Chùm ngây

18/02/2026

ĐẦU NĂM NÓI VỀ CHUYỆN "PHẢN BỘI"

Trước Tết mình có dịp gặp gỡ lại bạn bè cũ và được nghe nhiều câu chuyện đời được tổng kết dưới tiêu đề “phản bội”.

Chuyện thứ nhất là chuyện của một người bạn. Hồi đó bạn khởi sự một dự án khá lớn. Trong dự án bạn có mời 1 cổ đông chiến lược góp vốn và góp cả mặt bằng. Sau hơn 10 năm, bạn chia sẻ đã bỏ hết tâm sức, tiền bạc, tuổi thanh xuân của mình vào đó, thậm chí làm không lương bao nhiêu đó năm vì dự án. Dự án hoạt động OK nhưng không quá thành công. Một ngày nọ khi cổ đông “kẹt tiền”, họ ép bạn phải ký thế chấp dự án để vay tiền ngân hàng. Bạn không đồng ý vì thấy nó quá là rủi ro, trong khi người kẹt tiền không phải là mình. Từ đó, bạn bị chính cổ đông khủng hoảng liên tục bằng nhiều cách cho đến khi phải ký bán toàn bộ cổ phần của mình với giá gần như bằng 0. Bạn nói, nhiều người đưa ra cho tôi rất nhiều cách để xử lý bằng pháp lý để có thể đòi lại phần nào tiền đầu tư nhưng tôi quyết định bỏ vì không muốn kẹt lại trong mớ bòng b**g toxic đó và phí phạm thêm vài năm nữa của cuộc đời. Bao nhiêu đó năm là đủ lắm rồi. Mình ra đi nhẹ nhàng, coi như thất bại để tiếp tục sống với những hành trình tiếp nối. “Tôi tự nhận mình không thành công. Tôi thất bại rồi Phi. Nhưng tôi ổn.”

Chuyện thứ 2 là chuyện một anh sếp kề vai sát cánh cùng cánh tay phải của mình trong công ty cũng đâu đó 10 năm. Kề vai sát cánh hoạn nạn có nhau kiểu anh em kết nghĩa. Khi công ty rơi vào trạng thái khó khăn tài chính, người em bắt đầu bần cùng sinh đạo tặc, nào là ép bán công ty, nào là đi cửa sau với khách hàng để kiếm chác thêm. Người anh tổn thương, đoạn tuyệt và mua lại cổ phần, rồi từ đó không còn tin ai nữa.

Thật ra chuyện phản bội kiểu đó trong đời đầy rẫy, và bản thân tôi cũng trải qua nhiều. Sau một sự cố đầy tổn thương như vậy, mỗi người sẽ có những phản ứng rất khác nhau. Có người sẽ nhìn nhận đó là một thất bại trong đời, chấp nhận nó, đứng lên và đi tiếp, chuyển tổn thương thành bài học. Có người, và thường là phản ứng thông thường, sẽ học bài học, lấy nó làm hàng rào tự vệ và xử lý các quan hệ tiếp theo trong đời bằng cách không tin. Cho nên sẽ có 2 trường phái. Trường phái thứ nhất là tin trước, đánh giá sau bằng hành động, “I will trust you until you prove otherwise - Tôi sẽ tin bạn cho đến khi bạn chứng tỏ điều ngược lại”. Còn trường phái thứ 2 sẽ không tin trước và chờ cho ai đó chứng tỏ họ đáng tin “You must earn my trust - Niềm tin không tự có — bạn cần chứng minh bằng hành động”. Ở đây không có đúng hay sai.Đó chỉ là phản ứng khác nhau của những người khác nhau.

