10/03/2026
“Chào chị, bác sĩ thấy chị ghi lý do đến khám là chậm nói, kém phát triển, kèm rối loạn. Bé bị rối loạn gì vậy chị? Bé đã từng được khám ở đâu chưa?”
Người mẹ nhìn tôi, vẻ chất phác và hơi lúng túng. Chị ngập ngừng một lúc rồi nói nhỏ:
“Dạ… con không biết rối loạn gì. Cái này… con tự nghĩ ra ghi vậy thôi, chứ con cũng không biết bị gì.”
Câu chuyện dần cởi mở hơn. Chị kể rằng trước khi tìm đến phòng khám, chị đã đọc rất nhiều trên “mạng”, trên “Gúc Gồ”, rồi hỏi han khắp nơi.
“Con coi nhiều ‘lip’ lắm bác sĩ… hỏi dòng dòng nhiều người rồi mới tìm được bác sĩ đó. Bây giờ quảng cáo tùm lum hết, mà ‘xạo’ cũng nhiều.”
Tôi hỏi lại, hơi ngạc nhiên:
“Ủa bác sĩ cũng có ‘lip’ quảng cáo hả, sao bác sĩ không biết?”
Chị vội giải thích:
“Dạ con coi nhiều ‘lip’, hỏi dòng dòng rồi mới chọn tin bác sĩ, chứ không phải coi ‘lip’ bác sĩ quảng cáo đâu.”
Người mẹ nói chuyện mộc mạc, đôi khi dùng những từ rất đời thường. Nhưng trong cách chị kể, tôi nhận ra một quá trình tìm kiếm rất dài. Những buổi tối lên mạng đọc từng bài viết. Những lần dò hỏi người này, người kia. Những lần phân vân giữa thật và giả giữa vô vàn lời quảng cáo.
“Con ở xa lắm, tận … (một tỉnh ở miền Trung) ‘dô’ đây. Nên bác sĩ có cái gì tốt nhất thì giúp con. Con sẽ lo cho nó.”
Chị nói câu đó rất đơn giản, như một điều hiển nhiên, nhưng cũng đủ để cảm xúc tôi "chùng" nhẹ.
Nhà chị neo người. Hai mẹ con sống cùng em của chị. Trước khi vào gặp tôi, chị đã hoàn tất một phần phỏng vấn ban đầu của quy trình đánh giá. Lúc đó, chị phải nhờ bác tài xế Grab lên giữ bé trong phòng khám để chị có thể trả lời các câu hỏi. Tôi không tiện hỏi sâu hơn về hoàn cảnh gia đình, nhưng cũng có thể hình dung phần nào cuộc sống của hai mẹ con.
Trong nhiều năm làm việc, tôi đã gặp rất nhiều người mẹ như vậy. Họ không phải lúc nào cũng hiểu rõ những thuật ngữ chuyên môn. Không phải ai cũng biết chính xác con mình đang gặp khó khăn gì. Nhưng họ luôn có một điều rất rõ ràng: mong muốn con được giúp đỡ tốt nhất có thể.
Điều khó khăn là mong muốn đó đôi khi phải đi một quãng đường rất dài mới chạm được tới dịch vụ phù hợp. Ở nhiều nơi xa các thành phố lớn, việc tìm được nơi đánh giá và can thiệp bài bản cho trẻ vẫn còn rất hạn chế. Để đến được một phòng khám, có khi là cả một hành trình.
Nhưng mỗi khi nghe một người mẹ nói:
“Bác sĩ cứ giúp con, con sẽ lo cho nó.”
Tôi lại nghĩ rằng, phía sau một đứa trẻ đang chậm nói hay phát triển khác biệt, thường luôn có một người mẹ đang âm thầm đi rất xa cho con mình.
Và đôi khi, điều khiến người ta xúc động không phải là một câu chuyện lớn nhiều tình tiết gay cấn. Mà chỉ là một người mẹ từ rất xa, mang theo hy vọng, tìm cách gõ đúng một cánh cửa.
