11/03/2026
“Səssiz deformasiya – skolioz”
Skolioz onurğa sütununun yan istiqamətdə əyilməsi və fəqərələrin rotasiyası ilə xarakterizə olunan deformasiya xəstəliyidir.
Respublika Klinik Xəstəxanasının həkim-travmatoloq-ortopedi Eldar Əsədli bildirir ki, skolioz müxtəlif səbəblərdən meydana çıxa bilər:
“Skolioz, əsasən, idiopatik, anadangəlmə (kongenital) – fəqərə inkişaf qüsurları, nevroloji xəstəliklərə bağlı (məsələn, serebral iflic, spina bifida), əzələ xəstəlikləri, travma və ya şişlər, degenerativ dəyişikliklər səbəbindən yaranır.
Skolioz ən çox 10-16 yaş arası yeniyetmələrdə, xüsusilə böyümə dövründə olan uşaqlarda müşahidə olunur. Yüngül əyriliklər oğlan və qızlarda oxşar tezlikdə rast gəlinir. Lakin proqressiv və ağır formalar qızlarda 4-6 dəfə daha çox müşahidə edilir”.
Binəqədi Tibb Mərkəzinin həkim-travmatoloq-ortopedi Azər Qasımov vurğulayır ki, müalicə üsulu əyilmənin dərəcəsinə və pasiyentin yaşına görə müəyyən edilir:
“İlk növbədə müşahidə aparılmalıdır. Əyrilik 20 dərəcədən azdırsa, hər 6 aydan bir rentgen nəzarəti kifayət edir. Korset müalicəsi də istifadə olunan müalicə üsullarındandır ki, əgər əyrilik 20-40 dərəcə arasındadırsa və böyümə davam edirsə, əyriliyin artmasının qarşısını almaq üçün xüsusi korsetlərdən istifadə olunur. Fizioterapiya və Şrot metodu isə onurğa ətrafındakı əzələləri gücləndirmək üçün tətbiq edilən müalicə üsullarındandır. Əyrilik dərəcəsi 40-ı keçərsə, bu zaman cərrahi əməliyyat tövsiyə olunur”.
Respublika Klinik Xəstəxanasının həkim-travmatoloq-ortopedi Eldar Əsədli bildirir ki, cərrahi əməliyyat üçün xüsusi yaş limiti yoxdur. Əsas meyar sümük böyüməsinin vəziyyəti, əyriliyin sürəti və klinik göstəricilərdir:
“Adətən, əməliyyat yeniyetmə dövründə və ya yetkin yaşda klinik göstəriş olduqda aparıla bilər. Hər xəstə fərdi şəkildə qiymətləndirilməlidir.
Əyrilik dərəcəsi 45-50 dərəcədən yuxarı olduqda, həmçinin əyriliyin sürətli proqressiyası, tənəffüs və ürək funksiyasına təsiri müşahidə edildikdə, güclü ağrı və ya nevroloji əlamətlər, ciddi estetik deformasiya müşahidə olunduqda cərrahi müdaxilə vacib hesab edilir”.
Binəqədi Tibb Mərkəzinin həkim-travmatoloq-ortopedi Azər Qasımovun sözlərinə görə, skoliozun qarşısını tam almaq mümkün olmasa da, fəsadları azaltmaq və skoliozun azalmasının qarşısını almaq mümkündür:
“Məktəb yaşlı uşaqların müayinəsi mütləqdir. Valideynlər övladının çiyin səviyyələrini və kürək sümüklərinin simmetriyasını mütəmadi yoxlamalıdır. Hər hansı narahatlıq müşahidə olunarsa, həkim-mütəxəssislərə müraciət etmək vacibdir. Masa arxasında və ya telefon istifadə edərkən onurğanı düz saxlamaq, üzgüçülük və digər idman növləri ilə məşğul olmaq onurğa sütununun simmetriyasında və sağlamlığında önəmli rol oynayır”.
Unutmayın ki, skoliozun vaxtında və düzgün diaqnostikası xəstəliyin erkən dövrdə qarşısının alınmasında, həmçinin inkişaf etməməsində əhəmiyyətli rol oynayır.
