Ευάγγελος Ορφανίδης Κλινικός Ψυχολόγος

10/03/2026

«Ρε μπαγάσα περνάς καλά εκεί πάνω» άκουσα σήμερα το πρωί τυχαία στο ράδιο…άφησα την ζαμπονοτυρόπιτα μου πίσω στο χάρτινο σακουλάκι πήρα μια ανάσα και μια ρουφηξιά από τον φρέντο, και αναρωτήθηκα….

Δεν είναι όλοι θρήσκοι.Αλλά όλοι, κάποια στιγμή, παραπονιούνται σε κάτι.Άλλος στον Θεό. Άλλος στη ζωή. Άλλος στη μοίρα, στο σύμπαν, στην ατυχία του, στο κενό...ή στον τηλεφωνητή εταιρείας παράδοσης φαγητού που εχει καθυστερήσει 7 λεπτά, όχι εγώ ενας φιλος . Δεν έχει σημασία αν πιστεύεις. Όταν το μέσα σου ξεχειλίζει και δεν έχει σε ποιον να στραφεί, ο ψυχισμός φτιάχνει έναν αποδέκτη..Τον παντοδύναμο Άλλον. Αυτόν που θα μπορούσε να είχε κάνει τα πράγματα αλλιώς… αλλά δεν το έκανε. Και κάπου εκεί γεννιέται το παράπονο.
Τι είναι όμως αυτό το παράπονο;
Δεν είναι απλώς θλίψη. Είναι οργισμένη θλίψη.Μια κραυγή που λέει..“Γιατί σε μένα; Γιατί έτσι; Γιατί τώρα;”
Πρόκειται για έναν ψυχικό αμυντικό μηχανισμό,μέσα από τον οποίο ο άνθρωπος επιχειρεί να βάλει τάξη στο παράλογο.Να δώσει ερμηνεία, να αποδώσει ευθύνη,να προστατευτεί από το τρομακτικό ενδεχόμενο ότι απλώς “τυχαίνουν” τα πράγματα. Γιατί αν δεν υπάρχει υπεύθυνος, αν δεν υπάρχει λόγος, τότε όλα είναι ανοικτά, χαοτικά, ασύμμετρα. Και αυτό, ο ψυχισμός δεν το αντέχει για καιρό. Το παράπονο προς τον Θεό είναι, κατά βάθος, μια απόπειρα να αποκατασταθεί μια διαταραγμένη σχέσηεξάρτησης..Ανάμεσα σε εμένα (το μικρό, εκτεθειμένο εγώ) και έναν πανίσχυρο, απρόσιτο Άλλο που κρατά τα νήματα.
Γιατί να παραπονιέμαι στον Θεό και όχι στον εαυτό μου; Καλή ερώτηση …
Γιατί ο εαυτός μου δεν αντέχει άλλο βάρος. Γιατί το να στραφώ προς τα μέσα σημαίνει να παραδεχτώ ότι δεν υπάρχει σωτηρία απ’ έξω. Και τότε, αν δεν με βοηθήσει ο Θεός, ο άλλος, η ζωή, θα πρέπει να σηκώσω τον εαυτό μου μόνος μου. Και το παιδικό κομμάτι μέσα μου, εκείνο που έμαθε να περιμένει βοήθεια, αγκαλιά, λύτρωση, απλώς δεν το αντέχει αυτό.Έτσι, δημιουργείται η εσωτερική σύγκρουση.. Ανάμεσα στην αρχαϊκή ανάγκη εξάρτησης και στην ενήλικη απαίτηση για αυτονομία. Κι όσο πιο μόνος ένιωσα στηνπαιδική μου ηλικία, τόσο πιο έντονη γίνεται η ανάγκη να πιστέψω πως Κάποιος με βλέπει. Και αν δεν με βλέπει, τουλάχιστον να του θυμώσω γι’ αυτό.
Το παράπονο προς τον Θεό είναι η ψυχή που λέει…«Δεν είμαι εντάξει μ’ αυτό που μου συνέβη.» Και αντί να το πει στον εαυτό της, το λέει στον ουρανό. Γιατί μέσα της βαθιά, δεν αντέχει την ιδέα ότι δεν υπάρχει εξήγηση. Ότι ο πόνος είναι τυχαίος.
Ότι δεν θα αποδοθεί δικαιοσύνη. Ότι δεν υπάρχει «νόημα». Και κυρίως, ότι δεν υπάρχει κανείς να τα ακούσει όλα αυτά. Η ανάγκη για Θεό, για μοίρα, για κάρμα, για τάξη, είναι ανάγκη να κρατηθεί η ψυχική συνοχή. Να πούμε στον εαυτό μας…«Δεν πονάς για το τίποτα. Κάποιος φταίει. Κάτι φταίει. Κάτι υπάρχει.»
Και το παράπονο αυτό …..Στην αρχή ανακουφίζει. Όπως όταν ξεσπάς σε έναν τοίχο. Δεν σε ακούει, αλλά ξεφουσκώνεις. Μετά όμως… αν μείνεις κολλημένος εκεί, το παράπονο γίνεται πικρία. Και η πικρία γίνεται στασιμότητα. Και τελικά, ταύτιση με τον ρόλο του αδικημένου.

