Maiwand Sihat Medical Laboratory

20/01/2023

د تايرويډ غده د انسان د غاړي په مخکېنۍ برخه کې موقيعت لري او زموږ او ستاسو په بدن کې د انرژي جوړيدلو سرعت کنترولوي. لدې امله د دې غدې کم او يا له اندازي زيات فعاليت په انسانانو کې ډول ډول ستونزي منځ ته راوړي. له نېکه مرغه د دې ناروغيو تشخيص او علاج په ډير اسانۍ سره کيږي. که تاسو د تايرويډ د جګ يا ټېټ فعاليت ناروغيو نښې نښانې لرئ کورته نېږدې ډاکټر ته ورشئ چې معاينه مو کړي. د دې ناروغيو تشخيص د وينې د عادي معاينې پواسطه کيږي چې د افغانستان په شمول د نړۍ په هر کونج کې کېدی شي.

⬅️ د تايرويډ غدې له حده زيات فعاليت:
- تېز يا غير نور مال د زړه ټکان
- بې خوبي
- د وزن له لاسه ورکول
- ژر وارخطا کېدل او غوصه کېدل
- د ګرمۍ احساس
- د لاس لړزه او يا رپېدل

⬅️ د تايرويډ غدې له حده کم فعاليت:
- د ستړيا احساس
- د وزن زياتېدل
- قبض
- ژور خپګان
- جنسي کمزورتيا
- د وېښتانو نري کېدل او تويدل
- د فکري او جسمي فعاليت کمېدل
Dr.Aman Shams

03/01/2023

ملاریا Malaria

د سرو کروياتو يو پروتوزوايي انتان څخه عبارت دی چې د ملوث مونث انافيل غوماشې د چيچلو څخه وروسته د ميزبان بدن ته د ننه کیږي. په کال کی ۵۱۵ ميليونه نوی کيسونه په ټول نړۍ کې لري چې ۳/۲ کيسونه يی په آفريقايي هيوادونو کې وجود لري. ملاريا امکان لري د Hemoglobinuria اود کونين د درملنې په پایله کې د ادرار د رنګ د توروالي سبب شی چې له همدې امله د Black water fever په نامه هم یادیږي. ملاريا همدارنګه د Tertian fever او Qurtan fever په نامه هم یادیږي.

Etiology :
ملاريا د يو داخل الحجروی پروتوزوا، چې جينس يی پلازموديم دی په واسطه منځ ته راځي چې لاندې ډولونه لري :
1. P. vivax
2. P. ovale
3. P. malariae
4. P. knowlesi
5. P. Flaciparm

Epidemiology
په کال کی د کابو دوه سوه نهه ویشت میلیونه خلک په دې ناروغۍ اخته کیږي او شاو خوا څلور سوه زره ناروغان ددې ناروغۍ له امله خپل ژوند له لاسه ورکوي، زياتره په Tropics هيوادونو، ګرم او پسرلي په موسم کی منځ ته راځي او هغه اشخاص چې معافيت يی کښته وي او ماشومان مصاب کوي.د نوموړې ناروغی Reservoir د منتن شخص څخه عبارت دی او د انتقال طريقې يی په لاندې ډول دي:
1. د منتن مونث انافيل غوماشې د چيچلو څخه وروسته
2. د مور څخه و ماشوم ته د امیدواری په دوران کی
3. Organ transplantation
4. د وینې انتقال يا Blood transfusion په واسطه
په افغانستان کی ۹۵٪ P. Vivax او ۵٪ د P. Falciparum د ملاريا د ناروغی سبب کیږي.
د ملاريا د بیلابیلو ډولونو توپیر په لاندې جدول کی لیدل کیږي.
Cycle /feature P.vivax,P.ovale P.malariae P.falciparum
د تفريخ دوره 8-25 days 15-30 days 8-25 days
د غير جنسي تکثر وخت 48 hrs /synchronous 72 hrs/synchronous

