Thì Ra Là (2026)

23/11/2025

ĐÂY LÀ NHỒI SỌ?!

Trong khoá học Bên Con của tôi, tôi hướng dẫn các mẹ 3-4 học phần về tiềm thức

1. Để các mẹ biết tiềm thức có sức mạnh cỡ nào, nó điều khiển hành vi, lời nói của chúng ta. Chính là cái việc nghĩ k nên nói nhưng mồm cứ bật ra, nghĩ ko nên làm nhưng tay thì hành động xong mất rồi.

2. Để các mẹ biết tâm trí vừa non nớt nhưng lại vừa có khả năng và dung lượng cực lớn để con tiếp thu mọi thứ vào tiềm thức trong giai đoạn 0-3 tuổi => các mẹ sẽ chậm lại 1 chút, kiên nhẫn hơn 1 chút, gia tăng hiểu biết hơn 1 chút trước khi tương tác (bằng lời, bằng ngôn ngữ cơ thể - như ánh mắt và thái độ, hay bằng tay chân) với con

3. Để các mẹ biết tiềm thức được hình thành lên thế nào, từ đâu, khó hay dễ thay đổi….=> các mẹ biết cách giữ gìn 1 tiềm thức đẹp đẽ cho con mình - thứ quyết định cả cuộc đời con sau này!

4. Để các mẹ biết trả lại cuộc đời con cho con, tôn trọng hành trình sống riêng của các con, không phải để các mẹ thích TẠO ra 1 tiềm thức như thế nào tuỳ theo ý mình. Đó là ích kỉ, vô minh và tham lam!

======

Bài viết trong “” dưới đây của bạn Thành Lê

“(Bức ảnh bên dưới) Một trong những ví dụ đẻ con ra và muốn con sống theo cuộc sống mình muốn (một dạng khác của Cha mẹ đặt đâu - con ngồi đấy).

Có thể cách mình dạy con trái ngược với bạn này, nhưng có một điều mình luôn chắc chắn nó sẽ đúng đó là cha mẹ thông thái là người biết dạy con đến nơi đến chốn.

Đến nơi đến chốn nghĩa là giúp con có được cả 3 chữ:
- Nhận thức >> Tư duy >> Trí tuệ

Và trong bức ảnh bên dưới bố mẹ còn chưa biết được rằng cái họ đang làm đang là tầng nhận thức hay là tầng tư duy.

Một đứa trẻ nếu dạy cho nó những điều vượt quá nhận thức của nó và ko thể chuyển hoá thành tư duy của riêng nó ở đúng tuổi của nó >> hành động này được coi là nhồi sọ.”

(“” Trích Thành Lê)

======

LUÔN THẬT TỈNH TÁO VÀ QUAN SÁT CÁI MUỐN CỦA MÌNH THẬT KĨ
- nhất là cái muốn của mình lên con!

21/11/2025

KHI NÀO CHA MẸ CẦN CAN THIỆP

Một ranh giới rõ ràng giữa “trao quyền” và “phóng túng”

Ở Việt Nam, khi những người làm chuyên môn nói đến chuyện “trao quyền”, hay “tôn trọng tự do của trẻ”, hay “để con tự làm”, rất nhiều cha mẹ phản ứng mạnh.

Thông thường họ hỏi lại với đôi chút hoang mang hoặc thách thức: “Nếu để con tự làm theo ý con thì nó muốn làm gì thì làm rồi sao? Lỡ nó hư thì sao? Cha mẹ không dạy nó à?”...

Trước hết, tôi nghĩ câu hỏi này chính đáng, nhiều người mong muốn một lời khẳng định phải làm cái gì đó với con cho rõ ràng và "đúng luôn”.

Tôi hay các chuyên gia khác cũng sẽ nhấn mạnh mấy ý sau đây thay vì khẳng định làm sao là "đúng nhất”:

→ Trao quyền (cho trẻ) không bao giờ đồng nghĩa với phóng túng.

→ Tôn trọng trẻ không bao giờ đồng nghĩa với việc để trẻ muốn gì thì làm.

Trong tâm lý học phát triển (lý thuyết) hay trong trải nghiệm thực tế chúng ta có thể cảm nhận rằng trẻ cần tự do để phát triển, nhưng tự do đó nằm trong những giới hạn rõ ràng, nhất quán và tử tế. Đó là lý do tôi hay dẫn lại lý luận của Steinberg về hai nguyên tắc tối quan trọng của giáo dục con cái: Một là yêu thương con vô điều kiện; VÀ Hai là kỷ luật con cái nhất quán và kiên định.

Về câu hỏi khi nào cần can thiệp, sau đây là 04 nguyên tắc để tham khảo:

1. CAN THIỆP KHI HÀNH VI CHO THẤY CÓ GÂY HẠI ĐẾN SỨC KHỎE VÀ SỰ AN TOÀN.

Đây là giới hạn cứng, không thương lượng vì trong nhiều trường hợp trẻ chưa đủ khả năng đánh giá rủi ro.

Các nghiên cứu cho thấy vỏ não trước trán (prefrontal cortex) - vùng xử lý kiểm soát và dự đoán hậu quả, được hoàn thiện rất muộn (khoảng 20–25 tuổi).

=> Trẻ rất cần sự bảo vệ chủ động của cha mẹ ở các tình huống nguy hiểm.

Cho nên, cha mẹ cần can thiệp ngay nếu trẻ:

- Leo trèo nguy hiểm, hoặc chạy ào ra đường.

- Chơi vật sắc nhọn hoặc thiết bị gây nguy cơ.

- Có những hành vi tự gây hại.

Đây là “quyền bảo vệ” thuộc thẩm quyền của cha mẹ (protective authority) vì nếu không can thiệp sẽ tạo rủi ro nghiêm trọng.

