Albanian Disability Rights Foundation

20/04/2026

👏Një moment i rëndësishëm për të drejtat e personave me aftësi të kufizuara në Shqipëri.
Pas një pune të gjatë dhe të qëndrueshme në kuadër të një çështjeje strategjike, ADRF ka kontribuar në sjelljen në vëmendje të një prej problematikave më të ndjeshme: heqja e zotësisë për të vepruar dhe ndikimi i saj në dinjitetin dhe autonominë e individit me aftesi te kufizuara, duke e adresuar kete problematike edhe tek Komisioneri per Mbrojtjen nga Diskriminimi.
Komisioneri për Mbrojtjen nga Diskriminimi(KMD), në rekomandimin e tij zyrtar, thekson qartë nevojën për të rishikuar këtë qasje dhe për ta harmonizuar legjislacionin shqiptar me standardet ndërkombëtare, veçanërisht me Konventën për të Drejtat e Personave me Aftësi të Kufizuara.
📌 Ky rekomandim kërkon:
• Njohjen e plotë të zotësisë juridike për çdo person me aftesi te kufizuara;
• Kalimin nga modeli kufizues i kujdestarisë drejt vendimmarrjes së mbështetur;
• Ndërtimin e një sistemi që respekton vullnetin, preferencat dhe dinjitetin e individit.
Ky nuk është vetëm një zhvillim ligjor.
Është një thirrje për drejtësi, për barazi reale dhe për respektim të plotë të të drejtave të njeriut.
ADRF mbetet e angazhuar të vazhdojë këtë rrugëtim për të siguruar që çdo individ të ketë zë, zgjedhje dhe dinjitet në jetën e tij.
Kjo arritje, në kuadër të projektit “Drejtësia Gjithëpërfshirëse për Aftësinë e Kufizuar në Shqipëri”, të financuar nga European Union in Albania dhe të zbatuar nga Fshdpak Adrf – ADRF në partneritet me ANAD/SHKSHNJND – Shoqata Kombëtare e Njerëzve që nuk Dëgjojnë dhe Down Syndrome Albania.
Ministria e Drejtesise
Ministria e Shëndetësisë dhe Mbrojtjes Sociale

09/04/2026

02/04/2026

Në 30 mars 2026, ishim sëbashku me përfaqësues nga Agjencia Kombetare e Punesimit dhe Aftesive AKPA dhe grupet e punës të ngritura në IOAFPsë, 👩‍🍳👨‍🔧Shkolla profesionale “Gjergji Canco, Shkolla profesionale Kamëz, Shkolla profesionale Elbasan, Qendra e Formimit Profesional Publik Nr. 1, Tiranë, për të diskutuar për përmbajtjen, instrumentat dhe mënyrën e zbatimit të Udhëzuesit “Gjithëpërfshirja e Nxënësve & Kursantëve me Aftësi të Kufizuara 👨‍🦯‍➡️👩‍🦽‍➡️ në Sistemin e Arsimit dhe Formimit Profesional (AFP)”.
🎯Ky udhëzues synon të orientojë institucionet ofruese të AFP-së, mësuesit, instruktorët, stafin ndihmës dhe aktorët e tregut të punës drejt krijimit të një mjedisi, ku çdo individ të ketë mundësinë të marrë pjesë në mënyrë aktive dhe të arrijë rezultate të prekshme arsimore e profesionale.
Nëpërmjet këtij manuali, përcaktohen qartë standardet dhe praktikat që duhet të ndiqen për të siguruar një përfshirje sa më të plotë dhe të qëndrueshme. Gjithashtu, ofrohen instrumente dhe udhezime për ndërhyrje që garantojnë gjithëpërfshirjen e nxënësve dhe kursantëve me aftësi të kufizuara, në të gjitha Fazat e Zhvillimit të Arsimit dhe Formimit Profesional deri në përmbyllje te ciklit qe është punësimi i tyre:
✅Sistemi i Informimit dhe Referimit
✅Procesi i Vlerësimit Fillestar e të Vazhduar për Nxënësit dhe Kursantët me Aftësi të Kufizuara në AFP
✅Hartimi i Planeve Edukative Individuale për Nxënësit dhe Kursantët me Aftësi të Kufizuara në AFP.
✅Metodat e të Nxënit të Aksesueshëm në AFP
✅Provime të Aksesueshme në AFP.
✅Orientimi drejt Karrierës dhe Marrëdhëniet me Tregun e Punës në AFP për Nxënësit dhe Kursantët me Aftësi të Kufizuara
Pas sesionit të prezantimit e diskutimeve, grupet e punës së IOAFP-se, do të fillojnë pilotimin e instrumenteve, në përputhje me udhëzimet e ofruara në këtë dokument dhe në Udhëzimin nr. 13, datë 13.04.2022 “Për mësuesin ndihmës dhe ngritjen e funksionimin e komisionit për nxënësit me aftësi të kufizuara në institucionet publike të arsimit profesional”, me qëllim validimin e më tej aprovimin e shtrirjen e tij për përdorim në gjithë IOAF-të në vend.
Ky aktivitet dhe udhëzuesi është përgatitur nga Fondacioni Shqiptar për të Drejtat e Personave me Aftësi të Kufizuara (FShDPAK), në kuadrin e projektit European Union in Albania European Union in Albania_BE Për Përfshirjen në Tregun e Punës (EU4LMI), i cili po zbatohet nga UNDP Albania UNDP Albania në Shqipëri (Udhëheqëse e projektit) në partneritet me Shërbimin Publik Suedez të Punësimit Arbetsförmedlingen Arbetsförmedlingen dhe FShDPAK.

