27/01/2026
📍Anksiyete və panik atak qorxulu hiss etdirə bilər, amma təhlükəli deyil.
Psixoloq Asya Maqsudova anksiyete (narahatlıq pozuntusu) və panik atak mövzusuna aydınlıq gətirdi.
Son illərdə bir çox insan “ürəyim sıxılır”, “nəfəs ala bilmirəm”, “birdən öləcəyəm deyə qorxuram” kimi şikayətlərlə üzləşir. Həkimə müraciət edir, analizlərdən keçir, amma nəticələr normal olur. Buna baxmayaraq, narahatlıq keçmir. Bu hal çox vaxt anksiyete və panik atak ilə əlaqəli olur.
Bu yazıda hər iki vəziyyətin mahiyyəti, simptomları, fərqləri və mübarizə yolları haqqında ətraflı məlumat verilir.
Anksiyete nədir?
Anksiyete insanın ortada real təhlükə olmadığı halda belə daxildən narahatlıq hiss etməsidir. Sanki insanın içində daim “nəsə p*s olacaq” hissi olur. İnsanın gələcəkdə baş verə biləcək hadisələrdən dolayı davamlı narahatlıq və gərginlik hissi yaşamasıdır. Bu, normal qorxu hissindən fərqli olaraq uzunmüddətli və həyat keyfiyyətini azaldan bir vəziyyətdir.
Anksiyete zamanı:
• insan daim narahat və əsəbi olur,
• konsentrasiya çətinliyi yaşayır,
• yuxu problemləri özünü göstərir,
• ürək döyüntüsü, tərləmə və baş gicəllənməsi müşahidə olunur,
• sosial münasiblərdə çətinlik çəkir.
Bu zəiflik deyil. Bu, bədənin bizi qorumaq üçün verdiyi reaksiyadır — sadəcə həddindən artıqdır.
Panik atak nədir?
Panik atak anksiyetenin daha kəskin formasıdır, qəfil başlayır, şiddətli qorxu və narahatlıq epizodudur. İnsan heç gözləmədiyi anda özünü çox p*s hiss edir. Adətən bir neçə dəqiqədən bir saata qədər davam edir və insanın özünü təhlükədə hiss etməsinə səbəb olur.
Panik atak zamanı:
• ürək çox sürətlə döyünür,
• nəfəs daralır,
• baş gicəllənir,
• insan öləcəyini, huşunu itirəcəyini düşünür.
Bu hal çox qorxulu olsa da, təhlükəli deyil və adətən bir müddət sonra keçib gedir.
Bəs niyə belə olur?
Əsas səbəblərdən biri uzun müddət yığılan stress və emosiyalardır. İnsan gündəlik həyatda:
o yorulduğunu demir,
o problemlərini içində saxlayır,
o “güclü olmalıyam” deyərək özünü sıxır.
Bədən isə bir gün buna reaksiya verir. Panik atak bədənin “artıq kifayətdir” deməsidir.
Tibbi müayinələr normaldırsa, niyə özümü p*s hiss edirəm?
Çünki problem ürəkdə və ya ağciyərdə deyil, sinir sistemindədir. Bədən təhlükə varmış kimi reaksiya verir, amma ortada real təhlükə yoxdur.
Bu səbəbdən analizlər normal çıxır, amma hisslər real olaraq yaşanır.
Panik atak zamanı nə etmək olar?
Ən vacib məqam panik atak zamanı qaçmamaq və özünü sakitləşdirməyə çalışmaqdır.
O an:
✓ yavaş-yavaş nəfəs almağa çalışın,
✓ özünüzə “Bu panikadır, keçəcək” deyin,
✓ olduğunuz yerdə qalın,
✓ diqqətinizi ətrafınızdakı real şeylərə yönəldin.
Unutmayın: panik atak insanı öldürmür.
Kimlərdə daha çox olur?
Anksiyete və panik atak daha çox:
✓ çox məsuliyyət daşıyanlarda,
✓ hər şeyi nəzarətdə saxlamaq istəyənlərdə,
✓ hisslərini içində saxlayanlarda,
✓ başqaları üçün yaşayan insanlarda görülür.
Bu problem çox vaxt zəiflik deyil, artıq yüklənmənin nəticəsidir.
Bu problemin həlli varmı?
Bəli, var. Anksiyete və panik atak psixoloq dəstəyi ilə nəzarət altına alına bilən problemlərdir.
Psixoloq:
✓ bu vəziyyətin nə olduğunu izah edir,
✓ qorxulu düşüncələrlə işləyir,
✓ bədən siqnallarını düzgün başa düşməyi öyrədir.
✓ Vaxtında yardım almaq problemin dərinləşməsinin qarşısını alır.
Əgər siz də bu əlamətləri yaşayırsınızsa, bilin ki:
✓ tək deyilsiniz,
✓ bu təhlükəli deyil,
✓ bu vəziyyətdən çıxmaq mümkündür.
Bədəniniz sizə qarşı deyil. O sadəcə sizin dincəlməyə və özünüzə diqqət yetirməyə ehtiyacınız olduğunu göstərir.