2. CAN THIỆP KHI HÀNH VI GÂY TỔN THƯƠNG NGƯỜI KHÁC.

Đây là nguyên tắc đạo đức cơ bản mà mọi nền văn hóa đều chia sẻ. Tự do của một người kết thúc ở nơi tự do của người khác bắt đầu.

Cha mẹ phải can thiệp khi trẻ:

- Đánh bạn, xô đẩy, dùng lời nói có ý hướng làm nhục, chế giễu, hay trêu chọc người khác.

- Bấu víu, giành giật, không tôn trọng quyền sở hữu của người khác.

- Xúc phạm hoặc tỏ thái độ thiếu tôn trọng với người lớn.

Đây không phải là “kiểm soát” mà là dạy trẻ ranh giới xã hội: “Hành vi của con cần tôn trọng sự an toàn và phẩm giá của người khác.” Theo Gottman (1997), kỷ luật cảm xúc hiệu quả phải kết hợp các ý sau: nhận diện cảm xúc của trẻ; nhưng trách nhiệm hành vi luôn thuộc về trẻ.

Nhớ nhấn mạnh khi hướng dẫn con rằng, “Con được tức giận, nhưng con không được đánh người khác.”

3. CAN THIỆP KHI TRẺ “TRẮNG TRỢN VI PHẠM” GIỚI HẠN ĐÃ THỎA THUẬN.

Nếu gia đình đã thống nhất một số nguyên tắc dựa trên giá trị chung, cha mẹ có trách nhiệm giữ giới hạn nhất quán và kiên định.

Ví dụ những điều cần thỏa thuận và duy trì việc thực hiện: Giờ ngủ; Thời gian trên màn hình (công nghệ); Ăn uống không điện thoại hay tivi; Vai trò trong gia đình; Ngôn ngữ và hành động tử tế; Tôn trọng đồ dùng và tài sản chung…

Theo Baumrind (1967), phong cách nuôi dạy con cái lành mạnh nhất là kỷ luật quyết đoán nhưng ấm áp (authoritative) và tôn trọng con cái gồm:

1. Kỳ vọng (mong muốn) rõ ràng

2. Giải thích hợp lý

3. Đồng cảm với cảm xúc của con

4. Hậu quả hợp lý và nhất quán

Cha mẹ “trao quyền trong cái khung cụ thể và chắc chắn”. Khung càng rõ trẻ càng thấy tự do ở trong khung. Nhớ rằng cùng xây dựng một cái khung chứ không phải áp lên con một cái khung theo ý muốn của cha mẹ.

4. CAN THIỆP KHI TRẺ KHÔNG THỂ TỰ ĐIỀU CHỈNH DÙ ĐÃ ĐƯỢC HƯỚNG DẪN.

Đây là lúc trẻ “quá tải điều chỉnh” (self-regulation overload). Nếu trẻ thể hiện hành vi hoặc lời nói cho thấy quá kích động; mất kiểm soát cảm xúc; quá mệt mỏi, quá quấy do đói hoặc thiếu ngủ, hoặc đang bị căng thẳng quá mức… hãy hình dung rằng lúc đó não của trẻ đang ở trạng thái chiến - chạy - đóng băng (fight - flight - freeze). Và trẻ cần sự điều chỉnh từ ngoài đưa vào (co-regulation).

Ở đây cha mẹ không “ra lệnh”, mà là giúp trẻ hạ nhiệt cơ thể và cảm xúc:

- Đưa trẻ ra khỏi hoàn cảnh kích thích

- Dùng giọng bình tĩnh với con

- Giúp trẻ thở bằng hướng dẫn

- Giúp trẻ quay về trạng thái an toàn thần kinh

Sau đó mới quay lại chuyện “con sai chỗ nào” và luôn luôn là lời lẽ hướng dẫn bình tĩnh và ấm áp.

KHI NÀO KHÔNG NÊN CAN THIỆP?

Nhớ rằng cha mẹ Việt thường can thiệp quá mức ở những vùng "KHÔNG NÊN CAN THIỆP” này.

1. Khi trẻ làm chưa đạt hoặc chưa hoàn hảo

→ Để trẻ trải nghiệm thất bại lành mạnh (productive failure - Kapur, 2014).

2. Khi trẻ có thể tự giao tiếp/ nói chuyện

→ Cha mẹ không nên nói giùm nói thay con khi chúng có thể tự nói. Trẻ cần tập để thể hiện các ý kiến của bản thân, nếu có vài lỗi phát âm hay nói sai là bình thường.

3. Khi trẻ có thể tự giải quyết vấn đề

→ Cha mẹ chỉ đứng bên cạnh và có thể có vài suy nghĩ nếu con hỏi đến. Không không tạo áp lực và cũng không bỏ mặc khi con cần đến.

4. Khi trẻ bộc lộ các cảm xúc mạnh

→ Hướng dẫn và điều chỉnh để giúp trẻ nhận diện cảm xúc chứ không “bịt miệng” hoặc dập tắt.

5. Khi trẻ có cơ hội tự quyết trong vùng an toàn

→ Cho trẻ quyền lựa chọn quần áo, đồ ăn thức uống (khỏe mạnh), cách làm bài tập, duy trì trật tự công việc, hay những lựa chọn khác theo sở thích.

TỰ DO NHƯNG LƯU TÂM TUÂN GIỮ KHUNG. Sau đây là ông thức “3 VÙNG” để ghi nhớ:

Vùng 1: KHÔNG THƯƠNG LƯỢNG

An toàn - tôn trọng - giới hạn đạo đức → cha mẹ quyết định.

Vùng 2: CÓ THƯƠNG LƯỢNG

Thời gian trên màn hình, giờ chơi, việc nhà, trách nhiệm → cùng bàn bạc và thống nhất.

