داکتر نصيرالحق منتظر

14/11/2025

Tab. Angisedچیست👇

Glyceryl Trinitrate (Nitroglycerin)

1. میکانیزم عمل (Mechanism of Action)

Glyceryl trinitrate در بدن به Nitric Oxide (NO) تبدیل می‌شود.
NO باعث گشاد شدن عضلات صاف رگ‌ها (Vasodilation) می‌گردد.

نتیجه:

کم شدن Preload و Afterload

کاهش نیاز اکسیجن قلب

رفع درد آنژین صدری

2. موارد استعمال (Indications)

درمان سریع Angina pectoris (درد سینه ناشی از کمبود خون‌رسانی)

پیشگیری از حمله درد قبل از فعالیت/ورزش

در نارسایی قلبی (Heart failure) در شکل IV

درمان A**l fissure در شکل پماد

---

3. طریقه استعمال (Administration)

A. Sublingual Tablet (0.3 – 0.6 mg)

قرص را زیر زبان قرار دهید تا خودبه‌خود حل شود.

آن را نچوید، نبلعید و در دهان حرکت ندهید.

اثر بعد از 1–3 دقیقه شروع می‌شود.

اگر درد باقی ماند:

هر 5 دقیقه یک قرص تکرار شود.

حداکثر 3 دوز در 15 دقیقه.

اگر بعد از 3 دوز درد رفع نشد → فوراً به بخش عاجل مراجعه شود.

B. Spray (Sublingual)

مانند قرص زیر زبان اسپری می‌شود.

اثر مشابه و سریع دارد.

C. Patch / Ointment

برای کنترل طولانی‌مدت درد.

باید روزانه یک Nitrate-free interval (۱۰–۱۲ ساعت بدون پچ) داده شود تا tolerance ایجاد نشود.

---

4. عوارض جانبی (Side Effects)

شایع:

سردرد (بسیار شایع)

سرگیجه / افت فشار

گرمی و سرخی صورت (Flushing)

تپش قلب (Palpitations)

کم ولی مهم:

Hypotension شدید

بی‌حالی، سنکوپ

Rare: Methemoglobinemia

---

5. منع استعمال و احتیاطات (Contraindications / Cautions)

کاملاً ممنوع با داروهای زیر:

PDE5 inhibitors:

Sildenafil (Vi**ra)

Tadalafil (Cialis)

Vardenafil
این ترکیب باعث افت فشار خون شدید و تهدیدکننده حیات می‌شود.

سایر موارد احتیاط:

فشار خون بسیار پایین

Right ventricular MI

Severe anemia

استفاده همزمان با الکل یا داروهای فشار خون → افزایش احتمال Hypotension

---

6. نکات مهم (Clinical Pearls)

قرص sublingual فقط زیر زبان استعمال شود.

اگر سردرد شدید بود معمولاً با مرور زمان کاهش می‌یابد.

هنگام استعمال در حالت نشسته باشید تا از سرگیجه جلوگیری شود.

قرص‌ها را در بوتل اصلی و دور از رطوبت و هوا نگهداری کنید، چون GTN ناپایدار است.

25/10/2025

📝 ټینیا Tinea:
👈 یو فنګسي انتان دی چې د Dermatophytes په نوم فنګسي موجوداتو پواسته رامنځته کیږی.
دا فنګسونه پوستکی، ویښتان یا نوکان اخته کوي. دا ناروغي ساري ده او له انسان یا حیوان څخه بل انسان ته انتقالېږي.

📝 د ټینیا ډولونه (Types of Tinea):
1️⃣ Tinea corporis(Ringworm) د بدن د پوستکی ټینیا
2️⃣ Tinea capitis د سر ویښتان
3️⃣ Tinea pedis (Athlete's foot) د پښو ټینیا
4️⃣ Tinea cruris – د ورنونو ټینیا
5️⃣ Tinea unguium/Onychomycosis – د نوکانو ټینیا
6️⃣ Tinea barbae – د ږېرې برخه
7️⃣ Tinea manuum – د لاسونو پوستکی
8️⃣ Tinea faciei – د مخ فنګس