Γιατί όταν πιστεύεις ότι κάποιος σε «έριξε» από ψηλά, αρχίζεις να συμπεριφέρεσαι σαν θυματοποιημένος ήρωας. Και δεν παίρνεις πια καμία ευθύνη. Απλώς υποφέρεις με ύφος προδομένου. Κι έτσι, ο ψυχισμός κλειδώνει σε μια παθητική προσδοκία σωτηρίας, που δεν έρχεται ποτέ. Γιατί έχει εξωτερικευτεί πλήρως.
Έχει μετατεθεί σε έναν Άλλον….Τι κρύβει από κάτω; Ένα παιδί. Που δεν το άκουσαν. Που δεν το προστάτεψαν. Που περίμενε να έρθει κάποιος και να το σώσει. Και δεν ήρθε. Το παράπονο στον Θεό είναι συχνά παράπονο στον πρώτο “θεό” της ζωής σου…Τον γονιό. Τη μάνα. Τον πατέρα.Ή σε κάποιον που έπρεπε να σε κρατήσει και δεν το έκανε.
Και τώρα, απευθύνεσαι σε κάτι , επειδή δεν αντέχεις να θυμώσεις με τα πρόσωπα. Είναι μια προβολική μετάθεση που εξυπηρετεί την επιβίωση…“Αν πω ότι οι γονείς μου με πρόδωσαν, γκρεμίζονται όλα.
Αν πω ότι ο Θεός δεν με ακούει, έχω ελπίδα ότι κάποτε θα το κάνει.”

Το παράπονο, όσο και να φαίνεται γκρίνια ή αντίδραση, είναι ο πιο βαθύς ψίθυρος ανάγκης….“Δώστε μου μια εξήγηση. Έναν λόγο να συνεχίσω. Μια ένδειξη ότι δεν είμαι αόρατος.” Και εκεί αρχίζει η θεραπεία. Όταν σταματάς να ρωτάς “γιατί;” Και αρχίζεις να χτίζεις παρά το γιατί.” Ισως να μην πάρεις απαντήσεις. Αλλά μπορείς να φτιάξεις νόημα μέσα στο χάος. Και έχει ο Θεός…..

Ευάγγελος Ορφανίδης κλινικός ψυχολόγος

09/03/2026

….μέχρι και ρυζογκοφρέτες φάγαμε. Να το πούμε και αυτό.

09/03/2026

Το πρωί περπατούσα στον κήπο με την κόρη μου. Σταμάτησε μπροστά σε ένα μικρό μωβ λουλούδι, σαν αυτό της φωτογραφίας. Έσκυψε, το κοίταξε προσεκτικά και μετά έδειξε κάτι μικρό δίπλα του.
«Μπαμπά, τι είναι αυτό γύρω από το λουλούδι πριν γίνει λουλούδι;» Ήταν το μπουμπούκι. Το κράτησα λίγο στα δάχτυλά μου και της είπα..«Βλέπεις αυτό το μικρό πράσινο που το κλείνει; Είναι σαν ένα μικρό σπιτάκι. Εκεί μέσα μεγαλώνει το λουλούδι μέχρι να δυναμώσει. Το προστατεύει από τον αέρα, τα ζωύφια, τα πουλιά, τη βροχή. Μέχρι να έρθει η σωστή στιγμή.» Με κοίταξε με εκείνο το βλέμμα που έχουν τα παιδιά όταν προσπαθούν να καταλάβουν τον κόσμο. «Και μετά;» «Μετά ανοίγει μόνο του. Όταν είναι έτοιμο.»
Σταμάτησα λίγο και της έδειξα ένα άλλο μπουμπούκι δίπλα. «Αν ανοίξει πολύ νωρίς, το λουλούδι μπορεί να χαλάσει. Αν όμως μείνει κλειστό για πάντα, πάλι χαλάει. Δεν θα γίνει ποτέ λουλούδι.» Και εκεί, χωρίς να το καταλάβει ίσως, μιλήσαμε για κάτι πολύ μεγαλύτερο από ένα λουλούδι. Κάπως έτσι λειτουργεί και η οικογένεια…

