30/01/2026
🌱 LÀM THẾ NÀO ĐỂ GIẢM BỚT KHỔ TÂM, CHẤM DỨT VÒNG XOÁY TIÊU CỰC VÀ NUÔI DƯỠNG CẢM GIÁC AN YÊN 🌱
✨ Những điểm chính
🧠 Con người có xu hướng thiên lệch về tiêu cực, nghĩa là chúng ta dễ diễn giải các sự kiện và tương tác theo hướng bất lợi nhất.
💭 Cảm xúc không phải là kẻ đối đầu; tất cả cảm xúc đều là một phần tự nhiên của đời sống tâm lý con người.
🌿 Nếu cảm xúc có khả năng lan tỏa, thì việc nuôi dưỡng những cảm xúc mang lại sự bình an sẽ có lợi không chỉ cho bản thân mà còn cho môi trường xã hội xung quanh.
Đối với nhiều người, tâm trí có xu hướng lặp đi lặp lại các suy nghĩ bi quan và bất lợi, từ đó khiến họ bị cuốn vào trạng thái căng thẳng tinh thần kéo dài. Khi điều này xảy ra, họ thường bị mắc kẹt trong những hối hận về quá khứ hoặc lo lắng quá mức về tương lai, dẫn đến sự mệt mỏi tâm lý và cảm giác mất cân bằng trong hiện tại.
Tác giả bài viết cho biết bản thân là người có khuynh hướng lạc quan, phần lớn do được nuôi dưỡng trong một môi trường đề cao tư duy tích cực và được bao quanh bởi những mối quan hệ lành mạnh. Cha của bà từng nói rằng không có ngày nào là “xấu”, mà chỉ có những mức độ khác nhau của điều “tốt”. Khi còn trẻ, bà không thực sự chú ý đến triết lý này, nhưng về sau, khi chứng kiến cha mình đối mặt với những giai đoạn khó khăn, bà nhận ra giá trị thực tiễn của thái độ sống ấy.
🌿 Tuy nhiên, bà cũng thừa nhận rằng đôi khi rất khó để thấu hiểu những trạng thái tâm lý tiêu cực mà một số người trải qua, đặc biệt khi nhìn bề ngoài, cuộc sống của họ dường như vẫn ổn định. Điều này cho thấy rằng các biểu hiện bên ngoài không phản ánh đầy đủ đời sống tinh thần bên trong của con người. Chính vì vậy, bà bày tỏ sự quan tâm đặc biệt đến cuốn sách mới của Lybi Ma, How to Be Less Miserable: End the Negative Mind Loops and Find Joy, trong đó tác giả nhấn mạnh vai trò của khoa học tâm lý trong việc giúp con người nhận diện và điều chỉnh các khuôn mẫu tư duy tiêu cực.
🌿 Lybi Ma, hiện là biên tập viên điều hành của Psychology Today, đã tổng hợp nhiều bằng chứng khoa học nhằm đề xuất các phương pháp giúp cá nhân vượt qua những vòng lặp suy nghĩ dẫn đến lo âu, trầm buồn và căng thẳng kéo dài. Cuốn sách cũng bàn đến nhiều chủ đề liên quan như cách theo đuổi hạnh phúc một cách lành mạnh, quản lý căng thẳng, tác động tâm lý của mạng xã hội, cũng như tầm quan trọng của việc sống tử tế và chân thật với chính mình.
🌿 Phỏng vấn tác giả Lybi Ma
Marc Bekoff (MB): Điều gì đã thúc đẩy bà viết cuốn sách How to Be Less Miserable, và vì sao bà chọn cái tên này?
Lybi Ma (LM): Con người có xu hướng thiên lệch về tiêu cực; não bộ thường tự động diễn giải sự kiện theo hướng xấu nhất. Trong giai đoạn đại dịch, tôi nhận thấy một số người có khả năng điều chỉnh tốt hơn những dòng suy nghĩ này, trong khi những người khác gặp nhiều khó khăn. Tôi tự hỏi điều gì giúp họ vượt qua được khuynh hướng bi quan của não bộ. Từ đó, tôi nhận ra rằng mỗi người đều trải nghiệm cảm giác không thoải mái tâm lý ở những mức độ khác nhau và điều đó là phổ biến hơn chúng ta nghĩ.
MB: Cuốn sách này liên hệ như thế nào với nền tảng cá nhân và các mối quan tâm học thuật của bà?
LM: Tôi xuất thân từ một gia đình người Hồi (Hui) ở vùng cao nguyên Thanh Hải – Tây Tạng, Trung Quốc. Cha mẹ tôi lớn lên trong một xã hội truyền thống, nơi các chuẩn mực sống rất khác với hiện nay. Tôi là sản phẩm của hai nền văn hóa, nên thường có những phản ứng khác nhau trước các tình huống trong cuộc sống.
