https://www.facebook.com/946864738795197/

Dr Riaz Ahmad, Jalalabad (2026)

03/12/2025

Medicines For Neuropathic Pain

03/12/2025

Absorption sites :

01/12/2025

خبرتیا!!!
د معالجوي طب او ستوماتولوژي پوهنځیو فارغانو د ١٤٠٤ کال ایګزیټ دويم دور ازموينه د همدې کال په وروستیو کې اخیستل کېږی او ثبت نام ورته راتلونکې اونۍ پیل کېږي!

30/11/2025

بې خوبي (Insomnia)

بې خوبي په بدن کې د بلې کومې عارضې له کبله رامنځته کېږي او اکثره وخت د چای د زيات استعمال، د غم او تشويش له امله، د ګېډې خرابوالی او د زياتي مطالعې له کبله پيدا کېږي. د ځينو رنځونو د درد او شدت له کبله هم خوب کميږي د خوب راتلو لپاره لاندي تدابير نيول پکار دي.
د خوب لپاره تدابير:

د ګرمو شيدو څښل، مالش کول، کوم سخت کتاب داسې مطالعه کول چې په دماغ زور واچول شي.

د بې خوبي درملنه :

يوه ګولۍ نيم ساعت مخکې له بسترې -60mg Tab.Diazepam- 2.5.10mg يا يوه ګولۍ د شپې لخوا Tab.Largactil-25mg.
له پورتنيو ګوليو څخه يوازي يو ډول استعمال کړئ.
ددې لپاره چې له دوا سره عادت وانه خيستل شي. بايد ځينو تدابيرو څخه کار واخيستل شي،
لکه: تر څو چې خوب ورباندې غلبه نه وي کړې نو څملي دې نه، په يو څه کار دې ځان مصروف ساتي، د بسترې او د خوب د کټ د پاکوالي خيال وساتئ، له خوبه سهار وختي پاڅيدل عادت کړئ، پدې طريقو به خود بخود خوب پيدا شي ددې رنځ پوره درملنه نه شته، بلکې ځان د حالاتو مطابق برابرول پکار دي.
ځيني د دماغ مسکن درملونه لکه: phenobarbiton، largactil، Valium، Dilontin، او Ativan موثر تماميږي.
ځينې وخت دا رنځ د وينې د فشار له جګوالي هم رامنځته کېږي، نو د دوا پواسطه فشار کمول پکار دي. ددې لپاره Tab.Aldomit د ورځې له يوې څخه تر دريو ګوليو پورې استعمال کړي. د قبض د لرې کولو خيال وساتئ، د شور او غالمال له چاپيريال څخه ناروغ لرې کړئ.

29/11/2025

سږ کال به له لس زره ډیر کسان د اکمال تخصص امتحان ورکوي خو بستونه یې یوازې ۲۸۴ دي!

27/11/2025

انسان کې جرمونو ته هڅوونکی جینونه وپیژنۍ

فینلینډ هیواد څیړونکو د نهه سوه جنایتکارانو ډي این ای (DNA) څیړلی چې په مرسته يې دوه جنایت او جرم ته هڅوونکي جینونه پیدا کړي. کومو خلکو کې چې دغه دوه جینونه موجود وي په هغوي کې جرم ته میلان ۱۳ ځلي نسبت عامو خلکو ته زیات وي.

