Dr zerihun Medical Media

27/10/2025

👇👇ጡት የማጥባት ተቀመታውን ምን ያህል ያዉቃሉ?

♦️ጡት ማጥባት ከፍተኛ ጠቀሜታ አለው፡፡ ህፃናት በተወለዱ በአንድ ሰዓት ውስጥ የእናት ጡት ወተት መጀመር አለባቸው፡፡
♦️ የእናት ጡት ወተት በውስጡ ከፍተኛ የሆነ ንጥረ ምግብ ከመያዙም ባሻገር ህፃናት በተለዩ በሽታዎች እንዳይጠቁ ከፍተኛ የሆነ በሽታን የመከላከል አቅም በውስጡ አለው፡፡
♦️ከዚህም በተጨማሪ ጡት ማጥባት ለህፃናቱም ሆነ ለእናቶች እጅግ ብዙ ጠቀሜታ አለው፡፡

👉👉ለእናቲቱ ያለው ጠቀሜታ:
• ጡት ማጥባት እናቶችን ከማህፃንና ከጡት ካንሰር በሽታ ይከላከላል
• በእናቲቱ እና በተወለደው ህፃን መካከል ከፍተኛ ግንኙነት እንዲኖር ይረዳል
• ከእርግዝና በፊት ወደ ነበራት ክብደት እንድትመለስ ይረዳል
• ተጨማሪ ወጪ እንዳታወጣ ይጠቅማል
• ጥሩ እረፍት እንዲኖራት ያስችላል

👉👉ለህፃኑ ያለው ጠቀሜታ በጥቂቱ:

• የጡት ወተት በውስጡ ከፍተኛ የሆነ በሽታን የመከላከል አቅም አለው፡፡ ይህም ህፃናት በቀላሉ በበሽታ እንዳይጠቁ ይረዳል፡፡
• ህፃናት የተሟላ ንጥረ ምግብ ያገኙበታል ይህም ህፃናት እስከ ስድስት ወር ያለምንም ተጨማሪ ምግብ እንዲቆዩ ያደርጋል፡፡
• ህፃናት ከፍተኛ የአዕምሮ ዕድገት እንዲኖራቸው ያስችላል
• ህፃናት በአለርጂክ፣ በአስም ወይም አተነፋፈስን በሚያውክ በሽታ እናዳይጠቁ ይከላከላል
• የጡት ወተት ለህፃናቱ የምግብ ፍጭት ሂደት ቀላል ነው የህፃናት አላስፈላጊ ውፍረትን ይከላከላል
• የተቅማጥ እና ተውከት በሽታን ይከላከላል
ስለዚህ ከተወለዱበት አንስቶ እስከ ስድስት ወር ድረስ የእናት ጡት ወተት ብቻውን ፣ ስድስት ወር ላይ የእናት ጡት ወተት ብቻውን በቂ ስለማይሆን ከጡት ወተት በተጨማሪ የተመጣጠነ ምግብ ያስፈልጋቸዋል ይህም የተመጣጠነ ምግብ በጣም ለስላሳና በቀላሉ ሊመገቡት የሚያስችል መሆን ይጠበቅበታል፡፡

24/07/2025

Tips to prevent stroke👇

30/08/2024

👉👉ብጉር | Acne vulgaris

♦️ብጉር በአብዛኞቻችን ዘንድ የሚታወቅ፤ ወዝ አመንጪ እጢዎች ተከማችተው በሚገኙባቸው የአካል ክፍሎች ላይ (ፊት ፣ ደረት ፣ የላይኛው የጀርባ ክፍል) የሚወጣ የቆዳ ህመም አይነት ነው።

♦️ ብጉር ከጨቅላ ህጻናት ጀምሮ የሚከሰት ቢሆንም በአብዛኛው ከ12-25 የእድሜ ክልል ውስጥ በሚገኙ ወጣቶች ላይ ይታያል።

♦️ ብጉር አብዛኛውን ጊዜ ወንዶች ላይ የሚከሰት ሲሆን ከወጣትነት የእድሜ ክልል በኋላ (30 እና 40ዎቹ) የሚከሰተው የብጉር አይነት ግን በብዛት ሴቶች ላይ ይታያል።