Vùng 3: TỰ DO CÁ NHÂN

Sở thích, phong cách, cách làm việc, trật tự làm bài → trẻ tự quyết.

Cha mẹ can thiệp mạnh ở vùng 1, hỗ trợ ở vùng 2, và lùi lại hoàn toàn ở vùng 3. Đây là mô hình được nhiều chương trình giáo dục con cái (parenting) dựa trên chứng cứ sử dụng, hãy học lấy và đưa vào thực hành thôi.

Cám ơn quý vị đã đọc đến đây. Hãy bình tâm, suy tư, và hành động. Bắt đầu sẽ có chút khó khăn nhưng thực hành từng ngày sẽ cải thiện được. Có những điều cần can thiệp dứt khoát, có những điều hãy thương lượng, và có những điều hãy để yên cho con. Rất nhiều sách “kỷ luật tích cực” có phiên bản tiếng Việt, hãy tham khảo.

Nguồn: Uy Ngô

30/10/2025

ATSM
(Ảo tưởng về sức mạnh của người học Tâm lý học.)

Sinh viên ngành tâm lý học ở nhiều trường mà tôi có cơ hội gặp, thường có một điểm chung: hình dung về tác động của mình rất to.

Mặc dù có ảnh hưởng của văn hóa toàn xã hội nói chung nhưng tôi không cho rằng đó hoàn toàn là lỗi của các em, chắc vậy. Có lẽ một phần (lớn) đến từ cách mà cái ngành nghề này được giới thiệu và “truyền lửa”: kiểu như làm tâm lý là cứu người, chữa lành, thay đổi đời sống người khác… những điều rất lớn, rất cảm động.

Trong thực tế, tác động của người làm tâm lý thường nhỏ, chậm, và không hề chắc chắn. Người ta không thể “thay đổi” chỉ vì ai đó (người học tâm lý học) nói đúng; không thể “chữa lành” chỉ vì ai đó có lòng tốt; Và cũng không thể “cứu” được ai cả với trình độ vài năm học trong bối cảnh thiếu thực hành chuyên môn như chúng ta có thể thấy trong hiện tại.

Cái mà người học tâm lý cần trước hết không phải là kỹ năng “đọc vị” (mind reading) hay khả năng tạo ảnh hưởng, mà là sự hiểu giới hạn của chính mình. Người học cần hiểu rằng mình có thể sai, cũng cần hiểu rằng điều mình thấy chỉ là một phần rất nhỏ trong thế giới nội tâm của người khác, và hiểu rằng đôi khi việc tốt nhất một người có thể làm là ngồi im, lắng nghe thật kỹ, để người kia tự tìm thấy tiếng nói của chính họ.

Nếu phải “tiêm” điều gì đó vào sinh viên tâm lý học, tôi nghĩ nên là liều “vắc xin chống ảo tưởng”, để các em đủ khiêm nhường mà học tiếp nữa cho đủ độ sâu, và đủ tỉnh táo để không lạc vào giấc mơ “chữa lành cả và thiên hạ”.

*** Có vài dạng ảo tưởng thường gặp:

1. Ảo tưởng hiểu người khác: “Em có thể đọc vị, hiểu tâm lý người ta.”

2. Ảo tưởng năng lực trị liệu: “Em nói vài câu là bạn em hết buồn liền.”

3. Ảo tưởng đạo đức: “Em học tâm lý nên em luôn tử tế, không làm tổn thương ai.”

4. Ảo tưởng cứu rỗi: “Em chọn nghề này vì muốn cứu người khác.”

Những ảo tưởng này thường được củng cố bởi phản hồi (xã hội) phổ biến kiểu: “Học tâm lý giỏi ghê, đoán đúng ghê!” vốn là những lời khen tặng dễ khiến người trẻ tin rằng mình đang đặc biệt.

*** Nguồn gốc của những ảo tưởng này

1. Môi trường đào tạo nhấn mạnh “ý nghĩa tốt đẹp của nghề” hơn là năng lực thực hành.

Nhiều giảng viên (vì muốn truyền cảm hứng) thường nói với sinh viên rằng nghề này để “chữa lành”, “thay đổi cuộc đời người khác”, “cứu người”, “làm việc với tâm hồn con người”… Những thông điệp này không sai, nhưng khi không đi kèm với giới hạn nghề nghiệp, tiêu chuẩn hành nghề và thực tế phức tạp của công việc, nó dễ trở thành một thứ huyền thoại về năng lực cứu rỗi.

2. Thiếu trải nghiệm thực tế và phản tư cá nhân.

Khi chưa thật sự làm việc với khách hàng thật, sinh viên dễ “mường tượng” mình là người có ảnh hưởng lớn. Nhưng trong thực tế, tác động tâm lý như đã nói, có thể chậm rãi và cần nhiều điều kiện để đạt hiệu quả.

3. Thiếu mô hình nhận diện bản thân nghề nghiệp (professional identity formation).

Ở bậc cử nhân, sinh viên chưa được hướng dẫn đủ để phân biệt giữa “cảm hứng” (inspiration) và “ảo tưởng năng lực” (inflated sense of efficacy). Họ học về tâm lý học, nhưng ít được học cách quan sát chính bản thân mình như một người đang học làm nghề giúp người.

*** Cách nhìn thực tế và lành mạnh hơn. Một người học tâm lý có thể tác động tích cực, nhưng phải hiểu:

1. Tác động thật đến từ năng lực lắng nghe, đồng hành, phản tư, chứ không phải từ quyền lực hiểu biết.

2. Hiệu quả tham vấn đến từ mối quan hệ (tương quan) hợp tác, chứ không phải từ “người đi cứu rỗi người khác.”

3. Và quá trình trở thành chuyên viên tâm lý (tham vấn, trị liệu) là quá trình nhận diện giới hạn của bản thân, chứ không phải tích lũy kỹ năng “đọc được người khác ”.