📝 نښې نښانې (Symptoms):
سور، ګرد او خارښ لرونکي داغونه
وچ پوستکی او خارش
د پوستکي درز یا سوزش
د ویښتو تویېدل (په Tinea capitis کې)
د نوکانو زړښت یا بدل رنګ
د پوستکي پوټکي کېدل

📝 لاملونه (Causes):
👈 د فنګسي جراثیمو سره د تماس له آلوده انسان، حیوان، یا شیانو سره تماس ،خولې، تودوخه، یا رطوبت زیاتوالی
سخت بوټونه، تنګی جامې
کمزوری حفظ الصحه له امله رامنځته کیږی

📝 انتقال (Transmission):
👈له ناروغ کس سره فزیکي تماس
👈د ناروغ شخص شخصي شیان (تولیه، بوټ، کالي)
👈 له آلوده حیواناتو (پیشو، سپي) سره تماس
👈 د حمامونو، جیم یا عامه ځایونو څخه

📝 تشخیص (Diagnosis):
👈 فزیکي معاینه
👈 د پوستکي د سکریپ (Skin scraping)

📝 درملنه (Treatment):
☑️ موضعي درمل (کریمونه)
1️⃣ Cream Clotrimazole 1%
2️⃣ Miconazole cream
3️⃣ Terbinafine cream
📝 طریقه کار:
👈 د ورځې ۲ ځله (سهار او ماښام) د ټینا پر ځای پاک لاس سره کریم ووهئ.
👈 د ټینا له څنډې لږ شاوخوا ساحه باندې هم کریم ووهئ
(۲ سانتي زیات).
👈 مخکې له استعمال نه پوستکی په صابون او اوبو پاک کړئ او وچه کړئ.
👈 دا دوا ۲-۴ هفتی یا تر هغې پورې استعمال کړی، تر څو د ټینیا نښې له منځه لاړې شي.
حتی که نښې له منځه لاړې شي، لا هم ۷ ورځې استعمال ته دوام ورکړئ.
☑️ د خولې درمل (د سختو یا پراخه ټینیا لپاره استعمالیږی)

1️⃣ Terbinafine tablet 250 mg
یوه ګولۍ د ورځې یو ځل، د ۲-۴ هفتی لپاره
یا
2️⃣ Itraconazole capsule
د ډاکټر نسخه سره سم د ۷-۱۴ ورځو لپاره
📝 یادونه:
👈 دا درمل باید یوازې د ډاکټر تر مشورې لاندې وکارول شي.
👈 د ځیګر په ناروغیو او حاملګی یا شیدې ورکوونکې کی نه ورکول کیږی.

📝 مخنوی (Prevention):
👈 پوستکی وچ وساتئ
👈 شخصي شیان مه شریکوئ
👈 جامې او بوټونه پاک وساتئ
👈 د جیم، حوض یا عامه ځای نه وروسته پښې وچې کړئ
👈 د حیواناتو پاک ساتل او کنټرول
📝اختلاطات (Complications):
👈د فنګس ژور انتان
د پوستکي دایمي زیان یا رنګ بدلون
👈د نوکانو دایمي خرابوالی
دوهمه بکتریايي انتان
🌷د روغتیا په هیله مو یم
🌷په ټولنه کی دداسی جلدی ناروغی سره هتمأ مخ کیږی نو معلومات درسره ولولی.که مو ولوستل لایک ورکړی او درسره شیر یی کړی

10/10/2025

#دیالایز (dialysis) چیست؟

کلیه ها (گرده ها) خون را توسط خارج کردن مواد اضافی و مایعات زاید از بدن، تصفیه می‌کند. این مواد اضافی به مثانه فرستاده میشود که با فعل تبول از بدن خارج می‌شوند.
دیالایز (dialysis) وظیفه کلیه را زمانیکه به عدم کفایه مصاب شود، اجرا میکند. بر اساس تعریف بنیاد ملی کلیه (National Kidney Foundation)، عدم کفایه کلیوی با مرحله اخیر (end-stage kidney failure)، زمانی است که کلیه ‌ها تنها 10 تا 15 فیصد از وظیفه نارمل خود را انجام دهند.
در دیالایز با کمک یک ماشین، خون تصفیه (فلتر) می‌شود. این کار کمک می‌کند تا مایعات و الکترولایت‌ های بدن در حالت متوازن خود قرار داشته باشند.
این میتود تداوی از دهه‌ 1940 برای افراد مصاب به مشکلات کلیوی مورد استفاده قرار گرفته است.