28/05/2025

A very good opportunity to advance trough a strong partnership, issues of employment and social inclusion of persons with disabilities in the six countries of Western Balkans.
Empowered WB
Fshdpak Adrf

Blerta Drenofci’s, Executive Director, Albanian Disability Rights Foundation reflections from the Skopje conference highlight the importance of regional cooperation and concrete steps toward inclusive employment for persons with disabilities🔽🔽

💬𝑇ℎ𝑒 𝑐𝑜𝑛𝑓𝑒𝑟𝑒𝑛𝑐𝑒 𝑖𝑛 𝑆𝑘𝑜𝑝𝑗𝑒 𝑝𝑟𝑜𝑣𝑖𝑑𝑒𝑑 𝑎 𝑣𝑎𝑙𝑢𝑎𝑏𝑙𝑒 𝑜𝑝𝑝𝑜𝑟𝑡𝑢𝑛𝑖𝑡𝑦 𝑡𝑜 𝑠𝑡𝑟𝑒𝑛𝑔𝑡ℎ𝑒𝑛 𝑐𝑜𝑚𝑚𝑢𝑛𝑖𝑐𝑎𝑡𝑖𝑜𝑛—𝑎𝑛𝑑 𝑖𝑑𝑒𝑎𝑙𝑙𝑦 𝑎𝑐𝑡𝑖𝑜𝑛—𝑜𝑛 𝑡ℎ𝑒 𝑖𝑠𝑠𝑢𝑒 𝑜𝑓 𝑖𝑛𝑐𝑙𝑢𝑠𝑖𝑣𝑒 𝑒𝑚𝑝𝑙𝑜𝑦𝑚𝑒𝑛𝑡 𝑓𝑜𝑟 𝑝𝑒𝑟𝑠𝑜𝑛𝑠 𝑤𝑖𝑡ℎ 𝑑𝑖𝑠𝑎𝑏𝑖𝑙𝑖𝑡𝑖𝑒𝑠.
𝑇ℎ𝑒 𝑒𝑣𝑒𝑛𝑡 𝑤𝑜𝑟𝑘𝑠 𝑜𝑛 𝑠𝑒𝑣𝑒𝑟𝑎𝑙 𝑙𝑒𝑣𝑒𝑙𝑠: 𝑖𝑡 𝑐𝑜𝑛𝑣𝑒𝑦𝑠 𝑖𝑚𝑝𝑢𝑙𝑠𝑒𝑠 𝑓𝑜𝑟 𝑎𝑤𝑎𝑟𝑒𝑛𝑒𝑠𝑠, 𝑜𝑝𝑒𝑛𝑠 𝑢𝑝 𝑠𝑝𝑎𝑐𝑒 𝑓𝑜𝑟 𝑒𝑥𝑐ℎ𝑎𝑛𝑔𝑒 𝑎𝑚𝑜𝑛𝑔 𝑡ℎ𝑒 𝑊𝐵 𝑐𝑜𝑢𝑛𝑡𝑟𝑖𝑒𝑠, 𝑎𝑛𝑑 ℎ𝑜𝑝𝑒𝑓𝑢𝑙𝑙𝑦 𝑝𝑟𝑜𝑚𝑝𝑡𝑠 𝑓𝑢𝑟𝑡ℎ𝑒𝑟 𝑒𝑛𝑔𝑎𝑔𝑒𝑚𝑒𝑛𝑡 𝑎𝑚𝑜𝑛𝑔 𝑑𝑜𝑛𝑜𝑟𝑠, 𝑝𝑜𝑙𝑖𝑐𝑦𝑚𝑎𝑘𝑒𝑟𝑠, 𝑜𝑟𝑔𝑎𝑛𝑖𝑧𝑎𝑡𝑖𝑜𝑛𝑠, 𝑎𝑛𝑑 𝑎𝑐𝑡𝑖𝑣𝑖𝑠𝑡𝑠 𝑡ℎ𝑒𝑚𝑠𝑒𝑙𝑣𝑒𝑠. 