Túm lại, vẫn là trang bị cho bản thân thái độ đúng mực với bản thân, với nghề nghiệp song song với việc học đủ đầy về kiến thức và thực hành kỹ năng nghề nghiệp.

Ai khó chịu vì bài này thì không phải do tôi nói mấy ý này đâu ha. 😉

Tác giả: Uy Ngô

25/10/2025

Con nhà nghèo như mình đọc thấm từng chữ !!!

23/10/2025

Ôi! Đợt lạnh này uy tín nhỉ!

21/10/2025

🌸🌸 "Mua hoa tặng ngày lễ cho phí tiền, rồi nó cũng tàn?"🌸🌸

🌻Đó là câu hỏi chúng ta thường nghe mỗi dịp lễ 8/3 hay 20/10. Một câu hỏi rất thực tế. Tại sao phải chi một khoản tiền không nhỏ cho một bó hoa, khi biết chắc rằng chỉ vài ngày sau, nó sẽ héo úa? Sao không chọn hoa giả? Hoa giả bây giờ tinh xảo, đẹp vĩnh viễn, lại "kinh tế" hơn nhiều.

Đúng, hoa thật sẽ tàn. Nhưng có lẽ, chúng ta chọn hoa thật không phải bất chấp điều đó, mà chính bởi vì điều đó.

Hoa giả, dù đẹp đến đâu, cũng là một vẻ đẹp tĩnh. Nó ở đó, hôm nay, ngày mai, và cả năm sau, bất biến. Vì nó không bao giờ mất đi, chúng ta cũng không có lý do gì phải vội vã ngắm nhìn. Chúng ta để nó đó, và chúng ta lãng quên.
Nhưng một bó hoa tươi thì khác. Nó là một thực thể sống, một vẻ đẹp đang diễn ra.

Hoa nhắc chúng ta sống ở giây phút hiện tại.
Bạn không thể nói: "Tôi sẽ ngắm bó hoa này vào tuần sau". Vì tuần sau, nó đã không còn là nó nữa. Sự hữu hạn của nó buộc bạn phải dừng lại. Bạn phải ngắm nó ngay bây giờ.

Phải hít hà mùi hương của nó ngay bây giờ. Phải trân trọng vẻ rực rỡ của nó ngay bây giờ.

Khi bạn tặng một người phụ nữ một bó hoa tươi, thông điệp sâu sắc hơn một vật trang trí. Bạn không chỉ tặng họ hoa, bạn đang tặng họ một khoảnh khắc.

Bạn đang nói với họ rằng:

🌸"Cũng như vẻ đẹp rực rỡ nhất của bó hoa này, anh/em trân trọng em ngay giây phút hiện tại. Không phải hôm qua, không phải ngày mai, mà là ngay lúc này."🌸

Tiền bạc có thể mua được hoa giả - một vẻ đẹp vĩnh cửu nhưng vô hồn. Nhưng sự trân trọng và chú tâm trọn vẹn cho hiện tại mới là món quà vô giá.

Chúng ta sợ sự tàn phai, cũng như chúng ta sợ sự trôi chảy của thời gian. Nhưng chính sự tàn phai ấy lại dạy chúng ta cách yêu thương. Yêu một vẻ đẹp mong manh. Yêu một cuộc sống hữu hạn.

Vì vậy, đó không phải là "phí tiền". Đó là một bài học sâu sắc về cách sống. Đừng vì sợ hoa tàn mà bỏ lỡ cả một mùa hương rực rỡ.

20/10/2025

Bạn gái tôi yêu ai cũng sẽ hạnh phúc. Vì hạnh phúc của cô ấy phần lớn là do cô ấy tạo nên.

Cô ấy xinh đẹp, dịu dàng, bao dung, hài hước, ở bên cô ấy sẽ không thấy chán.

Cô ấy có rất nhiều năng lượng, có sức hấp dẫn mê người, để lại ấn tượng sau khi lần đầu gặp.

Cô ấy rất nhạy bén và có thể nhanh chóng kéo gần khoảng cách với bất kỳ ai nếu cô ấy muốn.

Cô ấy độc lập và yêu bản thân, và là cô gái yêu bản thân nhất mà tôi từng gặp. Không bao giờ tự ti, bình tĩnh và quyết đoán.

Khi gặp vấn đề, cô ấy lập tức tìm cách giải quyết và không bao giờ mất kiểm soát chứ đừng nói đến việc tranh lạnh.

Cô ấy sẽ khen ngợi tôi, không ngần ngại bày tỏ tình yêu của mình và chuẩn bị những điều bất ngờ cho tôi.

Trong tình yêu luôn bình đẳng, cô ấy tôn trọng không gian cá nhân của tôi và không bao giờ can thiệp vào đó, đồng thời sẽ kiên nhẫn dạy tôi cách yêu cô ấy.

Cô ấy cũng sẽ rất "phụ thuộc" vào tôi, nhưng tôi biết rằng cô ấy đang bồi đắp giá trị về mặt tinh thần, mang lại cho tôi cảm giác an toàn. Cô ấy có thể mua túi xách, mỹ phẩm, trà sữa, có thể tự mở chai nước, tự buộc dây giày, tự sấy tóc. Cô ấy có thể làm tất cả và tôi biết cô ấy cho tôi cơ hội, nói với tôi rằng cô ấy cần tôi.

Thực ra cô ấy bên ai cũng hạnh phúc, chỉ là cô ấy trao sự hạnh phúc này cho tôi!

Nguồn: Tiếu Thảo 2.0

18/10/2025

Một bài viết đáng suy ngẫm từ Nhà Nhiều Cột.