#چرا از دیالایز استفاده می‌شود؟
اگر کلیه وظیفه خود را به درستی انجام دهد، مایعات اضافی، مواد زاید و غیره در بدن تجمع پیدا نمی ‌کنند. از طرف دیگر یک کلیه‌ نارمل مسؤولیت کنترول فشار خون و کنترول سویه های مواد کیمیایی مانند سودیم و پوتاشیم در خون را نیز بر عهده دارد. این عضو بدن یک شکل از vitamin Dکه جذب کلسیم را بهبود می ‌بخشد را هم فعال می ‌کند.
اگر کلیه به سبب مرض قادر به انجام وظایف نارمل خود نباشد، دیالایز به بدن کمک می‌کند وظایف نارمل خود را انجام دهد. بدون انجام دیالایز نمک، و دیگر مواد اضافی در خون زیاد شده، بدن را سمی کرده و به دیگر اعضای بدن ضرر می ‌رسانند.
به هر حال، دیالایز تداوی معالجوی برای امراض کلیوی نیست. تداوی های دیگر متناسب با سبب ایجاد مرض کلیوی باید انجام شود.

#انواع مختلف دیالایز چیست؟
سه نوع مختلف دیالایز وجود دارد:

1. هیمودیالایز (Hemodialysis)
هیمودیالایز معمول ترین نوع دیالایز است. در این میتود از یک کلیه‌ مصنوعی (hemodialyzer) برای برطرف ساختن مواد زاید و مایعات اضافی از خون استفاده می ‌شود. خون از بدن برطرف شده و توسط کلیه مصنوعی فلتر می‌شود. خون فلتر شده بعداً به کمک ماشین دیالایز به بدن باز می ‌گردد.
در این میتود داکتر یک نقطه دخولی (vascular access) به اوعیه بدن را ایجاد میکند که خون به کلیه مصنوعی جریان پیدا بکند.
در این نوع از دیالایز سه میتود دخولی مختلف وجود دارد:
• فستول شریانی وریدی (Arteriovenous (AV) fistula): این میتود یک شریان و یک ورید را به هم وصل مینماید. این میتود نسبت به میتودهای دیگر ترجیح داده میشود.
• گرافت شریانی – وریدی (AV graft): در این میتود از یک تیوب حلقه مانند استفاده می‌شود.
• کتیتر دسترسی به ورید (Vascular access catheter): در این میتود کتیتر در داخل یک ورید بزرگ معمولًا در عنق قرار داده میشود.
هر دو میتود فیستول شریانی- وریدی و گرافت شریانی- وریدی برای دیالایز طولانی مدت مورد استفاده قرار می‌گیرد. افرادی که میتود اول را انجام داده اند دو تا سه ماه بعد از عمل آماده‌ دیالایز هستند. افرادی که میتود دوم را انجام داده‌اند دو تا سه هفته بعد از عمل، آماده هیمودیالایز هستند. کارگذاری کتیتر برای دیالایز در کوتاه مدت مناسب است.
هیمودیالایز معمولاً 3 تا 5 ساعت طول می‌کشد و باید سه بار در هفته انجام شود. اما اگر تعداد دفعات در طول هفته بیشتر شود، زمان دیالایز هم کوتاه‌ تر خواهد بود.
این نوع دیالایز بیشتر در شفاخانه، و یا مراکز دیالایز انجام می‌شود. مدت زمان تداوی به اندازه‌ و سایز بدن، مقدار مواد اطراحی و وضعیت فعلی صحت ارتباط دارد. بعد از اینکه هیمودیالایز به مدت زیاد انجام شد، داکتر احتمالاً اجازه‌ انجام این کار را در خانه به مریض خواهد داد. اگر فرد به مدت طولانی نیاز به دیالایز داشته باشد، توصیه می‌شود که تداوی در خانه هم جز گزینه‌ها باشد.

