21/01/2026
Faayidaa Biqiltuu Maxxannee Ykn Xanthium strumarium (Cocklebur)
Biqiltuu kana Yeroo uffata keenyaatti maxxanee nurakkisttuu fi yeroo eegee loonii irratti Maxxannee fuula keessaa ittiin nurukutu hedduun keenya yaadachuun yeroo ittiin abaarru jiraachuu danda'u..
Garuu biqiltuun kun seenaa dheeraa qoricha aadaa guutuu Eeshiyaa, Awurooppaa fi Ameerikaa keessatti itti fayyadamaa turan yammuu ta’u dhibee sirna hargansuu, rakkoo gogaa, dhukkubbii lafee fi kkf irratti fayyadamaa turan.
1. Cufamuu Funyaan keenyaa akka hin cufamne gargaaruun kan beekamu yoo ta'u, yeroo qorraa fi dhiphina Saaynasii hafuura baafachuu nisalphisa.
2. Dhukkubbii Mataa ni salphisa
Infeekshinii hir'isuudhaan miira ulfaataa, dha'annaa mormaa fi fuula irratti dhufu salphisuuf gargaaruuf oola.
3. Rakkoo Hafuuraa Waliigalaa ni deeggara
Akka aadaa keenyaatti dafqa ( huurkaa)laaffisuu fi sombii keenya qilleensa seeraan akka harganu taasiisa.
4. Alarjii Waqtii Tasgabbeessuuf gargaara
Yeroo dhibee alarjii haxxiffannaa, ijji namaa ququnca'uu fi funyaan dhangala'uu hir'isuuf itti fayyadamu.
5. Infeekshinii Saayinisii..
Galata farra baakteeriyaa fi farra inflammatory bu'aa isaatiin, infekshiniin loluu fi fayyaa qaama deggeruu danda'a.
6. Dhiita'uu ni hir'isa
Alaan yoo dibame, bakka inflamed ykn dhiita'e tasgabbeessuuf itti fayyadamaa tureera.
7. Bullaa'insa nyaataa ni fooyyessa
Dosii xiqqaadhaan yoo fayyadaman fedhii nyaataa kakaasuu fi bullaa’insa nyaataa suuta jedhu gargaaruu danda’a.
8. Dhukkubbii Lafee fi Maashaalee ni tasgabbeessa
Biqiltuun kun qorichi aadaa jabaa dhibee jilba, gateetii fi maashaalee qaamaa dhukkubsatan kan dabalatuudha.
9. Akka aadaatti Mallattoolee Ho'a qaamaa cimaa fi Dhibee Busaatiif nifayyadamama..
10. Hojii Kalee ni deeggara
Sirna baala mukaa aadaa keessatti kalee qulqulleessuu fi cimsuuf akka gargaaru amanama.
11. Baakteeriyaa Miidhaa Qaba
Kompaawundoota uumamaa guddina baakteeriyaa dhorkuu danda’an of keessaa qaba.
12. Rakkoo Fincaanii ni gargaara
Qoricha afoolaa keessatti kan itti fayyadamu fincaan yeroo baayyaatee nama hudhu fi fincaan nama gubu salphisuuf oola.
13. Haala Gogaa Fooyyessa
Alaan kan dibamu dhangala’aa, ekziimaa, qufa’uu fi infekshinii xixiqqoodhaaf, vitiligo ykn baras, cittoo fi kan kana fakkaatu..
14. Sirna Ittisa qaamaa ni cimsa
Kompaawundootni baayooaktiiwii isaa qaamni dhukkuba akka ofirraa ittisuuf gargaaruu danda'u of keessaaqabu.
15. Dhukkuba Rheumatism jedhamuuf gargaara
Akka aadaa isaatti jabina, dhiita'uu fi miira namaa hin tolle hir'isuuf itti fayyadamama.
Dhibee Rheumatism jechuun mallattoolee 7 bekkamoo kanneen akka dhukkubbii dugdaa,
Naannoo madaa ykn qubaan tuqamuun nama dhukkubuu, dadhabbii qaamaa, fi kanneen kana fakkaataniidha.
16. Fayyisuun Madaa ni deeggara
Ciccitaa xixiqqoo, barruulee fi ciccitaa saffisaan fayyisuu danda’a.
17. Qorra qaamaa ni hir'isa
Gochaalee aadaa tokko tokko keessatti akka qoricha qabbanaa’aa uumamaa ta’ee fayyadama.
18. Ciniinnaa Ilbiisota NiTasgabbeessa
Qunca’uu fi dhiita’uu hir’isuuf bakka tokkotti dibama.
19. Fayyaa Gogaa Mataa fi Rifeensa ni guddisa
Gogaan mataa qulqulluu fi madaalawaa akka ta'uuf baala biqiltuu kanaatiin dhiqachuu keessatti fayyadama.
20. Akka Ilbiisota Uumamaa Itti Facaasutti hojjeta
Fooliin isaa cimaan ilbiisota tokko tokko akka hin uumamneef gargaaruu danda’a.
21. Dhiphina sammuu (bizyii)..
ITTI FAYYADAMA
Biqiltuu kana Yeroo fayyadamnu sanyiin isaa ulfaatuu danda'a.
Hamma isin dubbannee ol hin fayyadaminaa..
Akkamitti fayyadamuu qabna?
A. Baala Biqiltuu kanaa goggogaa faldhaana 1ykn baala haaraa faldhaana 2 bishaan bishaan burcuqqooo 1 keessatti daqiiqaa 5-7f bilcheessi..
Bakka 3tti baasii guyyoota 3f fayyadami
B. Funyaan Cufameef Danfaa Isaa San Irratti Hafuura Baafachuu
Bishaan liitira 1 danfisi.
Baala fi hidda haaraa harka muraasa itti dabali.
Qodaa sana irratti hirkattee, mataa kee huccuun haguuggii, danfaa sana daqiiqaa 10f ulachuu.
Leeydaa, Hafuurri ciccituu, dhiphinaaf..
C. Dhukkubbii Lafee fi Maashaaleetiif Poultice
Baala haaraa daakuun gara qooshattijijiraa.
Huccuu qulqulluudhaan hidhuun bakka dhukkubbii qabutti daqiiqaa 20-30f hidhuu.
D.Rakkoo Gogaatiif Baala
Baala harka tokko bishaan liitira 1 keessatti daqiiqaa 10f bilcheessi.
Erga qabbanaa'ee akka dhiqannaatti gogaa dhangala'aa(eelu), qufa'uu ykn belbelu irratti fayyadamuu.
F. Dhugaatii Ho'a qaamaa hir'isuuf
Baala goggogaa faldhaana 1 bishaan burcuqqooo 1 keessatti daqiiqaa 5f bilcheessuun dhuguu.
G. Rifeensaa fi Gogaa Mataa Dhiqachuu
Baala harka muraasa bishaan liitira 1 keessatti daqiiqaa 15f bilcheessuun daakuun bulleessuun
shaampoo waliin akka dhiqannaa dhumaa itti fayyadamaa.
Of-eeggannoo
Xanthium strumarium biqiltuu dandeettii guddaa qabudha-garuu itti gaafatamummaa cimaa qaba. Keessattuu sanyiin biqiltuu kanaa doosiin isaa guddaan yoo fudhatame garaa kaasaa, haqqee fi nama miidhuu danda’a. Dubartoonni ulfaa, haadholiin harma hoosisan, fi daa’imman fayyadama keessootti fudhachuu irraa fagaachuu qaba
Yaala Aadaa Kuush
follow share Like