CÁI BẪY “YÊU BẢN THÂN” ĐANG XÓA MỜ NHỮNG BẤT CÔNG ĐỐI VỚI PHỤ NỮ NHƯ THẾ NÀO?

Chưa bao giờ phụ nữ được khuyến khích “yêu bản thân” nhiều như bây giờ. Từ tivi đến các nội dung quảng cáo, từ sách báo đến những câu quote được lan truyền khắp mạng xã hội, đâu đâu cũng thấy những lời nhắn gửi ngọt ngào.

“Bạn không cần phải hoàn hảo, chỉ cần là chính mình.”
“Đừng quên tự thưởng cho bản thân, vì bạn xứng đáng.”

Nghe thật đẹp, thật nhân văn làm sao. Nhưng nghịch lý là, trong khi phong trào “yêu bản thân”(self-love) ngày càng lan rộng, rất nhiều phụ nữ lại cảm thấy tự ti về ngoại hình của mình hoặc cảm thấy tội lỗi khi nghỉ ngơi. 68% phụ nữ nói rằng họ cảm thấy “có lỗi” khi dành thời gian nghỉ ngơi hoặc chăm sóc bản thân vì sợ bị đánh giá là ích kỷ hoặc thiếu trách nhiệm [1]; 9/10 phụ nữ trên toàn cầu nói rằng họ cảm thấy áp lực phải trông “đẹp hơn” [2]; và 79% bác sĩ thẩm mỹ cho biết số ca can thiệp thẩm mỹ ở phụ nữ dưới 35 tuổi tăng mạnh sau đại dịch Covid do ảnh hưởng của mạng xã hội [3].

Vậy “yêu bản thân” có thực sự giúp phụ nữ hạnh phúc, hay đây lại là cái bẫy tinh vi khiến phụ nữ ngày càng tự ti và kiệt sức?

“YÊU BẢN THÂN” – TỪ MỘT THÔNG ĐIỆP TRAO QUYỀN TRỞ THÀNH CÔNG CỤ TIẾP THỊ

“Yêu bản thân” vốn có một nền tảng triết học lâu đời. Từ thời Hy Lạp cổ đại, Aristotle đã bàn về “philautia" (tình yêu đối với chính mình) và phân biệt thành hai dạng. Một là philautia ích kỷ, chỉ theo đuổi khoái lạc, danh lợi, địa vị cho bản thân. Và một là philautia đức hạnh, khi người ta yêu bản thân nên mới hướng bản thân làm những việc cao thượng và sống có ích cho cộng đồng. Ở phương Đông, Đạo giáo đề cao sự thấu hiểu bản thân như nền tảng của trí tuệ. Lão Tử từng viết trong Đạo Đức Kinh: “Biết người là khôn. Biết mình là sáng.”, nhấn mạnh rằng hiểu rõ bản thân không phải tự nuông chiều, mà là khả năng tự soi chiếu, nhận diện điểm mạnh điểm yếu và bản tính thật của mình, nhờ đó mới có thể sống chân thật và an nhàn.

Sau Thế chiến II, trong bối cảnh hoài nghi sâu sắc các thiết chế xã hội, những phong trào văn hóa như Beat (Beat Generation) và Hippie đã khởi xướng tinh thần “peace & love” (hòa bình và tình yêu), kêu gọi con người tìm kiếm sự thật và ý nghĩa bên trong mỗi cá nhân. Đến thập niên 1970, “yêu bản thân” đã bước ra khỏi phạm vi triết học và tâm lý học để trở thành khẩu hiệu của các phong trào đòi công bằng xã hội. Nữ quyền làn sóng thứ hai (1960-đầu 1980) xem việc yêu và chăm sóc bản thân là hành động chống lại xã hội gia trưởng - nơi phụ nữ chỉ có giá trị khi làm vợ, làm mẹ. Các nhà nữ quyền da màu như Audre Lorde còn đi xa hơn, gọi việc chăm sóc bản thân là “một hành động chính trị”, bởi trong một xã hội chưa bao giờ yêu thương phụ nữ, việc bảo toàn bản thân (self-preservation) đã là một cuộc kháng cự. Cùng thời, phong trào Black Power cũng đưa ra khẩu hiệu “Black is beautiful” – tuyên ngôn đòi lại quyền tự hào với cơ thể và sắc tộc của người da đen trong một xã hội phân biệt chủng tộc.

Từ giữa những năm 2000, văn hóa mạng đã khiến “self-love” trở nên phổ biến toàn cầu. Các phong trào về sức khỏe tinh thần (wellness, healing) coi self-love là cách để giảm lo âu, chống lại sự cầu toàn do mạng xã hội gây ra. Phong trào body positivity (tích cực cơ thể) thách thức tiêu chuẩn vẻ đẹp phi thực tế và kêu gọi chấp nhận mọi kiểu dáng cơ thể. Các thương hiệu sớm nhận ra đây là mỏ vàng tiếp thị mới. Từ một thông điệp về công bằng xã hội, “yêu bản thân” dần bị biến thành một công cụ thương mại.

CƠ CHẾ HOẠT ĐỘNG CỦA “YÊU BẢN THÂN” TRONG CHỦ NGHĨA TIÊU DÙNG

Từ thập niên 2010 trở lại đây, “yêu bản thân” trở thành kim chỉ nam trong marketing hướng đến phụ nữ. Các thương hiệu từ mỹ phẩm, thời trang, wellness, fitness, dịch vụ làm đẹp, hay thậm chí tài chính cá nhân, v.v đều khai thác chung một logic: chuyển từ thông điệp “phụ nữ phải đẹp để được yêu” sang “phụ nữ hãy yêu lấy chính mình”. Người đàn ông không còn là ánh nhìn đánh giá (male gaze), mà phụ nữ được khuyến khích tự chiêm ngưỡng. Phụ nữ giờ đây không cần phải “hoàn hảo để được đàn ông săn đuổi, lựa chọn” mà chỉ cần “đẹp để em yêu lấy chính em”. Một chiến lược khéo léo, tinh vi hơn của thị trường: vẫn duy trì những chuẩn mực cũ đối với phụ nữ, chỉ là được bọc trong ngôn ngữ “tự do” và “trao quyền”.