2. دیالایز پریتوانی (Peritoneal dialysis)
دیالایز پریتوانی از طریق غشای پریتوانی بطن انجام میشود. با اتصال کتیتر دیالایز به پریتوان میتوان خون را فلتر نمود. در جریان انجام این نوع از دیالایز مایع مخصوص به نام dialysate به داخل پریتوان جریان پیدا می‌کند. این ماده مواد اضافی را جذب می‌کند. بعد از آن که این ماده، مواد اطراحی را از جریان خون جدا کرد، از طریق بطن به خارج منتقل خواهد کرد.
این میتود چند ساعت را در بر میگیرد و باید چهار تا شش بار در روز انجام شود. این کار را زمانی که فرد خواب یا بیدار است، می‌توان انجام داد.
دیالایز پریتوانی چند نوع مختلف دارد:
• دیالایز پریتوانی مداوم سیار :در این میتود حفره بطنی چند بار در روز پر و خالی می‌شود. این میتود نیاز به ماشین ندارد و باید در مدت بیداری شخص انجام شود
• دیالایز پریتوانی سیار مداوم (Continuous ambulatory peritoneal dialysis (CAPD))
• دیالایز پریتوانی متداوم دوره یی (Continuous cycling peritoneal dialysis (CCPD))
• دیالایز پریتوانی متقطع (Intermittent peritoneal dialysis (IPD))

3. تداوی متداوم جایگزینی کلیوی (Continuous renal replacement therapy)
تداوی متداوم جایگزینی کلیوی (CRRT) در واحد مراقبت‌ خاص شفاخانه (ICU) و برای مریضان مصاب به عدم کفایه حاد کلیوی انجام می‌شود. این میتود بنام تداوی hemofiltration نیز یاد می‌شود. یک ماشین، خون را از یک تیوب عبور می‌دهد و بعد از آن یک فلتر مواد اضافی و آب را از آن جدا می‌کند. خون به بدن باز گردانده شده و مایعات جایگزین می‌شوند. این میتود هر روز به مدت 12 الی 24 ساعت انجام می‌شود.

#آیا کدام خطر توأم با دیالایز وجود دارد؟
با وجود اینکه هر سه نوع دیالایز می‌تواند زندگی فرد را نجات دهد، خطرهایی هم دارد.

خطرات توأم با Hemodialysis عبارت اند از:
• فشار خون پایین
• کمخونی
• کرمپ های عضلی
• مشکلات خواب
• خارش
• سویه بلند پوتاشیم در خون
• التهاب غشای اطراف قلب (pericarditis)
• سپسس (sepsis)
• باکتریمیا یا انتان خون
• ضربان غیرمنظم قلب
• مرگ ناگهانی قلبی، که باعث مرگ در نزد افراد تحت دیالایز می‌شود

خطرات مترافق با دیالایز پریتوانی
در این نوع دیالایز احتمال بروز انتان در اطراف ناحیه کتیتر در جوف بطنی وجود دارد. بعد از قرار گرفتن کتیتر در این ناحیه احتمال مصابیت فرد به التهاب پریتوان (peritonitis)، افزایش پیدا می‌کند.
سایر خطرات عبارت اند از:
• ضعیفی عضلات بطنی
• افزایش سویه شکر از سبب دکستروز در dialysate
• افزایش وزن
• فتق
• تب
• درد معده

خطرات مترافق با CRRT عبارتند از:
• انتان
• هایپوترمیا
• فشار خون پایین
• عدم تعادل الکترولایت ها
• خونریزی
• به تأخیر افتادن بهبود کلیه
• ضعیف شدن استخوان ‌ها
• انافایلکسس (anaphylaxis)
اگر در طول مدت دیالایز این اعراض ادامه پیدا کرد، حتماً به داکتر معالج تان اطلاع دهید. افرادی که برای مدت طولانی دیالایز انجام می‌دهند، در معرض ابتلا به دیگر امراض مثلاً amyloidosis قرار دارند. در این مرض مقدار پروتین amyloid که در مغز استخوان ساخته می‌شود، در کبد، کلیه و قلب زیاد میشود. این معمولاً باعث درد مفاصل، سختی مفاصل و تورم می‌شود.
بعضی افراد مبتلا به عدم کفایه کلیوی مصاب دپریشن می‌شوند، در این صورت فرد باید حتماً با داکتر روانشناس مشورت کند.