♦️ለብጉር መከሰት መሰረታዊ ምክንያቶች:

1- Follicular hyperkeratinization; ይህም የሞቱ ህዋሳት ተጠራቅመው የወዝ መተላለፊያ ቱቦ እንዲዘጋ ያደርጋል

2-የወዝ በብዛት መመረት (increased sebum production)

3-Propionibacterium acne የሚባለው የባክቴሪያ አይነት

4-ብግነት (Inflammation)

♦️ የሚያባብሱ ነገሮች:

👉ጭንቀት (stress)
👉ከመጠን ያለፈ ውፍረት
👉በወር አበባ አካባቢ
👉የሚዋጡም ሆነ የሚቀቡ መድሀኒቶች (steroids, phenytoin...)
👉በስራ ሁኔታ የሚያጋጥሙ ኬሚካሎች

👉በቆዳችን ላይ በሚከሰተ መፈጋፈግ (friction) ወይም ጫና (pressure) ፤ ለምሳሌ በህመም ሆነ በሌላ ምክንያት ለረጅም ግዜ በጀርባው የሚተኛ ሰው ጀርባው ላይ ብጉር ሊወጣ ይችላል ወይም የጡት ማስያዣ ገመድ የሚያርፍባቸው ቦታዎች ላይ ሊወጣ ይችላል
👉 ለረዥም ሰአት የፊት ማስክ ማድረግ
👉በውስጣቸው comedogenic ingredients የያዙ የፊትና የጸጉር ቅባቶች

ለጤናዎ እና ለውበትዎ ቅድሚያ ይስጡ!

25/06/2024

♦️ቶንሲል ምንድን ነው?

ቶንሲል ለብዙዎቻችን እንደሚመስለን በሽታ አይደለም።
ቶንሲል ማለት ትንንሽ አበጥ ያሉ የተፈጥሮ የበሽታ መከላከያ አካላት ስብስብ ነው። ይህም በክብ ቀለበት ከምላስ ጀርባ የላንቃን የጎን ግድግዳ እና የላንቃን ክዳንና የአፍንጫን የውስጠኛ ክፍሎች ያስተሳስራል።

♦️ ቶንሲል ጥቅሙ ምንድን ነው?
በአፍም በአፍንጫም የሚገቡ ተዋህስያንን መዋጋት ነው። የሰውነትን በር ከጠላት መከላከያ ነው።

♦️ የቶንሲል ህመም/tonsialiophayngitis?
ይህ የቶንሲል እና የላንቃ አካባቢ በተዋህስያን መወረር ነው።

♦️ የህመም ምልክቶች
ትኩሳት ፣ ለመዋጥ መቸገር ፡ ራስ ምታት ፣ የአፍ መሽተት ፣ የአንገት ንፍፊት እብጠት ፣ ማንኮራፋት ፣ ሳል

♦️ የቶንሲል ህመም መተላለፊያ መንገዶች
1. በትንፋሽ ጠብታ
2. በንክኪ

♦️ የባክቴሪያ ቶንሲል በብዛት የሚያጠቃው ማንን ነው?

የባክቴሪያ ቶንሲል ከሁለት አመት በላይ የሆኑ ህጻናትን የሚያጠቃ ሲሆን አብዛኛዎቹ ከ5-15 እድሜ ያሉት ይጠቃሉ። የቫይረስ ሲሆን ለጋ ህጻናትም ይጠቃሉ።

♦️ የቶንሲል ህመም ተያያዥ ችግሮች:
1 ፡ መግል መቋጠር tonsiar, peritosilar or retropharyngeal abscess
2. የሳንባ ምች / የማጅራት ገትር
3. የልብ ህመም rheumatic heart disease ይህን ለመከላከል ቶንሲል እንዳመመን ወደ ጤና ተቋም መሄድ።
4. የኩላሊት ህመም PS glomerulonephritis
5. የቶንሲል መፋፋት adenotonsilar hyperthrophy