مالیکیولر سایکیټرې نومې جریدې کې خپره شوې دغې څیړنې پر بنسټ په فینلینډ هیواد کې د ۵-۱۰٪ جرمونو اصلي لامل دغه جینونه دي چې ځینو انسانانو ته په ارثي ډول له مور او پلاره رسیږي.
د څیړنو پر بنسټ نور ډیر جینونه هم شته چې کولی شي انسان جرم ته وهڅوي چې دغه برخه کې بیا چاپیریال پر انسان خاص اثر لري.
څیړونکې وایي چې د دغو جینونو په مرسته د مجرم پیدا کول ناشونی دی.
څیړونکې ډلې مشر وایي: «دغه جینونه په ډیرو خلکو کې شتون لری خو له دغې جملې څخه اکثره بیا هیڅ ډول جرم سر ته نه رسوي.»
دغه څیړنه د خپل ډول لومړنۍ څیړنه ده. دغه څیړنه کې مختلف جرمونو مجرمینو یوه ډله برابره شوې وه چې دغه ډله کې ۱۱۵۴ قتل، د قتل اقدام او یا هم وهل ډبول کونکي کسان شامل وو. دغو کسانو له جملې څخه ځینې يي ډیر خطرناک ونه پیژندل شول او له دې ډلې څخه وویستل شول.
ډیرو کسانو کې د (MAOA) په نوم یو ډول جینونه موجود وو چې له دې څخه مخکې څیړنه کې د جنګي جین نوم ورکړل شوی و ځکه چې دغه جین لرونکي کسان ډیر ژر غوسه او جګړه کوي.
دغو کسانو کې یو ډول بل جین هم موجود و چې (CDH13) نامه سره نومول شوی. له دې مخکې څیړنه کې دغه جین د نشه يي توکو استعمال او د پاملرنې کموالی ناروغی (ADHD) اصلي لامل ګڼل شوی و. هغه کسان چې له دې ډلې څخه خطرناک نه وو پیژندل شوی په هغوي کې دغه جینونه موجود نه وو

27/11/2025

بد هضمي څه شی دی؟ Dyspepsia:

کله چې په معدې کې د خوړو د هاضمې ستونزه پېدا شي بدهضمي ورته ویل کېږي.

د بد هضمي لاملونه:

په خوراك كې بې احتياطي، ډېر خوراک کول، له خوراك وروسته چای څښل او له هغې سره د کیک، کلچو او مټایانو خوړل، د هضم په ترشحاتو کې کمی او یا زیاتوالی، ډېره مطالعه کول، غم او پرېشاني د دې ناروغۍ لاملونه دي. په همدې توګه ځینې ناروغۍ لکه د معدې التهاب، د ځیګر پړسوب هم د دې اسباب ګڼل کېږي.
له وریو څخه وينه او زوه راتلل هم د دې ناروغۍ لامل ګرځي.

د بد هضمۍ نښې:

خېټه پړسېږي

معده درنده معلومېږي

په خېټه کې نری نری برېښ وي

زړه راجګېږي او بدبد کېږي

ناروغ ارږمي کوي

په خېټه کې ګړب او ګړوب وي

ځینې وختونه اسهال هم ورسره وي

که ناروغي دوام وکړي ناروغ ډېر کمزوری کېږي.

تدابیر:

د ناروغۍ اصل سبب دې ولټول شي د هغې مطابق دې معالجه شي، په خوړلو کې احتیاط پکار دی، ترڅو چې څوك ښه نه وي وږی شوی او خېټه یې پوره نه وي خالي شوې، خوراك دې نه کوي.
له خوړلو وروسته ژر دویم شی خوړل نه دي مناسب، له مرچ او مسالو نه پرهېز پکار دی، خواږه څیزونه خوړل هم د ناروغ لپاره نه دي پکار. ښه تدابیر دا دی چې داسې ناروغان په اوونۍ کې يو ځل روژه ونیسي، ان شاء الله ناروغۍ به یې ښې شي.

د بدهضمۍ درملنه:

د هاضمې لپاره ناروغ ته Tab.Syp.Eplazymeیا Syp.Zymoplex یاTab.Syp.Becozyme له ډوډۍ وروسته د ورځې درې ځلې ورکړئ. په همدې توګه ناروغ ته Tab.Festal او Syp.Digiplex وروسته له غذا د ورځې درې ځلې تر یوې اوونۍ پورې او یا د هاضمې د اصلاح تر وخته تجویز کړئ.

پرهېز:

ناروغ دې له تروو څيزونو او مرچ څخه ځان وساتي، ډېر غوړ دې نه استعمالوي او داسې خوراك دې وکړي، چې ژر هضمېدونکی وي.

د بد هضمي تشخیص:

د ناروغ غایطه مواد په لابراتوارکې ټسټ کړئ، چې نه هضمېدونکي غذايي بڅرکي یې معلوم کړي.

27/11/2025

د ژاولو روغتیایی ګټې

ترکیه هغه هېواد دی چې د نړۍ په کچه تر ټولو زیات یعنې ۶۰ د ژاولوو جوړولو شرکتونه لري. له ترکیې وروسته امریکا دویم هېواد دی چې ګڼ شمېر د ژاولو د تولید فابریکې لري. دغه شرکتونه هر کال پر ۵۶۰ میلیونه کسانو باندې ژاولې پلوري، چې زیات مصرف کوونکي یې ایراني وګړي دي.