#آیا بدیل های برای دیالایز وجود دارد؟
دیالایز وقت زیاد و مصارف زیاد را نیاز دارد. همه این میتود تداوی را انتخاب نمی‌کنند، خصوصاً اگر از عدم کفایه حاد، شدید و مزمن کلیوی رنج ببرند. اگر فرد تمایلی به انجام دیالایز نداشته باشد، میتود‌های تداوی دیگری برای کنترول اعراض و علایم مرض وجود دارد. یکی از گزینه‌ها کنترول کمخونی است. زمانی که کلیه‌ها به درستی کار می‌کنند، هورمون erythropoietin (EPO) به صورت نارمل در بدن تولید می‌شود. برای کمک به کلیه‌ که به درستی فعالیت ندارد می ‌توانیم به صورت هفته وار این هورمون را به مریض زرق کرد.
کنترول فشار خون از بدتر شدن وضعیت کلیه جلوگیری می‌کند. برای جلوگیری از dehydration باید به مقدار لازم مایعات نوشید. قبل از استفاده ادویه ضد التهابی غیر استرویدی مانند ایپوپروفن (ibuprofen) و دیکلوفینک (diclofenac) باید با داکتر مشورت کرد. پیوند کلیه هم برای بعضی از مریضان یک گزینه به شمار می‌رود. بعد از پیوند کلیه فرد باید به مدت طولانی اقدامات مراقبت خود را انجام دهد. در صورت داشتن حالات ذیل، فرد گزینه‌ مناسب برای دریافت کلیه‌ اهدا شده نیست:
• سگرت کشیدن
• استفاده از الکول
• چاقی
• مصابیت به امراض روانی تداوی نشده

#چگونه برای دیالایز آماده شوم؟
قبل از اولین دفعه دیالایز، داکتر با اجرای یک جراحی کوچک، تیوب و یا یک وسیله‌ را برای رسیدن به جریان خون در بدن قرار خواهد داد. این پروسیجر به سرعت و بطور سراپا انجام خواهد شد و فرد در همان روز می‌تواند به خانه برگردد. زمانی که مریض برای دیالایز به مراکز تداوی مراجعه می‌کند، بهتر است لباس راحت به تن داشته باشد و توصیه ‌های داکتر را اجرا کند. بعضاً لازم است که مریض چند ساعت قبل از دیالایز گرسنه باشد.

#کدام نوع دیالایز در خانه اجرا شده میتواند؟
هر دو نوع دیالایز – هیمودیالایز و نوع پریتوانی – در خانه قابل اجرا است. فرد به تنهایی قادر به انجام دیالایز پریتوانی خواهد بود، در حالی‌که برای انجام هیمودیالایز یک پایواز ضرورت است. مریض می‌تواند از یک دوست و یا یکی از اعضای فامیل و یا حتی یک نرس کمک بگیرد. قبل از اجرای دیالایز در خانه، فرد باید از متخصص راهنمایی گرفته و به خوبی به مراحل انجام دیالایز حاکم باشد.

#چشم انداز طولانی مدت برای افرادی که به دیالایز نیاز دارند؟
تمام امراض کلیوی دایمی نیستند. دیالایز به صورت موقت وظیفه نارمل کلیه را انجام می‌دهد تا این عضو اصلاح شده و قادر به انجام وظایف خود باشد. با این حال، در مرض مزمن کلیوی، این عضو به ندرت بهبود پیدا می‌کند. در این موارد فرد مریض باید تا زمان پیدا شدن گزینه‌ مناسب برای پیوند، به دیالایز ادامه دهد. از طرف دیگر ضرورت به تغییر سبک زندگی وجود دارد، داکتر متخصص امراض کلیه، مریض را به یک متخصص تغذیه راجع خواهد کرد.
زمانی که مریض هیمودیالایز انجام می‌دهد، باید استفاده از پوتاشیم، فاسفورس و سودیم محدود شود. فرد باید میزان مایعات اخذ شده خود را به دقت ثبت کند، زیرا مایعات زیاد برای بدن مشکل ایجاد خواهد کرد. اگر مریض به صورت متداوم دیالایز شوند، چانس ضرورت به پیوند کلیه در او کم‌تر خواهد شد.

