05/03/2026
Gisteren mocht ik samen met Manu Keirse een lezing organiseren over verlies en rouw. Het werd een bijzondere avond, zonder slides of presentaties, enkel verhalen, inzichten en woorden die binnenkomen.
Manu deelt al meer dan 50 jaar zijn ervaring rond rouw en één van zijn belangrijkste boodschappen blijft me bij: verlies moet je niet verwerken, maar leren overleven.
We leven in een maatschappij waar vaak verwacht wordt dat verdriet “voorbijgaat” na een bepaalde tijd. Maar rouw werkt niet zo. Wanneer iemand sterft, eindigt het leven, maar de relatie niet. Die blijft bestaan, alleen in een andere vorm.
Wat mij ook raakte, is dat er geen gradaties van rouw bestaan. Mensen rouwen niet alleen om een overlijden, maar ook om een scheiding, een diagnose, een ontslag of een gemiste toekomst. Verdriet kun je niet meten of vergelijken, het is zo zwaar als het voor iemand voelt.
Manu beschrijft rouw als een proces met vier belangrijke taken:
de realiteit onder ogen zien,
de pijn toelaten,
je leven opnieuw vormgeven terwijl de herinnering blijft,
en uiteindelijk niet vergeten of loslaten, maar de persoon anders vasthouden.
Misschien waren zijn laatste woorden wel de mooiste samenvatting van de avond:
“Zeg tijdig: sorry, ik vergeef je, ik hou van je en ik dank je. Sterven is verhuizen van de buitenwereld naar het hart van de mensen die van je houden.”
Dankbaar dat ik deze avond mee mocht organiseren.
Dank om alles weer mooi voor ons klaar te zetten Leen