15/02/2022

جاردیا/Giardia په افغانستان کي ډیر عام د کلمو پرازیت ده چي د ککړو خواړو یا اوبو له لارې یا له یو شخص څخه بل شخص ته د تماس له لاري خپریږي. دا په هغو سیمو کې ډیر عام دی چې ضعیفه حفظ الصحه او ناپاکه اوبه لري.
نښې نښانۍ: اسهال، د نس پاړسوب، بدهضمي، التهاب، کانګي او داسي نور..
څنګه ځان وساتۍ له دغه پرازیت نه:
د لاسونو حفظ الصحه مراعات کړئ.
لاس په صابن او اوبو ومینځئ.
د هغو اوبو څخه ډډه وکړئ چې ممکن ککړي وي.
د هغو خوړو څخه ډډه وکړئ چې ممکن ککړ وي.
————

جاردیا/ Giardiasis یک بیماري بسیار معمول در افغانستان است پرازیت که باعث این مرض میشود, از طریق غذا یا آب آلوده یا از طریق تماس از یک فرد به فرد دیگر منتقل می شود. این بیماری معمولا در مناطقی با بهداشت ضعیف و آب ناسالم شایع است.
علائم: اسهال، استفراغ، سوء هاضمه، التهاب، دلبدي, استفراغ وغیره.
چگونه از خود در برابر این پرازیت محافظت کنیم:
بهداشت دست را به خوبی رعایت کنید.
دست ها را با آب و صابون بشویید.
از آبی که ممکن است آلوده باشد خودداری کنید.
از غذاهایی که ممکن است آلوده باشند اجتناب کنید

18/10/2021

ریلیف ګولۍ: RELIFE TAB
ریلیف ګولۍ د لاندی ترکیب لرونکی دی.

Paracetamol 300 mg
Diclofenac Sodium 25 mg
Chlorphenramine maleate 4 mg
Magnesium Trisilicate 100 mg

🔹←د استعمال ځایونه: indications
√ تبه: Fever
√ سردرد: Headach
√ د غاښ درد: Toothach
√ روماتیزمی درد: Artheric pain

هر کله چی تاسی یوه ریلیف ګولۍ خورۍ په حقیقت کی به تاسی څلور ګولۍ لکه (Paracetamol )
(Magnesium ) ( Chlorphenramine)( Diclofenac )
خوړلی او په د سره به ستاسی بدن کی هیڅ د درد احساس ونکړۍ او سره له دی به مو خوب هم آرام وی.
نړۍ والی فارمکوپی یواځی د دوه درملو ترکیب ته اجازه ورکوی او تر دوه زیات درملو ترکیب د شدیدو عوارضو سبب کیږی هغه کسان چی ریلیف زیات کاروی ممکن په لاندی مزمنو ناروغیو اخته شی.
√د جګر ناروغۍ.
√ د وینی لوړ فشار.
√ ډیابټس (شکر).
√ د زړه مزمنی ناروغۍ.

زمونږ هیواد وال ریلیف ګولۍ په زیاته اندازه او بی ځایه کاروی.
مهربانی وکړۍ دهر درد لپاره ځانګړی درمل د ډاکتر په مشوره وکاروۍ تر څو په راتلونکی کی د یادو شویو خطرناکو ناروغیو څخه په امن کی و اوسئ.

24/06/2020

و چه وظایفی دارد
#خون نوعی بافت پیوندی متشکل از انواع حجرات و ماده پلاسماست که در رگ ها جریان دارد.بدن برای زنده ماندن به خوراک و اکسیجن نیازمند است ولی فقط بودن غذا در معده و بودن اکسیجن در شش‌ها کافی نیست، بلکه این دو باید به همه نقاط بدن برسند و خون این عمل یعنی رساندن آن مواد به همه بدن را برعهده دارد. خون در لوله‌هایی به نام رگ جریان می‌یابد. قلب، خون را در رگ‌ها به جریان می‌اندازد.

در حدود ۷ الی ۸ درصد وزن بدن را خون تشکیل می‌دهد و در انسان بالغ به‌طور متوسط ۵ تا ۶ لیتر از حجم بدن را خون تشکیل می‌دهد.