Với tôi thì, tôi nghĩ đơn giản hơn. Bản chất của con người có ánh sáng và bóng tối. Khi sống trong ngập tràn ánh sáng, ai cũng toả hào quang như thiên thần. Khi quẩn quanh và mắc kẹt trong bóng tối, cũng chính con người đó sẽ trổ hết sự tàn ác của quỷ dữ. Cho nên, rất nhiều khi mình sẽ ngỡ ngàng và bị sốc nặng khi nhìn thấy mặt đen tối của một thiên thần ngày cũ. Thật ra bạn bị sốc vì chưa hiểu và chưa chấp nhận bản chất âm - dương, lưỡng nghi trong một bản thể. Ai cũng tồn tại trong mình bóng tối và ánh sáng. Thứ nào trổ ra là do môi trường. Thứ nào đậm đặc hơn là nhờ sự rèn luyện, tu tập và phước phần của mỗi người. Mà trên đời này thì, hoàn cảnh mỗi người mỗi khác, cho nên tỷ lệ và cấu trúc ánh sáng và bóng tối trong từng con người cũng khác nhau. Khi bóng tối trổ ra, có khi vì sức ép, áp lực, môi trường, cũng có khi vì họ lỡ gieo nhiều chiếc hạt đen đúa hơn và bạn xui xẻo đâm trúng vào họ ngay cái ngày những chiếc hạt này đâm chòi, nở hoa.

Cho nên, tôi cũng gặp nhiều cú “phản bội” trong đời, nhưng chỉ mỉm cười, bước qua và bước tiếp. Có thở dài và ngán ngẩm một chút, vì mình là con người chứ có phải thánh đâu. Nhưng thở xong rồi thôi, bỏ qua, quên đi và vui vẻ đi về phía trước. Kẹt lại là khi bạn trừng trị chính bản thân mình. Buông xuống, không dính chấp là khi ta giải thoát. Biết đâu, sau cái cơn “bóng tối” đó, khi môi trường trở nên quang đãng, họ lại trở về với ánh sáng thì sao. Tôi nghĩ vầy, “Mình cứ cho đi. Giúp được thì giúp. Không được cũng không sao. Quan trọng là cái tâm mình nằm ở thế cho đi không mong cầu, không cần ai báo đáp. Mà những thứ cho đi thì, nó chẳng bao giờ mất, chỉ dịch chuyển từ hạt này sang trái khác.” Vũ trụ công bằng lắm. Hãy tin là như vậy. Không cần phải nhốt mình lại cũng không cần phải mang cay đắng đổ sang nhà người khác. Có gieo có gặt. Có diệt có sinh. Có vay có trả.

Mùng 2 Tết Bính Ngọ

(©2021 by Nguyễn Phi Vân)

11/02/2026

HỚT TÓC ĂN TẾT

(Tác giả: Đông Quân)

Cuối năm, tự nhiên ai cũng thấy cái đầu mình có chuyện. Không hẹn mà gặp, người người rủ nhau đi cắt tóc, như thể để nguyên vậy là năm cũ níu lại, hông chịu cho qua. Tiệm hớt tóc bữa này đông hơn chợ, ghế chưa kịp nguội đã có người khác ngồi vô, mặt ai cũng nghiêm trang lạ lùng, như sắp làm chuyện hệ trọng của đời người.

Anh thợ hỏi quen miệng: “Cắt sao anh?”

Mình nói: “Gọn gọn cho dễ ăn Tết.”

Nói vậy thôi chớ trong bụng là muốn bớt mấy sợi vướng víu, mấy chuyện rối ren, mấy điều nghĩ hoài không ra. Kéo vừa đưa lên là nghe nhẹ liền, không phải trên đầu, mà ở đâu đó sâu hơn chút.

Ngồi trước gương, thấy mình quen mà lạ. Có mấy thứ mất đi rồi mới hay là cũng không cần thiết dữ vậy. Tóc rơi xuống đất, không ai tiếc, quét cái là xong. Giá như mấy chuyện buồn trong năm cũng quét gọn được vậy thì hay biết mấy, nhưng thôi, đời đâu có tiệm nào nhận hớt giùm nỗi lo.

Tiệm ồn ào mà lòng người lại tĩnh. Người chờ tới lượt thì lướt điện thoại, mà thiệt ra là đang lướt qua một năm dài. Người đang cắt thì nhắm mắt, phó mặc, giống như tập tin vô mấy chuyện mình không kiểm soát nổi. Cuối năm, có khi cần nhất là học cái kiểu ngồi yên, để cho người khác cắt giùm phần dư thừa.

Cắt xong, soi gương, thấy mình gọn gàng hơn chút, mà năm cũ cũng như đứng xa ra một xíu. Không phải nhờ cái đầu ngắn đi, mà nhờ mình chịu bỏ lại vài thứ. Ra khỏi tiệm, gió thổi mát hơn bình thường, hay tại trong lòng vừa trống ra được chút chỗ.

