02/02/2026
🥺🥺
In 1973 werden acht volkomen gezonde mensen opgenomen in verschillende psychiatrische ziekenhuizen in de Verenigde Staten. Geen van hen vertoonde enige psychische aandoening. Binnen de instellingen werd hun gezondheid echter niet herkend. 🧠
Het betrof een doelbewust experiment van psycholoog David Rosenhan, met één kernvraag:
Kunnen professionals betrouwbaar onderscheid maken tussen mentale gezondheid en psychiatrische ziekte?
Rosenhan selecteerde acht gewone volwassenen: een schilder, een huisvrouw, een kinderarts en een promovendi-student. De proefpersonen gaven slechts één symptoom aan: zij hoorden stemmen die drie woorden zeiden: “Leeg,” “Hol,” en “Donder.” Dat was voldoende om in alle gevallen opname te krijgen.
Zodra ze waren opgenomen, stopten de proefpersonen met doen alsof. Ze gedroegen zich normaal, werkten mee en vroegen om ontslag. 🚪
Toch werden hun gedragingen telkens geïnterpreteerd als symptomen:
Notities maken werd gezien als dwangmatig gedrag.
*Rustig afwachten werd pathologisch aandachtszoekend gedrag.
*Beleefdheid werd geïnterpreteerd als gecontroleerd gedrag passend bij ziekte.
*Uiteindelijk kregen zeven proefpersonen de diagnose schizofrenie, één manische depressie.
Geen enkel personeelslid herkende hen als gezond, terwijl medepatiënten dat wel deden en fluisterden: “Jullie horen hier niet.”
De gemiddelde verblijfsduur was 19 dagen; één persoon verbleef 52 dagen. Het experiment liet zien dat zodra iemand een psychiatrisch label krijgt, observaties automatisch in dat kader worden geïnterpreteerd, ongeacht de feitelijke werkelijkheid.
Toen Rosenhan zijn bevindingen publiceerde in On Being Sane in Insane Places, veroorzaakte dit opschudding in de psychiatrische wereld. Eén ziekenhuis daagde hem uit om nieuwe pseudopatiënten te sturen, overtuigd dat ze die zouden herkennen. Gedurende de daaropvolgende maanden identificeerde het ziekenhuis 41 zogenaamde bedriegers, terwijl Rosenhan niemand had gestuurd.
De conclusie was helder: diagnoses zijn niet altijd objectief, maar worden beïnvloed door context, verwachting en perceptie.
Het experiment van Rosenhan had grote gevolgen voor hoe psychiatrische ziekten worden gediagnosticeerd en behandeld. De kernboodschap blijft actueel: perceptie kan de realiteit vervormen, en de grootste gevaren schuilen vaak bij degenen die denken dat ze nooit fout kunnen zitten.
https://climatejusticeobservatory.com.au/on-being-sane-in-insane-places/