خون از دو بخش مایع و جامد تشکیل شده است . قسمت مایع خون را پلاسما می گویند که به طور متوسط 55 درصد خون را تشکیل میدهد و شامل آب ،مواد معدنی ،پادتن ها، اکسیجن، کاربن دای اکساید و بسیاری از مواد اساسی مورد نیاز بدن میباشد . قسمت جامد خون شامل گلبول های (کرویات) قرمز ،گلبول های سفید و پلاکت ها می باشد.

گلبول های قرمز بیشتر ماده ی جامد خون بوده که رنگ خون را به وجود می آورد.هموگلوبین ،پروتئین اصلی موجود در گلبول های قرمز که باعث دارا بودن آهن به انتقال اکسیجن و کاربن دای اکساید در خون می پردازد.

گلبول های سفید وظیفه محافظت و نگهداری بدن در مقابل با عوامل بیماری زا بر عهده داشته و انواع مختلفی دارد که باعوامل فیزیکی یا کیمیایی خود ،ایمنی بدن را در برابر عوامل بیماری زا فراهم می سازد . مغز استخوان محل اصلی ساخت گلبول های قرمز و سفید می باشد.

پلاکت ها یا گرده ها ی خونی بقایای سلول های بزرگ هستند که به صورت دانه های ریز و خرد شده در خون وجود دارند و باعث کمک به انعقاد خون و تشکیل لخته می شوند .

20/06/2020

د روماتیزم له ناروغۍ ځان ژغورل او درملنه

له خپلو نورو ملګرو سره یی حتماً شريک کړي

۱- روماتېزم څه ډول ناروغي ده؟
روماتېزم يوه دوامداره او خطرناکه التهابي ناروغي ده، چې د بدن پر کوچنيو بندونو يا مفصلونو حمله کوي.

۲- روماتېزم نښې نښانې
د طبي څېړونو په اساس د دې ناروغۍ نښې نښانې زياتره د لاس او پښو د ګوتو په بندونو کې ليدل کېږي. د دې ترڅنګ يې نښې نښانې مړوند، ښنګرو او زنګنو په بندونو کې هم ترسترګو کېږي. تبه، د ستړيا احساس، د وزن کمېدو او د یادې ناروغۍ تر ټولو غټې نښې دي.

همدارنګه روماتېزم په ۴۰ سلنه خلکو کې د بندونو ترڅنګ د بدن نور غړي او سيستمونه هم تر اغيز لاندې راولي لکه؛ پوستکي، سترګې، سږي، پښتورګي، زړه او رګونه.

۳- انسان څنګه په روماتېزم اخته کیږي
د روماتېزم د ناروغۍ تر اوسه پورې اصلي لامل نه دى څرګند، خو ډاکتران وايي د روماتېزم ناروغي هغه وخت منځته راځي چې زموږ د بدن دفاعي سيستم د بدن حجرو او نسجونو په مقابل کې په غلطۍ سره انتي باډي جوړه کړي او زموږ بدن تر حملو لاندې راولي، چې دغه حالت تهAutoimmune Reaction) ويل كېږي.

همدارنګه جنټيکي لامل يعنې د کورنيو په غړو کې روماتېزم او هغې ته ورته ناروغۍ. ځينې ويروسي او باکتريايي ناروغۍ چې د روماتيزم سبب ګرځي.

۴- له روماتېزم څه ډول ځان ژغورئ
ډاکټران لارښوونه کوي چې په روماتېزم اخته ناروغان دې له مستو، اچار، شړومبو، ډېرو سړو اوبو، رومي بانجانو او زياتو غوړیو له خوړلو ډډه وکړي.

۵ د روماتېزم درملنه
روماتېزم يوه تخريبي ناروغي ده، چې د درملنې امکان يې د ناروغۍ په پرمختللي حالت کې ناممکن دى، خو که چېرې د ناروغۍ د نښو په څرګندېدو سره د دوو مياشتو په موده کې تشخيص او درملنه يې ترسره شي، نو د ناروغۍ څخه د ښه کېدو امکان يې ډېر زيات دي.