Những thông điệp mà bạn hẳn đã quen thuộc như “Yêu bản thân là tự thưởng cho mình bộ váy mới”, “Bạn xứng đáng được chiều chuộng, hãy đặt liệu trình chăm sóc toàn thân ngay hôm nay”, “Bạn không cần đẹp để ai ngắm, bạn đẹp cho chính mình” nhưng ngay sau đó là lời kêu gọi mua dòng mỹ phẩm mới hoặc dịch vụ thẩm mỹ. “Self-care” và “self-love” từ đó không còn là quá trình chăm sóc, phục hồi hay hiểu mình thật sự, mà đã trở thành danh tính tiêu dùng. Phụ nữ được định nghĩa qua những thứ họ mua và cách họ thể hiện hình ảnh ấy trên mạng xã hội. Hiện tượng này được gọi là “commodified empowerment” – trao quyền bị thương mại hóa. Phụ nữ được khuyến khích tự do, nhưng là thứ tự do được định nghĩa bằng các lựa chọn mà thị trường cung cấp.

Và giờ thì chúng ta có một tiêu chuẩn sống mới. Phụ nữ được ca ngợi là yêu chính mình khi họ “trông” khỏe mạnh, “trông” hạnh phúc, “trông” trendy, “trông" thành công. Thị trường tiêu dùng không còn ép buộc phụ nữ phải hoàn hảo, nó đã khéo léo thuyết phục họ tự nguyện hoàn hảo “Bạn không cần phải thay đổi vì ai, bạn chỉ cần trở thành phiên bản tốt nhất của chính mình”. Nhưng “phiên bản tốt nhất” ấy luôn đi kèm sản phẩm, dịch vụ hoặc phong cách sống bạn phải MUA được. Liệu chúng ta đang thực sự “yêu bản thân” hay thực tế là chúng ta đang “mua một bản thân mới”?

“TỰ DO” VÀ “TRAO QUYỀN” BỊ BIẾN THÀNH “TỰ CHỊU TRÁCH NHIỆM”

Mấu chốt nguy hiểm của việc “yêu bản thân” trở thành một công cụ tiếp thị, một mệnh lệnh đạo đức nằm ở chỗ: Nó biến những bất công cần được cả xã hội chung tay thay đổi trở thành trách nhiệm của riêng phụ nữ.

Những vấn đề mà phụ nữ phải đối mặt: gánh nặng việc nhà và chăm sóc (unequal and unpaid carework), chênh lệch thu nhập dựa trên giới tính (gender pay gap), mất cơ hội thăng tiến vì định kiến giới (glass ceiling), hình phạt làm mẹ (motherhood penalty), thiếu chính sách hỗ trợ công bằng trong công việc (nghỉ thai sản chỉ tập trung vào phụ nữ, mô hình làm việc cứng nhắc), bạo lực giới, định kiến về ngoại hình, v.v. vốn là những bất công có tính cấu trúc (structural inequalities) đã và đang duy trì bất bình đẳng giới. Thế nhưng, diễn ngôn “yêu bản thân” trong truyền thông tiếp thị lại khiến phụ nữ tin rằng chỉ cần “tích cực hơn”, “cân bằng hơn”, "yêu bản thân hơn” là có thể vượt qua.

Nếu phụ nữ kiệt sức vì vừa phải đi làm vừa gánh vác việc nhà, lời khuyên là “hãy học cách cân bằng” và phải mua ngay những sản phẩm gia dụng thông minh giúp rút ngắn thời gian và đơn giản hóa công việc nhà. Nếu phụ nữ căng thẳng vì áp lực ngoại hình, lời khuyên là “hãy biết chăm sóc bản thân hơn” và đừng bỏ qua những sản phẩm làm đẹp hợp mốt nhất, những công nghệ thẩm mỹ vượt trội nhất. Nếu phụ nữ cảm thấy trống rỗng và muốn tìm kiếm điều gì mới mẻ, hãy tự thưởng cho bản thân chiếc váy mới, đôi giày mới, hoặc một chuyến retreat chữa lành ở một nơi xa.

Giờ đây, hình thức yêu bản thân kiểu tiêu dùng này được nâng lên thành chuẩn mực cho tất cả phụ nữ. Nhưng không phải người phụ nữ nào cũng có đủ điều kiện (thu nhập, thời gian, khả năng tiếp cận dịch vụ) để dễ dàng và thoải mái mua sắm mỗi khi buồn chán, đi spa mỗi khi mệt mỏi, nghỉ dưỡng mỗi khi cần thay đổi không khí. Với phụ nữ lao động thu nhập thấp, những lời khuyên kiểu “Hãy mua robot hút bụi và máy rửa bát đi”, “Đi spa đi”, “Đầu tư cho bản thân đi”, không chỉ vô dụng mà còn có phần mỉa mai. [4] [5] [6] Khi còn phải vật lộn với chi tiêu sinh hoạt hàng ngày, việc không thể yêu bản thân theo tiêu chuẩn của thị trường và xã hội lại khiến họ thấy mình “thất bại”.

