04/12/2025
🆕𝐂𝐨́ 𝐠𝐢̀ 𝐦𝐨̛́𝐢 𝐭𝐫𝐨𝐧𝐠 𝐪𝐮𝐚̉𝐧 𝐥𝐲́ 𝐬𝐨̂́𝐜 𝐠𝐢𝐚̃𝐧 𝐦𝐚̣𝐜𝐡 𝐭𝐚̣𝐢 𝐈𝐂𝐔?🤔
👨⚕️Ashish Khanna, MD, FCCP, FCCM
🏥– Bác sĩ Gây mê và Hồi sức tích cực; Trợ lý Giáo sư Gây mê, CCLCM;
Phó Giám đốc Nghiên cứu, Trung tâm Hồi sức tích cực, Viện Gây mê; Cleveland Clinic Foundation, Cleveland, Ohio.
𝐌𝐮̣𝐜 𝐭𝐢𝐞̂𝐮 𝐡𝐨̣𝐜 𝐭𝐚̣̂𝐩
Sau khi tham gia hoạt động này, người học có thể:
1️⃣Xác định bằng chứng về thời gian và mức độ hạ huyết áp trong giai đoạn trong và sau phẫu thuật ảnh hưởng đến kết cục điều trị.
2️⃣Mô tả cách tình trạng huyết áp thấp tác động lên não, tim và thận, dẫn đến các hội chứng giảm tưới máu cơ quan.
3️⃣Xây dựng kế hoạch ưu tiên sử dụng các thuốc vận mạch (vasopressors) và chiến lược phối hợp trong tình trạng sốc giãn mạch tại ICU.
4️⃣Nhận diện cơ chế tác dụng, sinh lý học và ý nghĩa lâm sàng của các thuốc vận mạch mới trong điều trị sốc giãn mạch kháng trị.
Sốc giãn mạch (vasodilatory shock), hay còn được gọi là sốc phân bố (distributive shock), là loại sốc gặp thường xuyên nhất. Trong đó, sốc nhiễm trùng (septic shock) chiếm hơn 90% các trường hợp sốc giãn mạch, tuy nhiên các nguyên nhân không nhiễm trùng cũng gặp phổ biến, bao gồm viêm tụy cấp và tình trạng giãn mạch sau tuần hoàn ngoài cơ thể (post–cardiopulmonary bypass vasoplegia).
Hậu quả cuối cùng của sốc là hạ huyết áp và giảm tưới máu mô, dẫn đến không đủ oxy hóa và sử dụng oxy ở mức tế bào.
Ngay cả những giai đoạn ngắn hạ huyết áp với MAP < 65 mmHg trong phẫu thuật cũng có thể dẫn đến tổn thương thận, tổn thương cơ tim và tăng tỷ lệ tử vong. Khi MAP < 55 mmHg kéo dài chỉ một phút, mức độ phơi nhiễm như vậy đã đủ để liên quan đến nguy cơ kết cục xấu hơn một cách có ý nghĩa.
Ngưỡng MAP liên quan đến diễn biến bất lợi ở bệnh nhân nguy kịch trong ICU hiện chưa được xác định rõ và có thể phụ thuộc vào huyết áp nền cũng như đặc điểm bệnh nhân. Bộ hướng dẫn Surviving Sepsis Campaign mới nhất định nghĩa ngưỡng cần can thiệp là MAP < 65 mmHg.
Hạ huyết áp ở bệnh nhân nguy kịch thường có nhiều cơ chế đồng thời, bao gồm: giãn mạch bệnh lý, suy giảm chức năng tim, giảm thể tích tuần hoàn, tác dụng của thuốc an thần, quy trình chăm sóc, và tiến triển bệnh lý nền.