خو که چېرې تاسې يا ستاسو د کورنۍ په غړو کې پورتنۍ نښې نښانې ولېدل شوې، نو ژر تر ژره د روماتولوژۍ يا د بندونو د ناروغيو متخصص ډاکټر ته مراجعه وکړئ

08/04/2020

د شکری ناروغي
شکره يا ډيابټس يو د هغو ناروغيو څخه ګڼل کيږي چې د نړۍ ډير وګړي ورسره لاس او ګرېوان دي .
د نړيوالي روغتيايي ادارې W H O د يوې سروې له مخي د نړۍ هر 11 م وګړی د شکري په ناروغۍ اخته دی خو زموږ په جګړه ځپلي هيواد کې ډير خلګ د شکري د ناروغۍ په هکله سم پوهاوی نلري.
د شکري د ناروغ لپاره پکار دی چې د شکري ناروغي وپېژني .
د شکري ناروغي د پنکراس Pancreas د عدم کفايې له وجهي رامنځته کيږي.
پانکراس: Pancreas د بدن يوه اېنډوکراين غده ده چې په پلن ډول د نس شا ته د توري او اثنا عشر په منځ کې پرته ده.
پانکراس د سر، غاړي ، تنې او لکۍ په برخو وېشل شوی.
دغه اېنډوکرايني غده له ۱۵ څخه تر ۲۵ سانتي مترو پوري اوږدوالی ، ۳.۸ سانتي متره سور، له ۱.۳ څخه تر ۲.۵ سانتي مترو پلنوالی او له ۸۵ څخه تر ۱۲۰ گرامه تول لري.
پنکراس Pancreas د نورو وظيفو سره سره دوې عمده وظيفې لري چې د شکري په کنټرول او توازن کې اساسي رول لري.
زموږ بدن يو توان يا انرژۍ ته ضرورت لري چې د همدغې انرژۍ په واسطه موږ د کار کولو توان پيداکوو کله چې موږ ناشائستئي [ کاربوهايډريټ لرونکي] خواړه [د غنمو اوړه وريجي ، پټاټې او نور ] خورو د هضميې او ميتابولزم وروسته د ګالکوجن په شکل په اينه کې زخيره کيږي کله چې په بدن کې د ګلوکوز اندازه کميږی پنکراس د انزايم په په واسطه دغه ګالکوجن په فعال شکل يعني د ګلوکوز په شکل بدن ته ورکوي چې په انسان کې د کارکولو او حرکت کولو توان پيداکيږي کله چې په بدن کې د ګلوکوز اندازه لوړيږي بيا پنکراس يو هورمون د انسولين په نوم توليدوي چې د ګلوکوز ليول په نارمل اندازه راکښته کړي نو په دې توګه د انسان بدن په ښه توګه کارکوي او د شکري ناروغ نه بلل کيږي.
که چيري د چا پنکراس په ښه ډول کار ونکړي يا بلکل بېکاره سي يعني د ګلوکوز اندازه نارمل وه نه ساتي بيا نو د شکري يا ډيابټس ناروغ ورته ويل کيږي.
دشکري ناروغي پر دوه ډوله ده:
۱ : هايپر ګلاسميا :
هايپر ګلاسميا يعني په بدن کې د ګلوکوز د اندازې لوړوالی .
۲ : هايپو ګلاسميا :
په دې ډول ناروغۍ کې د ګلوکوز اندازه کښته کيږي چې دماغ او نور اعضاء رئيسه په سم ډول کار نه کوي لکه ځيني خلګ په روژه کې جنګونه کوي يا يې بدن لړزه کوي يا ډېر زيات غصه کيږي يا د لوږي په وخت کې د فيزيکي کارکولو توان له لاسه ورکوي .
راځو اول ډول ته هايپرګلاسميا :
دا پر 3 ټايپونو ويشو
لومړی : د A ټايپ :
په دې ټايپ کې پنکراس بيخي کار نه کوي اويا يې هم پنکراس کښلۍ وي.
د داسي ناروغ لپاره انسولين دپيچکارۍ په ډول لګول اړين دي.
دوهم : د B ټايپ :
دا ډول ناروغان اکثره ارثي يا ميراثي وي يعني د مور ، پلار ، انا او نيکه څخه ور پاته وي بايد پرهېز په منظم ‌ډول وکړي يعني د بازاري مصنوعاتو او مشروباتو څخه ځان ساتل ، ميوې او لبنيات په احتياطي او منظم ډول استعمالول او دوا جاري ساتل.
دريم : C ټايپ :
دا ‌ټايپ اکثره تر 40 کلنۍ وروسته په چاغو انسانانو کې پيداکيږي چې کله ناکله په پښو او نور بدن کی زخمونه هم پيداکوي چې ‌ډير خطر لرونکي وي ، دا ډول مريضان بايد په غذايې رژيم پرهيز او تداوي کې ډېر احتياط وکړي او د معالج ډاکتر سره دوامداراه په مشوره کې وي.
تر ټولو مهمه خبره داده چې د شکري ټول ناروغان بايد خپل د شکري اندازاه ليول بر قرار وساتي !
د شکري ليول په خالي نس د 60 څخه تر 110 پوري دی او پر ډک نس د 70 څخه تر 160 پوري دی .
د شکري ټول ناروغان بايد په منظم ډول د 40 دقيقو څخه تر 60 د قيقو پوري ورزش وکړي. چی په افغانستان کي یو ملیون انسانان ورسره لاس او ګریوان دی.