۱- نیکوتین لرونکې ژاولې :

نیکوتین لرونکې ژاولې دغه ژاولې په خپل ترکیب کې نیکوتین لري او له هغو کسانو سره مرسته کوي چې غواړي سګرېټ پرېږدي.

۲- بې قنده ژاولې :

بې قنده ژاولې ډېری کسان له ډوډۍ خوړلو وروسته له دې ډول ژاولو څخه ګټه اخلي؛ ځکه نه یوازې غاښونو ته زیان نه رسوي، بلکې په پاکولو کې یې مرسته کوي. په دې ډول ژاولو کې د ګلوکز پر ځای له مصنوعي او بې ضرره قندونو کار اخیستل شوی.

۳- مخدره توکي لرونکې ژاولې :

مخدره توکي لرونکې ژاولې دغه ډول ژاولې په خپل ترکیب کې مخدره مواد لري چې د روغتیا پالانو په وینا د وخت په تېرېدو سره انسان د خولې، اوریو او ژبې پر سرطان اخته کوي.

ولې ژاولې کاروو؟

د ورځې په اوږدو کې د ژاولو ژول اشتها کموي او له هغو کسانو سره مرسته کوي چې غواړي غذایي رژیم یې نیولی وي. د خولې بد بوی له منځه وړي، د غاښونو او اوریو د پاکوالي لامل کېږي. دا سمه ده چې ژاولې د غاښونو او خولې له پاک ساتلو سره مرسته کوي، خو هېڅکله هم د غاښونو د برس، کرېمو او مسواک ځای نه شي نیولی.
له ډوډۍ خوړلو وروسته د لسو دقیقو لپاره د ژاولو ژول په معده کې د خوراکي موادو له هضم سره مرسته کوي. ولې ژاولې ونه ژوو؟ د ژاولو ژولو پر مهال تر ډېره خوله وازه او بسته کېږي، معدې ته اضافي هوا داخلېږي او د معدې د پړسوب لامل کېږي. د ډېر وخت لپاره د ژاولو ژول د غاښونو او خولې د درد لامل کېږي.
د ژاولو ژول په هغو کسانو کې د وینې فشار د لوړېدو لامل کېږي چې د زړه ناروغي لري.

25/11/2025

وېره (ډار) څه ته وایي، ولې موږ وېریږو؟

وېره داسې یو احساس او حیرانتیا ده چې زموږ په ذهن کې پرته ده او ستونزه حله پیدا کیږي چې دا احساس او حیرانتیا زموږ پر ژوند نا معلوم اغېز وکړي. وېره داسې یو احساس دی چې هر انسان یې پېژني. موږ یې د یو ناخوښ احساس په نوم یادوو او له هغه نه ځان ژغورو؛ ځکه دا احساس داسې وخت څرګندیږي چې یو انسان له بهرني او نني ګواښ سره مخ شي. دغه احساس په مختلفو جسمي او رواني بڼو څرګندیږي. لکه د زړه ټکان، د ساه بندښت، د بدن سره کېدل او د خولو ډېرښت. وېره د یو ګواښ پر وړاندې یو غبرګون دی. پر دې سربېره وېره او اضطراب دوې بېلې کلمې دي چې وېره په تېښتې پورې اړه لري، خو اضطراب (ورخطا کېدل) داسې ګواښونه دي چې مخنوی یې ناشونی ښکاري.
وېره له څړیکې (درد) سره اړیکې لري. مثال: یو څوک له لوړ ځای نه وېریږي. وایي که له دې ځای نه لاندې ولویږم، کېدای شی ژوبل شم او دا هم شونې ده چې زما د مرګ سبب شي. ډېر پوهان لکه جان بردوس واټسن او پال اکمن. دوی وايي: «وېره (ډار) بنسټیز او فطري احساس دی». موږ د ځینو کارونو له سرته رسولو نه وېریږو، ځکه وېریږو چې له ماتې سره مخ نه شو. کېدای شي د دې لپاره وي چې په تېر وخت کې له داسې ماتې سره مخ شوي وو یا له ماتې سره نه وو مخ شوي؛ خو وېریږو چې له ماتې سره مخ نه شو. ډېر وخت له داسې شیانو نه وېریږو چې په ژوند کې مو یو ځل هم نه وي لیدلي.