Gần đây, đã có bằng chứng cho thấy duy trì MAP cao hơn có thể giúp phòng ngừa tổn thương cơ quan khi điều trị trong ICU. Một số dữ liệu ghi nhận ngưỡng có lợi có thể lên tới MAP > 90 mmHg, đặc biệt ở bệnh nhân hậu phẫu nguy kịch và nhóm bệnh nhân ICU nhiễm trùng có đặc điểm lâm sàng đa dạng. Tuy nhiên, cần thận trọng khi diễn giải các dữ liệu này, vì phần lớn được rút ra từ các phân tích registry lớn và rất khó kiểm soát đầy đủ tất cả các yếu tố gây nhiễu đã biết hoặc chưa biết trong nhóm bệnh nhân nặng tại ICU.
Sốc giãn mạch (vasodilatory shock) đòi hỏi liều thuốc vận mạch tăng dần và vẫn không đáp ứng với điều trị có liên quan đến tỷ lệ tử vong và biến chứng cao do nhiều yếu tố phối hợp. Hiện vẫn chưa xác định được liều tối ưu, cách phối hợp các thuốc vận mạch, ngưỡng xác định sốc nặng hoặc sốc kháng trị, cũng như vai trò của các biện pháp cứu vãn.
Kho thuốc vận mạch hiện nay chủ yếu dựa trên việc tăng liều catecholamines, và tại các ngưỡng khác nhau có thể bổ sung thêm vasopressin hoặc các dẫn xuất vasopressin. Sự giới hạn lựa chọn thuốc vận mạch này có thể liên quan đến kết cục xấu, đặc biệt khi **liều catecholamine cao đã được chứng minh là yếu tố tiên lượng độc lập của tỷ lệ bệnh tật và tử vong.
Gần đây, có sự quan tâm trở lại đối với trục Renin–Angiotensin–Aldosterone (RAAS), vốn đóng vai trò điều hòa sinh lý học của trương lực vận mạch, thể tích tuần hoàn và huyết áp, thông qua sản phẩm tác động cuối là Angiotensin II.
Tính an toàn và hiệu quả của Angiotensin II đã được chứng minh trong một thử nghiệm ngẫu nhiên, mù đôi, đối chứng giả dược trên bệnh nhân đang sử dụng liều cao thuốc vận mạch tiêu chuẩn và sốc giãn mạch cung lượng tim cao. Kết quả này đã dẫn đến việc thuốc được FDA phê duyệt. Sự bổ sung Angiotensin II vào hệ thống thuốc vận mạch mang lại thêm lựa chọn cơ chế mới cho các bác sĩ ICU khi xử trí sốc giãn mạch nặng ở bệnh nhân nguy kịch.
Bài giảng này sẽ trình bày sinh lý bệnh, các yếu tố nguy cơ, phương pháp đánh giá và chiến lược điều trị sốc giãn mạch kháng trị trong ICU, đồng thời cung cấp một thuật toán gợi ý để xử trí nguyên nhân thường gặp này của tình trạng hạ huyết áp trong hồi sức tích cực (Hình 1).
📑📑nguồn tham khảo dịch:
https://iars.org/wp-content/uploads/IARS_AM18_RCL_Supplement_F.pdf
📣 Kết nối cùng cộng đồng PiCCO Việt Nam
👉 Theo dõi fanpage để cập nhật case thực hành, bài giảng huyết động nâng cao, và ứng dụng PiCCO trong ICU & phòng mổ.
Cùng nhau chia sẻ, học hỏi và nâng tầm thực hành lâm sàng hồi sức tại Việt Nam.
𝑭𝒊𝒏𝒅 𝒎𝒐𝒓𝒆 𝑭𝒐𝒍𝒍𝒐𝒘 𝒐𝒖𝒓 𝑭𝒂𝒏𝒑𝒂𝒈𝒆𝒔:
➢ Truong Thuy Co., Ltd.: http://bit.ly/truongthuy
➢ Theo Dõi Huyết Động PICCO: http://bit.ly/getingepicco
➢ Hạ thân nhiệt chỉ huy: https://bit.ly/arcticsun
➢ Đo Áp Lực Nội Sọ - ICP Sophysa: https://bit.ly/sophysa