Cuối năm đi cắt tóc, tưởng chuyện nhỏ, mà coi vậy chớ cũng là một cách tập làm mới mình. Không ồn ào, không thề hứa, chỉ lặng lẽ để rơi xuống vài thứ, rồi bước ra, nhẹ đầu, nhẹ dạ, chờ năm mới tới gõ cửa.

(Ảnh sưu tầm)

06/12/2025

Trong ba năm sắp tới, khi từ trường của hành tinh tiếp tục dịch chuyển và nhịp hoạt động của Mặt trời đạt đỉnh, những hiện tượng thiên văn chấn động lần lượt xuất hiện, những thay đổi trong tâm thức tập thể sẽ xuất hiện dồn dập. Có thể sẽ có những giai đoạn mà nhiều người cảm thấy mất phương hướng, dễ tổn thương, hoặc bị cuốn vào cảm giác bất ổn không rõ nguyên nhân. Nhưng những trạng thái ấy không phải là kết thúc của trật tự, mà là dấu hiệu của một sự tái cấu trúc sâu sắc đang hình thành.

Trong các giai đoạn lịch sử, mỗi khi những rung chuyển lớn xuất hiện, dù chiến tranh, biến động chính trị hay thiên tai, nhân loại đều chìm vào một trạng thái “mờ sương”. Tâm trí tập thể như thể bị kéo căng giữa các lực đối nghịch: giữa khát vọng tiến hóa và nỗi sợ mất mát, giữa nhu cầu thay đổi và ước muốn níu giữ những gì quen thuộc. Khi sự kéo giãn ấy đạt tới ngưỡng, sự hỗn loạn trở thành điều dễ hiểu, thậm chí tất yếu. Nhưng hỗn loạn không bao giờ là mục đích cuối cùng. Nó giống như trạng thái đục ngầu của nước khi đáy hồ bị khuấy lên; chỉ khi những lớp trầm tích ấy lộ ra, con người mới có thể nhìn rõ thứ vẫn nằm im nơi đáy sâu của mình. Nếu không có giai đoạn hỗn loạn, những lớp bụi cũ sẽ mãi nằm yên, và sự tiến hóa sẽ không thể xảy ra.

Khi thế giới bước vào một giai đoạn mà những trường năng lượng lớn thay đổi đột ngột, tâm thức tập thể của nhân loại cũng chuyển động theo. Những tầng cảm xúc ẩn sâu trong từng cá nhân được khuếch đại, hòa vào nhau và tạo thành những làn sóng ảnh hưởng rộng lớn hơn nhiều so với phạm vi của từng con người. Sự biến động trong tâm trí một người, khi cộng hưởng với hàng triệu tâm trí khác, có thể trở thành làn sóng xã hội, thay đổi không chỉ nhận thức cá nhân mà cả cấu trúc của thời đại. Khi sự hỗn loạn lan rộng, điều quan trọng không phải là tìm cách chối bỏ hay chống lại nó, mà là hiểu rằng mọi chuyển biến lớn đều cần một khoảng tối để chuẩn bị. Giống như hạt giống cần tách khỏi lớp vỏ cũ mới có thể nảy mầm, con người cũng cần một giai đoạn rơi vào trạng thái mất cân bằng để mở ra khả năng mới của chính mình. Bên trong vẻ hỗn loạn ấy, thế giới đang tái định hình những niềm tin tập thể, những giá trị chung và cả hướng đi của nền văn minh.

Chính trong thời điểm này, mỗi cá nhân đóng vai trò quan trọng hơn bao giờ hết. Sự tỉnh thức của một người, dù nhỏ bé, vẫn tạo ra làn sóng tác động đến toàn bộ trường năng lượng chung. Mỗi lần con người chọn bình an thay vì phản ứng, chọn thấu hiểu thay vì phán xét, chọn quan sát thay vì sợ hãi, trường từ của tập thể lại được điều chỉnh một chút. Những điều tưởng như rất riêng tư ấy, trên thực tế, đang tham gia vào việc định hình tương lai chung của thế giới.

Sự hỗn loạn của thời đại không phải là dấu chấm hết; nó là một giai đoạn chuyển pha. Sau mọi lớp bụi mù của biến động, một hình thái mới của ý thức sẽ xuất hiện, rõ hơn, sâu hơn, và tự do hơn.