ایا موږ ډېر ډارن نه یو؟

رښتیا دا دي چې موږ په ذهن کې ډول ډول ناخوالې او ماتې انځوره وو؛ بیا نو له ځان سره وایو چې کېدای شي دا ماتې په رښتیا بدلې شي او تر دې چې د خپلې موخې لپاره هېڅ هڅه او کوښښ نه کوو. نو په دې ځای کې موږ تېروتي یو، ځکه چې د یو احتمال لپاره له خپلو هڅو نه تېریږو او بریا له هڅې پرته ناشونې ده. مارک ټواین په دې اړه مهمه وینا کړې ده: «ما په خپل ژوند کې ډېرې ناخوالې زغملې دي په داسې حال کې چې ډېرې کمې یې په رښتیا بدلې شوې دي». مطلب دا دی چې ډېرې دغه ناخوالې د نوموړي په ذهن کې وې.
اوس پوښتنه داده چې څوک به ماته او بریا راوپېژني، ایا دغه دنده په رښتني توګه سرته رسوئ، تاسو بریا او ماته څه ډول تعریفوئ؟
الکس وویل: « هره ورځ چې له خوبه راپاڅیږم او ژوندی وم، نو داسې وګڼه چې بریالی یم». خو جف بیا په دې باور و چې که په هر کال کې یو میلیون ډالر ګټه تر لاسه کړې؛ نو هغه وخت بریالی یې. الکس خپل تعریف له بریا نه جوړ کړی او دغه بریا ته رسېدل اسانه دي؛ خو جف بیا په دې اند دی چې په کال کې یو میلیون ډالر نه وي؛ د بریا احساس نا شونی دی. جف او د نوموړي په څېر نورو کسانو ته به دا ډېره ستونزمنه وي چې له کاله یو میلیون ډالر تر لاسه کړي او وروسته د بریا احساس وکړي. خو دا زه نه وایم چې یو کس باید په خپل ژوند کې لویې موخې ونه لري؛ بلکې دا وایم چې خپلې موخې په ښه او اسانه توګه تر لاسه کړي. نو بریا ته چې هر ډول تعریف وړاندې کوئ، خو دا مو باید یاد وي چې خپل تعریف راته سخت نه شي. په دې ډول به خپلو موخو ته د رسېدو لپاره ستاسو وېره ډېره لږ وي. که چېرته پوه شو چې په ژوند کې له ماتې سره نه مخ کېږو؛ نو کوم کارونه به ونه کړو. موږ باید هڅه وکړو چې هره ماتې یوه بریا وبولو. دا کار ډېر اسانه دی، موږ چې هره ماته خوړلې، دا مو زده کړي چې څه باید تر سره کړو. خو دا باید په یاد ولرو چې تېر له راتلونکي سره یو ډول نه دی. یوازې دومره چې تېره ورځ له ماتې سره مخ شوی یو؛ خو دا په دې معنا نه ده چې یو ځل بیا به له ماتې سره مخ شو. یوازنی کار چې باید تر سره یې کړو، هغه دا دی چې له خپلو تېروتنو څخه یو نوی شی زده کړو. نو د تېر وخت فکرونه زموږ د راتلونکي لپاره بریا ده، له دې نه باید ونه وېریږو.
د وېرې په حالت کې د مغز طبعي فعالیتونه له چاپېریال سره په اړیکه کې لکه: (لیدل، اورېدل، بویول، لمس کول، څکل، د تګ په وخت کې د تعادل د حس ساتل او داسې نور) په سختۍ تر تاثیر لاندې کیږي او د ګواښ د مخنوي لپاره د مغز او بدن فعالیت ډېره وي. وېره یا ډار له ګواښ سره د مخ کېدو په حال کې مهم رول لوبوي او په حقیقت کې ډار د خطر زنګ دی چې یو انسان د ګواښ پر وړاندې متوجې کوي چې نوموړی داسې عمل تر سره کړي چې د ګواښ مخنوی وکړي. نو پر همدې اساس ډار یا وېره یو حیاتي او لازمي احساس دی. د انسان د بشپړتیا په دوام کې د وېرې احساس د انسان د ساتنې لپاره رامنځته شوی چې یو انسان د ګواښ پر وړاندې یا برید وکړي او یا وتښتي. وېره نن هم همدا دنده پر غاړه لري.

