19/12/2025
Dr Dijana Prodanović učestvovala je kao slušalac na 6. Simpozijumu o bolestima zavisnosti sa međunarodnim učešćem, pod nazivom „Sistemski odgovor na bolesti zavisnosti – gdje smo sada?“, koji je održan 4. decembra 2025. godine u Administrativnom centru Vlade Republike Srpske.
Simpozijum je organizovala Komisija za suzbijanje zloupotrebe droga Vlade Republike Srpske, uz podršku Ministarstva zdravlja i socijalne zaštite, a okupio je stručnjake i predstavnike institucija koje se direktno ili indirektno bave problematikom bolesti zavisnosti.
Rad simpozijuma bio je koncipiran kroz dva radna panela u formi diskusije, u okviru kojih su predavači iz različitih oblasti razmatrali trenutni sistemski odgovor na bolesti zavisnosti, dosadašnje rezultate, kao i izazove koji stoje pred društvom. Poseban fokus stavljen je na potrebu jačanja sistemskog i multidisciplinarnog pristupa u borbi protiv zavisnosti.
Pored zdravstvenih radnika, u radu simpozijuma učestvovali su i predstavnici Ministarstva unutrašnjih poslova zaduženi za borbu protiv opojnih droga, Ministarstva porodice, omladine i sporta, Ministarstva prosvjete, Kancelarije za borbu protiv droga Republike Srbije, kao i udruženja građana za pomoć liječenim zavisnicima. Diskutovalo se o aktivnostima koje su do sada sprovedene u okviru svakog od ovih sektora pojedinačno, ali i o mogućnostima razvoja zajedničkih strategija i koordinisanog djelovanja u budućnosti.
Jedan od prijedloga koji je izazvao posebnu pažnju odnosi se na uvođenje nasumičnog testiranja srednjoškolaca brzim urinskim testovima na psihoaktivne supstance (PAS), kao vid rane intervencije. Cilj ovakvog pristupa bio bi pravovremeno prepoznavanje problema, ali i mapiranje regiona i škola sa najvećom „cirkulacijom“ narkotika, što bi omogućilo dobijanje konkretnih podataka neophodnih za efikasnije djelovanje nadležnih institucija. Naglašeno je da ovaj prijedlog tek treba dodatno razraditi i jasno definisati kroz odgovarajuće pravne okvire.
Tokom simpozijuma razgovarano je i o položaju zavisnika u društvenoj zajednici, sa posebnim akcentom na pitanje kako mladim ljudima ponuditi adekvatan sistem podrške kroz edukaciju, razumijevanje i dostupne mehanizme pomoći u savremenim društvenim izazovima. Pravljena su i poređenja sa zemljama regiona, uz analizu najčešće zloupotrebljavanih psihoaktivnih supstanci.
Prema podacima Komisije za suzbijanje zloupotrebe droga Republike Srpske, trenutno su registrovana 644 zavisnika, sa prosjekom starosti od 42 godine, dok globalni podaci ukazuju na stalni rast zloupotrebe droga. Statistike pokazuju da je svaki treći stanovnik Evrope barem jednom u životu koristio neku od sintetičkih droga, što dodatno potvrđuje ozbiljnost ovog problema.
„Bolesti zavisnosti su problem koji se ne tiče samo pojedinca, već cijelog društva. Simpozijum je još jednom pokazao koliko je važno da zdravstveni sistem, obrazovanje, policija i socijalna zaštita djeluju zajedno, sa posebnim fokusom na prevenciju u ranom uzrastu i ranu intervenciju. Samo zajedničkim i sistemskim pristupom možemo ponuditi adekvatnu podršku mladima i smanjiti dugoročne posljedice zavisnosti“, istakla je dr Prodanović.
Zaključci simpozijuma naglasili su da su prevencija u što ranijem uzrastu, rana intervencija i multidisciplinarni pristup ključni elementi u borbi protiv bolesti zavisnosti, izazova koji se tiče svih nas.
