29/12/2025
💉 عوارض تداوی داخلوریدی (IV Therapy Complications)
تداوی داخلوریدی بهطور گسترده برای رساندن مایعات، دواها و فرآوردههای خونی استفاده میشود. با وجود فواید آن، میتواند باعث عوارض موضعی و سیستمیک گردد.
---
🔴 عوارض موضعی
1️⃣ نفوذ (Infiltration)
تعریف: نشت مایع داخلوریدی (غیر وِزیکانت) به بافتهای اطراف.
علایم: تورم، سردی پوست، درد، کاهش سرعت جریان.
اقدامات: توقف IV، بالا نگهداشتن عضو، استفاده از کمپرس گرم یا سرد.
2️⃣ خارجریزی (Extravasation)
تعریف: نشت داروی وِزیکانت به بافت که باعث آسیب بافتی میشود.
علایم: درد شدید، تاول، نکروز (مرگ) پوست.
اقدامات: توقف فوری IV، استفاده از پادزهر در صورت موجود بودن، اطلاع به داکتر ک.
3️⃣ فلبیت (Phlebitis)
تعریف: التهاب رگ.
علل: تحریک مکانیکی، تحریک کیمیایی، عفونت.
علایم: سرخی، گرمی، درد، احساس طنابمانند رگ.
اقدامات: خارج کردن IV، کمپرس گرم، شروع IV در محل جدید.
4️⃣ ترومبوفلبیت (Thrombophlebitis)
تعریف: فلبیت همراه با تشکیل لخته خون.
علایم: درد، تورم، سخت شدن رگ.
اقدامات: توقف IV، کمپرس گرم، بالا نگهداشتن عضو.
5️⃣ هماتوم (Hematoma)
تعریف: نشت یا تجمع خون به داخل بافت.
علایم: کبودی، تورم، درد.
اقدامات: خارج کردن IV، اعمال فشار، کمپرس سرد.
6️⃣ عفونت (Infection)
تعریف: آلودگی میکروبی در محل IV.
علایم: سرخی، چرک، تب.
اقدامات: خارج کردن IV، کشت از محل، شروع آنتیبیوتیک طبق دستور.
---
🔵 عوارض سیستمیک
1️⃣ اضافهبار مایعات (Fluid Overload)
علل: انفوزیون سریع یا بیش از حد.
علایم: ادم، کراکلهای ریوی، تنگی نفس، فشار خون بلند.
اقدامات: کاهش سرعت انفوزیون، بالا بردن سر مریض، تجویز دیورتیک در صورت دستور داکتر.
2️⃣ آمبولی هوا (Air Embolism)
علل: ورود هوا به خط IV.
علایم: تنگی نفس ناگهانی، درد قفسه سینه، افت فشار خون.
اقدامات: بستن خط IV، قرار دادن بیمار به پهلوی چپ در وضعیت ترندلنبرگ، اطلاع فوری به پزشک.
3️⃣ شوک سرعت (Speed Shock)
تعریف: تزریق سریع دارو.
علایم: سرگیجه، سردرد، افت فشار خون.
اقدامات: توقف فوری انفوزیون.
4️⃣ واکنش حساسیتی (Allergic Reaction)
علایم: راش پوستی، خارش، آنافیلاکسی.
اقدامات: توقف IV، تجویز آنتیهیستامین/اپینفرین طبق دستور.
---
🛡️ نکات پیشگیری (مراقبتهای نرسنگ)
✔️ استفاده از تکنیک آسپتیک
✔️ بررسی منظم محل IV
✔️ ثابتسازی مناسب کَنولا
✔️ رعایت سرعت صحیح انفوزیون
✔️ آموزش مریض برای گزارش درد یا تورم