Mỗi nền văn minh trong lịch sử đều từng bước qua những ngưỡng mà tại đó toàn bộ cấu trúc niềm tin, nhận thức và cách sống của con người bị đặt vào thử thách. Những ngưỡng ấy không xuất hiện đều đặn, mà được đánh dấu bằng các chu kỳ lớn của vũ trụ: những lần hành tinh lệch khỏi quỹ đạo năng lượng quen thuộc, những biến động mạnh từ Mặt trời, hay sự xuất hiện của các hiện tượng thiên văn hiếm gặp. Khi những điều này đồng thời xảy ra, nhân loại được đưa vào một trạng thái mà cánh cửa cũ đang khép lại, còn cánh cửa mới chưa mở hẳn, một vùng giao thoa đầy tiềm năng nhưng cũng chứa nhiều bất ổn. Trong vùng giữa ấy, nhận thức của con người được kéo giãn theo hai hướng: một hướng muốn quay về những điều đã biết để tìm cảm giác an toàn, còn hướng kia muốn bước về phía điều chưa từng trải nghiệm. Sự mâu thuẫn ấy tạo nên xung đột không chỉ trong xã hội mà ngay trong nội tâm từng người. Và chính xung đột đó mở ra không gian để nhận thức cũ tan rã.
Khi những lớp niềm tin cũ rơi xuống, nhiều người cảm thấy như bản thân mất đi điểm tựa. Sự nghi ngờ tăng lên, cảm giác trống rỗng xuất hiện, và những câu hỏi về mục đích sống trở nên sắc nét hơn bao giờ hết. Thế nhưng, những cảm giác này không phải là dấu hiệu của sự suy sụp. Chúng đơn thuần là những triệu chứng cho thấy tâm thức đang chuẩn bị mở rộng sang tầng hiểu biết mới. Giống như một căn phòng cần phải dọn sạch trước khi có thể trang hoàng lại, ý thức con người cũng cần một giai đoạn “trống rỗng” để làm mới chính mình.

Trong thời kỳ này, trực giác trở thành công cụ quan trọng, dù con người thường không nhận ra điều đó. Khi lý trí bị khuấy động bởi biến động, trực giác, phần nhận thức nằm ngoài suy nghĩ logic, bắt đầu hoạt động mạnh hơn, dẫn dắt bằng những cảm nhận khó diễn đạt bằng lời. Có những lúc nó kìm giữ con người dừng lại, có những lúc lại thôi thúc tiến về phía trước, như thể biết rõ điều gì đang chờ ở cuối con đường. Đây chính là cách mà nhận thức mới được mở ra, không phải bằng sự phân tích, mà bằng sự cảm nhận sâu. Và khi trực giác được lắng nghe đủ lâu, nó bắt đầu tạo ra sự sắp xếp tinh tế bên trong. Những điều từng mơ hồ trở nên rõ ràng. Những câu hỏi từng bế tắc bỗng có lời giải đơn giản. Những hành động tưởng như nhỏ bé lại dẫn đến sự thay đổi lớn. Đây là dấu hiệu cho thấy con người đang bước qua ngưỡng chuyển hóa, khi mọi thứ bên trong trở bắt đầu hòa hợp với nhịp vận hành của vũ trụ, thay vì chống lại nó.

Ở thời điểm này, một lớp nhận thức mới đang chờ được sinh ra, một lớp nhận thức biết cách nhìn thế giới như một hệ thống sống động, biết cách cảm nhận dòng chảy thay đổi mà không hoảng loạn, biết cách quan sát chính mình mà không phán xét. Khi nhận thức ấy xuất hiện, những biến động của thời đại không còn được nhìn như hiểm họa, mà như sự “lột xác” cần thiết của nền văn minh. Nhân loại đã từng nhiều lần trải qua những ngưỡng chuyển hóa như vậy trong quá khứ. Và lần này, cánh cửa mới không chỉ mở cho một vài người, mà mở cho cả một thế hệ.