♦️ የቶንሲል ህመም ህክምና
መጀመሪያ የባክቴሪያ ወይስ የቫይረስ ነው የሚለውን መለየት ያስፈልጋል።

♦️መለያ መንገዶች:
1. የቫይረስ ከሆነ የጉንፋን ምልክት አብሮ ይኖራል ግን አንዳንድ ጊዜ እንደ ቫይረስ ጀምሮ ወደ ባክቴሪያ ሊቀየር ስለሚችል ጥንቃቄ ይፈልጋል።
2. መግል የያዘ ከሆነ የባክቴሪያ ምልክት ነው ግን ይህን በደንብ እርግጠኛ መሆን ይፈልጋል።
3. ድድ፣ ከንፈር ወይም ምላስ የቆሰሉ ከሆነ የቫይረስ ምልክት ነው።
4. የነጭ የደም ሴል እና ተያያዥ ምርመራ

♦️ መድሃኒት:
1. የህመም ማስታገሻ
2. እንደ ቶንሲሉ ህመም መነሻ የተለያዩ ጸረ ባክቴሪያ አለበለዚያም ፀረ ቫይረስ መድሃኒት
3. በቂ ፈሳሽ መውሰድ ረፍት ማድረግ።
4. የብርቱካን ወይም ሎሚ ጭማቂ።

25/06/2024

👉እርግዝና👈

♦️የእርግዝና ምልክቶች:

-የወር አበባ መቅረት
-የጡት መደደር
-ማቅለሽለሽ
-ድካም መሰማት
-የሽንት ቶሎ ቶሎ መምጣት
-የራስ ምታት
-የወገብ ህመም የመሳሰሉት ናቸው፡፡

♦️የእርግዝና ወቅቶች:

1. የመጀመሪያዉ የእርግዝና ወቅት
(First trimester) ፡-

የወር አበባ ከቀረ እስከ 13 ሳምንታት ሲሆን የእርግዝና ምልክቶች የሚታዩበት ጊዜ ነው፡

የቅድመ ወሊድ ክትትል መጀመር የሚገባት ግዜ ነው፡፡

2. ሁለተኛዉ የእርግዝና ወቅት( second trimester)፡-

ይህ ከ13ኛዉ እስከ 28ኛዉ ሳምንት ያለዉ የእርግዝናዎ ወቅት ሲሆን በዚህ ጊዜ ከመጀመሪያዉ የእርግዝና ወቅት ይልቅ መልካም ጤንነት ስለሚሰማዎ እርግዝናዎን የሚያጣጥሙበት ወቅት ነዉ፡፡በተጨማሪም የልጁን እንቅስቃሴ የምታዳምጥበት ግዜ ነው፡፡

3. ሶስተኛዉ የእርግዝና ወቅት (Third Trimester)

-ይህ የመጨረሻዉ ወቅት ከ28ኛዉ እስከ መጨረሻው ሳምንታት ድረስ ያለዉ ሲሆን ለወሊድ መዘጋጃ ጊዜ ነው፡፡

♦️በእርግዝ ወቅት ሊከሰቱ የሚችሉና ልዩ ጥንቃቄ
ሊደረግባቸው የሚገባቸው ነገሮች:

✔ ከማህፀን የሚወጣ ደም ወይም ሌላ ፈሳሽ መኖር
✔ የፊት የእጅ እና የእግር ማበጥ
✔ ረጅም ግዜ የሚቆይ ራስ ምታት
✔ የአይን ብዥ ማለት
✔ የማይታገስ የሆድ ህመም እና የጀርባ ህመም
✔ የማያቋርጥ ማስመለስ
✔ ትኩሳትና ብርድ ብረድ ማለት
✔ የፅንስ እንቅስቃሴ ከወትሮው መቀነስ
✔ሽንት ሲሸኑ ማቃጠል እና የሽንት መጠን መቀነስ

➡እነዚህ ምልክትች በእርሶ ላይ ካጋጠመዎ በአፋጣኝ ወደ ህክምና ተቋም መሄድ ያስፈልጋል፡፡

♦️በእርግዝና ወቅት መደረግና መወሰድ የሌለባቸው ነገሮች:
-አልኮልና ትንባሆ
-ያለሀኪም ትእዛዝ የሚሰጡ መድሃኒቶች
-የበዛ ቡናና ሻይ
-ሰው ሰራሽ ማጣፈጫዎችና ቅመሞች(ሶዳ)
-ያልበሰሉ ምግቦች

ጤንነተዎ ይብዛ !

