái, cổ chân, gối, bàn tay. Cơn đau có thể ập đến đột ngột và dữ dội khiến người bệnh phải thức giấc lúc nửa đêm.
Ngoài ra, tình trạng đau nhức xương khớp còn gặp ở một số bệnh như: Lupus ban đỏ, viêm gân, viêm bao hoạt dịch, viêm khớp nhiễm trùng, bệnh Lyme,...
2. Đau nhức xương khớp không do bệnh lý
Tuổi tác: Xương khớp giảm dần độ dẻo dai và linh hoạt theo thời gian. Chính vì vậy mà càng lớn tuổi, các cơn đau xương khớp càng xuất hiện thường xuyên hơn.
Chấn thương: Các chấn thương điển hình hình trong quá trình sinh hoạt, lao động, luyện tập thể thao như b**g gân, trật khớp cũng gây đau nhức xương khớp, kèm theo sưng tấy và hạn chế cử động. Mức độ đau nhức phụ thuộc và mức độ chấn thương nặng hay nhẹ và sẽ thuyên giảm theo quá trình hồi phục của bạn.
Thói quen sinh hoạt, làm việc sai tư thế: Ngồi làm việc sai tư thế (ngồi gù lưng, ngồi nghiêng vai sang một bên, ngồi bắt chéo chân,...) trong thời gian dài có thể gây đau mỏi và làm biến dạng xương khớp. Bên cạnh đó, thường xuyên mang vác vật nặng, vận động, chạy nhảy, luyện tập các bài tập thể dục quá “sức chịu đựng” của xương khớp cũng là nguyên nhân gây đau nhức xương khớp và làm tăng nguy cơ thoái hóa khớp.
Thừa cân, béo phì: Trọng lượng cơ thể càng lớn, áp lực xương khớp phải chịu càng cao. Đó cũng là lý do người thừa cân, béo phì luôn cảm thấy xương khớp toàn thân luôn trong trạng thái đau mỏi.
Thời tiết thay đổi: Thời tiết đang lạnh chuyển nóng hoặc đang nóng chuyển lạnh đột ngột có thể gây ra những thay đổi lớn bên trong xương khớp như: máu lưu thông đến các khớp xương giảm sút, cơ và gân co lại hoặc giãn ra, sụn bị khô và mỏng khiến các đầu xương cọ xát mạnh vào nhau gây đau nhức, hạn chế vận động. Người lớn tuổi, người bị bệnh xương khớp là những đối tượng chịu đau nhức xương khớp do thời tiết rõ rệt nhất.
Những vị trí đau nhức xương khớp thường gặp
Đau nhức xương khớp có thể chỉ ảnh hưởng đến một khớp hoặc nhiều khớp cùng một lúc. Vị trí đau và mức độ cơn đau sẽ phụ thuộc vào nguyên nhân bệnh lý mà người bệnh gặp phải.
Các khớp thường bị đau nhức là những khớp động và bán động có phạm vi chuyển động rộng và tần suất cử động liên tục như: khớp vai, khớp gối, khớp háng, khớp cổ tay, khớp ngón tay và ngón chân, cột sống.