Và trong mọi giai đoạn chuyển hóa lớn của nhân loại, luôn xuất hiện những con người mang trong mình khả năng cảm nhận tinh tế hơn về sự thay đổi của thời đại. Không phải vì họ vượt trội hay được chọn lựa đặc biệt, mà vì cấu trúc năng lượng bên trong họ cho phép đón nhận thông tin sớm hơn phần còn lại của xã hội. Họ giống như những chiếc lá đầu tiên cảm nhận gió chuyển mùa, báo hiệu sự thay đổi đang đến trước khi cơn gió chạm vào toàn bộ khu rừng. Những con người như vậy thường trải qua các biến động nội tâm mạnh mẽ hơn bình thường. Trong họ, sự bất ổn xuất hiện sớm, cảm xúc dao động sâu, các câu hỏi về ý nghĩa cuộc sống trở nên nhức nhối. Nhịp rung của vũ trụ chạm đến họ trước tiên, khiến họ phải đối diện với những lớp vô thức của bản thân một cách trực diện hơn. Đó không phải là gánh nặng, mà là một giai đoạn thức tỉnh được đẩy nhanh để chuẩn bị cho vai trò quan trọng sau này.
Khi hiểu được điều này, sự cô đơn mà nhiều người cảm nhận trong thời kỳ chuyển giao không còn là dấu hiệu của lạc lõng, mà là dấu hiệu của sự nhạy cảm. Những người cảm nhận sớm nhất thường thấy mình tách khỏi nhịp sống quen thuộc, như thể mọi thứ xung quanh đang mờ đi trong khi thế giới bên trong lại trở nên sáng rõ hơn. Họ bắt đầu nhìn thấy những điều mà trước đây chưa từng chú ý, sự mong manh của cảm xúc, sự lặp lại của các mô thức xã hội, những vết nứt nhỏ trong cấu trúc niềm tin tập thể.

Chính từ sự “thấy rõ” ấy, họ trở thành những người giữ ngọn lửa, những người có khả năng duy trì sự bình an, sự cân bằng ổn định và sự sáng suốt trong giai đoạn hỗn loạn. Họ không làm điều đó bằng lời nói hào nhoáng hay hành động phô trương, mà bằng sự hiện diện tĩnh lặng. Khi một người đứng vững trong chính mình, năng lượng ấy lan tỏa, giúp những người xung quanh cũng tìm được điểm tựa. Những thay đổi lớn trong lịch sử luôn được dẫn dắt không chỉ bởi những nhà tư tưởng hay các sự kiện lớn, mà còn bởi những tâm trí tĩnh lặng biết giữ bình yên giữa biến động. Đây là cách ý thức tập thể dịch chuyển: không ồn ào, không bạo liệt, mà thông qua sự thay đổi từ từ của từng cá nhân, những người dám nhìn vào nỗi sợ, dám bước qua bóng tối, và dám giữ lại trong mình một phần ánh sáng khi thế giới xung quanh đang mờ đi.

Nhân loại, với tất cả sự phức tạp của mình, đang bước vào một chu kỳ mà “sự thông tuệ” trở thành tài sản quý giá nhất. Không phải sáng rõ bên ngoài, mà sáng rõ bên trong: biết mình là ai, biết mình đang cảm gì, biết điều gì cần được buông để bước tiếp. Và chính sự sáng rõ bên trong đó sẽ dệt thành một mạng lưới vô hình, kết nối hàng triệu con người, tạo nên sức mạnh đủ lớn để nâng cả nền văn minh vượt qua ngưỡng cửa mới. Bởi những người giữ ngọn lửa không phải là những người đứng trên cao, mà là những người sẵn sàng giữ cho trái tim mình không tắt, dù thế giới có biến động đến đâu.

Sự hỗn loạn của thời đại chỉ là lớp sương mờ trước khi bình minh mở ra. Khi những niềm tin cũ tự rơi xuống và thế giới tưởng như chao đảo, con người thật ra đang được dẫn trở lại với chính mình. Mỗi khoảnh khắc bình an ta giữ, mỗi lựa chọn thấu hiểu ta tạo ra, đều góp một tia sáng vào trường năng lượng chung. Rồi sẽ đến lúc, âm thầm thôi, nhân loại nhận ra mình đã bước qua ngưỡng chuyển hóa mà không cần một dấu hiệu ồn ào nào. Bóng tối lùi lại, trực giác mở rộng, và một nhận thức mới, trong trẻo, sâu lắng, nhẹ nhàng sẽ xuất hiện.