25/11/2025

د وینې کموالی څه شی دی؟ Anaemia

کله چې په وينه کې د سرو حجراتو مقدار او یا د وینې اوسپنه کمه شي، دې ډول ناروغۍ ته په بدن کې د وینې کموالی یا Anaemia ویل کېږي.

د وینې کموالې لاملونه:

دا ناروغي اکثره په ښځو کې لیدل کېږي. په ځانګړې توګه په هغو ښځو کې چې زیات اولادونه زېږوي يا پکې د حیض زیاتوالی وي او خونی بواسیر ولري.

په نرانو کې دا ناروغي د بېلابېلو لاملونو له کبله وي، د وینې د ضايع کېدو، په خېنه کې د چنجیو د موجودیت نه هم دا ناروغي راټوکېږي او بلاخره د داسې خوړو نه استعمالول چې له اوسپنې څخه غني وي، هم د دې ناروغۍ سبب کیږي.

د وینې کموالې نښې:

د بدن رنګ عموما مخ پیکه او بې ډوله وي،

طبیعت سست او بد حاله وي،

د زړه درزا ډېره وي،

په پښو او لاسونو کې ورم ليدل کېږي

او په سر باندې سرګرداني راځي

او د نوکانو رنګ یې سپین معلومېږي، سوروالی پکې نه ليدل کېږي.

که د ناروغ د سترګې لاندینۍ زېږمه خلاصه کړئ، په هغې کې به پیکه توب او سپینوالی ووینئ، چې له دې پرته د عادي انسان د سترګو د جهلي رنګ سور وي،

د سر درد او په غوږو کې اوازونه وي.

تشخيص Laboratory Test

د ناروغ په وینه کې د هیموگلوبین (HB) مقدار ټسټ کړئ، که چېرته د هغې مقدار له طبیعي حالت څخه کم و، نو ناروغ به کمخوني لري.
په نرانو کې د HB نورمال حالت 13-17 g/dl او په ښځو کې 12-15 g/dl دی.

د وینې کموالې درملنه

د ناروغانو لپاره داسې خواړه توصیه کړئ، چې د اوسپنې مقدار یې لوړ وي. د ناروغ د قوت او طاقت برداشت وکړي،

د اوسپنې مركبات لومړی ناروغ ته په کم مقدار او وروسته یې مقدار ورو ورو پورته يوسئ.

ناروغ ته د كمخونۍ لپاره FerusSulphate په لومړيو ورځو کې د ورځې يوه ګولۍ بیا د ورځې ۲ ګولۍ او په وروستیو کې ۳ گولی سهار غرمه او ماښام تجویز کړئ

په همدې توګه ناروغ ته Fefal د ورځې یو، Syp.Tab.Inj.Jetepar ، Tab.FolicAcid، Ferolex، R.B.Tone او داسې نور ورکړئ. Inj.Jetepar د ورځې یوه یوه ستن تر یوې اونۍ پورې، په همدې ډول Inj.VitB12 هم ورته تطبیق کړئ.

ناروغ دې خربوزه، مڼه، ګوپي، هګۍ، غوښه، ماهي او داسې نور… خواړه وخوري.

لابراتواري ټسټ Lab Test:

۱- د وینې په سيروم کې د ویټامین B12 کمی لیدل کېږي، د هغې مقدار 100 pg/cc څخه کم وي.
۲- د سرو حجراتو (M.C.V) لوړېږي، چې له ۱۱۰ تر ۱۲۰ پورې وي.
۳- د Bilirubin او L.D.H مقدار هم لوړېږي.
۴- د هیموگلوبین (HB) مقدار کم وي او کله کله له ۷ څخه تر ۸ ګرامو پورې او یا له دې هم کمېږي.

