06/12/2025
د ماشوم تغذیه او د هغی لاری چاری
۱️⃣ د زیږون نه تر ۶ میاشتو – یوازې د مور شیدې
په دې موده کې ماشوم ته هېڅ شی مه ورکوئ، حتی اوبه هم نه.
ګټې:
۱– د انتاناتو مخنیوی (نس ناستی، سینه بغل، کانګې)
۲– د ماشوم قوي معافیت
۳– د دماغ او بدن سالمه وده
۴– د مور رحم ژر عادي حالت ته ستنېږي او رحم سرطان خطر کمېږي
---
۲️⃣ د ۶–۸ میاشتو وروسته – د تکمیلي غذا پیل
ماشوم نور یوازې شیدو ته نه پوره کېږي، نرم خواړه پیل کړئ.
مناسب خواړه:
۱– نرم شوله
۲– نرم میده شوې میوې: کېله، مڼه
۳– نرم سبزیجات: کچالو، گازر
۴– نرم شوروا
طریقه: ورځ کې ۱–۲ ځله، لږ مقدار، ورو ورو زیاتول.
---
۳️⃣ د ۹ میاشتو وروسته – نرم کورنی خواړه
شوی خواړه ماشوم له کور خوراکه هم خوړلی شي، خو نرم او میده.
۱– نرم کورنی خواړه (بریانی، سبزی، دال)
۲– هګۍ
۳– چرګ، ماهي، جگر
۴– مستې او کم مالګه پنیر
---
۴️⃣ غلط دودونه (د اطرافو عام غلط عادتونه) او بشپړ تاوانونه یې
۱– د ۶ میاشتو مخکې اوبه، چای، جوس یا خوراک ورکول
تاوانونه:
۱– د نس ناستي، کانګو او انتاناتو خطر ډېر زیاتوي
۲– ماشوم د مور له شیدو زړه باسي
۳– د تغذی کمښت او کمزوري
---
۲– د ۱ کال نه مخکې عسل یعنی شاتو ورکول
تاوان:
→ د “botulism” خطر لري، سخت خطرناک ناروغي ده.
---
۳– د ماشوم په خوله کې د چا ژوول شوی خوراک اچول
تاوانونه:
۱– خطرناک مکروبونه ماشوم ته انتقالېږي
۲– د غاښونو خرابېدل
۳– د خولې انتانات
---
۴– د مور شیدې پرېښودل او ماشوم ته دودیز خوراکونه ورکول
تاوانونه:
۱– د ماشوم د وینې کمي (Iron deficiency)
۲– د معدې انتانات
۳– د وزن کمېدل او کمزوري
۴– د ودې شاته پاتې کېدل
---
۵️⃣ د یوه کال نه مخکې د غوا او بزو شیدو تاوانونه
۱– د وینې کمي (د اوسپنې کمښت)
۲– حساسیتونه او د بدن د دفاع کمزوري
۳– د پښتورګو بار زیاتول
۴– د ماشوم لپاره ضروري ویټامینونه او مواد په کې کم وي
۵– نس ناستي او د معدې خرابوالی
---
۶️⃣ که مور شیدې کمې وي – د زیاتولو بشپړې سپارښتنې
۱– ماشوم ته ډېر ځله سینه ورکول
تر ټولو مهمه او قوي طریقه.
۲– د مور او ماشوم نږدې تماس (Skin-to-skin)
شیدې ډېرې زیاتوي.
۳– د مور ښه غذا
پروټین لرونکي خواړه: هګۍ، چرګ، شیدې، مغزات، سوبه، دال.
۴– ډېر مایعات
اوبه، سوپ، شیدې، جوسونه.
۵– سترېس کمول او ارام
سټرس د شیدو تولید کموي.
۶– د شیدو پمپ په منظم ډول استعمالول
په هر ۳–۴ ساعتونو کې.
۷– که بیا هم شیدې کمې وي
→ د ډاکټر په مشوره معیاري فارمولا استعمال کړئ، خو مور شیدې هر وخت غوره دي.
---
لنډه مشوره:
✔ تر ۶ میاشتو یوازې مور شیدې
✔ له ۶ میاشتو وروسته سالم تکمیلي غذا
✔ له ۹ میاشتو وروسته د کور نرم خواړه
✔ د یو کال نه مخکې غوا یا بزو شیدې مه ورکوئ
✔ غلط دودونه پرېږدئ، ماشوم ته ضرر رسوي
✔ د مور شیدې زیاتېدل د تکرار سینه ورکولو سره ده
ډاکتر عزیزالرحمن ګلابزی
د نوی زیږیدلو او کوچنیانو د داخله ناروغیو متخصص