𝐴𝑠 𝑤𝑒 𝑑𝑖𝑠𝑐𝑢𝑠𝑠𝑒𝑑 𝑡ℎ𝑟𝑜𝑢𝑔ℎ𝑜𝑢𝑡 𝑡ℎ𝑒 𝑑𝑎𝑦, 𝑡ℎ𝑒 𝑚𝑜𝑟𝑒 𝑡ℎ𝑒 𝑖𝑠𝑠𝑢𝑒 𝑜𝑓 𝑒𝑚𝑝𝑙𝑜𝑦𝑚𝑒𝑛𝑡 𝑜𝑓 𝑝𝑒𝑟𝑠𝑜𝑛𝑠 𝑤𝑖𝑡ℎ 𝑑𝑖𝑠𝑎𝑏𝑖𝑙𝑖𝑡𝑖𝑒𝑠 𝑖𝑠 𝑛𝑜𝑟𝑚𝑎𝑙𝑖𝑧𝑒𝑑 𝑖𝑛 𝑝𝑢𝑏𝑙𝑖𝑐 𝑑𝑖𝑠𝑐𝑜𝑢𝑟𝑠𝑒 𝑎𝑛𝑑 𝑝𝑟𝑎𝑐𝑡𝑖𝑐𝑒, 𝑡ℎ𝑒 𝑒𝑎𝑠𝑖𝑒𝑟 𝑖𝑡 𝑏𝑒𝑐𝑜𝑚𝑒𝑠 𝑡𝑜 𝑚𝑎𝑘𝑒 𝑝𝑟𝑜𝑔𝑟𝑒𝑠𝑠. 𝐼𝑡 𝑏𝑒𝑐𝑜𝑚𝑒𝑠 𝑒𝑎𝑠𝑖𝑒𝑟 𝑓𝑜𝑟 𝑓𝑎𝑚𝑖𝑙𝑦 𝑚𝑒𝑚𝑏𝑒𝑟𝑠 𝑡𝑜 𝑠𝑢𝑝𝑝𝑜𝑟𝑡 𝑒𝑚𝑝𝑙𝑜𝑦𝑚𝑒𝑛𝑡 𝑐ℎ𝑜𝑖𝑐𝑒𝑠, 𝑒𝑎𝑠𝑖𝑒𝑟 𝑓𝑜𝑟 𝑝𝑒𝑟𝑠𝑜𝑛𝑠 𝑤𝑖𝑡ℎ 𝑑𝑖𝑠𝑎𝑏𝑖𝑙𝑖𝑡𝑖𝑒𝑠 𝑡𝑜 𝑎𝑠𝑝𝑖𝑟𝑒 𝑎𝑛𝑑 𝑝𝑟𝑒𝑝𝑎𝑟𝑒 𝑓𝑜𝑟 𝑚𝑒𝑎𝑛𝑖𝑛𝑔𝑓𝑢𝑙 𝑐𝑎𝑟𝑒𝑒𝑟𝑠, 𝑎𝑛𝑑 𝑒𝑎𝑠𝑖𝑒𝑟 𝑓𝑜𝑟 𝑝𝑜𝑡𝑒𝑛𝑡𝑖𝑎𝑙 𝑒𝑚𝑝𝑙𝑜𝑦𝑒𝑟𝑠 𝑡𝑜 𝑠𝑒𝑒 𝑡ℎ𝑒𝑚 𝑎𝑠 𝑝𝑎𝑟𝑡 𝑜𝑓 𝑡ℎ𝑒𝑖𝑟 𝑤𝑜𝑟𝑘𝑓𝑜𝑟𝑐𝑒 𝑎𝑛𝑑 𝑡𝑎𝑘𝑒 𝑡ℎ𝑒 𝑓𝑖𝑟𝑠𝑡 𝑠𝑡𝑒𝑝 𝑖𝑛 ℎ𝑖𝑟𝑖𝑛𝑔✅

ASB South East Europe Fshdpak Adrf LIR CD IDC Serbia PREDA Plus Foundation Alfa Centar Niksic CDI Macedonia - ИРЗ Македонија Bundesministerium für wirtschaftliche Zusammenarbeit und Entwicklung (BMZ)