Ο γονιός είναι λίγο σαν το μπουμπούκι γύρω από το λουλούδι. Στην αρχή αγκαλιάζει το παιδί, το προστατεύει, το κρατά μέσα σε ένα πλαίσιο ασφάλειας. Από τα «ζωύφια» του κόσμου, από φόβους, από κινδύνους που το παιδί ακόμα δεν μπορεί να διαχειριστεί. Αλλά ο σκοπός του μπουμπουκιού δεν είναι να κρατήσει το λουλούδι για πάντα μέσα του. Ο σκοπός του είναι να ανοίξει την κατάλληλη στιγμή. Αν ο γονιός «ανοίξει» πολύ νωρίς, το παιδί μένει εκτεθειμένο πριν προλάβει να δυναμώσει. Αν όμως δεν ανοίξει ποτέ, αν το κρατήσει για πάντα προστατευμένο, τότε το παιδί δεν θα ανθίσει. Θα μείνει μισό.

Η ψυχοθεραπεία πολλές φορές είναι ακριβώς αυτό. Μια επιστροφή στο μπουμπούκι. Μια προσπάθεια να καταλάβουμε αν το άνοιγμα έγινε πολύ νωρίς ή αν δεν έγινε ποτέ. Και τότε ο άνθρωπος μαθαίνει σιγά σιγά να κάνει κάτι που το λουλούδι ξέρει από τη φύση του. Να ανοίγει. Την κατάλληλη στιγμή.

Υ.Γ Ξέρεις…. εκεί είναι το δύσκολο κομμάτι της γονεϊκότητας. Να έχεις την δύναμη να προστατεύεις…
αλλά και το θάρρος να «ανοίγεις». Ογονιός που αγάπησε σωστά δεν είναι εκείνος που κράτησε το παιδί του για πάντα κοντά του. Είναι εκείνος που μια μέρα άνοιξε τα χέρια του και το είδε να ανθίζει χωρίς αυτόν.

Ευάγγελος Ορφανιδης κλινικός ψυχολόγος

08/03/2026

Κάθε χρόνο, την Ημέρα της Γυναίκας, επιστρέφω σε αυτή τη φωτογραφία. Όχι τυχαία. Γιατί κάθε φορά που την κοιτάζω με συγκλονίζει. Γιατί πιστεύω ότι μέσα σε ένα μόνο στιγμιότυπο καταφέρνει να αποτυπώσει κάτι πολύ βαθύ, τη δύναμη, την ανιδιοτελή αγάπη, τη γενναιότητα και την αληθινή ομορφιά της Γυναίκας. Η γυναίκα αυτή στάθηκε απέναντι σε έναν από τους μεγαλύτερους φόβους του ανθρώπου. Αντιμετώπισε τον καρκίνο με απίστευτη γενναιότητα, πέρασε από χημειοθεραπείες, από μαστεκτομή, από πόνο που δεν χωρά εύκολα σε λέξεις. Και όμως, μέσα σε όλη αυτή τη μάχη, κράτησε μέσα της ζωή. Και στο τέλος… έφερε στον κόσμο ένα υγιέστατο αγοράκι. Στη φωτογραφία τη βλέπουμε λίγες στιγμές μετά τη γέννα. Με δάκρυα στα μάτια. Εξαντλημένη, πληγωμένη, αλλά όρθια. Να θηλάζει το μωρό της με την εναπομείνασα θηλή της. Εκείνη τη στιγμή δεν βλέπεις απλώς μια μητέρα. Βλέπεις το απόσταγμα της ίδιας της ζωής. Βλέπεις τη δύναμη της γυναίκας που συνεχίζει, που αντέχει, που δημιουργεί ζωή ακόμη και μέσα από τον πόνο. Βλέπεις την αγάπη που δεν παζαρεύεται. Την αγάπη που όλα τα υπομένει και όλα τα εξαγνίζει. Αν κάποιος με ρωτούσε τι σημαίνει γυναίκα, ίσως να μην έδινα ορισμό. Θα έδειχνα απλώς αυτή τη φωτογραφία…

Υ.Γ ..Και πριν βιαστεί κάποιος να πει ότι «η γυναίκα δεν είναι μόνο μάνα», προφανώς και δεν είναι. Η αξία της γυναίκας δεν ορίζεται μόνο από τη μητρότητα. Υπάρχουν χιλιάδες τρόποι να είναι μια γυναίκα σπουδαία. Απλώς αυτή η εικόνα… δείχνει έναν από τους πιο συγκλονιστικούς.