10/03/2020

د تور زیړي دمخنیوي ترټولو ښه لاره ددی ناروغۍ په وړاندې واکسین دی‌‌‌‌

‌تور زیړی څنګه خپریږي؟
تور زیړی معمولا د وینې،‌مني،‌یا د بدن دنورو مایعاتو څخه له یوداسې کس څخه چی په وایرس ککړ وي نورو کسانو ته خپریږي. دا په وایرس داخته کس سره دجنسي اړیکو یا د پیچکاري،‌ستنو یا نورو زرقي وسایلو د شریکولو له لارې خپریږي.‌تور زیړی له یوې په وایرس ککړې مور څخه ماشوم ته دزیږون پرمهال هم خپریږي.‌ تور زیړی د مور په شیدو د تغذي،‌دخوړو دسامان (کاشوغه او پنجه) دشریکولو،‌غیږ ورکولو،‌لاس ورکولو،‌ټوخي،‌یا پرنجي له لارې نه شي خپریدلی. دزیړي دځینو نورو ډولونو پرخلاف تورزیړی د ککړو خوړو یا اوبو له لارې نه خپریږي.

08/03/2020

میوند طبی لابراتوار بهترین و مجهز ترین مرکز تشخیصیه در ولسوالی چهاراسیاب است
میوندطبی لابراتوار داری بخش های ذیل میباشد
‏(HBS)تشخیص زردی سیاه
‏(HCV)زردی سفید
‏(HIV)ایدز
بشکل فعال ،غیرفعال
‏(TB)توبرکلوز
‏
معاینات هورمونی
هورمونهای جاغور، عقامت ، رشد و سایر هورمونهای بدن
انزایمها

انزایمهای پانقراس
جگر
معده وسایرانزایمهای عضویت
قلب
شعبه هیماتولوژی
تعین گروپ خون
فکتورهای تحثرخون
تشخیص امراض خون

معاینات سیرولوژی
روماتیزم
میکروب معده
محرقه انسانی
محرقه حیوانی
زردی سیاه
زردی سفید
توبرکلوز
ایدز
انتانات که باعث سقط جنین میشود وسایرمعاینات سیرولژی
(معاینات روتین (معاینات ساده خون
شکر
چربی خون
زردی زرد
نقرس
فعالیت گرده
فعالیت جگروسایرمعاینات
آدرس: کابل، بازار چهاراسیاب سرک عمومی کابل لوګر
شماره تماس 0778318951

03/03/2020