#متوقف کردن دیالایز
اگر در نظر دارید که دیالایز را متوقف کنید، از داکتر خود بخواهید که وزن و فشار خون شما را اندازه‌گیری کند. این اندازه‌گیری‌ها کمک می‌کند تا متوجه شویم دیالایز تا چه حد مؤثر بوده است.
قبل از توقف تداوی، هر گونه نگرانی خود را با داکتر در میان بگذارید. با وجود اینکه توقف تداوی در هر مرحله‌ به نظر مستقیم مریض ارتباط دارد، بعضاً داکتر از فرد می‌خواهد تا قبل از توقف دیالایز که حیات فرد به آن وابسته است، با روانشناس یا متخصص اعصاب و روان مشورت کند.
اگر مشکلی که باعث عدم کفایه کلیوی شده، تداوی نشود، توقف دیالایز به مرگ مریض منجر خواهد شد.

#آیا مریض دیالایزی زندگی نارمل خواهد داشت؟
به جز زمان زیادی که باید صرف دیالایز شود، بیشتر مریضان به زندگی نارمل خود باز می‌گردند. از آن‌جایی که دیالایز مشکلات ناشی از عدم کفایه کلیوی را کاهش می‌دهد، باعث ایجاد حس بهتر در فرد خواهد شد. فرد مریض و خانواده به زمان برای کنار آمدن و عادت کردن به شرایط ضرورت دارن
#ترجمه: داکتر احمد شکیب ظهیر

22/08/2025

ډير ښکلی غزل

19/08/2025

14/08/2025

او
که چیری تاسو زما لاندی لیکنه پوره ولوستله تاسو به د نوی زیږیدلی ماشومانو په تشخیص کی مشکل ونلرۍ او پدی به پوی شی چی دا ماشوم نارمل دی که غیری نارمل .
زه درته د نوی زیږیدلو ماشومانو نارمل ټولی نښی وایم که داسی وی ماشوم مو نارمل دی تشویش مکوۍ او که له دی تغیر وه نو غیری نارمل دی ډاکتر ته یی یوسۍ.
:
1/پیدایښت عمر 37 او 42 اونۍ ترمنځ وی.
2/ پیدایښت سره وژاړی.
3/ رنګ یی ګلاپی وی.
4/ د مور شیدی وروي
5/لاسونه او پښی راټولول خوشی کوی او سر اړول راړول.
6/ وزن یی 2.5/ 3.8 کیلو ترمنځ وی.
7/ قد جیګوالی یی د 48/53سانتی متر ترمنځ وی.
8/ سینی پراخوالی یی د 30/36 سانتی متر په اندازه وی.
9/د سر اندازه یی د 33/38 سانتی متر ترمنځ وی.
10/ لمړی لسو ورځو کی وزن کموی بیا بیرته زیاتیږی.
11/ ټول عکسی(ریفلکسونه) یی فعال وی.
12/ ماشوم 16/20 ساعته خوب لری.
13/ په لوړ غږ او تنبه سره خیز ووهی راویخ شی وژاړی.
14/ ورځ کی 3 ځلی څخه تر 8ځلی شیدی وخوری.
15/ ورځ کی 1ځل څخه تر 8ځلی ډکی متیازی وکړی.
16/ تر 48 ساعتو حتمناً یو ځل تشی متیازی وکړی.
17/ ولږی او محیطی مشکلاتو ته وژاړی.
18/ سترګو ته رڼا ،لوړ غږ او بوی سره عکس العمل اوښایی.
19/ تنفس یی په یوه دقیقه کی د 59/30 ترمنځ وی.
20/ زړه ضربان یی په یوه دقیقه کی 160/100 ترمنځ.
21/ بدن حرارت درجه 36.5/37.5 سانتی ګریډ ترمنځ
22/ په بدن نیلی رنګونه په مخ سپینی نقطی نارمل دی.
23/ مونث ماشوم 5ورځی بعد مهبلی وینه لری نارمل ده
24/ که زیات ژاړی او چپه نیولو سره ارام شو نارمل دی
25/ مستی کانګه کول نارمل دی
26/ غړکي کول نارمل دی.

په دوهمه برخه کی به تاسو ته د نوی زیږیدلی ماشوم د خطر ټولی نښی ووایم چی ژر یی داکتر ته یوسۍ.