Ευάγγελος Ορφανιδης κλινικός ψυχολόγος

07/03/2026

«Τα Δωμάτια της Ψυχής»

Ένα υπαρξιακό εργαλείο αυτογνωσίας για ενήλικες. Μέσα από ερωτήσεις, δράσεις και αφήγηση, σε προσκαλεί να περπατήσεις στα Δωμάτια του εαυτού σου, να θυμηθείς, να νιώσεις και να μάθεις.

«Τα Λόγια που Χτίζουν Γέφυρες»

Κάρτες επικοινωνίας για γονείς και παιδιά 8–12 ετών. Ένα παιχνίδι συναισθημάτων που φέρνει κοντά την οικογένεια, γονιό και παιδί, βοηθώντας να ειπωθούν όσα μένουν συνήθως σιωπηλά.

Δύο διαφορετικά μονοπάτια με τον ίδιο προορισμό, να φέρουν τους ανθρώπους πιο κοντά στον εαυτό τους και στους άλλους.

🚚 Δωρεάν αποστολή σε Ελλάδα και Κύπρο μέσω της σελίδας:

www.tadomatiatispsyxis.com

06/03/2026

Πω πω τι άκουσα πρωινιάτικα… Stand by me - Ben E. King. «Όταν η νύχτα έρθει και όλα σκοτεινιάσουν… απλώς στάσου πλάι μου.»
Δεν ζητά λύσεις.Δεν ζητά εξηγήσεις.Δεν ζητά να διορθώσεις τον κόσμο. Δεν ζητά κοκκινιστό μοσχαράκι στις 10 το βράδυ. Ζητά κάτι πολύ απλό .Να μείνεις. Αν το σκεφτείς , αυτό είναι ίσως το πιο θεμελιώδες αίτημα κάθε παιδιού προς τον γονιό του. Δεν λέει «κάνε τη ζωή μου τέλεια». Δεν λέει να «μην πονέσω ποτέ». Αλλά….Όταν φοβηθώ… στάσου πλάι μου. Όταν χαθώ… στάσου πλάι μου. Όταν ο κόσμος μέσα μου μοιάζει να καταρρέει… στάσου πλάι μου. Στην ψυχοθεραπεία το ξέρουμε καλά αυτό. Το νευρικό σύστημα ενός παιδιού δεν ρυθμίζεται μόνο του. Ρυθμίζεται μέσα από την παρουσία ενός άλλου ανθρώπου. Μέσα από βλέμμα, τόνο φωνής, σώμα που μένει, άνθρωπο που αντέχει. Αυτό που ονομάζουμε «ασφαλής δεσμός» δεν χτίζεται με συμβουλές και νουθεσίες . Χτίζεται με παρουσία. Το παιδί δεν χρειάζεται έναν γονιό που τα ξέρει όλα. Ούτε τον τέλειο γονιό, δεν υπάρχει ! Χρειάζεται έναν γονιό που αντέχει να μείνει. Να αντέχει τον φόβο του παιδιού χωρίς να τον ακυρώνει. Να αντέχει τον θυμό του χωρίς να το απορρίπτει. Να αντέχει τα λάθη του χωρίς να το εγκαταλείπει. Γιατί για ένα παιδί ο κόσμος όντως μερικές φορές μοιάζει να πέφτει (ειδικά στην εφηβεία) . Ο ουρανός γκρεμίζεται όταν το κοροϊδέψουν στο σχολείο. Τα «βουνά διαλύονται» όπως λέει στο τραγούδι , όταν νιώσει ότι δεν το καταλαβαίνει κανείς. Και η νύχτα έρχεται πολύ πιο γρήγορα απ’ ό,τι νομίζουμε. Και εκείνη τη στιγμή δεν χρειάζεται έναν τέλειο γονιό. Χρειάζεται έναν παρόντα γονιό. Έναν άνθρωπο που θα πει…. «Παιδί μου είμαι εδώ. Δεν χρειάζεται να το περάσεις μόνος σου.»
Ημεγαλύτερη ψυχολογική ασφάλεια ενός παιδιού δεν είναι ότι κάποιος θα του εγγυηθεί ότι η ζωή θα είναι εύκολη. Είναι ότι, όταν σκοτεινιάσει, θα υπάρχει κάποιος δίπλα του.

Όσο μεγαλώνω καταλαβαίνω ότι η γονεϊκότητα χωρά μέσα σε αυτή τη φράση… «Στάσου πλάι μου»
…και ότι δεν πρέπει να τρως κοκκινιστό μοσχαράκι στις 10 το βράδυ…δεν θα είναι καλό βράδυ.