31/05/2024

በከፍተኛ ትኩሳት ምክንያት የሚከሰት የልጆች መንቀጥቀጥ (Febrile seizure)

* ምንድን ነው?

- Febrile seizure ማለት ልጆች በተላየዩ ኢንፌክሺን አምጭ ተህዋሶች አማካኝነት በሚመጣ ከፍ ያለ ትኩሳት (>38.3 °c) የሚከሰት የመንቀጥቀጥ ህመም ነው::

* የ እድሜ ክልል አለው ወይ?

-ከ 6ወር -5 ዓመት የ እድሜ ክልል አብዝቶ ይከሰታል::

* ምክንያቱ ምንድን ነው?

-በተጠቀሰው የ እድሜ ክልል ውስጥ የ ሚገኙ ልጆች አንጎላቸው ከፍተኛ ትኩሳትን ባግባቡ ለማስተናገድ ባለመጎልበቱ ምክንያት ይከሰታል ::

* ወላጆች ልጆች ቤት ውስጥ ሆነው ቢያንቀጠቅጣቸው ምን ማረግ አለባቸው?

-ልጆች ባሉበት ቦታ ሆነው በ ጎን በኩል መተኛታቸውን ማረጋገጥ

-አጠገባችው ጉዳት ሊአደርሱ የሚችሉ ነገሮችን ማራቅ, ምሳሌ እሳት, የፈላ ዉሃ የመሳሰሉት

-ምንም አይነት ነገር ባፋቸው ውስጥ ለመጨመር
አለመሞከር (ዉሃ ማፍሰስ: ፀበል ለ ማጠጣት መሞከር የመሳሰሉትን ማስወገድ ያስፈልጋል::)

-ማንቀጥቀጡ እንደቆመ ትንሽ ደቂቃ የሚቆይ እንቅልፍ ሊወስዳቸው ይችላል, ታዲያ ያኔ ባቅራቢያ በ ሚገኝ የሕክምና ቦታ መውሰድ ያስፈልጋል::

* መከላከል ይቻላል ወይ?

-የእናት ጡት ወተትን ማጥባት
-በአይረን (iron) እጥረት የሚመጣን የደም ማነስ መከላከል እንዲሁም መታከም ያስፈልጋል::

* ወደፊት ዘላቂ የሆነ የ ማንቀጥቀጥ በሽታን (Epilepsy) ያመጣል ወይ?

-ይሄ የጤና እክል ያጋጠማቸው ልጆች ዘላቂ ወደ ሆነ የመንቀጥቀጥ በሸታ (Epilepsy) የመቀየር እድሉ አናሳ ነው::

- Dr. Habtamu Simeneh, Pediatrician

13/05/2024

Sleep better!

እንቅልፍ ከመተኛትዎ በፊት ማድረግ የሌለብዎን ያውቃሉ?
➖〰️🍀➖〰️🪴➖🪺🪺➖🪴➖〰️🍀〰️➖

➖〰️🔹➖〰️🔸🔸➖〰️🔹〰️➖
1️⃣ የአካል ብቃት እንቅስቃሴ ማድረግ
➖〰️🔹➖〰️🔸🔸➖〰️🔹〰️➖

የአካል ብቃት እቅስቃሴ ማድረግ ለጤናማ ሕይወት መሰረትና ለጥሩ እና ሰላማዊ እንቅልፍዎ ተመራጭ መፍትሔ ነው።

ነገር ግን እንቅልፍ ከመተኛትዎ በፊት በ3 ሰዓታት ውስጥ የሚሰሩ ከሆነ የሰውነት ሙቀት መጠንዎ ስለሚጨምር እና በቶሎ ለመቀዝቀዝ ጊዜን ስለሚፈጅ ለመተኛት ይቸገራሉ።