Và cũng cần nhớ rằng, những thay đổi này không phản ánh qua những lời tiên tri, càng không phải dấu hiệu cho những điều đáng lo ngại. Chúng chỉ phản chiếu nỗi sợ và những cấu trúc ảo tưởng mà từng người cần nhìn thấy. Điều thiết yếu không phải là suy diễn hay dự đoán, mà là quan sát mà không phán xét, và chuẩn bị bằng sự thanh thản cho bất kỳ điều gì có thể đến.

Bởi tương lai không được định hình bởi những lời cảnh báo, mà bởi những trái tim biết giữ ngọn lửa sáng trong thinh lặng. Và từ những ngọn lửa nhỏ ấy, một thời đại mới sẽ bắt đầu.

(mindartsy)

03/12/2025

19/11/2025

Thư gửi các thầy cô giáo

Là một nhà giáo, tôi rất yêu nghề. Là những thầy giáo, cô giáo, chắc hẳn quý vị cũng yêu nghề. Chúng ta đều muốn đào tạo ra những con người lành mạnh, có khả năng tạo dựng hạnh phúc cho tự thân và cho xã hội. Nhiệm vụ của chúng ta không chỉ là trao truyền kiến thức mà còn là xây dựng con người, xây dựng một xã hội nhân bản để có thể chăm sóc hành tinh yêu quý của chúng ta.

Tôi có rất nhiều may mắn vì những người trẻ đến với tôi đều có cùng một ước muốn chuyển hóa tự thân, sống hạnh phúc và giúp cho những người khác cũng sống hạnh phúc như mình. Mỗi khi vào lớp, tôi luôn cảm thấy hạnh phúc vì giữa thầy trò có sự cảm thông, có tình huynh đệ, điều này giúp cho việc trao truyền và tiếp nhận trở nên dễ dàng hơn rất nhiều. Tôi hỏi thăm các học trò của tôi về đời sống của họ và tôi cũng kể cho họ nghe những khó khăn cũng như những ước mong của tôi, vì vậy luôn luôn có sự kết nối giữa thầy và trò.

Những khó khăn trong công tác giáo dục

Chúng ta biết những người trẻ và các bậc phụ huynh trong thời đại chúng ta có rất nhiều nỗi khổ, niềm đau trong lòng. Cha mẹ không truyền thông được với nhau hay giữa cha mẹ và con cái không dễ dàng nói chuyện được với nhau. Trong lòng những người trẻ luôn có sự cô đơn, trống vắng và chúng tìm cách khỏa lấp nỗi cô đơn trống vắng ấy bằng những trò chơi điện tử, phim ảnh, nghiện ngập hay những thú tiêu khiển độc hại.

Khổ đau trong lòng những người trẻ càng nhiều thì công tác giáo dục càng trở nên khó khăn. Là những thầy giáo, cô giáo, chúng ta cũng có những khó khăn. Chúng ta đã luôn cố gắng nhưng môi trường sống và làm việc của chúng ta quá nhiều khó khăn.

Là những thầy giáo, cô giáo, nếu chúng ta không hạnh phúc thì làm sao chúng ta mong đợi con em mình hạnh phúc? Đây là một vấn đề vô cùng quan trọng. Có phải là do chúng ta chưa có đủ kiên nhẫn, hiểu biết, thương yêu và tươi mát để xử lý những khó khăn này? Có phải là chúng ta đang cần một đường hướng tâm linh cụ thể để giúp chúng ta chuyển hóa tự thân và sau đó giúp chuyển hóa những người thương đang sống quanh mình? Bởi vì khi chúng ta chưa thay đổi được tự thân thì chúng ta khó lòng giúp được những người khác làm vơi bớt khổ đau của họ. Một khi chúng ta đã có được sự thành công trên con đường chuyển hóa, chúng ta sẽ trở nên vui tươi hơn, từ bi hơn và ta sẽ có khả năng giúp cho những người xung quanh cũng làm được như vậy.

Đem tâm về với thân

Điều đầu tiên chúng ta có thể làm là trở về với tự thân chúng ta. Lối ra tùy thuộc đường vào nội tâm. Trở về để chăm sóc chính mình. Chúng ta cần học cách chế tác niềm vui, cách xử lý những cảm thọ khó chịu hay lắng nghe những nỗi khổ, niềm đau trong mình để có thể hiểu được, thương được và nhờ vậy, khổ đau cũng từ đó mà được vơi nhẹ. Có những phương pháp giúp chúng ta làm được điều này.