Tôi nhận thấy văn hóa phương Tây đôi khi nuôi dưỡng tiếng nói nội tâm đầy lo âu, nhưng đồng thời cũng khuyến khích tự do cá nhân và sự thể hiện bản thân. Trong khi đó, tư tưởng phương Đông đề cao sự hài hòa và tiết chế ham muốn, nhưng cũng dễ dẫn đến cảm giác trách nhiệm và tự trách. Tôi cố gắng kết hợp những giá trị tích cực của cả hai hệ thống này. Ngoài ra, công việc biên tập tại Psychology Today giúp tôi tiếp cận nhiều nghiên cứu mới trong khoa học hành vi, từ đó làm phong phú thêm góc nhìn của mình.
MB: Bà mong muốn cuốn sách này tiếp cận đến nhóm đối tượng nào?
LM: Phần lớn mọi người đều phải đối mặt với những khó khăn thường nhật như thất vọng, nghi ngờ bản thân, thói quen không lành mạnh, hay suy nghĩ lặp đi lặp lại. Những biến động xã hội và toàn cầu càng làm gia tăng áp lực nội tâm, khiến nhiều người cảm thấy thiếu hy vọng. Tôi hy vọng cuốn sách có thể giúp họ nhìn thấy một hướng đi khả thi để cải thiện đời sống tinh thần.
MB: Những thông điệp trọng tâm của cuốn sách là gì?
LM: Chúng ta có xu hướng không thoải mái về mặt tâm lý như một trạng thái mặc định, do thiên lệch tiêu cực hình thành từ quá trình tiến hóa. Tổ tiên chúng ta cần luôn cảnh giác để sinh tồn và cơ chế đó vẫn còn tồn tại trong não bộ hiện đại.
Vấn đề là chúng ta thường đánh giá cảm xúc theo hai nhóm: “tốt” (như vui vẻ, phấn khích) và “xấu” (như lo âu, buồn bã), từ đó cố gắng loại bỏ một nửa trải nghiệm cảm xúc của mình. Cách nhìn này có thể hạn chế sự phát triển tâm lý. Thực tế, cảm xúc không phải là điều cần loại trừ; tất cả đều có vai trò trong đời sống tinh thần. Việc trải nghiệm buồn bã cũng giúp con người hiểu sâu sắc hơn giá trị của niềm vui và sự hài lòng.
MB: Điều gì làm cho công trình của bà khác với các tài liệu khác cùng chủ đề?
LM: Cuốn sách kết hợp giữa bằng chứng nghiên cứu và các câu chuyện đời thực. Chúng ta học hỏi từ trải nghiệm của người khác, đồng thời hiểu được cơ chế khoa học đằng sau quá trình vượt qua khó khăn. Một ví dụ đơn giản là mối quan hệ giữa con người và động vật. Nhiều nghiên cứu cho thấy sự đồng hành của thú cưng giúp giảm cảm giác cô đơn và cải thiện sức khỏe tinh thần. Khoa học giúp chúng ta hiểu rõ hơn những cơ chế này và cách ứng dụng chúng.
MB: Bà có tin rằng khi con người học cách điều chỉnh cảm xúc tiêu cực và nuôi dưỡng niềm vui, điều đó sẽ lan tỏa đến cộng đồng không?
LM: Cảm xúc có tính lây lan. Các nghiên cứu, chẳng hạn tại Đại học Rochester, cho thấy con người có xu hướng mô phỏng trạng thái tâm lý của người xung quanh. Chỉ cần ở gần một người tích cực, mức động lực của chúng ta cũng có thể được cải thiện, ngay cả khi không có tương tác trực tiếp.
Vì vậy, khi mỗi người học cách sống an yên hơn với chính mình, điều đó không chỉ mang lại lợi ích cá nhân mà còn góp phần xây dựng một môi trường xã hội lành mạnh hơn. Nếu cảm xúc có thể lan tỏa, thì những cảm xúc mang lại sự bình ổn nội tâm là điều đáng được nuôi dưỡng.
Link bài viết: https://www.psychologytoday.com/us/blog/animal-emotions/202601/how-to-be-less-miserable-end-negativity-and-feel-more-joy
📩 Email: bloomwell2025@gmail.com
📝 Đăng ký đánh giá tâm lý: https://forms.gle/J21bLHzcLaEznN8V8
👥 Cộng đồng FB: https://www.facebook.com/groups/vietnampsychology