ስለዚህም አካል ብቃት እንቅስቃሴ በጠዋት ቢሰሩ ይመከራል።

2️⃣ ቴሌቪዢን ወይም ኢንተርኔት መጠቀም
➖〰️🔹➖〰️🔸🔹🔸➖〰️🔹〰️➖

ጥናቶች እንደሚያሳዩት ከሆነ ከነዚህ ቁሳቁሶች የሚመጣ ከፍተኛ ብርሃን ሰውነታችን እንቅልፍ እንድንተኛ የሚረዳን ሆርሞን (ሜላቶኒን) እንዳይመነጭ ያደርጋል።

ስለዚህ እንቅልፍ ከመተኛትዎ ከአንድ ሰዓት በፊት ቴሌቪዢንዎን ወይም ኮምፒተርዎን ማጥፋት አይዘንጉ።

3️⃣ ሙቅ ሻወር መውሰድ ወይም በሙቅ ውሃ ገላን መታጠብ
➖〰️➖🔹➖〰️➖🔸🔹🔸➖〰️➖🔹➖〰️➖

እንደ አካል ብቃት እንቅስቃሴ ሁሉ ሙቅ ሻወር መውሰድ ጥሩ እንቅልፍ እንዲተኙ የሚረዳ ሲሆን፤ ለእንቅልፍ ችግር የሚሆነው ግን ከመተኛትዎ እጅግ ቀርቦ ሲተገብሩት ነው።

የሰውነት ሙቀት እጅግ ከጨመረ ለመተኛት ሰለሚቸገሩ ሰውነትዎ እስኪቀዘቅዝ ጊዜ ይስጡ።

4️⃣ ብዙ ፈሳሽ መውሰድ
➖〰️🔹➖〰️🔸〰️➖

ካፌን ያላቸውና አልኮል መጠጦችን መውሰድ ሰላማዊ እንቅልፍ እንዳይወስድን የሚዳርጉ ነው።

ከዚህ በተጨማሪ ማንኛውንም ዓይነት ፈሳሽ ከአንድ ወይንም ሁለት ሰዓታት በፊት መውሰድ የውሃ ሽንት ለማስወገድ ከአንዴ በላይ እንዲነሱ ስለሚያደርግ አይመከርም።

ይህ ሲባል ግን እየጠማዎት ይተኙ ማለትም አይደለም።

ምክንያቱም ውሃን ለመጠጣት መነሳትዎ አይቀርምና ስለዚህ ቀደም ብለው ተጥተው እና የውሃ ሽንት አስወግደው ሰላማዊ እንቅልፍ መተኛት ይችላሉ።

5️⃣ ሥራ መስራት
➖〰️🔹🔹〰️➖

በተቻለ መጠን ሥራዎን በጊዜ ለማጠናቀቅ ይሞክሩ ምክንያቱም ሥራን ዘግይቶ/አምሽቶ መስራት አንጎልዎን የማነቃቃትና ላልተፈለገ ጭንቀትም ሊዳርግዎ ስለሚችል ነው።

6️⃣ ልብ አንጠልጣይ የሆኑ ልብ ወለድ መጻሕፍትን ማንበብ
➖〰️➖🔹➖〰️➖🔸🔸➖〰️➖🔹➖〰️➖

አብዛኛውን ጊዜ አጓጊ እና ልብ አንጠልጣይ ልብ ወለዶችን ማንበብ እንቅልፍ ከመተኛት ሊያግዱን ይችላሉ ወይንም ከለመድነው ሰዓት እጅግ እንድንዘገይ ያደርጋሉ።