25/11/2025

#خبرتيا!!!
!!!
☑️ د شروع نېټه : شنبې ورځ #8دقوس
☑️ وخت : سهار - 6:30-8:00 AM
☑️ تدریس بڼه : حضوري او آنلاین
☑️ نوم ليکنه او داخله جریان لري...
د 1404 ه ش کال د طب پوهنځيو فارغ التحصیل ډاکټر صاحبانو د توجو وړ!
☑️د مجرب ، تخصصي او مسلکي ټيم لخوا ...
د ایگزیټ اگزم آماده ګۍ(6)میاشتنې نوی جامع پروګرام !
ننګرهار طبي اکاډمي Nangarhar medical Academy کې
⬇️
Morning Time : 06:30 - 08:00 AM ⏰
Join with us now
➡️Duration : 6 Months ⌛
➡️Time : Morning ⌚
➡️New Reference Teaching
➡️Offline and Online Telegram
➡️Total Fees : 9000 af
➡️Semester Fees : 4500 af
➡️Monthly Fees : 1500 af
➡️Monthly Test Exam

پسټ در سره کړئ ...

☑️دغه پروګرام د هغه داکټر صاحبانو لپاره يو ځانګړي فرصت دي ، چې غواړي په خپل مسلک کې مخکښ او بريالي شي ، که تاسو راتلونکې ( ) ازموينې لپاره چمتووالي نيسئ ، دا پروګرام ستاسو لپاره غوره انتخاب دي .

تلګرام کانال :آنلاین پروګرام لپاره ټلیګرام چینل Join کړئ .
https://t.me/NMA1398
واتسپ چينل :
https://whatsapp.com/channel/0029Va8NYzIFy72FZgP9pg1S

پته : تدريسي روغتون ته غزيدلي سرک ایران قونسلگری‌ ته مخامخ

25/11/2025

مرګي (Epilepsy)
مرګي یوه مزمنه عصبي ناروغي ده. پکې د مغز برقي فعالیت ګډوډېږي او تکراري دورې (تشنجونه) پیدا کېږي.دا ناروغي ډېر وخت په ماشومانو او زړو خلکو کې لیدل کېږي، خو په هر عمر کې رامنځته کېدای شي.

د مرګي سببونه (Causes):
1. جنیټیک یا ارثي عوامل
2. مغزي ټپ یا حادثه (Trauma)
3. مغزي سکتې (Stroke)
4. تومور یا cyst
5. شیدایي تبه (Febrile seizures)
6. مغزي انتانات لکه meningitis یا encephalitis
7. نشه یا مخدره مواد

د خطر فکتورونه (Risk factors):
• د کورنۍ سابقه(تاریخچه)
• د زیږون پر مهال ټپ
• د مغز زخم
• د شکر یا فشار له امله د مغز زیان
• د خوب کمښت

نښې نښانې (Symptoms):
• تکراري تشنجونه (seizures)
• لنډمهاله بې‌هوشي یا ګډوډي
• د بدن بې‌اختیاره حرکتونه
• سترګو اړول یا عجیب حرکات
• ساه بندېدل
• له دورې وروسته ستړیا یا ګډوډ فکر

تشخیص (Diagnosis):
‏• EEG (Electroencephalogram): د مغز برقي فعالیت معلوموي
‏• MRI / CT scan: د مغز جوړښت ګوري
• د وینې معاینې: د متابولیک یا کیمیاوي ستونزو معلومولو لپاره

تفریقي تشخیص (Differential diagnosis):
• بی‌هوشي (Syncope)
• میګرین
‏• Panic attacks
• موقتي مغزي سکتې (TIA)
• د خوب ستونزه

درملنه (Treatment):
د مرګي د کنټرول لپاره Antiepileptic درمل (AEDs) کارېږي، لکه:
‏1. Valproic acid
‏2. Carbamazepine
‏3. Phenytoin
‏4. Lamotrigine
‏5. Levetiracetam (Keppra)
نوټ:
مرګي د درملو په منظم استعمال، د خوب په پوره کولو، او د فشار یا نشې له مخنیوي سره ښه کنټرولېدای شي.
د ناروغ کورنۍ ملاتړ هم ډېر مهم دی

Dr Riaz Ahmad

03/12/2025

03/12/2025

01/12/2025

30/11/2025

29/11/2025

27/11/2025

27/11/2025

27/11/2025

25/11/2025

25/11/2025

25/11/2025

25/11/2025

Address

Telephone

Website

Alerts

Contact The Practice

Shortcuts

Share

Category