Những bất công xã hội bị cá nhân hóa. Kết quả là những gốc rễ của bất bình đẳng đều bị xóa mờ dưới lớp sơn “chữa lành” và “tích cực”. Phụ nữ giờ đây vừa phải chịu áp lực cũ, vừa phải gánh thêm áp lực mới: phải luôn vui vẻ, năng động, biết chăm sóc bản thân và truyền cảm hứng. Vì họ đang có “quá nhiều lựa chọn” để làm cuộc sống của mình tiện lợi, thoải mái và xinh đẹp hơn. Nếu phụ nữ mệt mỏi hay kiệt sức, lỗi được quy về chính họ, vì họ chưa đủ cố gắng, chưa biết sắp xếp, chưa yêu bản thân đủ nhiều.

Sự thương mại hóa đã làm thay đổi thông điệp cốt lõi của “yêu bản thân”, khiến nó trở thành câu chuyện tự lực cánh sinh, trở thành chủ nghĩa cá nhân, đánh mất tinh thần cội rễ công bằng xã hội. Thị trường tiếp tục nuôi dưỡng nỗi bất an của phụ nữ để bán cho họ những “giải pháp”, nhưng lần này nỗi bất an được gói ghém trong ngôn ngữ “tự do lựa chọn”. Phụ nữ không còn bị ép buộc nữa, họ đang tự ép mình. Không cần ai chê phụ nữ nữa vì họ đang tự thấy mình chưa đủ.

TẠM KẾT

Tất nhiên, “yêu bản thân” bản chất không sai. Nó chỉ mất đi ý nghĩa khi bị biến thành mệnh lệnh tiêu dùng và công cụ kiểm soát cảm xúc. Sao có thể gọi là “yêu bản thân” khi ta vẫn phải chạy theo tiêu chuẩn cái đẹp, vẫn phải mua sắm vô tội vạ và không ngừng ao ước về một “ngoại hình nâng cấp”? Sao có thể gọi là đề cao “tình yêu dành cho bản thân” nhưng “bản thân” của những phụ nữ thuộc nhóm yếu thế và dễ tổn thương nhất thì bị loại trừ?

Một thông điệp “yêu bản thân” thật sự mang tinh thần bình đẳng phải bắt đầu bằng sự thừa nhận rằng phụ nữ đang chịu thiệt thòi và kiệt sức không phải vì họ “chưa đủ tích cực”, mà vì họ đang sống trong một bối cảnh chưa được thiết kế để chia sẻ công bằng trách nhiệm chăm sóc, công việc và cơ hội.

Yêu bản thân thật sự không phải là mua thêm hay làm nhiều hơn, mà là làm ít đi khi xã hội cùng tham gia; khi nhà nước, doanh nghiệp, cộng đồng và nam giới cùng san sẻ trách nhiệm (community care). Bởi chỉ khi phụ nữ không còn phải một mình gồng gánh, họ mới có thể thực sự yêu bản thân – một cách tự do, giản đơn và đủ đầy.

---------

Thật khó để có thể viết ra một lời chúc gửi tới các chị em phụ nữ mà không đắn đo gì, khi chúng ta nhìn thấy còn quá nhiều bất công đối với phụ nữ. Nói làm sao cho trọn vẹn đây? Làm sao để không cảm thấy lời của mình là viển vông và vô nghĩa đây? Nhà khiêm nhường viết ra những dòng này với mong mỏi rằng các bà, các mẹ, các chị em gái có thể thật sự nghỉ ngơi mà không cảm thấy có lỗi. Muốn nhắn nhủ rằng mọi người không cần phải mua thêm, làm nhiều hơn, hay theo đuổi những tiêu chuẩn phi thực tế không làm mình hạnh phúc. Muốn ôm mọi người thật chặt, mỗi ngày, không cứ phải nhân ngày Phụ nữ Việt Nam 💞

18/10/2025

NGHỆ THUẬT KẾT THÚC MỐI QUAN HỆ

1. Kéo dài một mối quan hệ độc hại không chứng minh bạn kiên nhẫn, nó chỉ chứng minh bạn đang tự làm tổn thương mình. Người trưởng thành biết khi nào nên dừng lại, kẻ sợ hãi mới bám víu.

2. Không phải ai rời đi trước cũng là kẻ phụ bạc, và không phải ai ở lại cũng là người tử tế. Ở lại sai chỗ đôi khi còn tàn nhẫn hơn một lời chia tay.

3. Đừng nhầm lẫn “cố gắng” với “chịu đựng”. Cố gắng giúp mối quan hệ trưởng thành, còn chịu đựng chỉ khiến cả hai cùng kiệt quệ.

4. Tôn trọng không nằm ở chỗ yêu bao lâu, mà ở cách nói lời kết thúc. Cắt đứt không cần ồn ào, chia tay không cần đổ lỗi. Lời ngắn gọn nhưng dứt khoát mới là tử tế.

5. Khi niềm tin đã vỡ, dán lại chỉ khiến vết nứt hằn sâu hơn. Tình yêu không phải món đồ, không thể chắp vá bằng sự giả vờ.

6. Người trưởng thành không níu giữ bằng nước mắt, mà buông tay bằng lòng tự trọng. Vì họ hiểu: mất đi một người không đáng, mới có chỗ cho hạnh phúc thật sự.

7. Đừng sợ mất một người, hãy sợ mất chính mình. Một mối quan hệ mà bạn phải chôn vùi giá trị bản thân để tồn tại, thì bạn đã thua ngay từ đầu.

8. Kết thúc không phải thất bại, nó là sự can đảm. Can đảm để rời đi, can đảm để bắt đầu lại, và can đảm để tin rằng mình xứng đáng nhiều hơn thế.