Ευάγγελος Ορφανιδης κλινικός ψυχολόγος

06/03/2026

Θα είμαι λίγο απόλυτος , αλλά σε κάθε σχέση γονιού-παιδιού αυτός που έχει τη μεγαλύτερη ευθύνη είναι ο γονιός. Ναι καλά άκουσες…
Πριν με βρίσεις στα σχόλια… άκουσον μεν, πάταξον δε. Ο γονιός πάει στο παιδί. Όσο χρονών κι αν είναι το παιδί. Γιατί στη σχέση γονιού-παιδιού δεν μιλάμε για δύο ανθρώπους που μπαίνουν με ίσους όρους. Μιλάμε για έναν άνθρωπο που ήρθε πρώτος στη ζωή, έχει περισσότερη ψυχική οργάνωση, περισσότερη εμπειρία, μεγαλύτερη ευθύνη και ,οκ θεωρητικά τουλάχιστον, μεγαλύτερη δυνατότητα να αντέξει το συναίσθημα χωρίς να διαλυθεί από αυτό. Το παιδί, ακόμη κι όταν γίνει 20, 30 ή 40 χρονών, παραμένει ψυχικά το παιδί αυτής της σχέσης. Μπορεί να είναι ενήλικας στη ζωή, στη δουλειά, στον γάμο, στην κοινωνία. Αλλά μέσα στη σχέση με τον γονιό, ενεργοποιούνται συχνά πολύ παλιοί δεσμοί, παλιά τραύματα, παιδικές ανάγκες, ανεκπλήρωτες προσδοκίες και ρόλοι που γράφτηκαν νωρίς. Εκεί, το “μεγάλωσε πια” δεν αρκεί. Γι’ αυτό λέω πως ο γονιός πάει στο παιδί. Όχι επειδή το παιδί είναι πάντα αθώο. Όχι επειδή το παιδί δεν κάνει λάθη. Αλλά επειδή ο γονιός είναι εκείνος που καλείται να κρατήσει μεγαλύτερο ψυχικό χώρο. Να κάνει την υπέρβαση. Να αντέξει χωρίς να εκδικείται. Να ακούσει χωρίς να μετράει εγωισμούς. Να πλησιάσει χωρίς να περιμένει πρώτα να ταπεινωθεί ο άλλος. Αυτό είναι το δύσκολο. Γιατί πολλοί γονείς λένε μέσα τους “και γιατί να πάω εγώ;” Η απάντηση είναι πολυ ξεκάθαρη
“γιατί εσύ είσαι ο γονιός ρε μαν .”
Η γονεϊκή θέση δεν τελειώνει όταν το παιδί ενηλικιωθεί. Μεταμορφώνεται. Από φροντίδα του σώματος γίνεται φροντίδα της σχέσης. Από πρακτική προστασία γίνεται συναισθηματική διαθεσιμότητα. Από “σου λέω τι να κάνεις” γίνεται “είμαι εδώ να σε δω όπως είσαι”. Κάποιοι το μπερδεύουν αυτό με υποχώρηση. Δεν είναι υποχώρηση. Είναι δύναμη. Είναι η δυνατότητα να μη λειτουργείς ανταγωνιστικά απέναντι στο παιδί σου. Να μη λες “ας έρθει πρώτα εκείνο”. Να μη βάζεις τον εγωισμό σου απέναντι από τη βαθύτερη ανάγκη της σχέσης. Γιατί όταν ο γονιός περιμένει από το παιδί να κάνει πρώτος τη γέφυρα, πολλές φορές του ζητά κάτι που το ίδιο το παιδί δεν έμαθε ποτέ πώς να κάνει μέσα σε εκείνη τη σχέση. Και εδώ είναι όλη η ουσία
το παιδί δεν κουβαλά μόνο τη σημερινή σύγκρουση κουβαλά και όλες τις προηγούμενες ηλικίες του μέσα της. Ο σαραντάρης γιος μπορεί να μιλάει με φωνή ενήλικη αλλά μέσα του να πονάει ακόμη ο δεκάχρονος που δεν ένιωσε αρκετά ορατός. Η τριαντάχρονη κόρη μπορεί να βάζει θυμό, απόσταση ή σιωπή αλλά μέσα της να υπάρχει ακόμη το παιδί που κάποτε δεν ένιωσε αρκετά ασφαλές για να πλησιάσει.
Άρα ναι! ο γονιός πάει στο παιδί όσο χρονών κι αν είναι γιατί η σχέση αυτή δεν μετριέται μόνο με βιολογική ηλικία αλλά με συναισθηματικό αποτύπωμα. Και πολλές φορές η μεγαλύτερη πράξη αγάπης δεν είναι να έχεις δίκιο
είναι να πεις…“Έλα γιε μου να ξαναβρούμε δρόμο”
“Έλα κορούλα μου να μιλήσουμε αλλιώς”
“Δεν θέλω να κερδίσω απέναντί σου
θέλω να μη σε χάσω παιδί μου ”.