ይህም ሰውነታችን የሚገባውን የዕረፍት መጠን ስለሚሻ እንቅልፍ ሳንጨርስ መነሳት ለተቀረው ቀን የሚኖረንን ውጤታማነት በእጅጉ ይቀንሳል።

7️⃣ ከልክ በላይ መመገብ እና ጨዋማ ምግቦችን መውሰድ
➖〰️➖🔹➖〰️➖🔸🔹🔸➖〰️➖🔹➖〰️➖

ከጥጋብ በላይ መመገብ እንዲጨነቁና እንቅልፍ በቶሎ እንዳይወስድዎ ስለሚያደርግ እራት ሲመገቡ በልኩ ቢሆን ይመከራል።

ጨው የበዛባቸው ምግቦችን በአራት ሰዓት መመገብ ሌሊት በውሃ ጥማት ስለሚቀሰቅስዎ እንዲመገቡ አይመከርም።

7️⃣ ከህይወት አጋርዎ ወይም ከቤተሰብዎ ጋር መጋጨት
➖〰️➖🔹➖〰️➖🔸🔹🔸➖〰️➖🔹➖〰️➖

እንቅልፍ ለመተኛት ቢያስቡ አዕምሮዎን ነጻ አድርገው መሆን ይኖርብዎታል።

ጥናቶች እንደሚያመለክቱት ከጥል ወይንም ከአስደንጋጭ አጋጣሚ በኋላ ወዲያውኑ ለመተኛት እጅግ እንደምንቸገር ነው።

ስለዚህ የሚፈታ ችግርም ካለ በጊዜ ተነጋግሮ ችግሩን መፍታት ለሰላማዊ እንቅልፍ ወሳኝ ነው።

መልካም ጤንነት!!

#ኢትዮጤና

▪️➖〰️➖🔹➖〰️➖▪️➖〰️➖🔹➖〰️➖▪️

ወቅታዊ እና የተሟሉ የጤና መረጃዎችን ለማግኘት፤ የማህበራዊ ትስስር ገጾቻችንን ይከታተሉ:-

💎 YouTube: https://youtube.com/

💎 TikTok: https://tiktok.com/

💎 Facebook: https://www.facebook.com/EthioTena

💎 Telegram: https://t.me/ethiotenadaniel

💎 Instagram: https://instagram.com/ethiotena

12/05/2024

♦️♦️የእናቶች ጤና ቀዳሚ የሃገር ጉዳይ::
🧨🧨መልካም የእናቶች ቀን🧨🧨
# !

09/05/2024

ጨቅላ ህፃናት ላይ የሚታዩ ህክምና የሚፈልጉ አደገኛ ምልክቶች

👉👉ከዚህ በታች የተዘረዘሩ ምልክቶችን ልጅሽ ላይ ካስተዋልሽ ቶሎ ወደህክምና ተቋም መውሰድ ይኖርብሻል።

♦️ጡት በደንብ የማይጠባ ከሆነ፣ በሆነ ባልሆነው የሚነጫነጭ ከሆነ እንዲሁም እያባበልሽውም ካለማቋረጥ የሚያለቅስ ከሆነ

♦️በተደጋጋሚ የሚያስመልሰው ከሆነ እንዲሁም ምንም ነገር ባፉ አልወስድ ካለ።

♦️ቆዳው እንዲሁም ነጭ የአይኑ ክፍል ቢጫ እንደሆነ ካስተዋልሽ።

♦️ከተወለደ በ 2 ቀናት ውስጥ ምንም ካካ ነገር ከሌለው፣ ሆዱ እየተነፋ የሚሄድ ከሆነ

♦️እትብቱ የተቆረጠበት ቦታ የሚደማ ከሆነ እንዲሁም ሌላ ፈሳሽ የሚወጣው ከሆነ

♦️ጡት ሲጠባ የሚያቆራርጥ ከሆነ፣ ከንፈሩ እንዲሁም እጆቹ የሚጠቁሩ ከሆነ
👉👉እነዚህን ምልክቶች ካስተዋልሽ ቶሎ ልጅሽን ወደ ህክምና ተቋም መውሰድ ይኖርብሻል።