St

18/10/2025

Hãy rèn luyện bản thân mình thật sắc bén. Nhớ nhé 🫶🫶

15/10/2025

🌸🌸Bài Học Về Lòng Tự Tôn: Cách Mẹ Dạy Con Trai Tử Tế Với Chính Mình🌸🌸

🌻Nuôi dạy một cậu con trai, chúng ta thường mong con trở nên mạnh mẽ, có trách nhiệm và biết che chở cho người khác. Nhưng có một sức mạnh thầm lặng hơn, một nền tảng vững chắc mà đôi khi chúng ta quên vun đắp cho con, đó chính là sức mạnh của lòng tự trắc ẩn và sự tử tế với chính bản thân mình.

🌻Câu chuyện về một người mẹ đã dạy cậu con trai mình bài học cực kì cần thiết không qua những lời giáo huấn cao siêu, mà bằng những hành động tinh tế, thấm đẫm yêu thương trong cuộc sống hàng ngày. Đó là cách bà gieo vào lòng con một niềm tin không thể lay chuyển: "Con xứng đáng được yêu thương, đặc biệt là bởi chính con".

1️⃣. "Này, đừng nói xấu con trai của mẹ như vậy nhé!"

🎋Mỗi khi cậu bé tự dằn vặt, buông lời chê bai bản thân sau một thất bại nhỏ hay một lỗi lầm, chẳng hạn như "Con thật ngốc!" hay "Con làm hỏng hết mọi thứ rồi!", người mẹ sẽ dừng lại, nhìn thẳng vào mắt con và nhẹ nhàng nhưng kiên quyết nói: "Này, đừng nói xấu con trai của mẹ như vậy nhé."

🎋Câu nói này như một lá chắn, bảo vệ tâm hồn non nớt của con khỏi những lời phán xét tiêu cực từ chính mình. Nó dạy con một bài học quan trọng: cảm xúc thất vọng là có thật, nhưng con không được phép dùng những lời lẽ đó để làm tổn thương bản thân. Người mẹ đang giúp con hiểu rằng, đối thoại với chính mình cũng cần sự tôn trọng và dịu dàng, giống như cách con đối xử với người khác.

2️⃣. Thay vì nói "Con trai mẹ giỏi nhất", hãy để con dũng cảm trải nghiệm

🎋Khi cậu con trai cảm thấy tự ti, không dám tham gia một trận bóng vì sợ mình không đủ giỏi, hay không muốn thử một điều mới vì sợ mình trông "ngố", người mẹ không dùng những lời tung hô sáo rỗng như "Con trai mẹ giỏi nhất mà!" hay "Con làm được mà!". Thay vào đó, bà mỉm cười và nói: "Mình chỉ đi chơi cho vui thôi mà, có phải thi đấu để giành cúp vàng đâu mà con lo. Cứ là con và vui vẻ là được rồi!"

🎋Cách tiếp cận này giải tỏa cho cậu bé một áp lực vô hình: Con không cần phải là người giỏi nhất, hoàn hảo nhất để được quyền tham gia, được quyền trải nghiệm và tận hưởng cuộc sống. Giá trị của con không nằm ở việc con có chiến thắng hay không. Cứ dũng cảm bước ra ngoài, cứ thử sức và cứ là chính mình, đó mới là điều quan trọng nhất.

3️⃣. Luôn tự hào về con, trước mặt con và trước mặt mọi người

🎋Khác với văn hóa khiêm tốn đôi khi đến mức tự ti, người mẹ này không bao giờ ngần ngại thể hiện sự tự hào về con trai mình. Bà khen ngợi lòng tốt của con khi con giúp đỡ người khác, bà tự hào về nỗ lực của con dù kết quả chưa như ý. Và bà nói những điều đó không chỉ khi có hai mẹ con, mà còn trước mặt những người khác một cách chân thành.

🎋Khi nghe mẹ tự hào kể về mình, cậu bé cảm nhận được một sự công nhận và yêu thương vô điều kiện. Cậu biết rằng mình là niềm vui, là điều tuyệt vời trong mắt mẹ. Cảm giác an toàn và được trân trọng này chính là viên gạch vững chắc nhất xây nên lòng tự tôn của một người đàn ông trong tương lai.

4️⃣. Giá trị của con không nằm ở tài năng hay thành tích

🎋Ngay cả khi cậu bé có những tài năng nổi bật, ví dụ như thông minh hay có năng khiếu thể thao, người mẹ cũng không bao giờ để con tin rằng đó là tất cả giá trị của mình. Tài năng chưa bao giờ là đặc điểm duy nhất hay quan trọng nhất của cậu bé trong mắt mẹ.

🌱Chính vì vậy, cậu lớn lên mà không bị ám ảnh bởi áp lực phải luôn thành công, phải luôn chứng tỏ bản thân qua các thành tích. Mẹ đã giúp con hiểu rằng, con quý giá đơn giản vì con là chính con, là con trai của mẹ. Giá trị của con là vốn có, không cần bất kỳ điều kiện nào để chứng minh.

☘️☘️Lời kết

🌱Dạy một cậu con trai biết tử tế với chính mình là trao cho con một chiếc la bàn nội tâm quý giá. Để khi lớn lên, đối mặt với những áp lực về thành công, về vai trò "phái mạnh", con sẽ không gục ngã trước thất bại. Con sẽ biết cách tự vực dậy, biết cách tha thứ cho lỗi lầm của mình và tiếp tục bước đi với một trái tim nhân hậu, không chỉ với thế giới mà còn với chính bản thân con. Đó chính là nền tảng của một người đàn ông thực sự bản lĩnh và hạnh phúc.

Thì Ra Là

23/11/2025

21/11/2025

30/10/2025

25/10/2025

23/10/2025

21/10/2025

20/10/2025

18/10/2025

18/10/2025

18/10/2025

15/10/2025

Address

Telephone

Website

Alerts

Contact The Practice

Shortcuts

Share