Να θυμάσαι…στο τέλος της ημέρας, καμία σχέση γονιού και παιδιού δεν σώθηκε επειδή κάποιος «είχε δίκιο». Σώθηκε επειδή κάποιος άπλωσε πρώτος το χέρι. Κράτα λοιπόν την αγκαλιά σου ανοιχτή. Γιατί, όσο κι αν μεγαλώσει, ένα παιδί πάντα ξέρει πού είναι το σπίτι του….

Ευάγγελος Ορφανιδης κλινικός ψυχολόγος

05/03/2026

Κάποιος, πριν από καιρό, μου είπε…«Είναι θράσος ή θάρρος το ότι βάζουμε ξυπνητήρι το βράδυ, λες και είμαστε τόσο σίγουροι ότι θα ξυπνήσουμε;».
Σταμάτησα να μασάω την Κέιλ-σπανάκι-μπρόκολο σαλάτα μου και χαμογέλασα. Φάνηκε σαν μια απλή, αστεία παρατήρηση, κάτι που λες για να γεμίσεις τη σιωπή. Όμως, όσο περνούσαν οι μέρες, η φράση αυτή έμεινε να αιωρείται στο μυαλό μου. Μήπως, τελικά, ήταν κάτι παραπάνω από μια απλή κουβέντα;
Ίσως ήταν μια κρυμμένη αλήθεια. Σκέψου το. Κάθε βράδυ, κλείνουμε τα μάτια μας, αφήνουμε το σώμα μας να βυθιστεί σε έναν κόσμο πέρα από τον έλεγχο μας, και με απόλυτη βεβαιότητα ρυθμίζουμε το ξυπνητήρι μας για το επόμενο πρωί. Λες και ο χρόνος μας είναι εγγυημένος. Λες και είμαστε τόσο σίγουροι πως το αύριο θα έρθει για μας.
Αλλά ποιος μας το υποσχέθηκε αυτό; Ποιος μας διαβεβαίωσε πως θα έχουμε άλλη μια μέρα, άλλη μια ευκαιρία, άλλο ένα ξημέρωμα για να κάνουμε όλα αυτά που αφήσαμε μισοτελειωμένα; Ίσως είναι θράσος να πιστεύουμε τόσο ακλόνητα στη συνέχιση της ύπαρξής μας, όταν γύρω μας ο κόσμος είναι γεμάτος αστάθεια. Ή ίσως, πάλι, είναι θάρρος. Το θάρρος να ελπίζουμε, να προγραμματίζουμε, να σχεδιάζουμε, να ζούμε σαν να έχουμε όλο τον χρόνο του κόσμου μπροστά μας.
Η αλήθεια, βέβαια, βρίσκεται κάπου ανάμεσα. Κάθε φορά που πατάμε το κουμπί για να ρυθμίσουμε το ξυπνητήρι, κάνουμε ένα μικρό στοίχημα με τον χρόνο. Και κάθε φορά που ξυπνάμε, έχουμε κερδίσει μια νέα μέρα. Το ερώτημα είναι: Τι κάνουμε με αυτή; Την ξοδεύουμε ή την αξιοποιούμε; Την εκτιμάμε ή τη θεωρούμε δεδομένη;

Ίσως, τελικά, να μην έχει σημασία αν είναι θράσος ή θάρρος. Σημασία έχει να ξυπνάμε κάθε μέρα με τη θέληση να ζήσουμε τη ζωή μας σαν να ήταν το μεγαλύτερο δώρο που μας δόθηκε. Γιατί, πολύ απλά, αυτό είναι.

Υ.Γ Αν πίστεψες ότι εγώ έτρωγα Κέιλ-σπανάκι-μπρόκολο σαλάτα….τότε είσαι έτοιμος να πιστέψεις και ότι το αύριο είναι δεδομένο.