د نوی زیږیدلو او کوچنیانو د داخله ناروغیو متخصص

15/07/2025

ډير دې خفه کړو رب دې وبخښه د سر سړيه
ته رانه لاړې مونږ ګونګي شو ژبه ور سړيه
ټوله دنيا درپسې ژاړي او ټول تا يادوي
ژوند دې پدا رقم تېر کړی لکه غر سړيه

څومره ښکلی سړی مړ دی
يو وتلی سړی مړ دی
خدايه صبر,مونږ ته راکړې
دا ښاغلی سړی مړ دی
د ولس ژبه ګونګۍ شوه
چې ژبولی سړی مړ دی

دوکتور منتظر

28/04/2025

🔯 که د صفرا کڅوړه (Gallbladder) نه وي باید لاندی خبرو باندی باید ځان پوه کړو 😊

⭕صفرا کڅوړه د ځیګر له خوا جوړېدونکې صفرا ذخیره کوي. صفرا د غوړو هضمولو کې مرسته کوي.
⭕ که صفرا کڅوړه لېرې شي (مثلاً د تیږو یا بلې ناروغۍ له امله)، صفرا به مستقیم له ځیګر څخه د کولمو خواته بهیږي، خو د خوراک پر وخت به د غوړو ښه هضم ونه شي.

🔯 لاندی مشکلات رامنځته کېدای شي
⭕1.د غوړو هضم ستونزه د نس ناورین، اسهالات یا غوړ لرونکی اسهال.
⭕2. د ځینو ویټامینونو کمښت ځکه چې ځینې ویټامینونه د غوړو په مرسته جذبېږي.
⭕3. د ګاز، باد، د نس پړسوب او ناارامۍ ستونزې.
⭕4. په معده کې درد یا خوله کې تریخ خوند.

🔯لاندی ویټامینونه کمېږي
⭕ځکه چې دا ویټامینونه د غوړو په موجودیت کې جذبېږي، که صفرا کڅوړه نه وي، نو کمښت یې رامنځته کېږي:

⭕ویټامین A : د سترګو د روغتیا لپاره مهم.
⭕ویټامین D : د هډوکو پیاوړتیا لپاره.
⭕ویټامین E : د پوستکي او حجرو ساتنه.
⭕ویټامین K : د وینې بندیدو یا د وینې ټینګښت لپاره.
🔯(دې ویټامینونو ته Fat-soluble Vitamins وایي.)

🔯داسی مریضان باید لاندی خبری عملي کړي.
⭕- صحي خواړه خوړل لږ غوړ، لږه اندازه خوړل او څو ځل لږ لږ خوراک.
⭕- د اړتیا په وخت کې د ویټامینونو سپلیمنټ کارول (د ډاکټر په مشوره).
⭕- ډاکټري معاینه او لارښوونې تعقیبول.
⭕- ډېره غوړنه خواړه باید کم وخوړل شي.

🔯مناسب خواړه:
⭕1.کم غوړ لرونکي خواړه : لکه شیدې، مستې، د چرګ سپین غوښه (پوستکی لرې کړي)، کب، او نور.
⭕2.ميوې او سبزیجات : لکه مڼه، ناک، کیوي، بروکلي، پالک، کچالو، ګازر، کدو.
⭕3.زیات فایبر لرونکي خواړه: لکه اوړه (Whole grains)، وریجي، جوار، او زړوي مغز لرونکي میوې (بادام، چهارمغز).
⭕4. کم کالوري لرونکي خواړه: لکه شوروا، اوبه لرونکي میوې (هندواڼه، تربوز).
⭕5.کب (Fish)

🔯کوم خواړه باید ونه خوري
⭕- ډیر غوړ، سره شوي خوراکونه (فراي شيان)
⭕- درنې غذاوی لکه پیزا، چپس، برګر
⭕- ډېر شیرین خواړه او بیکري شیان
⭕- کریم لرونکې ساسونه

🔯د خوړو مهم اصول:
⭕- لږ خوړل، خو څو ځله په ورځ کې خوراک کول.
⭕- ډېر اوبه څښل.
⭕- د خوړو وروسته لږ قدم وهل.
⭕- د ډیر درنو غوړو خوراکو څخه ځخه ډډه کول مهم دی

26/04/2025

Thanks dear frinds

16/04/2025

🎉 Just completed level 3 and I'm so excited to continue growing as a creator on Facebook!