Bằng hơi thở chánh niệm, ta đem tâm trở về với thân và sẽ nhận ra rằng trong thân của ta đang có sự căng thẳng, đau nhức và ta thở như thế nào để làm lắng dịu sự đau nhức đó. “Thở vào, tôi ý thức rõ rệt về thân thể tôi. Thở ra, tôi buông thư những căng thẳng trong thân thể tôi”. Chỉ cần thực tập thở như thế trong nửa giờ đồng hồ, hay thậm chí là trong năm phút, thì ta cũng đã có thể thay đổi được cảm xúc.

Nếu không có sự bình an trong thân thì cũng sẽ không có bình an trong tâm bởi vì thân và tâm tương tức. Ta có thể thực tập thở như thế trong những tư thế đi, đứng, nằm, ngồi. Ta có thể thực tập khi ngồi trong xe buýt hay trong xe hơi. Ta cũng có thể thực tập khi chuẩn bị bữa ăn sáng hay khi rửa bát. Vì vậy ta có rất nhiều thì giờ để thực tập buông thư.

Nghệ thuật sống

Thực tập chánh niệm là phải vui. Đó là một nghệ thuật sống. Với niệm, định và tuệ, ta có thể chế tác niềm vui bất cứ khi nào ta muốn. Cũng với năng lượng chánh niệm, ta có thể ôm ấp và xử lý những nỗi khổ, niềm đau. Thiếu năng lượng chánh niệm này, ta sẽ cảm thấy sợ hãi mỗi khi đối diện với những nỗi khổ, niềm đau đang tràn ngập trong lòng ta.

Chánh niệm là nguồn năng lượng giúp ta có mặt trọn vẹn ngay bây giờ và ở đây, giúp ta tiếp xúc được với những gì đang xảy ra trong hình hài, cảm thọ, tâm ý và trong vũ trụ này. Từ đó, ta có thể tiếp xúc với những mầu nhiệm của cuộc sống để ta được nuôi dưỡng và trị liệu.

Khi ta thở vào, thở ra có ý thức là ta đang thở chánh niệm. Khi ta đi trong ý thức là ta đang thực tập thiền đi. Khi ăn sáng trong chánh niệm là ta đang thực tập thiền ăn. Ta không cần phải ngồi suốt ngày trong thiền đường mới gọi là thực tập thiền. Chúng ta có thể thực tập mọi nơi, ngay cả khi đang tắm, đang lái xe, hay đang tập trung cho một dự án, một công việc tại công sở, hay trong những mối quan hệ với mọi người xung quanh. Năng lượng chánh niệm được chế tác bằng những hơi thở ý thức hay những bước chân chánh niệm. Chánh niệm giúp ta đem tâm trở về với thân và một khi thân tâm đoàn tụ thì ta đang thực sự an trú trong phút giây hiện tại. Những mầu nhiệm của sự sống chỉ có mặt trong giây phút đó. Quá khứ đã qua, tương lai chưa tới, sự sống chỉ thật sự có mặt ngay bây giờ và ở đây.

Chánh niệm giúp ta nuôi lớn chánh định. Với niệm và định thì tuệ giác cũng được phát sinh. Thở vào một hơi thở ý thức, ta sẽ khám phá ra những điều vô cùng đơn giản mà thiết yếu, như cái thấy rằng ta đang còn sống và đang có một hình hài.
“Ta biết là ta đang có một hình hài”, đó đã là một tuệ giác rồi. “Thở vào, ta biết ta đang còn sống, còn sống là một mầu nhiệm, mầu nhiệm lớn nhất trong tất cả những mầu nhiệm.” Những người đã chết thì đâu có thể thở được nữa. Thở ra, ta có thể ăn mừng sự sống rằng phổi ta còn khỏe để thở vào, chân ta còn mạnh để có thể bước đi, có thể chạm lên đất Mẹ. Duy trì niệm và định, tuệ giác sẽ được lớn lên.