Ευάγγελος Ορφανίδης κλινικός ψυχολόγος

04/03/2026

Όχι, η δικαίωση δεν έρχεται όταν πονέσει ο άλλος.
Έρχεται όταν εσύ πάψεις να χρειάζεσαι να πονέσει. Όχι επειδή ξέχασες. Η ψυχή δεν έχει διακόπτη λήθης. Όχι απαραίτητα επειδή συγχώρεσες. Η συγχώρεση δεν είναι υποχρέωση ούτε ηθική ανωτερότητα. Έρχεται όταν, σιγά σιγά, καταλάβεις κάτι πιο βαθύ..ότι η ηρεμία στη ζωή σου είναι πολύ μεγαλύτερη από την ανάγκη να αποδείξεις σε κάποιον πόσο σε πλήγωσε. Γιατί όσο περιμένεις να καταλάβει ο άλλος, μένεις δεμένος μαζί του. Όσο περιμένεις να πονέσει, του έχεις αφήσει ακόμη ένα κομμάτι της ζωής σου.
Κάπου εκεί γίνεται μια μικρή μετατόπιση μέσα σου. Ο άνθρωπος σταματά να ρωτά..«Θα πονέσει όπως πόνεσα;» Και αρχίζει να ρωτά κάτι πολύ πιο ουσιαστικό… «Και τώρα… εγώ πώς συνεχίζω;»
Ναι…παράξενα, σχεδόν αθόρυβα, εκεί αρχίζει πραγματικά η θεραπεία…

Ευάγγελος Ορφανίδης κλινικός ψυχολόγος

04/03/2026

Δεν με κάνει χαρούμενο το γεγονός ότι αναρτώ ξανά το ίδιο κείμενο που είχα γράψει το 2023… πάλι για πόλεμο. Τότε το είχα γράψει γιατί τα παιδιά άρχισαν να ρωτούν τους γονείς τους το ίδιο πράγμα που ρωτούν και σήμερα… «Θα έρθει και εδώ ο πόλεμος, μπαμπά;» Και είναι μια ερώτηση που, κάθε φορά που την ακούω, με κάνει να ντρέπομαι λίγο ως ενήλικας. Να αναρωτιέμαι τι κόσμο ετοιμάζουμε να παραδώσουμε σε αυτά τα παιδιά…….

Τι θα τους πούμε άραγε; Ότι εμείς, οι πιο μορφωμένοι, οι πιο τεχνολογικά εξελιγμένοι, οι πιο “πολιτισμένοι” άνθρωποι στην ιστορία, ακόμα δεν έχουμε μάθει το πιο απλό μάθημα; Ότι οι πόλεμοι δεν ωφέλησαν ποτέ κανέναν. Ότι κάθε φορά αφήνουν πίσω τους μόνο πόνο, απώλειες και ανθρώπους που προσπαθούν να μαζέψουν τα κομμάτια τους. Αυτή την περίοδο είναι σημαντικό εμείς οι γονείς να δημιουργήσουμε μια μικρή “αεράμυνα” πάνω από τον ψυχισμό των παιδιών μας. Τι λέμε λοιπόν στα παιδιά για τον πόλεμο;
Σε ηλικίες 3–4 ετών είναι καλό να αποφύγουμε να συζητήσουμε το οτιδήποτε, ειδικά αν το παιδί δεν μας ρωτήσει μόνο του. Αν όμως ρωτήσει ή αν αναπαραστήσει τον πόλεμο στο παιχνίδι του, είναι καλό με ηρεμία να του εξηγήσουμε ότι ο πόλεμος δεν είναι παιχνίδι και ότι οι άνθρωποι που βρίσκονται μέσα σε έναν πόλεμο πονάνε. Δεν χρειάζεται να μπούμε σε λεπτομέρειες. Όταν μιλάμε για κάτι τόσο σημαντικό, κοιτάμε το παιδί στα μάτια και καθόμαστε ή γονατίζουμε για να είμαστε στο ύψος του. Σε μεγαλύτερες ηλικίες τα παιδιά έχουν ήδη αναπτύξει περισσότερο την κριτική σκέψη και την αντίληψή τους. Μπορούμε τότε να συζητήσουμε για το τι είναι ο πόλεμος μέσα από ιστορίες που έχουν μάθει και στο σχολείο, όπως το δικό μας πρόσφατο παρελθόν του ’74. Είναι πολύ σημαντικό να τονίσουμε κάτι βασικό: στον πόλεμο δεν υπάρχουν πραγματικοί νικητές. Όλοι χάνουν, γιατί χάνονται ζωές, σπίτια, ασφάλεια και ανθρώπινη αξιοπρέπεια. Τονίστε επίσης τη σημασία της επίλυσης των προβλημάτων μέσα από τον διάλογο και τη διπλωματία. Αυτές είναι έννοιες που αξίζει να μάθουν τα παιδιά από νωρίς. Επίσης, ας αποφύγουμε την επιφανειακή στάση του τύπου: «Έλα μωρέ, τίποτα δεν θα γίνει, πάμε να παίξουμε ρακέτες». Όταν αγνοούμε τον φόβο του παιδιού, το αφήνουμε μόνο του μέσα σε σκέψεις και συναισθήματα που δεν ξέρει πώς να διαχειριστεί. Μια πιο υγιής απάντηση είναι κάτι πολύ απλό.. «Καταλαβαίνω ότι μπορεί να φοβάσαι. Είμαι εδώ για να σε ακούσω και να σου απαντήσω σε ό,τι μπορώ». Τα παιδιά χρειάζονται απαντήσεις από εμάς. Γιατί αν δεν τις πάρουν από εμάς, θα τις πάρουν από αλλού και συχνά με λάθος τρόπο. Και καμιά φορά τέτοιες συζητήσεις ανοίγουν και μεγαλύτερα ερωτήματα για τη ζωή, τον φόβο, ακόμα και τον θάνατο. Αν τις αντέξουμε, μπορεί να γίνουν μια ευκαιρία να έρθουμε λίγο πιο κοντά στα παιδιά μας και να τους δώσουμε μια πιο ανθρώπινη οπτική για τον κόσμο.

