04/09/2025
Depression یوه رواني ناروغي ده چې د اوږدې مودې لپاره د خپګان، خفګان، د زړه تنګۍ او د ژوند د خوښیو د له لاسه ورکولو په بڼه څرګندیږي. دا یوازې "خفه کېدل" نه دي، بلکې یوه کلینیکي (طبي) ستونزه ده چې د دماغ د کیمیاوي موادو (لکه serotonin, dopamine) په عدم توازن کې رامنځته کېږي.
عامې نښې (Symptoms):
دایمي خپګان او د زړه تنګوالی
د خوښۍ او علاقې له لاسه ورکول
بې خوبۍ یا زیات خوب کول
ستړیا او انرژۍ کمښت
د اشتها بدلون (زیات یا کم خوړل)
د پړاونو یا فکرونو ورووالی
ګناه احساس یا بې ارزښتي فکرونه
د تمرکز ستونزه
د ځان وژنې یا ځان ته زیان رسولو فکرونه
لاملونه (Causes):
د مغز کیمیاوي موادو اختلال
د جنیټیک (میراثي) اغېز
اوږدمهاله فشارونه، دردناک تجربې (trauma)
د نورو ناروغیو لکه شکر، سرطان، thyroid ستونزې سره تړاو
د الکول یا نشه يي موادو استعمال
درملنه (Treatment):
رواني درملنه (Psychotherapy): لکه CBT (Cognitive Behavioral Therapy).
درمل (Medication): لکه antidepressants (SSRIs, SNRIs).
ژوند طرز بدلون:
منظم ورزش
د خوب او خوراک ښه عادتونه
د ټولنیز ملاتړ لرل (کورنی، ملګري)
شدید حالت کې: د روغتون بستر کول یا ECT (Electroconvulsive therapy).
که څوک د ځان وژنې فکرونه لري، ژر تر ژره باید د ډاکټر یا د باور وړ کس سره مرسته وغواړي.