Dừng lại sự rong ruổi

Ta đang có đầy đủ những điều kiện hạnh phúc, ta không cần phải kiếm tìm thêm. Nếu ta ngồi yên và viết xuống những điều kiện hạnh phúc mình đang có thì một trang giấy không đủ, hai trang giấy cũng không đủ, hay thậm chí đến mười trang rồi mà vẫn còn quá nhiều những hạnh phúc chưa được viết xuống. Và ta sẽ nhận ra rằng mình may mắn hơn nhiều người khác, mình may mắn được sống hạnh phúc bây giờ và ở đây. “Hạnh phúc có thể có được ngay bây giờ và ở đây”, đó là lời Bụt dạy.

Nhiều người nhầm lẫn giữa hạnh phúc và sự hưng phấn. Khi ta vui trong chộn rộn, ta không có đủ bình an trong lòng, chính vì vậy hạnh phúc lúc đó không đủ sâu. Chánh niệm giúp ta nhận biết được rằng hạnh phúc chân thật không đến từ danh vọng, quyền hành, giàu sang và dục lạc. Hạnh phúc chân thật đến từ hiểu biết và thương yêu.

Hạnh phúc chân thật có nghĩa là ta không còn phải chạy đi tìm cầu thêm bất cứ điều gì nữa. Ta hài lòng với những gì ta đang có bây giờ và ở đây, ta nhận thấy có quá nhiều những điều kiện hạnh phúc vốn có quanh ta rồi. Cái thấy đó đem lại cho ta niềm vui lớn. Đó là nghệ thuật hạnh phúc, rất dễ dàng và giản dị mà ai cũng có thể làm được.

Ta chế tác niềm vui không những cho chính ta mà còn cho những người xung quanh. Khi ta có chánh niệm, năng lượng đó sẽ được lan truyền đến mọi người. Một khi ta có được niềm vui, hạnh phúc và sự tỉnh thức, ta cũng đang thắp sáng ngọn đèn tỉnh thức ấy trong những người khác. Hạt giống chánh niệm, tỉnh thức ai cũng có, chỉ là chưa được tưới tẩm, chưa được thắp sáng mà thôi. Đây là một nghệ thuật, không có gì quá khó. Một giáo viên cũng vậy, chỉ trong tích tắc bạn có thể biểu diễn những phép mầu đó, chắc chắn học sinh của bạn sẽ cảm thấy hạnh phúc.

(Pháp thoại của Thiền sư Thích Nhất Hạnh, ngày 15/6/2014 trong khóa tu 21 ngày tại Làng Mai, Pháp.)

🍀Ngày mới An,

09/11/2025

" Khi đã hiểu luật nhân quả rồi...thì có gì mà phải buồn "
Người đối xử tệ với mình, là đang gieo nhân cho họ. Mình chịu thiệt thòi, là đang trả nghiệp cho mình.
Mỗi người đi qua đời mình đều có lý do. Có người đến để mình thương. Có người đến để mình học và... không oán, không trách chỉ cẩn sống tử tế việc còn lại để ông trời lo ....."

29/10/2025

7 Bước để ngừng trì hoãn và lấy lại năng lượng sống

19/10/2025

🌻Chương trình từ 19/ 10 đến 15/11/2025, số lượng có hạn:
👍Mua dầu chùm ngây (lọ 30ml), giá gốc 220k/lọ, giá ưu đãi: 160k/lọ.
👍Tặng kèm 1 gói bột đậu xanh nguyên chất 50ml cho tất cả các đơn hàng.
📱0971.504.885

16/10/2025

Làm nhiều rồi cũng thế
Cơm ba bữa là xong
Bạn bè vài người thật
Cũng đủ ấm trong lòng
Áo quần vừa là đủ
Xe xịn cũng tạm thôi
Thân thể còn mạnh khoẻ
Đã là tốt lắm rồi
Sáng dậy nghe chim hót
Tối về ngủ thật yên
Giàu sang nào sánh kịp
Một đời sống bình nhiên.

(Thơ của Thủy)

09/10/2025

🌻Duy nhất trong tháng 10/2025, số lượng có hạn:
👍Mua dầu chùm ngây (lọ 30ml), giá gốc 220k/lọ, giá ưu đãi: 160k/lọ.
👍Tặng kèm 1 gói bột đậu xanh nguyên chất 50ml cho tất cả các đơn hàng.
📱0971.504.885

05/10/2025

Cover "Ngày xưa Hoàng thị" - Henrypham