Τα παιδιά… είναι τα μάτια μας.

Ευάγγελος Ορφανίδης
Κλινικός Ψυχολόγος

03/03/2026

Θυμάσαι όταν ήσουν μικρός στον παιδίατρο;

Μπαίνεις μέσα. Μυρίζει οινόπνευμα. Βλέπεις τη σύριγγα από την άκρη του ματιού σου και παγώνεις. (Οκ για να είμαι απόλυτα ειλικρινής εγώ έβλεπα τις καραμέλες που είχε στο τραπέζι). Ο γιατρός όμως χαμογελά. «Κοίτα εκεί έξω το σκυλάκι… τι ράτσα λες να είναι;» Και όσο εσύ προσπαθείς να μαντέψεις, τσουπ. Το εμβόλιο έχει ήδη γίνει. Δεν σου είπε ψέματα. Απλώς σου απέσπασε την προσοχή . Ο πόνος ήταν μικρός. Η προσοχή σου όμως ήταν αλλού. Αυτός είναι βασικός μηχανισμός του εγκεφάλου..όπου πάει η προσοχή, μειώνεται η ένταση του πόνου και ίσως η αντίδραση . Η αντίληψη του πόνου είναι νευρολογικά συνδεδεμένη με το πόσο τον εστιάζεις. Αν εστιάζεις αλλού, ο εγκέφαλος «χαμηλώνει την ένταση». Το ίδιο ακριβώς συμβαίνει και στη συλλογική ζωή. Η πολιτική δεν λειτουργεί μόνο με νόμους και κανονισμούς . Λειτουργεί με την προσοχή. Ενώ περνάει μια απόφαση, ένα μέτρο, μια αλλαγή που έχει πραγματικό αντίκτυπο, ο δημόσιος διάλογος μπορεί να γεμίζει με κάτι πιο έντονο, πιο συναισθηματικό, πιο διχαστικό. Ένα σκάνδαλο. Μια ατάκα. Ένα viral θέμα. Ένας….πόλεμος. Κάτι που τραβάει την προσοχή σου μακριά από το «εμβόλιο». Δεν είναι πάντα συνωμοσία. Είναι ψυχολογία. Ο ανθρώπινος εγκέφαλος έχει περιορισμένο εύρος προσοχής. Όταν ενεργοποιείται έντονο συναίσθημα όπως πχ θυμός, φόβος, αγανάκτηση μειώνεται η ικανότητα κριτικής σκέψης. Το σύστημα επιβίωσης παίρνει τα ηνία. Κι έτσι εστιάζουμε στο θόρυβο, όχι στη δομή. Όπως το παιδί δεν αντέχει να κοιτά τη βελόνα, έτσι κι ο πολίτης συχνά δεν αντέχει να κοιτά τη σύνθετη πραγματικότητα. Είναι πιο εύκολο να ασχολείσαι με το «σκυλάκι στο παράθυρο». Η προσοχή είναι δύναμη.
Όποιος κατευθύνει την προσοχή, κατευθύνει την αντίληψη. Και όποιος κατευθύνει την αντίληψη, επηρεάζει την εμπειρία του πόνου. Το ερώτημα δεν είναι αν κάποιος σου αποσπά την προσοχή.
Το ερώτημα είναι..εσύ πού επιλέγεις να κοιτάς;

Ευάγγελος Ορφανιδης κλινικός ψυχολόγος

03/03/2026